นายกรัฐมนตรีกัมพูชา

หากต้องการอ่านคำตัดสินนี้ในภาษาเขมร โปรดคลิกที่นี่

ដើម្បីអានសេចក្ដីសម្រេចនេះជាភាសាខ្មែរ សូមចុច នៅទីនេះ។

ข้อมูลโดยสรุปของกรณี

คณะกรรมการกำกับดูแลได้กลับคำตัดสินของ Meta ที่ให้ปล่อยวิดีโอไว้บน Facebook ซึ่งวิดีโอมีเนื้อหาที่นายกรัฐมนตรี Hun Sen ของกัมพูชาข่มขู่ว่าจะใช้ความรุนแรงกับฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองของตน เมื่อพิจารณาถึงความรุนแรงของการละเมิด ประวัติการละเมิดสิทธิมนุษยชนและการคุกคามฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองของนาย Hun Sen ตลอดจนการใช้โซเชียลมีเดียอย่างมีกลยุทธ์เพื่อขยายขอบเขตการข่มขู่ดังกล่าว คณะกรรมการเรียกร้องให้ Meta ระงับการใช้งานเพจ Facebook และบัญชี Instagram ของนาย Hun Sen โดยทันทีเป็นเวลา 6 เดือน

เกี่ยวกับกรณี

เมื่อวันที่ 9 มกราคม 2566 มีการสตรีมวิดีโอถ่ายทอดสดจากเพจ Facebook อย่างเป็นทางการของนายกรัฐมนตรี Hun Sen ของกัมพูชา

วิดีโอดังกล่าวแสดงสุนทรพจน์ความยาว 1 ชั่วโมง 41 นาทีของนาย Hun Sen ในภาษาเขมร ซึ่งเป็นภาษาทางการของกัมพูชา ในสุนทรพจน์ นาย Hun Sen ตอบโต้ข้อกล่าวหาที่ว่าพรรคประชาชนกัมพูชา (Cambodia People’s Party หรือ CPP) ของตนขโมยคะแนนเสียงในระหว่างการเลือกตั้งท้องถิ่นของประเทศในปี 2565 และเรียกร้องให้ฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองที่กล่าวหาเลือกระหว่าง “legal system” (ระบบกฎหมาย) กับ “a bat” (กระบอง) รวมถึงบอกว่าฝ่ายตรงข้ามสามารถเลือกระบบกฎหมายได้ หรือตน “will gather CPP people to protest and beat you up” (จะรวบรวมผู้คนของ CPP ไปประท้วงและทุบตีพวกคุณ) นอกจากนี้ นาย Hun Sen ยังกล่าวถึง “sending gangsters to [your] house” (การส่งพวกอันธพาลไปที่บ้าน [ของพวกคุณ]) และกล่าวว่าตนอาจ “arrest a traitor with sufficient evidence at midnight” (จับกุมคนทรยศโดยมีหลักฐานเพียงพอในตอนเที่ยงคืน) อย่างไรก็ตาม ในสุนทรพจน์ช่วงหลัง นาย Hun Sen กล่าวว่า “we don’t incite people and encourage people to use force” (เราไม่ยุยงผู้คนและไม่สนับสนุนให้ผู้คนใช้กำลัง) ภายหลังการแพร่ภาพสด วิดีโอดังกล่าวได้รับการอัพโหลดลงในเพจ Facebook ของนาย Hun Sen โดยอัตโนมัติและได้รับการรับชมไปแล้วประมาณ 600,000 ครั้ง

มีผู้ใช้ 3 รายรายงานวิดีโอดังกล่าวจำนวน 5 ครั้งระหว่างวันที่ 9 มกราคมถึงวันที่ 26 มกราคม 2566 เนื่องจากละเมิดมาตรฐานชุมชนด้านความรุนแรงและการยุยงของ Meta ซึ่งห้ามไม่ให้มี “การข่มขู่คุกคามที่อาจนำไปสู่การเสียชีวิต” (ความรุนแรงระดับสูง) และ “การข่มขู่คุกคามที่ก่อให้เกิดการบาดเจ็บรุนแรง (ความรุนแรงระดับกลาง)” รวมถึง “ข้อความที่แสดงเจตนาจะก่อความรุนแรง” หลังจากที่ผู้ใช้ที่รายงานเนื้อหาได้ยื่นอุทธรณ์แล้ว เนื้อหาดังกล่าวได้รับการตรวจสอบจากเจ้าหน้าที่ 2 รายซึ่งพบว่าเนื้อหาไม่ได้ละเมิดนโยบายของ Meta ในเวลาเดียวกัน เนื้อหาดังกล่าวได้รับการส่งต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญด้านนโยบายและผู้เชี่ยวชาญที่เกี่ยวข้องภายใน Meta ซึ่งผู้เชี่ยวชาญระบุว่าเนื้อหาละเมิดมาตรฐานชุมชนด้านความรุนแรงและการยุยง แต่ได้ใช้การอนุญาตตามความน่าสนใจ โดยเป็นการอนุญาตเนื้อหาที่ปกติแล้วจะละเมิดนโยบาย เนื่องจากมีคุณค่าด้านประโยชน์ต่อสาธารณะมากกว่าความเสี่ยงที่จะก่อให้เกิดอันตราย

หนึ่งในผู้ใช้ที่รายงานเนื้อหาได้ยื่นอุทธรณ์คำตัดสินของ Meta ต่อคณะกรรมการ ในขณะที่ทาง Meta ก็ได้ส่งต่อกรณีนี้ให้กับคณะกรรมการเช่นกัน โดย Meta ระบุในการส่งต่อว่ากรณีนี้เกี่ยวข้องกับความสมดุลที่ท้าทายระหว่างค่านิยมของบริษัทด้าน “ความปลอดภัย” และ “การแสดงความคิดเห็น” ในการพิจารณาว่าเมื่อใดควรอนุญาตให้คำพูดที่ละเมิดนโยบายความรุนแรงและการยุยงที่กล่าวโดยผู้นำทางการเมืองยังคงอยู่บนแพลตฟอร์ม

ข้อค้นพบสำคัญ

คณะกรรมการพบว่าวิดีโอในกรณีนี้มีข้อความแสดงเจตนาอย่างแน่ชัดที่จะก่อความรุนแรงต่อฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองของนาย Hun Sen ซึ่งละเมิดนโยบายความรุนแรงและการยุยงอย่างชัดเจน การใช้คำต่างๆ เช่น “กระบอง” และ “การส่งพวกอันธพาลไปที่บ้าน [ของพวกคุณ]” หรือ “การดำเนินการทางกฎหมาย” รวมถึงการจับกุมตอนเที่ยงคืน ล้วนถือเป็นการยุยงให้เกิดความรุนแรงและการข่มขู่ทางกฎหมาย

คณะกรรมการพบว่าการที่ Meta ใช้การอนุญาตตามความน่าสนใจในกรณีนี้นั้นไม่ถูกต้อง เนื่องจากอันตรายที่เกิดจากการอนุญาตให้มีเนื้อหาดังกล่าวอยู่บนแพลตฟอร์มนั้นมีมากกว่าคุณค่าด้านประโยชน์ต่อสาธารณะของโพสต์ เมื่อพิจารณาขอบเขตการเข้าถึงของนาย Hun Sen บนโซเชียลมีเดีย การอนุญาตให้มีการแสดงออกในลักษณะนี้บน Facebook จะทำให้การข่มขู่ของนาย Hun Sen แพร่กระจายในวงกว้างมากขึ้น นอกจากนี้ยังส่งผลให้แพลตฟอร์มของ Meta มีส่วนทำให้เกิดอันตรายเหล่านี้ด้วยการขยายขอบเขตการข่มขู่และส่งผลให้เกิดการคุกคาม

นอกจากนี้ คณะกรรมการยังมีความกังวลที่แคมเปญของผู้นำทางการเมืองในการคุกคามและข่มขู่สื่ออิสระและกลุ่มการเมืองฝ่ายตรงข้ามอย่างต่อเนื่องสามารถกลายเป็นปัจจัยในการประเมินความน่าสนใจที่ทำให้เนื้อหาที่ละเมิดกลับไม่ถูกลบออกและบัญชีไม่ได้รับการลงโทษ พฤติกรรมดังกล่าวไม่ควรได้รับรางวัลตอบแทน Meta ควรให้น้ำหนักกับเสรีภาพสื่อให้มากขึ้นเมื่อพิจารณาถึงความน่าสนใจ เพื่อไม่ให้มีการใช้การอนุญาตนี้กับการแสดงออกของรัฐบาลในสถานการณ์ที่รัฐบาลนั้นๆ ทำให้เนื้อหาของตนน่าสนใจมากขึ้นโดยการจำกัดเสรีภาพในด้านสื่อ

คณะกรรมการเรียกร้องให้ Meta ชี้แจงว่านโยบายของตนเกี่ยวกับการจำกัดบัญชีของบุคคลสาธารณะนั้นไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแค่เหตุการณ์ความรุนแรงและความไม่สงบต่างๆ เหตุการณ์ใดเหตุการณ์หนึ่งเท่านั้น แต่ยังบังคับใช้กับบริบทที่พลเมืองตกอยู่ภายใต้การข่มขู่ต่อเนื่องจากรัฐบาลว่าจะใช้ความรุนแรงตอบโต้ด้วย

ในกรณีนี้ เมื่อพิจารณาถึงความรุนแรงของการละเมิด ประวัติการละเมิดสิทธิมนุษยชนและการคุกคามฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองของนาย Hun Sen และการใช้โซเชียลมีเดียอย่างมีกลยุทธ์เพื่อขยายขอบเขตการข่มขู่ดังกล่าว คณะกรรมการเรียกร้องให้ Meta ระงับการใช้งานเพจ Facebook และบัญชี Instagram ของนาย Hun Sen โดยทันทีเป็นเวลา 6 เดือน

คำตัดสินของคณะกรรมการกำกับดูแล

คณะกรรมการกำกับดูแลกลับคำตัดสินของ Meta ที่ให้ปล่อยเนื้อหาไว้ โดยกำหนดให้ลบโพสต์ออก

คณะกรรมการแนะนำให้ Meta ดำเนินการดังต่อไปนี้

• ระงับการใช้งานเพจ Facebook และบัญชี Instagram อย่างเป็นทางการของนายกรัฐมนตรี Hun Sen ของกัมพูชาทันทีเป็นเวลา 6 เดือนภายใต้นโยบายของ Meta เกี่ยวกับการจำกัดบัญชีของบุคคลสาธารณะในระหว่างเหตุการณ์ความไม่สงบ คณะกรรมการจะถือว่ามีการนำคำแนะนำนี้ไปใช้แล้วก็ต่อเมื่อ Meta ระงับการใช้งานบัญชีดังกล่าวและประกาศต่อสาธารณะว่าได้ดำเนินการดังที่ระบุแล้ว
• ชี้แจงว่านโยบายสำหรับการจำกัดบัญชีของบุคคลสาธารณะนั้นบังคับใช้กับบริบทที่พลเมืองตกอยู่ภายใต้การข่มขู่ต่อเนื่องจากรัฐบาลว่าจะใช้ความรุนแรงตอบโต้ โดยนโยบายควรระบุให้ชัดเจนว่าไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแค่เหตุการณ์ความไม่สงบหรือความรุนแรงต่างๆ เหตุการณ์ใดเหตุการณ์หนึ่งเท่านั้น และนโยบายนี้บังคับใช้เมื่อการแสดงออกทางการเมืองถูกรัฐปราบปรามล่วงหน้าหรือตอบโต้ด้วยความรุนแรงหรือการข่มขู่จะใช้ความรุนแรง
• ปรับปรุงนโยบายการอนุญาตตามความน่าสนใจเพื่อระบุว่าเนื้อหาที่ยุยงให้เกิดความรุนแรงโดยตรงไม่มีสิทธิ์ได้รับการอนุญาตตามความน่าสนใจ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับข้อยกเว้นของนโยบายที่มีอยู่
• ปรับปรุงระบบการจัดลำดับความสำคัญในการตรวจสอบเพื่อให้แน่ใจว่าเนื้อหาจากประมุขแห่งรัฐและสมาชิกระดับสูงของรัฐบาลที่อาจละเมิดนโยบายความรุนแรงและการยุยงจะได้รับการจัดลำดับความสำคัญให้มีการตรวจสอบจากเจ้าหน้าที่โดยทันทีเสมอ
• เปลี่ยนแปลงแนวทางด้านผลิตภัณฑ์และ/หรือการปฏิบัติงานเพื่อให้ตรวจสอบวิดีโอแบบยาวได้อย่างแม่นยำยิ่งขึ้น (เช่น การใช้อัลกอริทึมในการคาดคะเนประทับเวลาของการละเมิด การทำให้แน่ใจว่ามีเวลาตรวจสอบเหมาะสมกับความยาวของวิดีโอ การทำให้วิดีโอเล่นได้เร็วขึ้น 1.5 เท่าหรือ 2 เท่า ฯลฯ)
• เปิดเผยให้สาธารณะรับทราบขอบเขตการดำเนินการและเหตุผลเบื้องหลังคำตัดสินต่อกรณีของนายกรัฐมนตรี Hun Sen และในทุกๆ การดำเนินการระดับบัญชีต่อประมุขแห่งรัฐและสมาชิกระดับสูงของรัฐบาล

* ข้อมูลโดยสรุปของกรณีจะกล่าวถึงภาพรวมของกรณีนี้และไม่อาจถือเป็นบรรทัดฐาน

คำตัดสินฉบับสมบูรณ์ของกรณี

1. ข้อมูลโดยสรุปของคำตัดสิน

คณะกรรมการกำกับดูแลกลับคำตัดสินของ Meta ที่ให้ปล่อยวิดีโอไว้บน Facebook โดยให้การอนุญาตตามความน่าสนใจแก่เนื้อหาที่มีนายกรัฐมนตรี Hun Sen ของกัมพูชาข่มขู่ว่าจะใช้ความรุนแรงกับฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองของตน Meta ส่งต่อกรณีนี้ให้กับคณะกรรมการเนื่องจากกรณีทำให้เกิดคำถามที่ยากลำบากเกี่ยวกับการสร้างสมดุลระหว่างความจำเป็นในการอนุญาตให้ผู้คนรับฟังความคิดเห็นจากผู้นำทางการเมืองของตนกับความจำเป็นในการป้องกันไม่ให้ผู้นำเหล่านั้นใช้แพลตฟอร์มเพื่อข่มขู่จะใช้ความรุนแรงกับฝ่ายตรงข้ามหรือข่มขู่ผู้อื่นไม่ให้มีส่วนร่วมทางการเมือง

