Anulado
شعر روسی
16 de Novembro de 2022
هیئت نظارت تصمیم اولیه Meta مبنی بر برداشتن پستی در فیسبوک را رد کرد؛ در این پست، ارتش روسیه در اوکراین به نازیها تشبیه شده و شعری نقل شده بود که مردم را به کشتن فاشیستها فرا میخواند
این تصمیم همچنین به زبان روسی (قابل دسترس از طریق برگه «زبان» از منوی بالای این صفحه)، به زبان لتونیایی (از اینجا) و به زبان اوکراینی (از اینجا) قابل دسترس است.
Lai iepazītos ar lēmumu latviski, spied šeit.
Щоб прочитати це рішення українською мовою, натисніть тут.
خلاصه پرونده
هیئت نظارت تصمیم اولیه Meta مبنی بر برداشتن پستی در فیسبوک را رد کرد؛ در این پست، ارتش روسیه در اوکراین به نازیها تشبیه شده و شعری نقل شده بود که مردم را به کشتن فاشیستها فرا میخواند. همچنین این یافته Meta را نیز رد کرد که گفته بود تصویری از یک پیکر ظاهراً مُرده در همان پست ناقض خطمشی «محتوای خشن و بیپرده» بوده است. Meta برمبنای این موضوع که تصویر مذکور ناقض آن خطمشی بوده است یک صفحه هشدار روی آن قرار داد. این پرونده مسائل مهمی را درخصوص نظار بر محتوا در موقعیتهای درگیری مطرح میکند.
درباره این پرونده
در ماه آوریل ۲۰۲۲، یکی از کاربران فیسبوک در لتونی تصویری منتشر کرد که بهنظر میرسد پیکر مُردهای در خیابان است که صورتش رو به پایین قرار دارد. هیچ زخمی قابلمشاهده نیست. Meta برای هیئت تأیید کرد که آن شخص در شهر بوچای اوکراین تیر خورده است.
متن روسی همراه تصویر به این استدلال میپردازد که جنایات مورداتهام سربازان شوروی در آلمان طی جنگ جهانی دوم برمبنای اقدامی انتقامجویانه درمقابل جنایاتی که سربازان نازی در اتحادیه جماهیر شوروی مرتکب شده بودند توجیه میشود. این پست ارتباطی بین ارتش نازی و ارتش روس در اوکراین ترسیم میکند و میگوید ارتش روس «فاشیست شده است.»
این پست ضمن نقل کردن جنایات مورداتهام که ارتش روس در اوکراین مرتکب شده است بیان میکند «بعد از بوچا، اوکراینیها هم میخواهند تکرار کنند... و قطعاً میتوانند تکرار کنند.» در پایان شعر «بکُشیدش!» (!Kill him) را از شاعر روس، کنستانتین سیمونوف، نقل میکند و این مصرعها را میآورد: «فاشیست را بکُشید... بکُشیدش! بکُشیدش! بکُشید!»
این پست توسط کاربر دیگری از فیسبوک گزارش شد و به دلیل نقض «استاندارد انجمن درخصوص نفرتپراکنی» توسط Meta برداشته شد. پس از اینکه هیئت این پرونده را انتخاب کرد، Meta دریافت که پست بهاشتباه برداشته شده است و آن را برگرداند. سه هفته بعد، مطابق با خطمشی «محتوای خشن و بیپرده»، یک صفحه هشدار روی آن تصویر قرار داد.
یافتههای کلیدی
هیئت دریافته است که برداشتن پست، و متعاقباً گذاشتن صفحه هشدار، با «استانداردهای انجمن فیسبوک»، ارزشهای Meta، یا مسئولیتهای این شرکت درقبال حقوق بشر همخوانی ندارد.
هیئت دریافت است که این پست بهجای مطرح کردن اتهاماتی کلی مبنی بر اینکه «سربازان روس همچون نازیها هستند»، استدلال میکند که در زمان و مکان خاصی همچون نازیها عمل کردند، و تشابهاتی تاریخی ترسیم میکند. این پست همچنین سربازان روس را نه بهخاطر ملیت آنها، بلکه بهخاطر نقش مبارزشان هدف قرار میدهد. در این بافتار، نه مسئولیتهای حقوق بشری Meta و نه «استاندارد انجمن درخصوص نفرتپراکنی» هیچکدام باعث حفاظت از سربازان درمقابل ادعاهایی مبنی بر خطاکاری فاحش آنها نمیشود یا از قیاسهایی تحریکآمیز بین اقدامات آنان و رویدادهای گذشته جلوگیری نمیکند.
هیئت تأکید دارد که برای ارزیابی ترغیبگر بودن محتوا به خشونت، درنظر گرفتن بافتار از اهمیت برخوردار است. در این پرونده، یافته هیئت میگوید نقلهای آوردهشده از شعر «بکُشیدش!» اشارهای هنری و فرهنگی است که بهعنوان یک ابزار بلاغی بکار رفته است. هیئت دریافت که نقلها وقتی در بافتار کلیت پست خوانده شود، مشخص است که از آنها برای شرح یک وضعیت ذهنی استفاده شده است، و نه ترغیب آن. آنها هشدار چرخههای خشونت و احتمال تکرار شدن تاریخ در اوکراین را میدهند.
رهنمود داخلی Meta برای نظارتکنندگان شفافسازی میکند که شرکت «استاندارد انجمن درخصوص خشونت و تحریک» را درراستای مجاز دانستن «ارجاع[های] خنثی به یک پیامد احتمالی» و «هشدار[های] توصیهای» تفسیر میکند. بااینحال، چنین چیزی در «استانداردهای انجمن» عمومی تشریح نشده است. بههمین ترتیب، خطمشی «محتوای خشن و بیپرده» انتشار تصاویری از مرگ ناشی از خشونت را ممنوع میداند. در رهنمود داخلی مخصوص نظارتکنندگان، توصیف شده است که Meta چگونه مرگ یکنفر را ناشی از خشونت تشخیص میدهد، اما این موضوع در خطمشی عمومی درج نشده است.
در این پرونده، اکثریت اعضای هیئت دریافتند که تصویر داخل این پست فاقد شاخصهایی واضح از وجود خشونت است تا طبق رهنمود داخلی Meta برای نظارتکنندگان، بتواند استفاده از صفحه هشدار را توجیه کند.
درمجموع، هیئت دریافت که این پست بعید است باعث تشدید خشونت شود. بااینحال، هیئت اشاره میکند پیچیدگیهای بیشتری در ارزیابی گفتار خشونتآمیز در موقعیتهای درگیری بینالمللی وجود دارد، و اینها موقعیتهایی است حقوق بینالملل اجازۀ هدف قرار دادن مبارزان را میدهد. حمله روسیه به اوکراین از دید بینالمللی غیرقانونی شناخته شده است. هیئت مؤکداً از Meta میخواهد با اصلاح خطمشیهایش، شرایط مداخله نظامی غیرقانونی را درنظر گیرد.