คณะกรรมการเห็นว่าคำพูดของนาย Hun Sen ละเมิดมาตรฐานชุมชนด้านความรุนแรงและการยุยง นอกจากนี้ยังเห็นว่าคำตัดสินของ Meta ที่ว่าเนื้อหาดังกล่าวน่าสนใจมากพอที่จะปล่อยไว้บนแพลตฟอร์มแม้ว่าจะเป็นการละเมิดก็ตามนั้นไม่ถูกต้อง โดยคณะกรรมการสรุปว่าควรลบเนื้อหาดังกล่าวออกจากแพลตฟอร์ม นอกจากนี้ เมื่อพิจารณาถึงความรุนแรงของการละเมิด, บริบททางการเมืองในกัมพูชา, ประวัติการละเมิดสิทธิมนุษยชนของรัฐบาล, ประวัติการยุยงให้เกิดความรุนแรงต่อฝ่ายตรงข้ามของนาย Hun Sen และการใช้โซเชียลมีเดียอย่างมีกลยุทธ์เพื่อขยายขอบเขตการข่มขู่ดังกล่าว คณะกรรมการเห็นว่า Meta ควรระงับการใช้งานเพจ Facebook และบัญชี Instagram อย่างเป็นทางการของนาย Hun Sen โดยทันทีเป็นเวลา 6 เดือน

2. คำอธิบายและภูมิหลังของกรณี

เมื่อวันที่ 9 มกราคม 2566 มีการสตรีมวิดีโอถ่ายทอดสดบนเพจ Facebook อย่างเป็นทางการของนายกรัฐมนตรี Hun Sen ของกัมพูชา วิดีโอดังกล่าวแสดงสุนทรพจน์ความยาว 1 ชั่วโมง 41 นาทีของนาย Hun Sen ในภาษาเขมร ซึ่งเป็นภาษาทางการของกัมพูชา ในระหว่างพิธีเปิดโครงการก่อสร้างส่วนต่อขยายถนนแห่งชาติในจังหวัดกำปงจาม ในสุนทรพจน์ นาย Hun Sen ตอบโต้ข้อกล่าวหาที่ว่าพรรคประชาชนกัมพูชา (Cambodia People’s Party หรือ CPP) ของตนขโมยคะแนนเสียงในระหว่างการเลือกตั้งท้องถิ่นของประเทศในปี 2565 และเรียกร้องให้ฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองที่กล่าวหาเลือกระหว่าง “legal system” (ระบบกฎหมาย) กับ “a bat” (กระบอง) รวมถึงบอกว่าฝ่ายตรงข้ามสามารถเลือกระบบกฎหมายได้ หรือตน “will gather CPP people to protest and beat you up” (จะรวบรวมผู้คนของ CPP ไปประท้วงและทุบตีพวกคุณ) อีกทั้งยังกล่าวเสริมว่า “if you say that’s freedom of expression, I will also express my freedom by sending people to your place and home” (ถ้าพวกคุณบอกว่านั่นคือเสรีภาพในการแสดงออก ผมก็จะแสดงเสรีภาพของผมด้วยเช่นกัน โดยการส่งคนไปที่สถานที่และบ้านของพวกคุณ) และกล่าวถึงการส่ง “gangsters to [your] house” (พวกอันธพาลไปที่บ้าน [ของพวกคุณ]) นาย Hun Sen เอ่ยชื่อบุคคลต่างๆ โดยเตือนว่าบุคคลเหล่านั้น “need to behave” (ต้องประพฤติตัวให้ดี) และบอกว่าตนอาจ “arrest a traitor with sufficient evidence at midnight” (จับกุมคนทรยศโดยมีหลักฐานเพียงพอในตอนเที่ยงคืน) อย่างไรก็ตาม ประมาณ 22 นาทีต่อมาในสุนทรพจน์ นาย Hun Sen กล่าวว่า “we don’t incite people and encourage people to use force” (เราไม่ยุยงผู้คนและไม่สนับสนุนให้ผู้คนใช้กำลัง) ภายหลังการแพร่ภาพสด วิดีโอดังกล่าวได้รับการอัพโหลดลงในเพจ Facebook ของนาย Hun Sen ซึ่งมีผู้ติดตามประมาณ 14 ล้านคนโดยอัตโนมัติและได้รับการรับชมไปแล้วประมาณ 600,000 ครั้ง วิดีโอยังได้รับการแชร์โดยคนอื่นๆ เกือบ 3,000 คนและแชร์เป็นจำนวนเกือบ 4,000 ครั้ง

มีผู้ใช้ 3 รายรายงานวิดีโอดังกล่าวจำนวน 5 ครั้งระหว่างวันที่ 9 มกราคมถึงวันที่ 26 มกราคม 2566 เนื่องจากละเมิดมาตรฐานชุมชนด้านความรุนแรงและการยุยงของ Meta นโยบายนี้ห้ามไม่ให้มี “การข่มขู่คุกคามที่อาจนำไปสู่การเสียชีวิต” (ความรุนแรงระดับสูง) และ “การข่มขู่คุกคามที่ก่อให้เกิดการบาดเจ็บรุนแรง (ความรุนแรงระดับกลาง)” รวมถึง “ข้อความที่แสดงเจตนาจะก่อความรุนแรง” โดยทั่วไป Meta จะจัดลำดับความสำคัญของเนื้อหาให้มีการตรวจสอบจากเจ้าหน้าที่โดยพิจารณาจากความรุนแรง ความเป็นไวรัล และแนวโน้มของการละเมิดนโยบายเนื้อหา ในกรณีนี้ ระบบอัตโนมัติของ Meta ไม่ได้จัดลำดับความสำคัญของเนื้อหา และปิดรายงานจากผู้ใช้โดยไม่มีการตรวจสอบจากเจ้าหน้าที่ หลังจากที่ผู้ใช้ที่รายงานเนื้อหาได้ยื่นอุทธรณ์แล้ว เจ้าหน้าที่ตรวจสอบ 2 รายพบว่าเนื้อหาไม่ได้ละเมิดนโยบายของ Meta ในเวลาเดียวกัน เนื้อหาดังกล่าวได้รับการส่งต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญด้านนโยบายและผู้เชี่ยวชาญที่เกี่ยวข้องภายใน Meta ซึ่งในวันที่ 18 มกราคม 2566 ผู้เชี่ยวชาญด้านนโยบายและผู้เชี่ยวชาญที่เกี่ยวข้องดังกล่าวระบุว่าวิดีโอละเมิดมาตรฐานชุมชนด้านความรุนแรงและการยุยง แต่ได้ใช้การอนุญาตตามความน่าสนใจเพื่อให้วิดีโออยู่บนแพลตฟอร์มต่อไป การอนุญาตตามความน่าสนใจจะอนุญาตให้เนื้อหาที่ปกติแล้วจะละเมิดนโยบายยังคงอยู่บนแพลตฟอร์มของ Meta เนื่องจากมีคุณค่าด้านประโยชน์ต่อสาธารณะมากกว่าความเสี่ยงที่จะก่อให้เกิดอันตราย ผู้ใช้รายหนึ่งที่รายงานเนื้อหาได้ยื่นอุทธรณ์คำตัดสินของ Meta ต่อคณะกรรมการ ในขณะที่ทาง Meta ก็ได้ส่งต่อกรณีนี้ให้กับคณะกรรมการเช่นกัน

บริบททางการเมืองและสังคมของกัมพูชามีความเกี่ยวข้องอย่างยิ่งกับการประเมินเนื้อหาในกรณีนี้ นาย Hun Sen ซึ่งปัจจุบันมีอายุ 70 ปี เป็นอดีตผู้บัญชาการเขมรแดงและครองอำนาจมาตั้งแต่ปี 2528 ปัจจุบันกำลังลงสมัครรับเลือกตั้งใหม่ โดยมีกำหนดการเลือกตั้งทั่วไปของกัมพูชาในวันที่ 23 กรกฎาคม 2566 แม้ว่าจะมีรายงานว่านาย Hun Sen อาจส่งต่ออำนาจให้กับลูกชาย ผู้ที่วิพากษ์วิจารณ์รัฐบาลของนาย Hun Sen ต้องเผชิญกับการตกเป็นเป้าความรุนแรงทางการเมืองมาอย่างยาวนาน โดยมีนักเคลื่อนไหวฝ่ายตรงข้ามกว่า 30 รายถูกทำร้ายในช่วงระหว่างปี 2560 ถึง 2565 มีสมาชิกฝ่ายตรงข้ามและนักเคลื่อนไหวทางการเมืองถูกสังหารภายใต้สถานการณ์ที่น่าสงสัยเป็นอย่างยิ่ง เช่น การสังหารนาย Kem Lay นักวิจารณ์ทางการเมืองคนสำคัญในปี 2559

ในปี 2558 นาย Hun Sen ได้กล่าวเตือนถึงการโจมตีพรรคสงเคราะห์ชาติกัมพูชา (Cambodian National Rescue Party หรือ CNRP) ซึ่งเป็นพรรคฝ่ายค้าน หากมีใครประท้วงการไปเยือนทางการทูต ณ ประเทศฝรั่งเศสของตน หลังจากการประท้วงเกิดขึ้นได้ไม่นาน สมาชิกรัฐสภาฝ่ายค้าน 2 รายถูกฝูงชนกลุ่มหนึ่งทำร้ายและถูกนำตัวเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลด้วยอาการบาดเจ็บสาหัส ในเดือนพฤศจิกายน 2564 สำนักงานข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติได้แสดงความกังวลเกี่ยวกับการสังหารผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับพรรค CNRP ที่ได้รับคำขู่เมื่อหลายเดือนก่อน การทำร้ายดังกล่าวเกิดขึ้นไม่กี่สัปดาห์หลังจากนาย Hun Sen ได้ข่มขู่ว่าจะ “ทำทุกวิถีทางเพื่อปราบปรามการประท้วงระหว่างที่กัมพูชาดำรงตำแหน่งประธานอาเซียน” สื่ออิสระแห่งหนึ่งในกัมพูชาได้รายงานว่าระหว่างปี 2560 ถึง 2565 มีนักเคลื่อนไหวฝ่ายตรงข้ามมากกว่า 30 รายถูก “ทำร้ายอย่างรุนแรง” และมักกระทำโดย “ผู้กระทำที่ไม่สามารถระบุตัวได้ซึ่งลงมือบนถนนสาธารณะ” ในความคิดเห็นสาธารณะ (PC-11044) Dangerous Speech Project เตือนว่าถ้อยคำยั่วโทสะของนาย Hun Sen ทำให้กลุ่มเป้าหมายเต็มใจที่จะกระทำและยอมรับการใช้ความรุนแรงกับฝ่ายตรงข้ามมากขึ้น และการคาดการณ์ดังกล่าวก็เกิดขึ้นจริงเมื่อไม่นานมานี้ โดย Human Rights Watch ได้เชื่อมโยงการใช้ความรุนแรงกับสมาชิกฝ่ายตรงข้ามหลายๆ เหตุการณ์เข้ากับสุนทรพจน์เมื่อวันที่ 9 มกราคมที่เป็นประเด็นในกรณีนี้โดยตรง คณะกรรมการขอขอบคุณผู้มีส่วนได้ส่วนเสียและผู้แสดงความคิดเห็นสาธารณะที่ชี้ให้เห็นถึงขอบเขตและความรุนแรงของการละเมิดสิทธิมนุษยชนที่รัฐบาลกัมพูชากระทำหรือยอมให้เกิดขึ้น

ผู้เชี่ยวชาญอิสระที่ให้คำปรึกษาแก่คณะกรรมการรายงานว่าในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา นาย Hun Sen ได้ใช้ Facebook และ Instagram เพื่อสื่อถึงการข่มขู่โดยนัยต่อฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองของตนหลายครั้ง โดยเมื่อเร็วๆ นี้ได้โพสต์สิ่งที่ดูเหมือนจะเป็นการข่มขู่ต่อชาวกัมพูชาที่อาศัยอยู่นอกประเทศ โดยเตือนว่าอย่า “ต่อต้านการเลือกตั้ง” ในเดือนพฤษภาคม 2560 ไม่นานก่อนการเลือกตั้งท้องถิ่น นาย Hun Sen กล่าวในสุนทรพจน์ที่สตรีมบน Facebook ว่าตน “เต็มใจที่จะกำจัดคน 100 หรือ 200 คน” หากจำเป็น เพื่อให้เกิดความสงบสุขในประเทศ และขู่ว่าจะเกิดสงครามกลางเมืองหากตนสูญเสียอำนาจ ซึ่งเป็นการข่มขู่ที่นาย Hun Sen ทำมาหลายครั้งแล้วในช่วงที่ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี หลังจากนั้นไม่นานในอีกสุนทรพจน์หนึ่งซึ่งคณะกรรมการไม่สามารถยืนยันได้ว่านาย Hun Sen โพสต์ลงบนแพลตฟอร์มของ Meta หรือไม่ นาย Hun Sen ได้เตือนว่าผู้วิพากษ์วิจารณ์และฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองควร “เตรียมโลงศพของตัวเองไว้” หากยังคงกล่าวหาว่าตนขู่ว่าจะเกิดสงครามกลางเมืองหากแพ้การเลือกตั้ง นอกจากนี้ นาย Hun Sen ยังกล่าวว่าตนเสียใจที่ไม่ได้สังหารผู้นำฝ่ายค้านที่จัดการประท้วงเรียกร้องให้เขาลาออกหลังการเลือกตั้งระดับชาติปี 2556 หลังจากที่คณะกรรมการเลือกกรณีนี้ ในสุนทรพจน์ที่สตรีมสดบน Facebook นาย Hun Sen ได้ขู่ว่าจะยิงนาย Sam Rainsy ซึ่งเป็นผู้นำฝ่ายค้านด้วยเครื่องยิงจรวด

ชัยชนะในการเลือกตั้งครั้งล่าสุดของนาย Hun Sen เกิดขึ้นในปี 2561 เมื่อพรรค CPP ได้ไปทั้ง 125 ที่นั่งของรัฐสภากัมพูชา โดยก่อนการเลือกตั้ง ศาลฎีกากัมพูชาได้ตัดสินให้ยุบพรรคสงเคราะห์ชาติกัมพูชา (CNRP) ซึ่งเป็นฝ่ายค้าน และสั่งห้ามเจ้าหน้าที่ระดับสูงของพรรค 118 รายไม่ให้ยุ่งเกี่ยวกับการเมืองเป็นเวลา 5 ปี คำสั่งห้ามและการดำเนินการทางกฎหมายต่างๆ ที่เกี่ยวข้องเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วตามคำขู่และคำสั่งที่เผยแพร่ต่อสาธารณะจากนาย Hun Sen เอง ในรายงานปี 2560 ผู้รายงานพิเศษแห่งสหประชาชาติเกี่ยวกับสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนในกัมพูชาได้ระบุว่าผู้นำฝ่ายค้านหลายคนถูกตั้งข้อหาคดีอาญา รวมถึงวุฒิสมาชิก 2 รายที่ถูกตัดสินว่ามีความผิดโดยอิงจากโพสต์บน Facebook
ในช่วงก่อนจะถึงการเลือกตั้งปี 2566 รัฐบาลของนาย Hun Sen ได้เพิ่มแรงกดดันต่อสมาชิกพรรคฝ่ายค้าน สำนักข่าวอิสระ และกลุ่มประชาสังคมต่างๆ โดยใช้การดำเนินคดีที่มีแรงจูงใจทางการเมืองและการข่มขู่ในรูปแบบอื่นๆ โดยในความคิดเห็นสาธารณะ คณะกรรมการนักนิติศาสตร์สากล (International Commission of Jurists หรือ ICJ) (PC-11038) ระบุว่านาย Hun Sen และทางการกัมพูชา “จำกัดสิทธิมนุษยชนและเสรีภาพขั้นพื้นฐานอย่างเป็นระบบ” ผ่านการกระทำต่างๆ เช่น การพิพากษาลงโทษหมู่เหล่าผู้นำพรรคฝ่ายค้านด้วยข้อหาปลอมและบ่อยครั้งก็ทำลับหลังจำเลย นอกจากนี้ ICJ ยังแสดงข้อกังวลที่ร้ายแรงเกี่ยวกับ “การใช้กฎหมาย “เป็นอาวุธ” ซึ่งไม่สอดคล้องกับกฎหมายและมาตรฐานด้านสิทธิมนุษยชน” รายงานปี 2565 ของผู้รายงานพิเศษแห่งสหประชาชาติระบุว่าความเป็นอิสระและความโปร่งใสของฝ่ายตุลาการนั้นเป็น “ปัญหาที่มีมายาวนาน” แต่มี “จุดเปลี่ยนล่าสุด . . . โดยที่บุคลากรฝ่ายตุลาการและบุคลากรที่เกี่ยวข้องบางส่วนมีความเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับพรรคการเมืองที่มีอำนาจ” นอกเหนือจากฝ่ายตุลาการแล้ว รายงานฉบับเดียวกันยังพบว่ามีอิทธิพลที่อยู่เหนือสื่อและระบบการเลือกตั้งในระดับที่เกินควรด้วย ผู้รายงานพิเศษตั้งคำถามเกี่ยวกับการเลือกตั้งท้องถิ่นที่จัดขึ้นในเดือนมิถุนายน 2565 ว่าสมาชิกของคณะกรรมการการเลือกตั้งแห่งชาติของกัมพูชา (Cambodian National Election Committee หรือ NEC) มี “ความสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดกับพรรครัฐบาลมากเกินไป” หรือไม่ และได้บันทึกการตัดสิทธิ์ก่อนการเลือกตั้งที่เกิดขึ้นกับ “ผู้สมัครจำนวนมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้สมัครของพรรคแสงเทียน (Candlelight Party)” ซึ่งเป็นพรรคฝ่ายค้านหลักภายใต้สถานการณ์ที่น่าสงสัย ในช่วงปลายปี 2565 นาย Hun Sen ได้ขู่ว่าจะใช้ศาลแห่งชาติอีกครั้งเพื่อยุบฝ่ายค้านหลักก่อนที่จะถึงการเลือกตั้งในปี 2566 หลังจากนั้นไม่นาน ในเดือนพฤษภาคม 2566 ทาง NEC ปฏิเสธการลงทะเบียนพรรคแสงเทียน ซึ่งเป็นการตัดสิทธิ์พรรคดังกล่าวจากการเลือกตั้งในเดือนกรกฎาคม และเป็นการขจัดสิ่งที่เชื่อได้ว่าเป็นความท้าทายเดียวของนาย Hun Sen หลังจากคำตัดสินนี้ นาย Hun Sen ได้โพสต์ผ่าน Facebook โดยข่มขู่ว่าจะ “จับกุมและดำเนินการทางกฎหมาย” กับใครก็ตามที่ประท้วงการตัดสิทธิ์ดังกล่าว และได้กล่าวในภายหลังขณะพูดถึงคำขู่ของตนที่จะปราบปรามการประท้วงว่า “เมื่อ Hun Sen พูด เขาทำจริง”

นอกจากนี้ รัฐบาลของนาย Hun Sen ยังได้ทำการควบคุมสื่ออิสระ โดยผู้รายงานพิเศษแห่งสหประชาชาติเกี่ยวกับสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนในกัมพูชาระบุว่า “แทบจะไม่มีสื่อเสรีที่ดำเนินการในประเทศ” ก่อนการเลือกตั้งในเดือนกรกฎาคมเลย ผู้เชี่ยวชาญซึ่งขอไม่เปิดเผยตัวตนระบุว่าการปิดกั้นสื่อเหล่านี้ร่วมกันกับการใช้ระบบศาลของกัมพูชาเป็นอาวุธโจมตีฝ่ายตรงข้ามและความรุนแรงทางการเมืองแบบมุ่งเป้า ได้ก่อให้เกิด “การจงใจปลูกฝังบรรยากาศแห่งความกลัว” โดยสมาคมพันธมิตรนักข่าวแห่งกัมพูชา (Cambodian Journalists Alliance Association) ได้บันทึกกรณีการคุกคามนักข่าวไว้ 35 ครั้งในปี 2565 ความคิดเห็นสาธารณะและผู้เชี่ยวชาญได้กล่าวว่าวัฒนธรรมการข่มขู่นี้ได้ทำให้การรายงานที่ถูกต้องลดลงอย่างมาก โดยสื่อต่างๆ ลังเลที่จะพูดถึงประเด็นที่ละเอียดอ่อนหรือสุนทรพจน์ที่เป็นที่ถกเถียงของนาย Hun Sen เนื่องจากกลัวว่ารัฐบาลจะทำการตอบโต้ นอกจากนี้ สื่อเหล่านี้ยังถูกข่มขู่ให้ผลิตซ้ำโฆษณาชวนเชื่อของรัฐบาลโดยไม่มีความเห็นเชิงวิจารณ์อีกด้วย

หลังจากได้รับชัยชนะอย่างฉิวเฉียดในการเลือกตั้งทั่วไปปี 2556 รัฐบาลของนาย Hun Sen ได้ตระหนักถึงพลังของโซเชียลมีเดีย และยิ่งผลักดันให้กัมพูชาเปลี่ยนไปสู่สิ่งที่องค์กร Freedom House อธิบายในภายหลังว่าเป็น “ลัทธิอำนาจนิยมทางดิจิทัล” อันเป็นการที่รัฐบาลใช้และเฝ้าสังเกตโซเชียลมีเดียเพื่อปราบปรามและข่มขู่ฝ่ายตรงข้ามทางการเมือง แม้ว่าโซเชียลมีเดียและโดยเฉพาะอย่างยิ่ง Facebook จะสามารถเป็นแพลตฟอร์มสำคัญสำหรับการพูดคุยและข่าวสารทางการเมืองได้ แต่ผู้เชี่ยวชาญอิสระที่ได้ให้คำปรึกษาแก่คณะกรรมการรายงานว่า “มีเนื้อหาในระบบนิเวศของ Facebook ที่เป็นภาษาเขมรเพียงเล็กน้อยที่ไม่สนับสนุนรัฐบาล” การข่มขู่คุกคามว่าจะใช้ความรุนแรงและการจับกุมเนื่องจากกิจกรรมที่วิพากษ์วิจารณ์นาย Hun Sen และรัฐบาลได้กลายเป็นลักษณะสำคัญของชีวิตบนโลกออนไลน์ นอกจากนี้ รัฐบาลยังได้เสนอให้มีการควบคุมโครงสร้างพื้นฐานทางเทคนิคของอินเทอร์เน็ตในกัมพูชาผ่าน “เกตเวย์อินเทอร์เน็ตแห่งชาติ (National Internet Gateway)” ตามข้อมูลจากกลุ่มประชาสังคมกัมพูชา ระบบนี้จะกำหนดเส้นทางการรับส่งข้อมูลทางอินเทอร์เน็ตผ่านเซิร์ฟเวอร์ของรัฐบาล และทำให้รัฐบาลสามารถปิดโซเชียลมีเดียและอินเทอร์เน็ต, บังคับให้ผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ตปิดกั้นหรือจำกัดเนื้อหา, เพิ่มความสามารถของรัฐบาลในการสอดแนมกิจกรรมออนไลน์ของผู้ใช้ และกำหนดให้ผู้ให้บริการรวบรวมและจัดเก็บข้อมูลจำนวนมากได้ง่ายยิ่งขึ้น ในเดือนกุมภาพันธ์ 2565 กระทรวงการไปรษณีย์และโทรคมนาคมได้ประกาศว่าการดำเนินการใช้เกตเวย์อินเทอร์เน็ตแห่งชาติจะถูกเลื่อนออกไปเนื่องจากการระบาดใหญ่ทั่วโลกของโควิด-19 แต่อย่างไรก็ตาม ไม่มีข้อบ่งชี้ว่าได้มีการยกเลิกโครงการนี้อย่างถาวร

ในปี 2563 Meta ได้เผยแพร่ข้อมูลสรุปและการตอบสนองของบริษัทต่อการประเมินผลกระทบด้านสิทธิมนุษยชนที่บริษัทมอบหมายให้องค์กรธุรกิจเพื่อบริบาลสังคม (Business for Social Responsibility หรือ BSR) ดำเนินการต่อกิจกรรมของบริษัทในกัมพูชา BSR พบว่า Facebook เป็น “ส่วนสำคัญต่อเสรีภาพในข้อมูลและการแสดงออกในประเทศที่สถานีวิทยุ FM ถูกปิดลงและสื่อสิ่งพิมพ์ วิทยุ และโทรทัศน์เกือบทั้งหมดถูกควบคุมโดยรัฐบาล” ในขณะที่พิจารณากรณีนี้ คณะกรรมการได้รับสิทธิ์เข้าถึงรายงานฉบับเต็มโดย BSR แต่ Meta ยังคงจัดประเภทรายงานดังกล่าวว่าเป็นความลับ ในการตอบคำถามจากคณะกรรมการ Meta ระบุว่ายังไม่ได้ทำการประเมินเพจและบัญชีของนาย Hun Sen อย่างครบถ้วน แต่เพจที่เป็นประเด็นถูกลบเนื้อหารายการหนึ่งออกเนื่องจากละเมิดนโยบายความรุนแรงและการยุยงในเดือนธันวาคม 2565

Meta ส่งต่อกรณีนี้ให้กับคณะกรรมการโดยระบุว่ากรณีนี้เกี่ยวข้องกับความสมดุลที่ท้าทายระหว่างค่านิยมของบริษัทด้าน “ความปลอดภัย” และ “การแสดงความคิดเห็น” ในการพิจารณาว่าเมื่อใดควรอนุญาตให้คำพูดที่ละเมิดนโยบายความรุนแรงและการยุยงที่กล่าวโดยผู้นำทางการเมืองยังคงอยู่บนแพลตฟอร์ม Meta ได้ขอคำแนะนำจากคณะกรรมการเกี่ยวกับวิธีประเมินเนื้อหาเช่นนี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบริบทของระบอบอำนาจนิยมที่สิทธิ์ในการเข้าถึงข้อมูลตกอยู่ในความเสี่ยง

3. อำนาจดำเนินการและขอบเขตของคณะกรรมการกำกับดูแล

คณะกรรมการมีอำนาจที่จะทบทวนคำตัดสินที่ Meta ส่งมาให้ตรวจสอบ (กฎบัตรข้อที่ 2 ส่วนที่ 1 และกฎข้อบังคับข้อที่ 2 ส่วนที่ 2.1.1) คณะกรรมการยังมีอำนาจในการทบทวนคำตัดสินของ Meta หลังจากได้รับอุทธรณ์จากคนที่รายงานเนื้อหาที่มีการปล่อยไว้ (กฎบัตรข้อที่ 2 ส่วนที่ 1 และกฎข้อบังคับข้อที่ 3 ส่วนที่ 1) คณะกรรมการอาจยืนตามหรือกลับคำตัดสินของ Meta ก็ได้ (กฎบัตรข้อที่ 3 ส่วนที่ 5) โดยคำตัดสินของคณะกรรมการจะมีผลผูกพันกับบริษัท (กฎบัตรข้อที่ 4) นอกจากนี้ Meta ยังต้องประเมินความเป็นไปได้ในการปรับใช้คำตัดสินกับเนื้อหาที่เหมือนกันในบริบทแบบเดียวกันอีกด้วย (กฎบัตรข้อที่ 4) ทั้งนี้ คำตัดสินของคณะกรรมการอาจมีคำแนะนำที่ไม่มีผลผูกพันซึ่ง Meta จำเป็นต้องตอบสนอง (กฎบัตรข้อที่ 3 ส่วนที่ 4 และข้อที่ 4) โดยหาก Meta ให้คำมั่นว่าจะดำเนินการตามคำแนะนำ คณะกรรมการจะติดตามการนำคำแนะนำนั้นไปใช้

4. แหล่งที่มาของอำนาจดำเนินการและคำแนะนำ

การวิเคราะห์ของคณะกรรมการในกรณีนี้พิจารณาตามมาตรฐานและแบบอย่างต่อไปนี้

I.คำตัดสินของคณะกรรมการกำกับดูแล

คำตัดสินครั้งก่อนหน้าของคณะกรรมการกำกับดูแลที่มีความเกี่ยวข้องมากที่สุด ได้แก่

• “สำนักกิจการการสื่อสารทิเกรย์” (คำตัดสิน 2022-006-FB-MR)
• “การระงับบัญชีของนายทรัมป์ อดีตประธานาธิบดี” (คำตัดสิน 2021-001-FB-FBR)

II.นโยบายเนื้อหาของ Meta

เหตุผลสำหรับนโยบายของมาตรฐานชุมชนด้านความรุนแรงและการยุยงของ Facebook อธิบายว่านโยบายนี้ “มุ่งหวังที่จะป้องกันอันตรายที่อาจเกิดขึ้นในชีวิตจริงซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับเนื้อหาที่อยู่บน Facebook” และแม้ Meta จะ “เข้าใจว่าโดยทั่วไปแล้วผู้คนมักแสดงความไม่พอใจหรือความเห็นต่างโดยใช้ถ้อยคำที่มีเนื้อหาข่มขู่หรือเรียกร้องให้เกิดความรุนแรงในเชิงไม่จริงจัง แต่ [บริษัท] จะยังคงลบภาษาที่ยุยงหรือส่งเสริมให้เกิดความรุนแรงขึ้นจริง” อีกทั้งยังระบุว่า Meta จะลบเนื้อหาออก ปิดใช้งานบัญชี และร่วมมือกับฝ่ายบังคับใช้กฎหมาย “เมื่อเชื่อว่ามีความเสี่ยงจริงที่จะเกิดอันตรายต่อร่างกายหรือก่อภัยคุกคามต่อความปลอดภัยของสาธารณะโดยตรง” โดย Meta ระบุว่าบริษัทพยายาม “พิจารณาภาษาและบริบทเพื่อแยกแยะข้อความที่ไม่จริงจังออกจากเนื้อหาที่ถือว่าเป็นการข่มขู่ที่มีเหตุให้เชื่อถือได้”