تصمیم هیئت نظارت
هیئت نظارت تصمیم اولیه Meta مبنی بر برداشتن پست و نظر متعاقب این شرکت درخصوص نقض شدن خطمشی «محتوای خشن و بیپرده» را، که درپی آن یک صفحه هشدار روی محتوا قرار داد، رد میکند.
هیئت توصیه میکند که Meta:
- نسخه عمومی «استاندارد انجمن درخصوص خشونت و تحریک» را اصلاح کند تا طبق تفسیر Meta از این خطمشی، شفافسازی شود که محتواهایی با «ارجاع خنثی به یک پیامد احتمالی» مجاز هستند.
- توضیحی به نسخه عمومی «استاندارد انجمن درخصوص محتوای خشن و بیپرده» اضافه کند درمورد اینکه چگونه تشخیص میدهد یک تصویر «مرگ ناشی از خشونت یک شخص» را نشان داده است یا نه.
- امکانپذیری معرفی کردن ابزاری را بررسی کند که با آن کاربران بالغ بتوانند تصمیم بگیرند که اصلاً محتواهای بیپرده را ببینند یا نه، و اگر میخواهند ببینند، آنها را با صفحه هشدار ببینند یا بدون آن.
* خلاصههای پرونده یک مرور کلی درباره پرونده ارائه میکنند و هیچ ارزش رسمی ندارند.
تصمیم کامل درباره پرونده
۱. خلاصه تصمیم
هیئت نظارت تصمیم اولیه Meta را مبنی بر برداشتن یک پست فیسبوک که به درگیریهای حاکم بر اوکراین میپرداخت رد کرد. این محتوا، که به زبان روسی است و در لتونی منتشر شد، حاوی عکسی از نمای یک خیابان است که شخصی – احتمالاً فوتشده – روی زمین خوابیده است. متنی نیز همراه این تصویر وجود دارد. این متن حاوی نقلی از یک شعر معروف از «کنستانتین سیمونوف»، شاعر کشور شوروی» است که مردم را به مقاومت علیه متجاوزان آلمانی طی جنگ جهانی دوم فرا میخواند، و بهطور ضمنی اشاره میکند متجاوزان روس در اوکراین نقشی مشابه با نقش سربازان آلمانی در اتحادیه جماهیر شوروی دارند. بعد از اینکه هیئت این پرونده را جهت بررسی انتخاب کرد، Meta موضعش را تغییر داد و محتوا را به پلتفورم بازگرداند. این محتوا سؤالاتی مهم از تعاریف ارائهشده ذیل خطمشیهای «نفرتپراکنی» و «خشونت و تحریک» مطرح میکند. Meta چند هفته پس از تصمیم به بازگردانی پست یک صفحه هشدار به آن عکس الصاق کرد. اکثریت اعضای هیئت دریافتند که این عکس ناقض خطمشی «محتوای خشن و بیپرده» نیست، چرا که فاقد شاخصهای بصری واضحی از خشونت است، همانطور که در رهنمودهای داخلی Meta برای نظارتکنندگان بر محتوا توصیف شده است و میتوانست استفاده از صفحه هشدار را توجیه کند.
۲. توضیح و پسزمینه پرونده
در ماه آوریل ۲۰۲۲، یکی از کاربران فیسبوک در لتونی عکسی را بههمراه متنی به زبان روسی در «فید خبری» خود منتشر کرد. این پست حدود ۲۰,۰۰۰ بار دیده شد، تقریباً ۱۰۰ بار اشتراکگذاری شد، و حدود ۶۰۰ واکنش و بیش از ۱۰۰ نظر دریافت کرد.
این عکس نمایی از خیابان را نشان میدهد که فردی، احتمالاً فوتشده، درکنار یک دوچرخۀ افتاده، روی زمین خوابیده است. هیچ زخمی قابلمشاهده نیست. شروع متن بدین صورت است: «آنها میخواستند تکرار کنند و تکرار کردند.» این پست درمورد جنایات مورداتهامی که سربازان شوروی طی جنگ جهانی دوم در آلمان مرتکب شدند نظر میدهد. میگوید چنین جنایاتی را اینگونه توجیه کردند که سربازان داشتند انتقام رعب و وحشتی را که نازیها به جان اتحادیه جماهیر شوروی انداخته بودند میگرفتند. سپس، با این استدلال که ارتش روس «فاشیست شده است»، ارتباطی بین جنگ جهانی دوم و حمله به اوکراین ترسیم میکند. این پست بیان میکند ارتش روس در اوکراین «به دختران تجاوز میکند، پدرانشان را مجروح میکند، افراد صلحطلب را شکنجه میدهد و میکشد.» این پست در پایان بیان میکند: «بعد از بوچا، اوکراینیها هم میخواهند [چنین اقداماتی را] تکرار کنند... و قطعاً میتوانند تکرار کنند.» کاربر در انتهای پست خود گزیدههایی از شعر «بکُشیدش!» از شاعر اهل شوروی، کنستانتین سیمونوف، را بهاشتراک میگذارد، ازجمله ابیات روبرو: «فاشیست را بکشید تا از پشت بر زمین بخوابد، نه شما»؛ «حداقل یکیشان را بکشید هرچه زودتر»؛ بکُشیدش! بکُشیدش! بکُشید!»
همان روزی که محتوا منتشر شد، کاربری دیگر آن را بهعنوان «محتوای خشن و بیپرده» گزارش کرد. طبق تصمیمی که با بررسی غیرماشینی اتخاذ شد، Meta محتوا را بهخاطر نقض «استاندارد انجمن درخصوص نفرتپراکنی» برداشت. چند ساعت بعد، کاربری که محتوا را پست کرده بود درخواست تجدیدنظر داد و یک بازبین دیگر طبق ارزیابیاش محتوا را ناقض همان خطمشی دانست.
کاربر نزد هیئت نظارت درخواست تجدیدنظر کرد. درپی انتخاب شدن این درخواست تجدیدنظر توسط هیئت جهت بررسی در تاریخ ۳۱ مه ۲۰۲۲، Meta تشخیص داد که تصمیم قبلی خود مبنی بر برداشتن محتوا اشتباه بوده و محتوا را بازیابی کرد. روز ۲۳ ژوئن ۲۰۲۲، یعنی ۲۳ روز بعد از اینکه محتوا بازیابی شد، Meta برمبنای «استاندارد انجمن درخصوص محتوای خشن و بیپرده» یک صفحه هشدار روی عکس داخل پست گذاشت، بر این اساس که عکس مذکور تصویری از مرگ ناشی از خشونت را نشان میدهد. متن صفحه هشدار بدین قرار است: «sensitive content – this photo may show violent or graphic content» (محتوای حساس – این عکس ممکن است محتوای خشنوتآمیز یا بیپرده را نشان دهد) و به کاربران دو انتخاب میدهد: «learn more» (بیشتر بدانید) و «see photo» (مشاهده عکس).