นโยบายนี้เจาะจงห้ามไม่ให้มี “การข่มขู่คุกคามที่อาจนำไปสู่การเสียชีวิต” (ความรุนแรงระดับสูง) และ “การข่มขู่คุกคามที่ก่อให้เกิดการบาดเจ็บรุนแรง (ความรุนแรงระดับกลาง)” ต่อบุคคลทั่วไป บุคคลหนึ่งๆ ที่ไม่ระบุชื่อ หรือบุคคลสาธารณะที่เป็นผู้เยาว์ และนิยามการข่มขู่ว่ารวมถึง “ข้อความที่แสดงเจตนาจะก่อความรุนแรง” “ข้อความที่สนับสนุนความรุนแรง” หรือ “ข้อความที่สร้างแรงจูงใจหรือมีเงื่อนไขให้ก่อความรุนแรง” แนวทางภายในเกี่ยวกับวิธีปรับใช้นโยบายยังอธิบายด้วยว่าจะมีการอนุญาต “เนื้อหาที่ละเมิดหากมีการแชร์ในบริบทที่เป็นการประณามหรือการสร้างความตระหนักรู้”

คณะกรรมการวิเคราะห์นโยบายเนื้อหาโดยพิจารณาตามปณิธานต่อการแสดงความคิดเห็นของ Meta ซึ่งบริษัทอธิบายว่าเป็น “สิ่งสำคัญสูงสุด”

เป้าหมายของมาตรฐานชุมชนของเราคือเพื่อสร้างพื้นที่สำหรับการแสดงออกและให้โอกาสทุกคนแสดงความคิดเห็น Meta ต้องการให้ผู้คนสามารถพูดคุยกันถึงประเด็นปัญหาที่เป็นเรื่องสำคัญสำหรับตนได้อย่างเปิดเผย แม้อาจมีผู้คนบางส่วนไม่เห็นด้วยหรือคัดค้านก็ตาม

Meta จำกัด “การแสดงความคิดเห็น” เพื่อค่านิยม 4 ด้าน ซึ่งด้าน “ความปลอดภัย” เกี่ยวข้องมากที่สุดในกรณีนี้ ดังนี้

เรามุ่งมั่นที่จะทำให้ Facebook เป็นแพลตฟอร์มที่ปลอดภัย เราจะลบเนื้อหาที่อาจมีส่วนชักนำไปสู่ความเสี่ยงที่จะเกิดอันตรายต่อสวัสดิภาพทางร่างกายของบุคคล เราไม่อนุญาตให้เผยแพร่เนื้อหาที่คุกคามผู้คนบน Facebook เนื่องจากมีความเป็นไปได้ที่เนื้อหานั้นจะข่มขู่ กีดกัน หรือปิดกั้นการแสดงความคิดเห็นของผู้อื่น

Meta ระบุในคำอธิบายเกี่ยวกับปณิธานต่อ “การแสดงความคิดเห็น” ว่า “ในบางกรณี เราอนุญาตให้แสดงเนื้อหาที่หากอยู่ในกรณีอื่นจะขัดต่อมาตรฐานของเรา หากเนื้อหาดังกล่าวน่าสนใจและเป็นประโยชน์ต่อสาธารณะ” สิ่งนี้เรียกว่าการอนุญาตตามความน่าสนใจ ซึ่งเป็นการยกเว้นนโยบายทั่วไปที่นำมาใช้ได้กับมาตรฐานชุมชนทั้งหมด โดยในการใช้การอนุญาต Meta จะทดสอบความสมดุลเพื่อประเมินเทียบระหว่างประโยชน์ต่อสาธารณะในเนื้อหากับความเสี่ยงที่จะเกิดอันตราย Meta ระบุว่าบริษัทจะพิจารณาว่าเนื้อหา “เผยให้เห็นภัยคุกคามอันใกล้ต่อสาธารณสุขหรือความปลอดภัย หรือแสดงออกถึงมุมมองต่างๆ ที่กำลังเป็นที่ถกเถียงอันเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการทางการเมืองหรือไม่” ทั้งการประเมินประโยชน์ต่อสาธารณะและความเสี่ยงจะคำนึงถึงสถานการณ์ของประเทศ เช่น มีการเลือกตั้งหรือความขัดแย้งดำเนินอยู่หรือไม่ มีเสรีภาพในด้านสื่อหรือไม่ โดย Meta ระบุว่าไม่มีการสันนิษฐานให้เนื้อหามีลักษณะเป็นประโยชน์ต่อสาธารณะเพียงเพราะอิงตามตัวตนของผู้พูด เช่น ตัวตนในฐานะนักการเมือง Meta ระบุว่าจะลบเนื้อหาออก “แม้จะมีความน่าสนใจในระดับหนึ่งก็ตาม หากการปล่อยเนื้อหาไว้จะสร้างความเสี่ยงอันนำมาซึ่งอันตราย เช่น อันตรายทางร่างกาย ทางจิตใจ และทางการเงิน หรือเป็นภัยคุกคามโดยตรงต่อความปลอดภัยของสาธารณะ”

ในการตอบสนองต่อกรณี “การระงับบัญชีของนายทรัมป์ อดีตประธานาธิบดี” Meta ได้สร้างนโยบายเกี่ยวกับการจำกัดบัญชีของบุคคลสาธารณะในระหว่างเหตุการณ์ความไม่สงบขึ้น นโยบายนี้ยอมรับว่า “การจำกัดตามมาตรฐานอาจมีสัดส่วนไม่เหมาะสมกับการละเมิดหรือไม่มากเพียงพอในการลดความเสี่ยงที่จะเกิดอันตรายเพิ่มเติมในกรณีที่บุคคลสาธารณะโพสต์เนื้อหาในระหว่างความรุนแรงที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องหรือเหตุการณ์ความไม่สงบ” ซึ่งคณะกรรมการตั้งข้อสังเกตว่าไม่มีการกำหนดนิยามความรุนแรงที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องหรือเหตุการณ์ความไม่สงบในนโยบาย ทั้งนี้ นโยบายยอมรับว่าการข่มขู่จากบุคคลสาธารณะสร้างความเสี่ยงที่จะเกิดอันตรายมากยิ่งขึ้นเมื่อเป็นการละเมิดนโยบายของ Meta และนโยบายได้กำหนดหลักเกณฑ์บางประการที่บริษัทใช้เพื่อประเมินว่าจะจำกัดบัญชีของบุคคลสาธารณะหรือไม่และอย่างไร

III. ความรับผิดชอบด้านสิทธิมนุษยชนของ Meta

หลักการชี้แนะว่าด้วยธุรกิจและสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (UNGP) ที่ได้รับการสนับสนุนโดยคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติในปี 2554 กำหนดกรอบการทำงานตามความสมัครใจสำหรับความรับผิดชอบด้านสิทธิมนุษยชนของธุรกิจเอกชน ในปี 2564 Meta ได้ประกาศนโยบายเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนขององค์กร โดยเน้นย้ำคำมั่นของตนในการเคารพสิทธิมนุษยชนตาม UNGP คณะกรรมการได้วิเคราะห์ความรับผิดชอบด้านสิทธิมนุษยชนของ Meta ในกรณีนี้โดยพิจารณาตามมาตรฐานสากลในด้านต่างๆ ดังต่อไปนี้

• สิทธิในเสรีภาพการแสดงความคิดเห็นและการแสดงออก: กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง ข้อที่ 19 (ICCPR), ความคิดเห็นทั่วไปหมายเลข 34, คณะกรรมการสิทธิมนุษยชน, 2554; แผนปฏิบัติการราบัต; รายงานจากผู้รายงานพิเศษแห่งสหประชาชาติเกี่ยวกับเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นและการแสดงออก ได้แก่ A/HRC/38/35 (2561) และ A/74/486 (2562)
• เสรีภาพในการชุมนุมอย่างสงบ: ICCPR ข้อที่ 21
• สิทธิในการรักษาความปลอดภัยทางร่างกาย: ICCPR ข้อที่ 9
• สิทธิในการมีชีวิต: ICCPR ข้อที่ 6
• สิทธิในการมีส่วนร่วมในกิจกรรมสาธารณะและสิทธิในการลงคะแนนเสียง: ICCPR ข้อที่ 25

5. ข้อมูลที่ผู้ใช้ส่งมา

นอกจาก Meta ที่ส่งต่อกรณีนี้แล้ว ผู้ใช้รายหนึ่งก็ได้ยื่นอุทธรณ์คำตัดสินของ Meta ที่ให้ปล่อยเนื้อหาไว้บน Facebook ต่อคณะกรรมการด้วย ผู้ใช้อธิบายในอุทธรณ์ว่านาย Hun Sen เคยทำการข่มขู่เช่นนี้มาแล้วหลายครั้ง กล่าวอย่างเจาะจงคือผู้ใช้ระบุว่าในช่วงก่อนจะถึงการเลือกตั้งทั่วไปในเดือนกรกฎาคม 2566 นาย Hun Sen มักใช้ Facebook เพื่อข่มขู่ผู้อื่นว่าจะใช้ความรุนแรงและเพื่อปราบปรามกิจกรรมของฝ่ายตรงข้าม

6. ข้อมูลที่ Meta ส่งมา

Meta อธิบายว่าแม้ในตอนแรกเจ้าหน้าที่ตรวจสอบจะประเมินเนื้อหาของกรณีนี้ว่าไม่ได้ละเมิด แต่หลังจากที่มีการส่งต่อกรณีไปยังผู้เชี่ยวชาญด้านนโยบายและผู้เชี่ยวชาญที่เกี่ยวข้องเพื่อตรวจสอบเพิ่มเติม บริษัทก็ได้พิจารณาว่าเนื้อหาละเมิดนโยบายความรุนแรงและการยุยง แต่ควรอยู่บนแพลตฟอร์มต่อไปภายใต้การอนุญาตตามความน่าสนใจ

ในการส่งเรื่อง ทาง Meta ได้ระบุว่ามีข้อความซึ่งตัดตอนมาจากสุนทรพจน์ของนาย Hun Sen จำนวน 2 ข้อความที่ละเมิดนโยบายความรุนแรงและการยุยง ได้แก่ ทางเลือกที่เสนอให้ฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองเลือกระหว่าง “ระบบกฎหมาย” กับ “กระบอง” และการขู่ว่าจะ “รวบรวมผู้คนของ CPP ไปประท้วงและทุบตีพวกคุณ” Meta ระบุว่า ตามบริบทโดยรวมของสุนทรพจน์ดังกล่าว รวมถึงข้อมูลที่จัดทำโดยทีมระดับภูมิภาคของบริษัท การอ้างอิงถึง “พวกคุณ” ในถ้อยแถลงเหล่านี้นั้นหมายถึงฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองของนาย Hun Sen ที่อยู่ในพรรคแสงเทียน และอาจหมายรวมถึงพรรค CNRP ที่ตอนนี้ถูกยุบพรรคไปแล้ว

ในการชั่งน้ำหนักความเสี่ยงที่จะเกิดอันตรายเทียบกับประโยชน์ที่อาจได้รับจากการอนุญาตให้มีเนื้อหาดังกล่าวบน Facebook ด้วยการอนุญาตตามความน่าสนใจ Meta สังเกตว่าส่วนใหญ่ของสุนทรพจน์ความยาว 1 ชั่วโมง 41 นาทีนี้เกี่ยวข้องกับการปกครองหรือการเมือง เช่น ความสัมพันธ์ระหว่างกัมพูชากับจีนและการระบาดใหญ่ทั่วโลกของโควิด-19 Meta กล่าวว่าสุนทรพจน์ทางการเมืองของผู้นำประเทศนั้นมีคุณค่าด้านประโยชน์ต่อสาธารณะสูง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในปีที่มีการเลือกตั้ง ในทางตรงกันข้าม จากการประเมินของบริษัท ส่วนที่ละเมิดของสุนทรพจน์ดังกล่าวกินเวลาเพียงไม่กี่นาทีและจัดอยู่ในความรุนแรงระดับปานกลางตามนโยบายความรุนแรงและการยุยง

Meta ระบุว่าสาธารณชนมีความสนใจที่จะรับฟังคำเตือนเกี่ยวกับความรุนแรงที่อาจเกิดขึ้นจากรัฐบาลของพวกเขา โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อการข่มขู่เหล่านั้นไม่ได้มีการรายงานโดยสื่อท้องถิ่น Meta ทราบจากทีมระดับภูมิภาคของบริษัทว่า แม้ว่าสื่อระดับภูมิภาคซึ่งผู้คนในกัมพูชาไม่ได้เข้าถึงได้เสมอไปจะมีการรายงานเกี่ยวกับการข่มขู่ดังกล่าว แต่สื่อท้องถิ่นไม่ได้รายงานประเด็นเหล่านั้น เพื่อสนับสนุนการประเมินนี้ Meta ได้อ้างถึงรายงานของสื่อ 2 สำนักเกี่ยวกับองค์ประกอบที่เป็นความรุนแรงในสุนทรพจน์ของนาย Hun Sen โดยรายงานหนึ่งมาจาก Bangkok Post และอีกรายงานหนึ่งมาจาก Voice of Democracy ซึ่งเป็นสำนักข่าวอิสระในกัมพูชาที่ถูกรัฐบาลสั่งปิดไปเมื่อไม่นานมานี้ Meta เชื่อว่าภายใต้สถานการณ์เหล่านี้ Facebook สามารถ “มีบทบาทสำคัญในการเผยแพร่การรับรู้เกี่ยวกับความเสี่ยงด้านความปลอดภัยที่อาจเกิดขึ้น” ซึ่งสำหรับบริบทนี้ Meta ระบุว่าเนื้อหาในกรณีนี้ไม่ได้เกี่ยวข้องกับความรุนแรงที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องหรือความขัดแย้งที่มีการใช้อาวุธดังเช่นเนื้อหาที่พิจารณาในกรณี “การระงับบัญชีของนายทรัมป์ อดีตประธานาธิบดี” และ “สำนักกิจการการสื่อสารทิเกรย์” อย่างไรก็ตาม Meta รับทราบว่ามีการเลือกตั้งที่กำลังจะมาถึง และนาย Hun Sen รวมทั้งพรรค CPP ได้ทำการปราบปรามบุคคลทางการเมืองที่เป็นฝ่ายตรงข้ามและสื่อต่างๆ

Meta อธิบายว่าบริษัทไม่สามารถยืนยันได้ว่านาย Hun Sen มีเจตนาใดขณะที่เอ่ยคำพูดเหล่านี้ อย่างไรก็ตาม Meta ตั้งข้อสังเกตว่า “เนื่องจากพรรค CPP ใช้กระบวนการทางศาลเพื่อบ่อนทำลายฝ่ายตรงข้ามทางการเมือง จึงดูเหมือนว่านาย Hun Sen เลือกที่จะใช้ศาลมากกว่าการใช้กำลัง แม้ว่าสิ่งนี้จะไม่ได้ตัดทอนความเป็นไปได้ของความรุนแรงในอนาคตก็ตาม” Meta ระบุในการตอบคำถามจากคณะกรรมการว่าบริษัทตระหนักถึงสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนในกัมพูชา “รวมถึงการกระทำอย่างเป็นรูปแบบของนายกรัฐมนตรี Hun Sen ในการกล่าวคำพูดที่ข่มขู่ว่าจะใช้ความรุนแรงหรือระบบตุลาการกับฝ่ายตรงข้ามทางการเมือง”