پسزمینه موضوعی زیر به تصمیم هیئت مربوط میشود و برپایه پژوهشی است که هیئت صورت داده است:
- حمله روسیه به اوکراین ازطرف «مجمع عمومی سازمان ملل» در تاریخ ۲ مارس ۲۰۲۲ غیرقانونی دانسته شد (A/RES/ES-11/1).
- کمیسیونر عالی سازمان ملل در امور حقوق بشر، آقای میشل باشله، نسبت به «سؤالات جدی و نگرانکننده از احتمال وقوع جرایم جنگی، نقض سنگین حقوق بینالملل بشردوستانه و نقض جدی حقوق بشر بینالمللی» در اوکراین ابراز نگرانی کرد.
- در فرهنگ پساشوروی، اصطلاح «فاشیست» غالباً به نازیهای آلمانی، بالاخص در بافتار جنگ جهانی دوم، اشاره دارد. بااینحال، تعریف واژه «فاشیست» دیگر بهطور مستقیم ارتباطی با نازیهای آلمانی ندارد. در روسیه و اوکراین، این اصطلاح طی مباحث سیاسی هرجا «فاشیست» برای انگ زدن به مخالفان در نقاط مختلف طیف سیاسی بکار رفته باشد مات شده است.
- جمله اول پست کاربر، «آنها میخواستند تکرار کنند، و تکرار کردند،» اشارهای است به یک شعار معروف در روسیه تحت عنوان «ما میتوانیم تکرار کنیم،» که بعضی افراد در اشاره به پیروزی شوروی علیه نازیها طی جنگ جهانی دوم بکار میبرند. کاربر در ادامه به این شعار اشاره میکند موقعی که میگوید: «بعد از بوچا، اوکراینیها هم میخواهند [اقدامات ارتش روس را] تکرار کنند... و قطعاً میتوانند تکرار کنند.»
۳. اختیارات هیئت نظارت و حدود آن
هیئت این اختیار را دارد که تصمیم Meta را پس از طرح درخواست تجدیدنظر از طرف کاربری که محتوای او برداشته شده است بازبینی کند (منشور، ماده ۲، بخش ۱؛ آییننامه، ماده ۳، بخش ۱). هیئت اجازه دارد از تصمیم Meta حمایت یا آن را رد کند (منشور هیئت نظارت، ماده ۳، بخش ۵) و این تصمیم برای شرکت الزامآور است (منشور هیئت نظارت، ماده ۴). Meta موظف است امکان اعمال تصمیم خود را از لحاظ یک محتوای یکسان با بافتار مشابه نیز ارزیابی کند (منشور هیئت نظارت، ماده ۴). این تصمیمات ممکن است شامل اظهارنامههای مشورتی خطمشی با توصیههای غیرالزامی باشد که Meta موظف است پاسخگوی آنها باشد (منشور هیئت نظارت، ماده ۳؛ بخش ۴؛ ماده ۴).
وقتی هیئت پروندههایی مانند این پرونده را انتخاب میکند، در مواردی که Meta وقوع خطای خود را پذیرفته باشد، هیئت تصمیم اولیه را بازبینی میکند تا کمک شود که درک بهتری از دلیل وقوع خطاها بدست آید و همچنین مشاهدات و توصیههایی را که میتواند در کاهش وقوع خطاها و بهبود رویههای شفاف و عادلانه نقش داشته باشد مطرح نماید.
۴. منابع اعتبار
هیئت نظارت مراجع و استانداردهای زیر را در تصمیم خود در نظر گرفت:
I. تصمیمات هیئت نظارت:
مرتبطترین تصمیمات پیشین هیئت نظارت شامل موارد زیر میشود:
- پرونده «دفتر امور ارتباطات منطقه تیگرای» (2022-006-FB-MR) در این پرونده، هیئت تصمیم Meta را برای برداشتن محتوا تأیید کرد، و این پس از رسیدن هیئت به این نتیجه بود که، باتوجه به نمایه کاربر (وزارت دولتی در منطقه)، لحن بکاررفته (دعوت صریح به کشتن سربازانی که تسلیم نمیشوند)، و تعداد بازدیدکننده صفحه (حدود ۲۶۰,۰۰۰ دنبالکننده)، خطر بالایی وجود داشته که این پست منجر به افزایش خشونت شود.
- پرونده «ویدیوی بیپردۀ سودان» (2022-002-FB-MR). در این پرونده، هیئت توصیه کرد که Meta: (الف) با اصلاح «استاندارد انجمن درخصوص محتوای خشن و بیپرده» اجازۀ اشتراکگذاری ویدیوهای افراد یا اجساد مُرده را برای اهداف آگاهسازی یا مستندسازی موارد سوءاستفاده حقوق بشر بدهد؛ و (ب) با اتخاذ یک روند تدوین خطمشی، معیارهایی برای شناسایی ویدیوهای افراد یا اجساد مُرده شکل دهد برای مواقعی که جهت آگاهسازی یا مستندسازی موارد سوءاستفاده حقوق بشر اشتراکگذاری میشوند.
II. خطمشیهای محتوای Meta:
طبق استاندارد انجمن درخصوص نفرتپراکنی، Meta گفتار «ناشی از خشونت» یا «تخریبکنندۀ جایگاه انسانی» را موقعی که برپایه یکی از ویژگیهای محافظتشدۀ افراد یا گروهها مطرح شود، مجاز نمیداند. این خطمشی بیان میکند «گفتار تخریبکنندۀ جایگاه انسانی» شامل «قیاسها، تعمیمها یا اظهارات رفتاری غیرموجه نسبت به یا درمورد... جرایم خشونتآمیز یا جنسی» میشود. این خطمشی بهطور صریح درمورد اظهارات رفتاری موجه اعمال نمیشود. گروههایی که بهعنوان «انجامدهندۀ جرایم ناشی از خشونت یا جرایم جنسی» توصیف شدهاند طبق خطمشی «نفرتپراکنی» از حملات دیگران مصون نیستند.
طبق استاندارد انجمن درخصوص خشونت و تحریک، Meta «تهدیداتی که بتواند منجر به مرگ (و سایر اشکال خشونت شدید) شود» را مجاز نمیداند، و طی بخشی از تعریف «تهدید» چنین بیان میکند: «دعوت به خشونت شدید» و «اظهاراتی در طرفداری از خشونت شدید.» در رهنمودهای داخلی Meta برای بازبینان محتوا شفافسازی شده است که شرکت این خطمشی را بهگونهای تفسیر میکند که محتوای حاوی اظهاراتی با «ارجاع خنثی به یک پیامد احتمالی از یک عمل یا هشدار توصیهای» مجاز باشند.