Meta เชื่อว่าคำตัดสินของบริษัทสอดคล้องกับค่านิยมของบริษัท รวมถึงสอดคล้องกับหลักการด้านสิทธิมนุษยชนสากล Meta กล่าวว่าปัจจัยสำคัญในการพิจารณาว่าเนื้อหานี้ไม่จำเป็นต้องลบออกคือตัวบริบทและการที่ไม่พบอันตรายอันใกล้ โดยการข่มขู่ในกรณีนี้ “ไม่เกี่ยวข้องกับความขัดแย้งที่มีการใช้อาวุธหรือเหตุการณ์ความรุนแรงที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง” และ “ไม่เฉพาะเจาะจง” อย่างไรก็ตาม Meta ตระหนักถึง “ความท้าทายในการรับมือกับการข่มขู่ที่ไม่ได้เชื่อมโยงกับความรุนแรงอันใกล้แต่ยังคงอาจมีส่วนทำให้เกิดบรรยากาศแห่งความกลัวเมื่อกล่าวโดยรัฐบาลอำนาจนิยม”

คณะกรรมการสอบถาม Meta เป็นลายลักษณ์อักษรทั้งหมด 15 คำถาม โดยเป็นคำถามเกี่ยวกับการละเมิดในอดีตของเพจและบัญชีของนาย Hun Sen, ปัจจัยเชิงบริบทที่พิจารณาเมื่อใช้การอนุญาตตามความน่าสนใจ, ปัจจัยเชิงบริบทที่พิจารณาเมื่อบังคับใช้นโยบายความรุนแรงและการยุยง, การสื่อสารของ Meta กับหน่วยงานรัฐบาลในกัมพูชา, รายการตรวจสอบระหว่างกันของการตรวจสอบขั้นทุติยภูมิโดยทีมตรวจสอบเบื้องต้น และการจัดสรรทรัพยากรของ Meta สำหรับการทำงานด้านการปฏิบัติงานและด้านผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับเนื้อหาที่เป็นภาษาเขมรในกัมพูชา ซึ่ง Meta ตอบคำถามครบทุกข้อ

7. ความคิดเห็นสาธารณะ

คณะกรรมการกำกับดูแลได้รับความคิดเห็นสาธารณะที่เกี่ยวข้องกับกรณีนี้ 18 รายการ โดยความคิดเห็น 5 รายการมาจากเอเชียแปซิฟิกและโอเชียเนีย, 1 รายการมาจากเอเชียกลางและเอเชียใต้, 1 รายการมาจากลาตินอเมริกาและแคริบเบียน และ 11 รายการมาจากสหรัฐอเมริกาและแคนาดา

ซึ่งความคิดเห็นที่ส่งมานั้นครอบคลุมหัวข้อต่างๆ ได้แก่ บริบทของการกดขี่ทางการเมืองและการไม่คำนึงถึงสิทธิมนุษยชนในกัมพูชา การยกเว้นโทษที่บุคคลของรัฐบาลกัมพูชากระทำบน Facebook และสภาพที่ย่ำแย่ลงของเสรีภาพพลเมืองในกัมพูชา นอกจากนี้ คณะกรรมการได้รับฟังจากตัวแทนภาคประชาสังคมโดยตรงผู้ซึ่งย้ำว่าการข่มขู่และการยุยงจากนาย Hun Sen เป็นส่วนหนึ่งของความพยายามอย่างเป็นระบบเพื่อสร้างบรรยากาศแห่งความกลัวในหมู่ฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองและเพื่อห้ามปรามชาวกัมพูชาไม่ให้ตั้งคำถามต่อรัฐบาล

หากต้องการอ่านความคิดเห็นสาธารณะที่ส่งมาสำหรับกรณีนี้ โปรดคลิกที่นี่

8. การวิเคราะห์ของคณะกรรมการกำกับดูแล

คณะกรรมการเลือกกรณีนี้เนื่องจากเป็นการเปิดโอกาสให้คณะกรรมการตรวจสอบว่าผู้นำทางการเมืองกำลังใช้แพลตฟอร์มของ Meta เพื่อยุยงให้เกิดความรุนแรงและปิดกั้นฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองหรือไม่ และหากเป็นเช่นนั้น ผลที่ตามมาควรเป็นอย่างไร โดยกรณีนี้จัดอยู่ในลำดับความสำคัญเชิงกลยุทธ์ของคณะกรรมการเกี่ยวกับการใช้แพลตฟอร์มของ Meta ของรัฐบาล ตลอดจนการเลือกตั้งและพื้นที่เคลื่อนไหวของภาคประชาสังคม คณะกรรมการพิจารณาว่าเนื้อหานี้ควรถูกลบออกหรือไม่โดยการวิเคราะห์นโยบายเนื้อหา ค่านิยม และความรับผิดชอบด้านสิทธิมนุษยชนของ Meta

8.1 การปฏิบัติตามนโยบายเนื้อหาของ Meta

I. กฎด้านเนื้อหา

a. ความรุนแรงและการยุยง

คณะกรรมการพบว่าเนื้อหาในกรณีนี้ละเมิดมาตรฐานชุมชนด้านความรุนแรงและการยุยงและต้องถูกลบออกจากแพลตฟอร์ม

คณะกรรมการพบว่าวิดีโอที่โพสต์มีข้อความแสดงเจตนาอย่างแน่ชัดที่จะยุยงให้เกิดไม่เพียงแต่ความรุนแรงระดับกลาง (การบาดเจ็บรุนแรง) เท่านั้น แต่ยังรวมถึงความรุนแรงระดับสูง (ความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตและความรุนแรงระดับสูงในรูปแบบอื่นๆ) ต่อฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองของนาย Hun Sen ซึ่งละเมิดนโยบายความรุนแรงและการยุยงอย่างชัดเจน อีกทั้งบริบททางการเมืองที่กว้างขึ้นก็สนับสนุนข้อสรุปดังกล่าว โดยนาย Hun Sen และสมาชิกในพรรคทั้งข่มขู่และใช้ความรุนแรงต่อฝ่ายตรงข้ามและผู้สนับสนุนของฝ่ายตรงข้ามหลายครั้ง โดยมักจะใช้โซเชียลมีเดียเพื่อสื่อสารการข่มขู่ ซึ่งประวัติความรุนแรงและการปราบปรามดังกล่าวทำให้การข่มขู่เหล่านั้นเชื่อถือได้มากขึ้น และในบริบทนี้ ข้อความดังกล่าวถือเป็นการละเมิดนโยบายนี้อย่างรุนแรง ในความเห็นของคณะกรรมการ การรับประกันแบบพอเป็นพิธีของนาย Hun Sen ที่ว่า “เราไม่ยุยงผู้คนและไม่สนับสนุนให้ผู้คนใช้กำลัง” นั้นขัดแย้งกับข้อความที่ชัดเจนของสุนทรพจน์และไม่น่าเชื่อถือ คณะกรรมการมีความกังวลและไม่เข้าใจที่เจ้าหน้าที่ตรวจสอบในตอนแรกได้ข้อสรุปเป็นอย่างอื่น แต่คณะกรรมการรับทราบว่าผู้เชี่ยวชาญเฉพาะประเทศของ Meta ได้ตรวจสอบและตระหนักว่าโพสต์ดังกล่าวละเมิดมาตรฐานด้านความรุนแรงและการยุยง

ในการตอบคำถามจากคณะกรรมการ Meta ระบุว่า “การขู่ว่าจะฟ้องหรือใช้ระบบกฎหมายกับบุคคลฝ่ายตรงข้ามเพียงอย่างเดียวจะไม่ถือว่าละเมิดนโยบาย [ความรุนแรงและการยุยง] เนื่องจากไม่เกี่ยวข้องกับการข่มขู่ว่าจะใช้ความรุนแรงทำร้ายร่างกาย” Meta ให้เหตุผลสำหรับจุดยืนดังกล่าวโดยอธิบายว่า “ในฐานะแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย เราไม่อยู่ในฐานะที่จะกำหนดได้อย่างอิสระว่าการข่มขู่โดยรัฐบาลว่าจะใช้กระบวนการทางกฎหมายนั้นไม่เหมาะสมหรือไม่”

แม้ว่าแนวทางดังกล่าวอาจเหมาะสมเมื่อมีการข่มขู่ “เพียงอย่างเดียว” แต่กรณีนี้ไม่เป็นเช่นนั้น ในสถานการณ์ที่แพลตฟอร์มของ Meta มีการใช้งานโดยระบอบการปกครองที่มีประวัติการทำตามคำขู่จะใช้ความรุนแรงต่อฝ่ายตรงข้าม บริษัทต้องอาศัยทีมและความเชี่ยวชาญระดับภูมิภาคในการประเมินว่าการข่มขู่จะใช้ระบบกฎหมายกับฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองนั้นถือเป็นการคุกคามหรือข่มขู่ว่าจะใช้ความรุนแรงหรือไม่ ในบริบทของกัมพูชาที่ศาลถูกควบคุมโดยพรรคผู้นำและถูกใช้เพื่อปราบปรามฝ่ายตรงข้ามอยู่เป็นประจำ การที่นายกรัฐมนตรีขู่ว่าจะไล่ตามฝ่ายตรงข้ามผ่านระบบกฎหมายย่อมถือเป็นการข่มขู่ว่าจะใช้ความรุนแรง และการข่มขู่ว่าจะจับกุมฝ่ายตรงข้าม “ในตอนเที่ยงคืน” ก็ไม่สอดคล้องกับกระบวนการอันชอบธรรม คณะกรรมการยังตั้งข้อสังเกตต่อประวัติกรณีต่างๆ ที่เป้าหมายของการข่มขู่ผ่านการใช้ศาลในทางที่ผิดโดยนาย Hun Sen ตกเป็นเป้าหมายของการใช้ความรุนแรงทำร้ายร่างกายในเวลาต่อมาดังที่บันทึกไว้ข้างต้น

b. การอนุญาตตามความน่าสนใจ

คณะกรรมการสรุปว่าการที่ Meta ใช้การอนุญาตตามความน่าสนใจในกรณีนี้นั้นไม่ถูกต้อง เนื่องจากอันตรายที่มีอยู่ของการมีเนื้อหาดังกล่าวอยู่บนแพลตฟอร์มมีมากกว่าประโยชน์ต่อสาธารณะในการเผยแพร่สุนทรพจน์

จากแนวทางของ Meta ที่มีต่อเนื้อหาที่น่าสนใจ ไม่มีการสันนิษฐานให้เนื้อหามีลักษณะน่าสนใจเพียงเพราะอิงตามผู้พูด Meta รายงานไว้ในเหตุผลสำหรับคำตัดสินว่าในกรณีนี้ บริษัทได้ชั่งน้ำหนักปัจจัยหลายประการนอกเหนือจากตัวเนื้อหาเองในการตัดสินใจที่จะใช้ข้อยกเว้นตามความน่าสนใจ โดย Meta ได้พิจารณาทั้ง “สถานการณ์เฉพาะของประเทศและโครงสร้างทางการเมืองในกัมพูชา ตลอดจนการไม่มีเสรีภาพในด้านสื่อ การปราบปรามฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองของนาย Hun Sen ตามที่มีรายงาน และรายงานจากองค์กรด้านสิทธิมนุษยชน”

ในการตอบคำถามของคณะกรรมการ Meta กล่าวว่าการขาดการรายงานข่าวของสื่อท้องถิ่นเกี่ยวกับการข่มขู่ที่เป็นประเด็นนั้นเกี่ยวข้องโดยตรงกับคุณค่าด้านประโยชน์ต่อสาธารณะของเนื้อหาดังกล่าวในฐานะคำเตือนต่อชาวกัมพูชา ประเด็นนี้อ้างอิงจากการประเมินของบริษัทว่า แม้ว่าสื่อระดับภูมิภาคจะรายงานเกี่ยวกับการข่มขู่ดังกล่าว แต่การรายงานข่าวในท้องถิ่นไม่ได้กล่าวถึงการข่มขู่เหล่านั้น คณะกรรมการตั้งข้อสังเกตว่าหนึ่งในสื่อที่ Meta อ้างถึงเพื่อสนับสนุนการประเมินนี้ ซึ่งก็คือ Voice of Democracy ที่ตั้งอยู่ในกัมพูชา ได้รายงานเกี่ยวกับการข่มขู่ที่รุนแรงในสุนทรพจน์ของนาย Hun Sen และยังได้แสดงตนว่าเป็น “สื่อท้องถิ่นอิสระ” ก่อนที่จะปิดตัวลงในเดือนกุมภาพันธ์ 2566 รายงานฉบับหนึ่งที่จัดหาให้โดยผู้เชี่ยวชาญพบว่า 82.6% ของกลุ่มเป้าหมายที่ “มีสิทธิ์” (กล่าวคือ ผู้ที่มีอายุ 13 ปีขึ้นไป) ในกัมพูชาใช้ Facebook ในปี 2566 และเมื่อพูดถึงเหตุผลของการใช้โซเชียลมีเดีย องค์กร Freedom House รายงานว่าหลังจากการเลือกตั้งทั่วไปในปี 2561 อินเทอร์เน็ตได้ “กลายเป็นหนึ่งในแหล่งข่าวและแหล่งข้อมูลหลักสำหรับชาวกัมพูชา และโซเชียลมีเดียช่วยให้มีการแพร่กระจายของเนื้อหาที่หลากหลายมากขึ้นโดยปราศจากอิทธิพลของรัฐบาล” Meta ยังระบุด้วยว่า “ลักษณะที่ค่อนข้างคลุมเครือของการข่มขู่” ในสุนทรพจน์ดังกล่าวเป็นปัจจัยหนึ่งในการพิจารณาว่า “คุณค่าด้านประโยชน์ต่อสาธารณะที่มีอยู่สูงในการอนุญาตให้ผู้คนได้รับฟังสุนทรพจน์ทางการเมือง . . . มีมากกว่าความเสี่ยงที่จะเกิดอันตราย” และทำให้สมควรให้การอนุญาตตามความน่าสนใจ

คณะกรรมการตระหนักดีว่าต้องสร้างความสมดุลที่ละเอียดอ่อนเมื่อทำการประเมินคำพูดที่ละเมิดซึ่งกล่าวโดยผู้นำทางการเมือง นอกจากการพึ่งพาโซเชียลมีเดียในระดับที่สูงในกัมพูชาแล้ว รัฐบาลยังได้ทำการปิดสื่ออิสระดั้งเดิมในประเทศเกือบทั้งหมด ซึ่งทำให้ประชากรรับข่าวสารที่เป็นอิสระและเป็นกลางผ่านช่องทางอื่นได้ยาก นอกจากนี้ ยังมีข้อโต้แย้งเรื่องความโปร่งใสที่หนักแน่นว่าชาวกัมพูชาควรจะได้เห็นว่าผู้นำของพวกเขากำลังข่มขู่ฝ่ายตรงข้ามของตน แม้ว่าคณะกรรมการจะตั้งข้อสังเกตว่าผู้คนส่วนใหญ่ในกัมพูชาย่อมรู้ว่าสมาชิกในระบอบการปกครองของนาย Hun Sen มักจะมีส่วนร่วมในการพูดเช่นนั้นเป็นประจำ