طبق استاندارد انجمن درخصوص محتوای خشن و بیپرده، «تصاویری که مرگ خشونتآمیز افراد بر اثر تصادف یا قتل را نشان میدهد» با یک صفحه هشدار پوشانده میشود.
III. ارزشهای Meta:
Meta ارزشهای فیسبوک تحت عنوان «حق اظهارنظر،» «شأن،» و «امنیت» را، در کنار سایر ارزشها، در بخش مقدمه «استانداردهای انجمن» توصیف کرده است. این تصمیم درصورت وجود ارتباط با آن ارزشها، و بنا به اقتضا، به آنها اشاره خواهد کرد.
IV. استانداردهای بینالمللی حقوق بشر:
اصول سازمان ملل در هدایت کسبوکارها و حقوق بشر (UNGPs)، که در سال ۲۰۱۱ به تأیید شورای حقوق بشر سازمان ملل رسید، یک چارچوب داوطلبانه برای مسئولیتهای حقوق بشری برای کسبوکارهای خصوصی تعریف میکند. در سال ۲۰۲۱، Meta اعلام کرد که خطمشی سازمانی حقوق بشری خود را منتشر نموده است، و طی آن بر تعهد خود در احترام به حقوق بشر مطابق با UNGPs مجدداً تأکید داشته است. تحلیل هیئت از مسئولیتهای Meta نسبت به حقوق بشر در این پرونده طبق استانداردهای حقوق بشری زیر گزارش شده است:
- حق آزادی بیان و نظر: ماده ۱۹ پیمان بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی ( ICCPR)، تفسیر کلی شماره ۳۴، کمیته حقوق بشر، سال ۲۰۱۱؛ گزارشگر ویژه سازمان ملل در رابطه با آزادی عقیده و آزادی بیان، گزارشهای: A/HRC/38/35 (۲۰۱۸)، A/74/486 (۲۰۱۹) و A/HRC/44/49/الحاقیه ۲ (۲۰۲۰); کمیسیونر عالی حقوق بشر سازمان ملل، گزارش: A/HRC/22/17/الحاقیه ۴ (۲۰۱۳).
- برابری و عدم تبعیض: ماده ۲، پاراگراف ۱ (ICCPR).
- حق امنیت فیزیکی: ماده ۹، (ICCPR).
- حق زندگی: ماده ۶ (ICCPR).
۵. اظهارات ارسالی کاربران
کاربر در درخواست تجدیدنظرش به هیئت بیان کرد عکسی که او بهاشتراک گذاشته است در بین عکسهایی که «جنایات ارتش روس در شهر بوچا،» «جایی که دهها غیرنظامی کف خیابان افتاده و جان دادهاند» را مستندسازی میکند جزء «کمخشونتترین»ها است. کاربر میگوید پست او کسی را به خشونت فرا نمیخواند و درمورد «تاریخ گذشته و حال» است. او میگوید شعر مذکور در اصل به «نبرد سربازان شوروی علیه نازیها» تخصیص یافته بود، و او آن را پست کرد تا نشان دهد چطور «ارتش روس مظهری از ارتش فاشیست شد.» او طی درخواست تجدیدنظرش عنوان میکند که روزنامهنگار است و به عقیده او مهم است که مردم بفهمند چه میگذرد، بخصوص در دوران جنگ.
۶. اظهارات ارسالی Meta
شرکت Meta در توجیهی که به هیئت ارائه داد، محتوای این پرونده را با نظر به سه خطمشی مختلف تحلیل کرد، که اولین آن «نفرتپراکنی» بود. Meta بهجای تمرکز بر ارائه توضیحی از چگونگی رسیدن به تصمیم اولیه خود، بر دلیل خود در برگرداندن تصمیم اولیه تمرکز داشت. بهگفته Meta، این ادعا که سربازان روس جنایاتی را در بافتار درگیریهای بین روسیه و اوکراین مرتکب شدند بهمنزله نوعی حمله طبق خطمشی «نفرتپراکنی» محسوب نمیشود زیرا «اظهارات رفتاری موجه» در پلتفورم مجاز است. Meta همچنین توضیح داد که فاشیسم نوعی ایدئولوژی سیاسی است، و صِرف اینکه ارتش روس به یک ایدئولوژی سیاسی خاص نسبت داده شود بهمنزله حمله نیست زیرا «ارتش روس یک نهاد است و بنابراین جزء گروههایی با ویژگیهای محافظتشده یا زیردستۀ تحت پوشش خطمشی «نفرتپراکنی» محسوب نمیشود (برخلاف سربازان روس، که هویت انسانی دارند).» در آخر، Meta اشاره کرد گزیدههای مختلف از شهر «بکُشیدش!» که در متن پست نقل شده است (مثلاً «فاشیست را بکشید،» «دست کم یکی از آنها را بکشید،» «بکُشیدش!») به «نازیها» در بافتار جنگ جهانی دوم اشاره دارد، و نازیها جزء گروههای حفاظتشده نیستند.
Meta همچنین این پست را با عنایت به خطمشی «خشونت و تحریک» تجزیهوتحلیل نمود. در این رابطه، Meta توضیح داد بیان کردن جملۀ «اوکراینیها هم میخواهند تکرار کنند... و قطعاً میتوانند تکرار کنند» پس از رخدادهای بوچا از خشونت دفاع نمیکند. Meta مدعی شد این «اشاره خنثی به یک پیامد احتمالی» است، که شرکت آن را طبق خطمشی «خشونت و تحریک» مجاز تفسیر میکند. Meta همچنین بیان کرد نقل کردن شعر سیمونوف بهگونهای آگاهسازی درخصوص احتمال تکرار شدن تاریخ در اوکراین است. درنهایت، شرکت توضیح داد طرفداری از خشونت علیه افرادی مثل نازیها که مشمول خطمشی «افراد و سازمانهای خطرناک» میشوند (که در شعر سیمونوف «فاشیستها» خوانده شدهاند) طبق «استاندارد انجمن درخصوص خشونت و تحریک» مجاز است.
Meta سپس توضیح داد که صفحه هشدار و محدودیتهای سنی مقتضی طبق خطمشی «محتوای خشن و بیپرده» روی پست اعمال شد زیرا تصویر موجود در آن محتوا مرگ ناشی از خشونت یک شخص را نشان میدهد. Meta تأیید کرد که در تصویر فردی دیده میشود که در شهر بوچای اوکراین تیرخورده است.
Meta در پاسخ به سؤالات هیئت توضیحات بیشتری از طرحهای نوینی که در بافتار درگیریهای داخل اوکراین تدوین کرده است ارائه داد. بااینحال، Meta تأیید کرد که هیچکدام از این طرحها به برداشته شدن اولیه محتوای این پرونده یا تصمیم به بازگردانی آن با گذاشتن صفحه هشدار ارتباطی نداشته است. شرکت اضافه کرد که گامهایی همسو با «اصول سازمان ملل در هدایت کسبوکارها و حقوق بشر» برداشته است تا از انجام اقدامات مقتضی در مقاطع درگیری اطمینان یابد. این گامها شامل تعامل با جامعه مدنی اوکراین و روسیه، و رسانههای مستقل روسیه بود تا بازخوردی از تأثیر اقداماتی که Meta در شروع درگیریها اتخاذ کرده بود کسب کند.
هیئت ۱۱ سؤال از Meta پرسید، و Meta به کلیه آنها بهطور کامل پاسخ داد.
۷. نظرات عمومی
هیئت نظارت در رابطه با این پرونده هشت نظر عمومی دریافت کرد. سهتا از نظرها از اروپا، چهار نظر از ایالات متحده و کانادا، و یکی دیگر از آمریکای لاتین و جزایر کارائیب ارسال شده بود. نظرات ارسالی مضامین روبرو را دربر میگرفت: درگیری مسلحانه بینالمللی؛ اهمیت بافتار در مسئله نظارت بر محتوا؛ نقش روزنامهنگاران در موقعیتهای درگیری؛ مستندسازی جرایم جنگی؛ و بیان هنری.
برای خواندن نظرات عمومی ارسالشده در ارتباط با این پرونده، لطفاً روی اینجا کلیک کنید.
۸. تحلیل هیئت نظارت
هیئت درابتدا به بررسی مجاز بودن یا نبودن محتوا طبق خطمشیهای محتوایی Meta پرداخت، درموارد لازم با نظر به ارزشهای پلتفورم اقدام به تفسیر کرد، و سپس همخوانی بین نحوه برخورد با این محتوا و مسئولیتهای حقوق بشری این شرکت را ارزیابی نمود.
این پرونده را هیئت انتخاب کرد زیرا برداشته شدن این پست نگرانیهای مهمی از آن دسته از بیانات هنری و ارجاعات فرهنگی مطرح کرد که با اهدافی غیر از هدف اصلی در بافتارهای جدید منتشر میشوند و بهصورت بالقوه میتوانند خطر تحریک خشونت را در موقعیتهای درگیری بهدنبال داشته باشند. فضاهای بیان آنلاین اهمیت ویژهای برای افراد جنگزده دارند و شرکتهای رسانه اجتماعی موظف هستند توجه ویژهای به حفاظت از حقوق آنها کنند. این پرونده نشان میدهد چگونه نبود تحلیل بافتاری، که برای نظارت بر محتوا در مقیاس عظیم عادی است، میتواند کاربران را از بیان نظرات درخصوص درگیریها و همچنین از ترسیم تشابهات تاریخی تحریکآمیز بازمیدارد.
۸.۱ تبعیت از خطمشیهای Meta درمورد محتوا
هیئت دریافته است که محتوای مربوط به این پرونده ناقض «استاندارد انجمن درخصوص نفرتپراکنی» یا «استاندارد انجمن درخصوص خشونت و تحریک» نیست. اکثریت اعضای هیئت دریافتند که محتوا موجب نقض «استاندارد انجمن درخصوص محتوای خشن و بیپرده» نمیشود.
I. نفرتپراکنی
طبق خطمشی نفرتپراکنی Meta، حمله به افراد برمبنای ویژگیهای محافظتشده، ازجمله ملیت آنها، ممنوع است. وقتی همراه با یک ویژگی محافظتشده به یک حرفه اشاره گردد، مشمول «تاحدی محافظت» میشود. رهنمودهای داخلی شرکت برای نظارتکنندگان این را نیز شفافسازی میکند که «زیردستههای شبهمحافظتشده،» ازجمله گروههایی که با یک ویژگی محافظتشده و علاوهبرآن یک حرفه (مثلاً سربازان روس) تعریف میشوند، عموماً مشمول حفاظت درمقابل حملات «رده ۱ نفرتپراکنی» قرار میگیرند. چنین حملاتی شامل مواردی همچون «گفتار خشونتآمیز» و «گفتار تخریبکنندۀ جایگاه انسانی... درقالب قیاسها، تعمیمها یا اظهارات رفتاری غیرموجه» «نسبت به یا درمورد... جرایم خشونتآمیز یا جنسی» میشود. خطمشی «نفرتپراکنی» Meta هیچ محافظتی برای «گروههایی که انجامدهندۀ جرایم ناشی از خشونت یا جرایم جنسی توصیف شدهاند» فراهم نمیکند.
ادعاهای کلی مبنی بر اینکه سربازان روس تمایل به ارتکاب جرم دارند میتواند (بسته به محتوا و بافتار) باعث نقض خطمشی «نفرتپراکنی» Meta شود. چنین ادعاهای میتواند درقالب «اظهارات رفتاری غیرموجه» درزمرۀ ممنوعیت «گفتار تخریبکنندۀ جایگاه انسانی» ذیل خطمشی مذکور قرار گیرد. خطمشی Meta بین موارد زیر تمییز قائل میشود: (الف) نسبت دادن شخصیت بد یا خصلتهای نامطلوب به یک گروه برحسب قومیت آن، ملیت اصلی آن یا سایر ویژگیهای محافظتشده (که Meta از آن با اصطلاح «تعمیمها» یاد میکند)؛ (ب) انتقاد از اعضای یک گروه بدون دردست داشتن بافتار (که Meta از آن با اصطلاح «اظهارات رفتاری غیرموجه» یاد میکند)؛ و (ج) انتقاد از اعضای یک گروه بهخاطر رفتار گذشتهشان (که Meta از آن با اصطلاح «اظهارات رفتاری موجه» یاد میکند. در این پرونده، ادعاهایی درخصوص سربازان مهاجم روس نه از دید کلی، بلکه در بافتار اقداماتشان در درگیریهای اوکراین مطرح شده است.
سؤالی که اینجا مطرح است آن است که آیا تشبیه سربازان روس به فاشیستهای آلمانی دوران جنگ جهانی دوم توسط کاربر، و همچنین اظهار او مبنی بر اینکه آن سربازان به زنان تجاوز کردند، پدرانشان را کشتند، و افراد بیگناه را کشتند و شکنجه دادند، باعث نقض خطمشی «نفرتپراکنی» Meta میشود یا خیر. نتیجهگیری Meta و هیئت هردو این است که این پست فاقد مؤلفهای از گفتار خشونتآمیز یا تخریبکنندۀ جایگاه انسانی طبق خطمشی «نفرتپراکنی» است، البته هرکدام با دلایلی متفاوت. این تنها بخش از خطمشی «نفرتپراکنی» بود که مرتبط با این پست شناخته شده است.