อย่างไรก็ตาม เมื่อพิจารณาขอบเขตการเข้าถึงของนาย Hun Sen บนโซเชียลมีเดีย การอนุญาตให้มีคำพูดเช่นนั้นบนแพลตฟอร์มจะทำให้การข่มขู่ของนาย Hun Sen แพร่กระจายในวงกว้างมากขึ้น นอกจากนี้ยังส่งผลให้แพลตฟอร์มของ Meta ถูกใช้ประโยชน์เพื่อผลกระทบดังกล่าว ซึ่งก็คือการมีส่วนทำให้เกิดอันตรายเหล่านั้นด้วยการขยายขอบเขตการข่มขู่และส่งผลให้เกิดการคุกคาม โพสต์นี้ไม่ใช่โพสต์โดยบุคคลที่สามที่รายงานเกี่ยวกับการข่มขู่ของนาย Hun Sen แต่เป็นโพสต์ในบัญชี Facebook อย่างเป็นทางการของนาย Hun Sen ที่สื่อถึงการข่มขู่เหล่านั้น

คณะกรรมการมีความกังวลที่แคมเปญของผู้นำทางการเมืองในการคุกคามและข่มขู่สื่ออิสระและกลุ่มการเมืองฝ่ายตรงข้ามอย่างต่อเนื่องสามารถกลายเป็นปัจจัยในการประเมินความน่าสนใจที่ทำให้เนื้อหาที่ละเมิดกลับไม่ถูกลบออกและบัญชีไม่ได้รับการลงโทษ พฤติกรรมดังกล่าวไม่ควรได้รับรางวัลตอบแทน Meta ควรให้น้ำหนักกับเสรีภาพสื่อให้มากขึ้นเมื่อพิจารณาถึงความน่าสนใจ เพื่อไม่ให้มีการใช้การอนุญาตนี้กับการแสดงออกของรัฐบาลในสถานการณ์ที่รัฐบาลนั้นๆ ทำให้เนื้อหาของตนน่าสนใจมากขึ้นโดยการจำกัดเสรีภาพในด้านสื่อ

นอกจากนี้ มุมมองของ Meta ดูเหมือนจะสันนิษฐานว่าผู้คนที่ดูเนื้อหาที่ละเมิดนี้จะมองว่าเนื้อหาเป็นการยุยงและไม่เห็นด้วยกับเนื้อหาดังกล่าว อย่างไรก็ตาม โอกาสในการแสดงความไม่พอใจดังกล่าวในกัมพูชานั้นมีจำกัด และการอนุญาตให้เนื้อหาที่ละเมิดนี้ยังคงอยู่บนแพลตฟอร์มก็เสี่ยงต่อการทำให้คำพูดที่แสดงความรุนแรงจากผู้นำทางการเมืองกลายเป็นเรื่องปกติมากยิ่งขึ้น การใช้การอนุญาตตามความน่าสนใจในกรณีนี้จะไม่เป็นการให้ข้อมูลประกอบการอภิปราย แต่จะทำให้การถกเถียงปัญหาสาธารณะลดลงกว่าเดิมและสนับสนุนการครอบงำภูมิทัศน์สื่อของนาย Hun Sen

แนวทางของ Meta ต่อเนื้อหาที่น่าสนใจจะหาความสมดุลระหว่างประโยชน์ต่อสาธารณะกับความเสี่ยงที่จะเกิดอันตราย อย่างไรก็ตาม คณะกรรมการพบว่าการทดสอบความสมดุลนี้ไม่สามารถบรรลุผลได้ในกรณีที่บุคคลสาธารณะใช้แพลตฟอร์มของ Meta เพื่อยุยงให้เกิดความรุนแรงโดยตรง หากสุนทรพจน์ที่ยุยงนั้นมีประโยชน์ต่อสาธารณะเพียงพอ สื่อบุคคลที่สามบางรูปแบบจะรายงานเกี่ยวกับสุนทรพจน์ดังกล่าวเอง แต่ในขณะที่เนื้อหาที่ไม่ใช่การสนับสนุนแต่เป็นการรายงาน, สร้างความตระหนัก, ประณาม หรือแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการยุยงให้เกิดความรุนแรงโดยบุคคลสาธารณะนั้นไม่ควรถูกห้าม แต่ Meta ก็ต้องไม่อนุญาตให้มีการยั่วยุโดยตรงบนแพลตฟอร์มต่อไปโดยอาศัยพื้นฐานของความน่าสนใจ

II. การดำเนินการบังคับใช้

คณะกรรมการเห็นว่าควรเพิกถอนการอนุญาตตามความน่าสนใจในกรณีนี้ และควรลบเนื้อหาออกเนื่องจากละเมิดนโยบายความรุนแรงและการยุยง แพลตฟอร์มของ Meta จะต้องไม่ถูกใช้เป็นเครื่องมือในการขยายขอบเขตของการข่มขู่จะใช้ความรุนแรงและการตอบโต้ซึ่งมุ่งเป้าไปที่การปราบปรามฝ่ายตรงข้ามทางการเมือง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในระหว่างการเลือกตั้งดังเช่นในกรณีนี้ นอกจากนี้ เมื่อพิจารณาถึงความรุนแรงของการละเมิด, บริบททางการเมืองในกัมพูชา, ประวัติการละเมิดสิทธิมนุษยชนของรัฐบาล, ประวัติการยุยงให้เกิดความรุนแรงต่อฝ่ายตรงข้ามของนาย Hun Sen และลักษณะวิธีที่นาย Hun Sen ใช้โซเชียลมีเดียเพื่อขยายขอบเขตการข่มขู่ดังกล่าว คณะกรรมการสรุปว่า Meta ควรระงับการใช้งานเพจ Facebook และบัญชี Instagram อย่างเป็นทางการของนายกรัฐมนตรีกัมพูชาโดยทันที แม้คณะกรรมการจะไม่มีบทบาทในการกำหนดระยะเวลาของการระงับ แต่คณะกรรมการเห็นว่าควรระงับการใช้งานเพจและบัญชีเป็นเวลาอย่างน้อย 6 เดือน เพื่อให้เวลา Meta ในการตรวจสอบสถานการณ์และกำหนดระยะเวลาที่แน่ชัด นอกจากนี้ ก่อนที่จะสิ้นสุดการระงับ Meta ควรทำการประเมินเพื่อพิจารณาว่าความเสี่ยงต่อความปลอดภัยของสาธารณะลดลงหรือไม่ โดยเชิญผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในท้องถิ่นให้แบ่งปันข้อมูลที่เกี่ยวข้อง

ในการตอบสนองส่วนหนึ่งต่อคำแนะนำของคณะกรรมการในกรณี “การระงับบัญชีของนายทรัมป์ อดีตประธานาธิบดี” Meta ได้สร้างนโยบายเกี่ยวกับการจำกัดบัญชีของบุคคลสาธารณะขึ้น (ดูส่วนที่ 4 ด้านบน) โดยนโยบายนี้บังคับใช้กับ “บุคคลสาธารณะที่โพสต์เนื้อหาในระหว่างความรุนแรงที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องหรือเหตุการณ์ความไม่สงบ” จากภูมิหลังที่มีการปราบปรามทางการเมืองอย่างกว้างขวางและการใช้ความรุนแรงซ้ำๆ ต่อฝ่ายตรงข้ามทางการเมือง คณะกรรมการจึงไม่เห็นด้วยกับ Meta และเห็นว่าช่วงเวลาก่อนการเลือกตั้งของกัมพูชาในปี 2566 นั้นถือเป็นสถานการณ์ความรุนแรงที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง

คณะกรรมการตั้งข้อสังเกตว่า แม้ว่านโยบายจะสร้างขึ้นหลังจากเหตุการณ์บุกโจมตีอาคารรัฐสภาสหรัฐฯ เมื่อวันที่ 6 มกราคม 2564 แต่นโยบายดังกล่าวได้มีการพัฒนาขึ้นเพื่อเป็นกรอบการทำงานให้ Meta เมื่อ “การจำกัดตามมาตรฐานอาจมีสัดส่วนไม่เหมาะสมกับการละเมิดหรือไม่มากเพียงพอในการลดความเสี่ยงที่จะเกิดอันตรายเพิ่มเติมในกรณีที่บุคคลสาธารณะโพสต์เนื้อหาในระหว่างความรุนแรงที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องหรือเหตุการณ์ความไม่สงบ” แม้ว่านโยบายจะไม่ได้กำหนดนิยาม “ความรุนแรงที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง” และ “เหตุการณ์ความไม่สงบ” แต่กรณีนี้ก็สอดคล้องกับเจตนารมณ์ของนโยบายอย่างชัดเจน ความรุนแรงจะถือว่าเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องไม่เพียงแต่เมื่อมีเหตุการณ์รุนแรงต่อเนื่องเหตุการณ์หนึ่งหรือมีช่วงเวลาของเหตุการณ์ความไม่สงบเกิดขึ้นเท่านั้น แต่ยังรวมถึงในช่วงเวลาที่บ้านเมือง “สงบ” แต่ผู้นำทางการเมืองใช้การข่มขู่ถึงความรุนแรงที่สนับสนุนโดยรัฐเพื่อปราบปรามความเห็นต่างและเหตุการณ์ความไม่สงบล่วงหน้าผ่านการปราบปรามอย่างกว้างขวางและกระทำความรุนแรงซ้ำๆ แม้ว่าคณะกรรมการจะพิจารณาว่า Meta จำเป็นต้องชี้แจงต่อสาธารณะถึงขอบเขตของสถานการณ์ที่ควรบังคับใช้นโยบายดังกล่าวกับบุคคลสาธารณะที่โพสต์เนื้อหาในแพลตฟอร์ม แต่คณะกรรมการก็พบว่านโยบายนั้นบังคับใช้กับกรณีนี้

หลักเกณฑ์ในการใช้การจำกัดภายใต้นโยบายดังกล่าวมีอยู่ 3 ประการ ประการแรกคือความรุนแรงของการละเมิดและประวัติของบุคคลสาธารณะนั้นๆ บนแพลตฟอร์มของ Meta คณะกรรมการพบว่าการยุยงให้ส่งฝูงชนหัวรุนแรงไปยังบ้านของผู้คนถือว่าอยู่ในระดับความรุนแรงสูงสุด ประเด็นนี้ตอกย้ำด้วยประวัติของนาย Hun Sen ที่ยุยงทั้งในและนอกแพลตฟอร์มให้เกิดความรุนแรงต่อฝ่ายตรงข้ามของตนจนสำเร็จ และด้วยการลบเนื้อหาออกจากเพจของนาย Hun Sen ในเดือนธันวาคม 2565 เนื่องจากละเมิดนโยบายความรุนแรงและการยุยง หลักเกณฑ์ประการต่อมาคืออิทธิพลและความสัมพันธ์ของบุคคลสาธารณะที่อาจมีต่อบุคคลที่มีส่วนร่วมในความรุนแรง ประเด็นก็อยู่ในระดับความรุนแรงสูงสุดเช่นกัน โดยนาย Hun Sen เป็นนายกรัฐมนตรีที่มีอำนาจควบคุมพรรคของตน, กองทัพ, หน่วยงานบังคับใช้กฎหมาย และฝ่ายตุลาการของกัมพูชาอย่างสมบูรณ์ ตลอดจนมีประชาชนส่วนหนึ่งที่จงรักภักดีอย่างสูงด้วย อิทธิพลของนาย Hun Sen สามารถเห็นได้อย่างชัดเจนจากข้อเท็จจริงที่ว่าทั้งสุนทรพจน์นี้และการยุยงก่อนหน้านี้ได้ส่งผลให้เกิดการกระทำความรุนแรงต่อเป้าหมายของเขา หลักเกณฑ์ประการสุดท้ายคือระดับความรุนแรงของพฤติกรรมความรุนแรงและอันตรายต่อร่างกายที่เกี่ยวข้อง ซึ่งกรณีนี้ก็ตรงตามเกณฑ์เช่นกัน โดยสุนทรพจน์ยุยงจนเกิดการโจมตีด้วยอาวุธและการยุยงก่อนหน้านี้ก็ส่งผลให้เกิดการสังหาร คณะกรรมการยังตั้งข้อสังเกตด้วยว่านาย Hun Sen เอ่ยถึงชื่อสมาชิกของฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองอย่างน้อย 1 คน ซึ่งตรงกันข้ามกับข้อสรุปของ Meta ที่ว่าการข่มขู่ในสุนทรพจน์ของนาย Hun Sen นั้น “ไม่เฉพาะเจาะจง”

นอกเหนือจากปัจจัยต่างๆ ที่ระบุไว้ภายใต้นโยบายในการพิจารณาว่าจะระงับหรือไม่ระงับการใช้งานแพลตฟอร์มของผู้นำทางการเมือง ตลอดจนระยะเวลาของการระงับดังกล่าว Meta ควรคำนึงถึงบริบททางการเมืองและสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศที่พิจารณาขณะประเมินพฤติกรรมบนแพลตฟอร์มด้วย การมองเนื้อหาอย่างเนื้อหาที่ตรวจสอบในกรณีนี้ว่าเป็นการละเมิดนโยบายของ Meta เพียงครั้งเดียวโดยไม่คำนึงถึงบริบทเป็นการละเลยความจริงที่ว่าคำพูดนี้และคำพูดอื่นๆ ที่คล้ายกันเป็นส่วนหนึ่งของความพยายามอย่างต่อเนื่องที่ไตร่ตรองมาแล้วที่จะข่มขู่คุกคาม ซึ่งรวมถึงความรุนแรงในชีวิตจริง นอกจากนี้ ความรุนแรงที่เกิดขึ้นจริงยังเป็นการยืนยันความร้ายแรงของการข่มขู่ที่เกิดขึ้นบนโซเชียลมีเดีย ทำให้การกระทำนอกแพลตฟอร์มเหล่านี้มีความสำคัญบนแพลตฟอร์ม ตามที่ระบุไว้ก่อนหน้าในคำตัดสินนี้ นาย Hun Sen ใช้โซเชียลมีเดียเพื่อขยายขอบเขตการข่มขู่โดยนัยและโดยแจ้งต่อฝ่ายตรงข้ามของตนเป็นประจำ รวมถึงการข่มขู่ใครก็ตามที่เห็นว่าเป็นภัยคุกคามต่อการควบคุมอย่างต่อเนื่องของตน

จากข้อมูลที่เปิดเผยต่อคณะกรรมการ ดูเหมือนจะเป็นที่ชัดเจนว่านาย Hun Sen ใช้โซเชียลมีเดียเพื่อขยายขอบเขตการข่มขู่ต่อฝ่ายตรงข้ามของตน โดยแพร่กระจายการข่มขู่เหล่านั้นออกไปเป็นวงกว้างมากขึ้นและก่อให้เกิดอันตรายมากกว่าที่จะสามารถทำได้หากไม่มีการเข้าถึงแพลตฟอร์มของ Meta การใช้แพลตฟอร์มของนาย Hun Sen เพื่อยุยงให้เกิดความรุนแรงต่อฝ่ายตรงข้ามทางการเมือง ประกอบกับประวัติของนาย Hun Sen, การละเมิดสิทธิมนุษยชนโดยรัฐบาลของนาย Hun Sen และการเลือกตั้งที่กำลังจะมาถึง รวมกันเป็นเหตุผลให้ต้องมีการดำเนินการโดยทันที คณะกรรมการจึงเห็นว่าควรถือให้เนื้อหาในกรณีนี้เป็นการละเมิดอย่างร้ายแรง สมควรให้ระงับการใช้งาน Facebook และ Instagram โดยทันที