Meta چنین استدلال میکند که چون اظهارات واردکنندۀ اتهام خطاب به ارتش روس بوده است، که یک نهاد است، و نه خطاب به سربازان روس، که ماهیت انسانی دارند، این پست ناقض محسوب نمیشود. یافته هیئت این است که چنین تمایزی در این پرونده صدق نمیکند، زیرا کاربر واژههای «ارتش» و «سربازان» را بهصورت مترادف با یکدیگر بکار میبرد.
باوجود این، هیئت دریافت که اتهام واردشده ازسوی کاربر مبنی بر اینکه سربازان روس جنایاتی قابل قیاس با نازیها در بافتار حمله روسیه به اوکراین مرتکب شدند مجاز است. دلیلش این است که نسبت دادن اقداماتی خاص (همچون «آنها شروع کردند واقعاً انتقام بگیرند – به دختران تجاوز کنند، سر پدرانشان را ببرند، و افراد صلحطلب را در حومه شهر کییف شکنجه دهند و بکشند») و قیاس اقدامات سربازان روس در اوکراین با سایر ارتشهایی که ارتکاب جرایم جنگی آنها محرز است (مثلاً «ارتش روس، بعد از ۷۰ سال، در اوکراین یک تکرار کامل از خودش در آلمان و [ارتش] آلمانها نشان داد») اظهاراتی «موجه» هستند که به رفتارهای موردمشاهده طی یک درگیری خاص ربط دارند.
بنابراین، هیئت دریافته است که مقایسه کردن اقدامات سربازان روس در یک بافتار خاص با جرایم نازیها طبق «استانداردهای انجمن» مجاز است، فارغ از اینکه قیاس کلی با نازیها مجاز هست یا نه. طبق رهنمودهای داخلی Meta، اگر مطلبی گروههایی را هدف قرار دهد که «انجامدهندۀ جرایم ناشی از خشونت یا جرایم جنسی توصیف شدهاند» و بههرشکل حاوی «گفتار نفرتپراکنی» باشد، موجب نقض خطمشی نمیشود. از نگاه وسیعتر، گزارش کردن مواردی از نقض حقوق بشر در بافتارهای خاص، حتی اگر آن افراد با اشاره به ملیت اصلیشان معرفی شوند، باعث نقض خطمشی نفرتپراکنی نمیشود.
از دیگر یافتههای هیئت این است که گزیدههای مختلف از شعر «بکُشیدش!» که در محتوا نقل شده است (برای مثال «فاشیست را بکشید،» «دست کم یکی از آنها را بکشید،» «بکُشیدش!») نباید تحت عنوان «گفتار خشونتآمیز» تلقی شود زیرا، وقتی هیئت آن را درکنار مابقی پست میخواند، متوجه میشود که کاربر صرفاً دارد توجه مردم را به چرخه خشونت جلب میکند، نه اینکه آنها را ترغیب به خشونت کند.
درنهایت، هیئت نتیجه میگیرد در این پست سربازان روس نه بهخاطر ملیتشان، بلکه بهخاطر نقش مبارزشان هدف قرار گرفتهاند. این ادعاها حملاتی نیست که علیه گروهی از افراد «برمبنای» ویژگیهای محافظتشدهشان صورت گرفته باشد. در ادامه بیان میکند محتوا جزء «گفتار نفرتپراکنی» محسوب نمیشود زیرا هیچ ویژگی محافظتشدهای دخیل نیست.
II. خشونت و تحریک
Meta طبق خطمشی «خشونت و تحریک» انواع مختلفی از بیان را از پلتفورم برمیدارد، که بعضی از آنها بدین شرح است: «دعوت به خشونت شدید،» «اظهاراتی در طرفداری از خشونت شدید،» و «اظهارات آرمانی یا مشروط در بیان ارتکاب خشونت.» در رهنمودهای داخلی شرکت برای نظارتکنندگان شفافسازی نیز شده است که شرکت این «استاندارد انجمن» را بهگونهای تفسیر میکند که اظهاراتی با «ارجاع خنثی به یک پیامد احتمالی از یک عمل یا هشدار توصیهای» مجاز باشند. علاوهبراین، رهنمودهای داخلی بیان میکند «محتوایی که به محکومسازی یا آگاهسازی درخصوص تهدیدات خشونتآمیز بپردازد» طبق خطمشی «خشونت و تحریک» مجاز است. این درمورد محتوایی اعمال میشود که «بهضوح بخواهد دیگران را از موضوع یا مسئلهای خاص مطلع کند و آن را آموزش دهد؛ یا محتوایی که از تجربۀ یک نفر در قرار گرفتن مورد تهدید یا خشونت صحبت کند،» ازجمله گزارشهای دانشگاهی و رسانهای.
Meta برای هیئت توضیح داد دلیلش برای تصمیم به بازگردانی محتوا این بوده است که پست مذکور از خشونت طرفداری نمیکند. Meta این عبارت کاربر را که «اوکراینیها هم میخواهند تکرار کنند... و قطعاً میتوانند تکرار کنند» پس از رویدادهای بوچا بهعنوان «ارجاع خنثی به یک پیامد احتمالی» میداند، که شرکت آن را طبق خطمشی «خشونت و تحریک» بهعنوان اقدامی مجاز تفسیر میکند. Meta همچنین بیان میکند نقل کردن شعر سیمونوف بهگونهای آگاهسازی درخصوص احتمال تکرار شدن تاریخ در اوکراین است. درنهایت، شرکت با اشاره به این موضوع که شعر سیمونوف خطاب به فاشیستهای آلمانی است، عنوان میکند طرفداری از خشونت علیه افرادی مثل نازیها که مشمول خطمشی «افراد و سازمانهای خطرناک» میشوند (که در شعر سیمونوف «فاشیستها» خوانده شدهاند) طبق «استاندارد انجمن درخصوص خشونت و تحریک» مجاز است.
هیئت با این استدلال بهصورت نسبی متقاعد شده است. هیئت میپذیرد که جمله «اوکراینیها هم میخواهند تکرار کنند... و قطعاً میتوانند تکرار کنند» نه دعوت به خشونت است و نه طرفداری از آن. این بخش از پست اگر طبق معنای تحتاللفظی خوانده شود، صرفاً بیان میکند که اوکراینیها ممکن است با همان درجهای از خشونت که مردم شوروی درمقابل نازیها نشان دادند به اقدامات ارتش روس واکنش نشان دهند. به بیان دیگر، نوعی «ارجاع خنثی به یک پیامد احتمالی،» است که بنا به تفسیر Meta از خطمشی «خشونت و تحریک» مجاز دانسته میشود. این موضوع در رهنمودهای داخلی ارائهشده به نظارتکنندگان بر محتوا نیز شفافسازی شده است.
هیئت همچنین دریافت که گزیدههایی از لحن خشونتآمیز شعر «بکُشیدش!»، که در بخش فوق نقل شد، میتواند طوری خوانده شود که گویی توصیفکنندۀ یک وضعیت ذهنی است و نه ترغیبکنندۀ آن. این گزیدهها وقتی همراه با کل پست، ازجمله عکس داخل آن، خوانده شود، بخشی از یک پیام وسیعتر است که هشداری از احتمال تکرار شدن تاریخ در اوکراین را میدهد. آنها ارجاعی هنری و فرهنگی است که کاربر درقالب ابزاری بلاغی برای انتقال پیامش بکار برده است. بنابراین، هیئت نتیجه میگیرد این بخش از محتوا نیز طبق رهنمودهای داخلی Meta مجاز است.
بااینحال، هیئت نتیجه میگیرد که Meta در تحلیل پست بهگونهای غیرواقعگرایانه عمل کرده است چنانکه گویی این پست صرفاً دعوت به خشونت علیه نازیها بوده است. کاربر شفافسازی میکند که حضور کنونی سربازان روس در اوکراین را همانند حضور آلمانها در روسیه طی جنگ جهانی دوم میبیند. تا آنجا که این پست، همراه با نقلهایی که از شعر سیمونوف دارد، بتواند اشارهای به سربازانی محسوب شود که هماکنون جنایاتی را علیه افراد غیرنظامی صورت میدهند، این خطر وجود دارد که خوانندگان این محتوا آن را دعوت به خشونت علیه سربازان روس در مقطع حاضر تفسیر کنند. بااینحال، هیئت با این نتیجهگیری Meta موافق است که پست موردبحث باعث نقض «استاندارد انجمن درخصوص خشونت و تحریک» نمیشود زیرا مفهوم اصلی آن، با درنظرگیری بافتار، هشداری است از وقوع چرخه خشونت.
III. محتوای خشن و بیپرده
Meta مطابق با خطمشی «محتوای خشن و بیپرده» برچسبهای هشدار را به محتوا اضافه میکند «تا مردم قبل از اینکه برای دیدن آن کلیک کنند، از ماهیت بیپرده یا خشونتآمیز آن مطلع شوند.» ای موضوع درمورد «تصاویری که مرگ خشونتآمیز افراد بر اثر تصادف یا قتل را نشان میدهد» صادق است. Meta در رهنمودهای داخلی خود برای نظارتکنندگان بر محتوا تصاویر بیپرده از «صحنه پس از مرگ ناشی از خشونت که قربانی مُرده باشد یا بهطور قابلمشاهدهای ناتوان شده باشد، و شاخصهای بصری دیگری از وقوع خشونت وجود داشته باشد،» ازجمله «خون یا زخم روی بدن، خون اطراف قربانی، بدن بادکرده یا رنگپریده، یا اجسادی که از زیر آوار بیرون کشیده میشوند.» رهنمودهای داخلی در ادامه توضیح میدهد که پیکرهایی بدون «هرگونه شاخص قابلمشاهده از مرگ ناشی از خشونت» یا بدون «حداقل یک شاخص از وقوع خشونت» را نباید بهتصویر کشیدن «مرگ ناشی از خشونت» تلقی کرد.
عکس موجود در محتوا نمایی از خیابان را نشان میدهد که فردی بیحرکت روی زمین افتاده است. هیچ زخمی قابلمشاهده نیست. Meta توانست این موضوع را محرز کند که آن شخص در شهر بوچای اوکراین تیر خورده است. هیئت عنوان میکند نظارتکنندگان بر محتوا که در مقیاس عظیم فعالیت دارند لزوماً به این نوع اطلاعات دسترسی ندارند. اکثریت اعضای هیئت دریافتند که خطمشی «محتوای خشن و بیپرده» نقض نشده است چرا که آن عکس فاقد شاخصهای بصری واضحی از خشونت است، همانطور که در رهنمودهای داخلی Meta برای نظارتکنندگان بر محتوا توصیف شده است. بنابراین، اکثریت به این نتیجه رسیدهاند که صفحه هشدار نباید گذاشته میشده است.
باتوجه به بافتار درگیریهای مسلحانه در اوکراین و آوار قابلمشاهده در تصویر، اکثریت اعضای هیئت دریافتهاند که محتوا ناقض خطمشی «محتوای خشن و بیپرده» نمیباشد.
IV. اقدامات اجرایی
این محتوا را کاربری بهخاطر «محتوای خشن و بیپرده» گزارش کرد، اما طبق خطمشی «نفرتپراکنی» برداشته شد. این محتوا تنها زمانی بازگردانده شد که ازطرف هیئت توجه Meta را به آن جلب نمود. Meta در پاسخ به سؤالات هیئت توضیح داد محتوای این پرونده برای بررسی بیشتر، به کارشناسان موضوعی یا کارشناسان خطمشی ارجاع داده نشد. منظور از «ارجاع برای بررسی» این است که بهجای بازبینی مجدد تصمیم توسط آن دسته از نظارتکنندگان بر محتوا که بازبینیهای سطح کلان انجام میدهند، به یک تیم داخلی در Meta ارسال میشود که در خطمشی ذیربط یا موضوع مربوطه تخصص دارند.
۸.۲ تبعیت از ارزشهای Meta
یافتۀ هیئت این است که برداشتن محتوا، و گذاشتن صفحه هشدار روی تصویر موجود در آن، همسو با ارزشهای Meta نیست.
هیئت از موقعیت غیرنظامیان روس، و اثرات احتمالی گفتار خشونتآمیزی که درکل متوجه روسها است، ابراز نگرانی میکند. بااینحال، یافتۀ هیئت از پرونده جاری این است که محتوا خطری واقعی برای «شأن» و «امنیت» آن افراد ایجاد نمیکند بهطوری که بتوان نادیده گرفتن «حق اظهارنظر» را توجیه کرد، بالاخص در بافتاری که Meta باید اطمینان یابد کاربران جنگزده قادر به بحث درمورد پیامدهای آن باشند.