คณะกรรมการตั้งข้อสังเกตว่าขณะนี้บริษัทไม่ได้แจ้งให้สาธารณชนทราบเมื่อเจ้าหน้าที่ของรัฐหรือเพจหรือบัญชีอย่างเป็นทางการของเจ้าหน้าที่ของรัฐถูกระงับการใช้งานหรือมีการลบเนื้อหาออก Meta ควรประกาศเมื่อมีการระงับการใช้งานเพจหรือบัญชีของเจ้าหน้าที่ของรัฐ และแจ้งเหตุผลของบริษัทในการทำเช่นนั้น นอกจากนี้ Meta ยังควรพิจารณาเก็บเนื้อหาที่ถูกลบออกเอาไว้เพื่อวัตถุประสงค์ด้านการวิจัยและกฎหมาย ตลอดจนการเข้าถึงและการพูดคุยในเชิงการทำข่าว

8.2 การปฏิบัติตามความรับผิดชอบด้านสิทธิมนุษยชนของ Meta

ดังที่คณะกรรมการได้พบข้างต้น นโยบายของ Meta เองกำหนดให้โพสต์ดังกล่าวของนาย Hun Sen ควรถูกลบออก คณะกรรมการยังสรุปด้วยว่านโยบายของ Meta เกี่ยวกับการจำกัดบัญชีของบุคคลสาธารณะในระหว่างเหตุการณ์ความไม่สงบเป็นเหตุผลรองรับการระงับไม่ให้นาย Hun Sen ใช้งานแพลตฟอร์มของ Meta การอนุญาตให้เนื้อหานี้ยังคงอยู่บน Facebook ตลอดจนการอนุญาตให้นาย Hun Sen ใช้แพลตฟอร์มของ Meta อย่างต่อเนื่องเพื่อยุยงให้เกิดความรุนแรงนั้นขัดแย้งกับความรับผิดชอบด้านสิทธิมนุษยชนของบริษัท ประเด็นนี้มีความเกี่ยวข้องอย่างยิ่งเมื่อพิจารณาถึงความเสี่ยงที่มีต่อสิทธิในการลงคะแนนเสียงและการมีส่วนร่วมในกิจกรรมสาธารณะ (ICCPR ข้อที่ 25), สิทธิในการชุมนุมโดยสงบ (ICCPR ข้อที่ 21), สิทธิในการรักษาความปลอดภัยทางร่างกาย (ICCPR ข้อที่ 9) และสิทธิในการมีชีวิต (ICCPR ข้อที่ 6) ในกัมพูชา ในการวิเคราะห์ด้านล่าง คณะกรรมการประเมินการจำกัดสุนทรพจน์นี้โดยคำนึงถึงความรับผิดชอบของ Meta ในการคุ้มครองเสรีภาพในการแสดงออก (ICCPR ข้อที่ 19)

เสรีภาพในการแสดงออก (ICCPR ข้อที่ 19)

กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (ICCPR) ข้อที่ 19 ย่อหน้าที่ 2 คุ้มครอง “การแสดงออกและการรับการสื่อสารของแนวคิดและความคิดเห็นทุกรูปแบบที่สามารถส่งต่อไปยังผู้อื่นได้” รวมทั้งแนวคิดและความคิดเห็นเกี่ยวกับการเมือง กิจกรรมสาธารณะ และสิทธิมนุษยชน (ความคิดเห็นทั่วไปหมายเลข 34 (2554), คณะกรรมการสิทธิมนุษยชน, ย่อหน้าที่ 11-12) นอกจากนี้ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติได้ระบุว่า “การสื่อสารข้อมูลและแนวคิดเกี่ยวกับประเด็นสาธารณะและการเมืองอย่างเป็นอิสระระหว่างพลเมือง ผู้สมัครชิงตำแหน่ง และผู้แทนที่ได้รับเลือกตั้งมีความสำคัญอย่างยิ่ง” (ความคิดเห็นทั่วไปหมายเลข 34 ย่อหน้าที่ 20)

เมื่อรัฐจำกัดสิทธิในเสรีภาพดังกล่าว การจำกัดจะต้องเป็นไปตามข้อกำหนดในด้านความชอบด้วยกฎหมาย วัตถุประสงค์อันชอบธรรม รวมถึงความจำเป็นและความเหมาะสม (ICCPR ข้อที่ 19 ย่อหน้าที่ 3) โดยมักเรียกข้อกำหนดเหล่านี้ว่า “การทดสอบแบบสามส่วน” คณะกรรมการใช้กรอบโครงสร้างนี้เพื่อตีความปณิธานโดยสมัครใจของ Meta ต่อสิทธิมนุษยชน ทั้งที่เกี่ยวข้องกับคำตัดสินกรณีที่อยู่ภายใต้การตรวจสอบและแนวทางในภาพใหญ่ของ Meta ต่อการกำกับดูแลเนื้อหา ผู้รายงานพิเศษแห่งสหประชาชาติเกี่ยวกับเสรีภาพในการแสดงออกได้กล่าวว่า แม้ “บริษัทไม่มีข้อผูกพันอย่างภาครัฐ แต่บริษัทก็ยังมีอิทธิพลในระดับที่จำเป็นต้องตอบคำถามเดียวกันกับภาครัฐเกี่ยวกับการคุ้มครองสิทธิในเสรีภาพการแสดงออกของผู้ใช้” (A/74/486 ย่อหน้าที่ 41) ในกรณีนี้ แม้ว่าจะมีเหตุผลรองรับภายใต้นโยบายของ Meta แล้ว แต่คณะกรรมการก็ได้ใช้การทดสอบแบบสามส่วนเพื่อประเมินว่าการลบเนื้อหาออกและการระงับการใช้งานของนาย Hun Sen สอดคล้องกับความรับผิดชอบของบริษัทในการคุ้มครองเสรีภาพในการแสดงออกหรือไม่

I. ความชอบด้วยกฎหมาย (ความชัดเจนและการเข้าถึงกฎ)

หลักความชอบด้วยกฎหมายภายใต้กฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศกำหนดว่ากฎใดๆ ที่จำกัดการแสดงออกจะต้องชัดเจนและสามารถเข้าถึงได้อย่างสาธารณะ (ความคิดเห็นทั่วไปหมายเลข 34 ย่อหน้าที่ 25) กฎที่จำกัดการแสดงออกนั้น “ไม่อาจอนุญาตให้มีอิสระในการตัดสินใจอย่างไร้ขอบเขตเกี่ยวกับการจำกัดเสรีภาพในการแสดงออกแก่ผู้ที่ดำเนินการบังคับใช้” และ “แจ้งแนวทางอย่างเพียงพอแก่ผู้ที่มีหน้าที่จำกัดการแสดงออก เพื่อให้บุคคลเหล่านี้สามารถตรวจสอบได้ว่าการแสดงออกประเภทใดมีการจำกัดอย่างเหมาะสมและประเภทใดที่ไม่เหมาะสม” (แหล่งที่มาเดียวกัน) เมื่อปรับใช้กับกฎที่กำกับดูแลการแสดงออกทางออนไลน์ ผู้รายงานพิเศษแห่งสหประชาชาติเกี่ยวกับเสรีภาพในการแสดงออกได้กล่าวว่ากฎควรมีความชัดเจนและเจาะจง (A/HRC/38/35 ย่อหน้าที่ 46) คนที่ใช้แพลตฟอร์มของ Meta ควรสามารถเข้าถึงและเข้าใจกฎได้ และผู้ตรวจสอบเนื้อหาควรมีคำแนะนำที่ชัดเจนในการบังคับใช้กฎ

คณะกรรมการเห็นว่านาย Hun Sen และผู้ที่ดูแลตัวตนของนาย Hun Sen บนโซเชียลมีเดียย่อมสามารถระบุได้อย่างง่ายดายว่าเนื้อหาละเมิดข้อห้ามของมาตรฐานชุมชนด้านความรุนแรงและการยุยงเกี่ยวกับการพูดข่มขู่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบริบทของการเลือกตั้งที่กำลังจะมาถึง การข่มขู่ผู้วิพากษ์วิจารณ์ด้วยคำว่า “กระบอง” และการถูกพรรคพวกทุบตีถือเป็นการขัดต่อกฎอย่างชัดเจน ในทำนองเดียวกัน นโยบายของ Meta เกี่ยวกับการจำกัดบัญชีของบุคคลสาธารณะระบุชัดเจนว่าในบริบทภาพใหญ่ของความรุนแรงที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง การละเมิดรุนแรงจากบุคคลสาธารณะที่นำไปสู่ความรุนแรงและอันตรายต่อร่างกายเป็นเหตุผลสมควรให้ระงับการใช้งาน และตามที่ระบุไว้ข้างต้น คณะกรรมการพบว่านโยบายตามที่ร่างในฉบับปัจจุบันบังคับใช้กับกรณีนี้ อย่างไรก็ตาม Meta ควรชี้แจงต่อสาธารณะถึงขอบเขตของนโยบายดังกล่าว

II. วัตถุประสงค์อันชอบธรรม

มาตรฐานชุมชนด้านความรุนแรงและการยุยงมีเป้าหมายเพื่อ “ป้องกันอันตรายในชีวิตจริงที่อาจเกิดขึ้น” และลบเนื้อหาที่มี “ความเสี่ยงอย่างแท้จริงที่จะเกิดอันตรายต่อร่างกายหรือภัยคุกคามโดยตรงต่อความปลอดภัยของสาธารณะ” นอกจากนี้ นโยบายของ Meta เกี่ยวกับการจำกัดบัญชีของบุคคลสาธารณะจะบังคับใช้เมื่อ “การจำกัดตามมาตรฐานอาจมีสัดส่วนไม่เหมาะสมกับการละเมิดหรือไม่มากเพียงพอในการลดความเสี่ยงที่จะเกิดอันตรายเพิ่มเติม” การห้ามไม่ให้มีการเรียกร้องให้ใช้ความรุนแรงและไม่ให้มีการข่มขู่ว่าจะจับกุมตามอำเภอใจบนแพลตฟอร์มเพื่อรับรองความปลอดภัยของผู้คนถือเป็นวัตถุประสงค์อันชอบธรรมภายใต้ข้อที่ 19 ย่อหน้าที่ 3 เนื่องจากเป็นการคุ้มครอง “สิทธิของผู้อื่น” ในการมีชีวิต (ICCPR ข้อที่ 6) และในการรักษาความปลอดภัยทางร่างกายจากการจับกุมและควบคุมตัวตามอำเภอใจ (ICCPR ข้อที่ 9 ย่อหน้าที่ 1) นอกจากนี้ ในช่วงก่อนการเลือกตั้ง นโยบายทั้งสองยังอาจเป็นไปตามวัตถุประสงค์อันชอบธรรมในการคุ้มครองสิทธิของผู้อื่นในการชุมนุมโดยสงบ (ICCPR ข้อที่ 21) และในการลงคะแนนเสียงและการมีส่วนร่วมในกิจกรรมสาธารณะ (ICCPR ข้อที่ 25)

III. ความจำเป็นและความเหมาะสม

หลักความจำเป็นและความเหมาะสมกำหนดว่าการจำกัดเสรีภาพในการแสดงออกใดๆ “ต้องมีความเหมาะสมตามวัตถุประสงค์เพื่อการคุ้มครอง โดยข้อจำกัดต้องเป็นเครื่องมือที่ล่วงล้ำน้อยที่สุดในหมู่เครื่องมือที่ใช้คุ้มครองทั้งหมด [และ] ต้องมีความเหมาะสมกับผลประโยชน์ที่จะคุ้มครอง” (ความคิดเห็นทั่วไปหมายเลข 34 ย่อหน้าที่ 34)

เมื่อวิเคราะห์ความเสี่ยงที่เกิดจากเนื้อหาที่มีความรุนแรง คณะกรรมการมักได้แนวทางจากการทดสอบ 6 ปัจจัยตามที่อธิบายไว้ในแผนปฏิบัติการราบัต ซึ่งกล่าวถึงการสนับสนุนความเกลียดชังเกี่ยวกับชาติ เชื้อชาติ หรือศาสนาซึ่งถือว่าเป็นการยุยงให้เกิดการมุ่งร้าย การเลือกปฏิบัติ หรือความรุนแรง จากการประเมินปัจจัยที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะผู้พูด บริบท และขอบเขตของการแสดงสุนทรพจน์ ซึ่งอธิบายเพิ่มเติมไว้ด้านล่าง คณะกรรมการพบว่าการลบเนื้อหาที่ยุยงของนาย Hun Sen ออกเป็นไปตามความรับผิดชอบด้านสิทธิมนุษยชนของ Meta เนื่องจากเนื้อหาก่อให้เกิดอันตรายอันใกล้ที่มีแนวโน้มจะเกิดขึ้น การลบเนื้อหาดังกล่าวเป็นการจำกัดการแสดงออกที่จำเป็นและเหมาะสม เพื่อปกป้องสิทธิในการมีชีวิตและในการรักษาความปลอดภัยทางร่างกายของผู้คนซึ่งรวมถึงสมาชิกของฝ่ายตรงข้ามจากความรุนแรงและการข่มเหงที่อาจเกิดขึ้น

สุนทรพจน์ที่นำเสนอในวิดีโอที่โพสต์นั้นกล่าวโดยผู้นำรัฐบาลในกัมพูชา ซึ่งเป็นบุคคลสาธารณะที่อยู่ในอำนาจมาตั้งแต่ปี 2528 และมีอิทธิพลและอำนาจกว้างขวาง ในแง่นี้ สุนทรพจน์ดังกล่าวถือเป็นการกระทำของรัฐ ดังที่สะท้อนให้เห็นในส่วนภูมิหลังของกรณี มีรายงานว่ารัฐบาลของนาย Hun Sen ใช้ทั้งความรุนแรงทางร่างกายและระบบศาลของกัมพูชาเพื่อปิดกั้นการแสดงความคิดเห็นและข่มเหงผู้เห็นต่างและสมาชิกของฝ่ายตรงข้าม ดังที่กล่าวไว้ในคำตัดสินของกรณี “การระงับบัญชีของนายทรัมป์ อดีตประธานาธิบดี” (2021-001-FB-FBR) ปัจจัยเหล่านี้ได้เพิ่มทั้งระดับความเสี่ยงของอันตรายที่เกี่ยวข้องกับถ้อยแถลงของนาย Hun Sen และประโยชน์ต่อสาธารณะในคำพูดของเขา

สุนทรพจน์ดังกล่าวเกิดขึ้นเพียง 6 เดือนก่อนการเลือกตั้งรัฐสภาของกัมพูชาในเดือนกรกฎาคม 2566 และกล่าวถึงประเด็นที่เป็นประโยชน์ต่อสาธารณะ ซึ่งรวมถึงการอภิปรายเพิ่มเติมเกี่ยวกับการเลือกตั้งและโครงสร้างพื้นฐานของประเทศ คณะกรรมการตั้งข้อสังเกตว่าผู้คนในกัมพูชาสามารถเข้าถึงข้อมูลเกี่ยวกับประเด็นเหล่านี้ได้ด้วยวิธีการอื่นๆ รวมถึงบัญชีโซเชียลมีเดียอื่นๆ และการรายงานสุนทรพจน์ดังกล่าวที่ไม่ได้กล่าวถึงการข่มขู่ อย่างไรก็ตาม การใช้คำว่า “กระบอง” ซึ่งมีบริบทชัดเจนว่าเป็นการอ้างอิงถึงอาวุธ ตลอดจน “การส่งพวกอันธพาลไปที่บ้าน [ของพวกคุณ]” หรือ “การดำเนินการทางกฎหมาย” รวมถึงการจับกุมในตอนเที่ยงคืน เมื่อพูดถึงผู้นำของฝ่ายตรงข้ามโดยตรง ถือเป็นการยุยงให้เกิดความรุนแรงและเป็นการข่มขู่ว่าจะจับกุมตามอำเภอใจ เพื่อยับยั้งความเห็นต่างทางการเมืองและทำให้ฝ่ายตรงข้ามอ่อนแอลง

ในเหตุผลสำหรับคำตัดสิน Meta ยืนยันว่า “การข่มขู่ในกรณีนี้ไม่เฉพาะเจาะจงและไม่เกี่ยวข้องกับความขัดแย้งที่มีการใช้อาวุธหรือเหตุการณ์ความรุนแรงที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง” คณะกรรมการไม่ยอมรับการกำหนดของ Meta ว่าการข่มขู่ดังกล่าวไม่เฉพาะเจาะจง เพราะเมื่อมีบริบทประกอบแล้ว การอ้างถึงในทางอ้อมยังคงสามารถเข้าใจได้ว่ามีความหมายเฉพาะเจาะจง ในที่นี้ การข่มขู่ดังกล่าวสังเกตเห็นได้อย่างชัดเจนเมื่อคำนึงถึงการเลือกตั้งที่ใกล้เข้ามาและการระบุตัวฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองของนาย Hun Sen เป็นเป้าหมายของการข่มขู่ นอกจากนี้ เมื่อพิจารณาถึงประวัติการใช้ความรุนแรงโดยผู้สนับสนุนของนาย Hun Sen และการคุกคามบุคคลฝ่ายตรงข้าม คณะกรรมการพบว่าการเรียกร้องให้ใช้ความรุนแรงใดๆ ที่กล่าวโดยนายกรัฐมนตรีจะมีเหตุให้เชื่อถือได้และทำให้เกิดบรรยากาศความหวาดกลัว ซึ่งเห็นได้ชัดโดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อคำนึงถึงการควบคุมวิธีการใช้ความรุนแรงอย่างเบ็ดเสร็จของรัฐบาลกัมพูชา นอกเหนือไปจากการใช้อำนาจอ่อน

การเลือกตั้งเป็นส่วนสำคัญของระบอบประชาธิปไตย และคณะกรรมการได้คำนึงถึงการเลือกตั้งรัฐสภาที่กำลังจะมาถึงในกัมพูชา ความคิดเห็นสาธารณะเน้นย้ำว่าสุนทรพจน์ของนาย Hun Sen ควรได้รับการประเมิน “ในบริบทโดยรวมของสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนที่ย่ำแย่และการขาดดุลประชาธิปไตยในกัมพูชาในช่วงก่อนจะถึงการเลือกตั้งในเดือนกรกฎาคม 2566 รวมทั้งความรุนแรงและการปราบปรามผู้ที่ถูกมองว่าเป็นฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง” ซึ่งนำไปสู่ “ความเสี่ยงที่เกิดขึ้นได้จริงของการละเมิดสิทธิมนุษยชนและอันตรายอื่นๆ ต่อบุคคลที่เกี่ยวข้อง” (ความเห็นของ ICJ, PC-11038 และโปรดดูความเห็นของ HRF, PC-11041) รายงานปี 2565 ของผู้รายงานพิเศษแห่งสหประชาชาติเกี่ยวกับสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในกัมพูชาเตือนว่าพรรคการเมืองจำนวนมากที่เข้าร่วมการเลือกตั้งท้องถิ่นในปี 2565 นั้น “มีความเป็นรูปแบบมากกว่าแก่นสาร” และตั้งแต่การเลือกตั้งปี 2560 เป็นต้นมา “สนามแข่งขันสำหรับพหุนิยมในระบอบประชาธิปไตยได้ถูกบ่อนทำลายอย่างหนัก และการบังคับปกครองแบบพรรคเดียวนั้นถือเป็นการเหยียบย่ำการเมือง”

ในความเห็นของคณะกรรมการ สุนทรพจน์ครั้งนี้ของเจ้าหน้าที่รัฐผู้มีประวัติการกดขี่ทางการเมือง ความรุนแรง และการข่มขู่ ซึ่งกล่าวในช่วงก่อนจะถึงการเลือกตั้ง นับเป็นส่วนหนึ่งของแคมเปญที่ใหญ่กว่าเพื่อยุยงให้เกิดความรุนแรง ตลอดจนเพื่อคุกคามและปิดกั้นการแสดงความคิดเห็นของผู้เห็นต่างและฝ่ายตรงข้าม ดังนั้น คณะกรรมการจึงเห็นว่าการลบเนื้อหาดังกล่าวออกภายใต้นโยบายความรุนแรงและการยุยงเป็นสิ่งที่จำเป็นในแง่ที่ว่าไม่มีมาตรการอื่นใดที่จำกัดเสรีภาพในการแสดงออกน้อยกว่านี้ที่จะเหมาะสมในการปกป้องสิทธิของผู้คน คณะกรรมการยังสรุปด้วยว่าการลบออกดังกล่าวมีความเหมาะสมตามสัดส่วน เมื่อพิจารณาถึงโอกาสและความใกล้ที่จะเกิดอันตรายต่อสิทธิมนุษยชนที่ได้รับผลกระทบในกรณีนี้

เมื่อพิจารณาถึงบริบทของประวัติการละเมิดสิทธิมนุษยชน การคุกคามและปราบปรามฝ่ายตรงข้ามทางการเมือง และการใช้โซเชียลมีเดียเพื่อขยายขอบเขตการข่มขู่ของนาย Hun Sen คณะกรรมการเห็นว่าการลบเนื้อหาดังกล่าวออกเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอต่อการเคารพสิทธิของผู้อื่นในกรณีนี้ และการระงับการใช้งานของนาย Hun Sen เป็นสิ่งจำเป็น การลบเนื้อหาดังกล่าวออกเพียงอย่างเดียวไม่ได้ช่วยป้องกันการละเมิดและการยุยงให้เกิดความรุนแรงในอนาคต ซึ่งเป็นอันตรายอย่างยิ่งเมื่อพิจารณาจากบริบทล่าสุดและการเลือกตั้งที่กำลังจะมาถึง ดังนั้น คณะกรรมการจึงเห็นว่าการระงับการใช้งานเพจ Facebook และบัญชี Instagram อย่างเป็นทางการของนาย Hun Sen นั้นมีความเหมาะสมเช่นกัน

9. คำตัดสินของคณะกรรมการกำกับดูแล

คณะกรรมการกำกับดูแลกลับคำตัดสินของ Meta ที่ให้ปล่อยเนื้อหาไว้ โดยกำหนดให้ลบโพสต์ออก

10. คำแนะนำ

A. นโยบายเนื้อหา

1. Meta ควรชี้แจงว่านโยบายสำหรับการจำกัดบัญชีของบุคคลสาธารณะนั้นบังคับใช้กับบริบทที่พลเมืองตกอยู่ภายใต้การข่มขู่ต่อเนื่องจากรัฐบาลว่าจะใช้ความรุนแรงตอบโต้ โดยนโยบายควรระบุให้ชัดเจนว่าไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแค่เหตุการณ์ความไม่สงบหรือความรุนแรงต่างๆ เหตุการณ์ใดเหตุการณ์หนึ่งเท่านั้น และนโยบายนี้บังคับใช้เมื่อการแสดงออกทางการเมืองถูกรัฐปราบปรามล่วงหน้าหรือตอบโต้ด้วยความรุนแรงหรือการข่มขู่จะใช้ความรุนแรง คณะกรรมการจะถือว่ามีการนำคำแนะนำนี้ไปใช้แล้วก็ต่อเมื่อกรอบการทำงานสาธารณะของ Meta สำหรับการจำกัดบัญชีของบุคคลสาธารณะได้รับการปรับปรุงให้สอดคล้องกับคำชี้แจงเหล่านี้

2. Meta ควรอัพเดตนโยบายการอนุญาตตามความน่าสนใจเพื่อระบุว่าเนื้อหาที่ยุยงให้เกิดความรุนแรงโดยตรงไม่มีสิทธิ์ได้รับการอนุญาตตามความน่าสนใจ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับข้อยกเว้นของนโยบายที่มีอยู่ คณะกรรมการจะถือว่ามีการนำคำแนะนำนี้ไปใช้แล้วก็ต่อเมื่อ Meta เผยแพร่นโยบายฉบับปรับปรุงเกี่ยวกับเนื้อหาที่น่าสนใจ โดยกำหนดข้อจำกัดการอนุญาตนี้อย่างชัดเจน

B. การบังคับใช้

3. Meta ควรระงับการใช้งานเพจ Facebook และบัญชี Instagram อย่างเป็นทางการของนายกรัฐมนตรี Hun Sen ของกัมพูชาทันทีเป็นเวลาอย่างน้อย 6 เดือนภายใต้นโยบายของ Meta เกี่ยวกับการจำกัดบัญชีของบุคคลสาธารณะในระหว่างเหตุการณ์ความไม่สงบ คณะกรรมการจะถือว่ามีการนำคำแนะนำนี้ไปใช้แล้วก็ต่อเมื่อ Meta ระงับการใช้งานบัญชีดังกล่าวและประกาศต่อสาธารณะว่าได้ดำเนินการดังที่ระบุแล้ว

4. Meta ควรปรับปรุงระบบการจัดลำดับความสำคัญในการตรวจสอบเพื่อให้แน่ใจว่าเนื้อหาจากประมุขแห่งรัฐและสมาชิกระดับสูงของรัฐบาลที่อาจละเมิดนโยบายความรุนแรงและการยุยงจะได้รับการจัดลำดับความสำคัญให้มีการตรวจสอบจากเจ้าหน้าที่โดยทันทีเสมอ คณะกรรมการจะถือว่ามีการนำคำแนะนำนี้ไปใช้แล้วก็ต่อเมื่อ Meta เปิดเผยรายละเอียดเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงระบบการจัดอันดับการตรวจสอบ และแสดงให้เห็นวิธีที่การเปลี่ยนแปลงเหล่านั้นจะช่วยให้แน่ใจว่ามีการตรวจสอบเนื้อหานี้และเนื้อหาที่คล้ายกันจากประมุขแห่งรัฐและสมาชิกระดับสูงของรัฐบาล

5. Meta ควรเปลี่ยนแปลงแนวทางด้านผลิตภัณฑ์และ/หรือการปฏิบัติงานเพื่อให้ตรวจสอบวิดีโอแบบยาวได้อย่างแม่นยำยิ่งขึ้น (เช่น การใช้อัลกอริทึมในการคาดคะเนประทับเวลาของการละเมิด การทำให้แน่ใจว่ามีเวลาตรวจสอบเหมาะสมกับความยาวของวิดีโอ การทำให้วิดีโอเล่นได้เร็วขึ้น 1.5 เท่าหรือ 2 เท่า ฯลฯ) คณะกรรมการจะถือว่ามีการนำคำแนะนำนี้ไปใช้แล้วก็ต่อเมื่อ Meta แบ่งปันขั้นตอนการควบคุมวิดีโอแบบยาวฉบับใหม่กับคณะกรรมการ โดยรวมถึงเกณฑ์ชี้วัดสำหรับการแสดงการปรับปรุงความแม่นยำในการตรวจสอบสำหรับวิดีโอแบบยาว

C. ความโปร่งใส

6. ในกรณีของนายกรัฐมนตรี Hun Sen และในทุกๆ การดำเนินการระดับบัญชีต่อประมุขแห่งรัฐและสมาชิกระดับสูงของรัฐบาล Meta ควรเปิดเผยให้สาธารณะรับทราบขอบเขตการดำเนินการและเหตุผลเบื้องหลังคำตัดสิน คณะกรรมการจะถือว่ามีการนำคำแนะนำนี้ไปใช้แล้วก็ต่อเมื่อ Meta เปิดเผยข้อมูลที่กล่าวมานี้สำหรับกรณีนาย Hun Sen และให้คำมั่นว่าจะทำเช่นนี้กับการบังคับใช้ในอนาคตที่เกิดขึ้นกับประมุขแห่งรัฐและสมาชิกระดับสูงของรัฐบาลทุกคน

*หมายเหตุตามกระบวนการ:

คำตัดสินของคณะกรรมการกำกับดูแลจัดทำขึ้นโดยกรรมการสมาชิกห้าคนและได้รับการอนุมัติจากเสียงส่วนใหญ่ในคณะกรรมการแล้ว คำตัดสินของคณะกรรมการไม่ได้แสดงถึงมุมมองส่วนบุคคลของสมาชิกทั้งหมดเสมอไป

ในการพิจารณาคำตัดสินนี้ คณะกรรมการได้มอบหมายให้มีการดำเนินการศึกษาวิจัยโดยอิสระในนามของคณะกรรมการ คณะกรรมการได้รับการสนับสนุนจากสถาบันวิจัยอิสระซึ่งมีสำนักงานใหญ่อยู่ที่มหาวิทยาลัยโกเทนเบิร์ก (University of Gothenburg) โดยมีการระดมทีมนักสังคมศาสตร์กว่า 50 คนใน 6 ทวีป ตลอดจนผู้เชี่ยวชาญจากประเทศต่างๆ มากกว่า 3,200 คนจากทั่วโลก นอกจากนี้ คณะกรรมการยังได้รับความช่วยเหลือด้านข้อมูลจาก Duco Advisers ซึ่งเป็นบริษัทที่ปรึกษาด้านความสัมพันธ์กันระหว่างภูมิรัฐศาสตร์ ความน่าเชื่อถือและความปลอดภัย รวมถึงด้านเทคโนโลยีอีกด้วย Memetica ซึ่งเป็นองค์กรที่มีส่วนร่วมในการวิจัยแบบโอเพนซอร์สเกี่ยวกับเทรนด์ในโซเชียลมีเดียเองก็ได้ให้การวิเคราะห์ไว้เช่นกัน ข้อมูลด้านภาษานั้นได้รับจากบริษัท Lionbridge Technologies LLC ซึ่งมีผู้เชี่ยวชาญที่แตกฉานในภาษาต่างๆ มากกว่า 350 ภาษาและทำงานจาก 5,000 เมืองทั่วโลก