۸.۳ پیروی از مسئولیتهای Meta نسبت به حقوق بشر
هیئت دریافت که تصمیم اولیه Meta در برداشتن محتوا و تصمیم Meta در اعمال صفحه هشدار روی محتوا هردو با مسئولیتهای حقوق بشری Meta که در جایگاه یک کسبوکار است تناقض دارد. Meta خود را متعهد دانسته است که طبق اصول سازمان ملل در هدایت کسبوکارها و حقوق بشر (UNGPs)، به حقوق بشر احترام بگذارد. خطمشی سازمانی حقوق بشری فیسبوک عنوان میکند که این موضوع شامل پیمان بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی (ICCPR) میشود.
آزادی بیان (ماده ۱۹ ICCPR)
حیطۀ حق آزادی بیان گسترده است. ماده ۱۹، پاراگراف ۲ از ICCPR حفاظت مشدّدی برای آزادی بیان، ازجمله بیان هنری، در موضوعات سیاسی، و نظر دادن درمورد امور عمومی، و نیز بحث و گفتگو درمورد حقوق بشر و ادعاهای تاریخی ارائه میدهد (نظر عمومی شماره ۳۴، پاراگرافهای ۱۱ و ۴۹). حتی بیانی که ممکن است «شدیداً توهینآمیز» تلقی شود مشمول این حفاظت قرار میگیرد (نظر عمومی شماره ۳۴، پاراگراف ۱۱). محتوای تحت بررسی هیئت در این پرونده حاوی لحنی تند است. بااینحال، درسطح گفتمان سیاسی است و توجه افراد را به موارد سوءاستفاده از حقوق بشر در شرایط جنگ جلب میکند.
محتوای این پرونده حاوی نقلهایی از یک شعر معروف با مضمون جنگ است، که کاربر از آن بهعنوان نوعی ارجاع فرهنگی تحریکآمیز بههدف آگاه ساختن و هشدار دادن به مخاطب درخصوص پیامدهای احتمالی اقدامات سربازان روس در اوکراین استفاده کرده است. گزارشگر ویژه سازمان ملل در موضوع آزادی بیان تأکید کرده است که بیان هنری شامل «داستانهای تخیلی و غیرتخیلی آگاهکننده، منحرفکننده یا تحریککنندۀ [ذهن]» میشود (A/HRC/44/49/الحاقیه ۲، پاراگراف ۲).
بهموجب ماده ۱۹ از ICCPR، در مواردی که محدودیتها در آزادی بیان توسط یک کشور اعمال میشود، باید با الزامات قانونی و اهداف مشروع همخوانی داشته و از ضرورت و تناسب لازم برخوردار باشد (ماده ۱۹، پاراگراف ۳، ICCPR). گزارشگر ویژه سازمان ملل در موضوع آزادی بیان شرکتهای رسانه اجتماعی را تشویق کرده است که موقع نظارت بر بیانات مردم در فضای آنلاین، از این اصول راهنمایی بگیرند (A/HRC/38/35، پاراگرافهای ۴۵ و ۷۰).
I. مطابقت با قانون (شفافیت و قابل دسترس بودن قوانین)
اصل تبعیت از قانون ایجاب میکند قوانینی که در محدود کردن آزادی بیان توسط کشورها بکار میرود شفاف و قابل دسترس باشد (نظر عمومی شماره ۳۴، پاراگراف ۲۵). کمیته حقوق بشر همچنین اشاره کرده است که قوانین «نباید قدرت صلاحدید بیحدوحصری را برای اعمال محدودیت در آزادی بیان به مسئولان اجرای آن اعطا کند» (نظر عمومی شماره ۳۴، پاراگراف ۲۵). افراد باید اطلاعات کافی برای تشخیص احتمال محدود شدن بیاناتشان و چگونگی تشخیص این موضوع در اختیار داشته باشند تا بتوانند رفتار خود را مطابق با آن اصلاح کنند. در رابطه با قوانین محتوایی Meta برای فیسبوک، کاربران باید بتوانند موارد مجاز و ممنوع را درک کنند.
در رابطه با نتیجهگیری Meta و هیئت مبنی بر اینکه محتوا باید در فیسبوک بماند، دو بخش از رهنمود داخلی Meta از نحوه اجرای «استاندارد انجمن درخصوص خشونت و تحریک» ارتباط مهمی با آن دارد. ابتدا، Meta این خطمشی را چنین تفسیر میکند که پیامهای هشداردهندۀ احتمال وقوع خشونت توسط اشخاص ثالث مجاز هستند، بهشرطی که آنها اظهاراتی با «ارجاع خنثی به یک پیامد احتمالی از یک عمل یا هشدار توصیهای» باشند. مورد دیگر اینکه محتواهای ناقض چنانچه «به محکومسازی یا آگاهسازی درخصوص تهدیدات خشونتآمیز بپردازد» مجاز هستند. بااینحال، هیئت عنوان میکند این رهنمودهای داخلی در نسخهای از «استاندارد انجمن درخصوص خشونت و تحریک» که برای عموم مردم است آورده نشده است. این موضوع ممکن است باعث شود کاربران تصور کنند که محتواهایی همچون پست موردبحث در این پرونده ناقض قوانین است، درحالی که اینطور نیست. Meta باید این بخشها را در نسخه عمومی خطمشی «خشونت و تحریک» ادغام کند تا برای کاربران شفافیت کافی ایجاد شود. هیئت آگاه است که عمومیسازی جزئیات بیشتر در خطمشیهای محتوایی Meta ممکن است باعث شود کاربرانی که قصد خرابکاری دارند بتوانند «استانداردهای انجمن» را آسانتر دور بزنند. بااینحال، ازنظر هیئت، نیاز به شفافیت و ارائه جزئیات بیشتر درمقابل این نگرانی که بعضی کاربران ممکن است اقدام به «خرابکاری در سیستم» کنند اولویت بیشتری دارد. عدم اطلاع از مجاز بودن «ارجاعات خنثی به یک پیامد احتمالی،» «هشدارهای توصیهای،» «محکومسازی» یا «آگاهسازی» از تهدیدات خشونتآمیز میتواند منجر شود کاربران از بهراه انداختن مباحثی با موضوع منافع عمومی یا وارد شدن به آنها در پلتفورمهای Meta خودداری کنند.
هیئت همچنین ابراز نگرانی میکند که در این پرونده، تصمیم Meta به الصاق صفحه هشدار اقدامی متناقض با رهنمودهای داخلی ویژۀ نظارتکنندگان بر محتوا است. بهعلاوه، تفسیر Meta از خطمشی «محتوای خشن و بیپرده» ممکن است برای کاربران شفاف نباشد. Meta باید تلاش کند مسائل ذیل را در نسخه عمومی خطمشی مذکور شفافسازی نماید: چگونگی تفسیر این خطمشی توسط شرکت، و چگونگی تشخیص اینکه یک عکس، در بافتار درگیریها، و طبق رهنمودهای داخلی Meta برای نظارتکنندگان بر محتوا، آیا «مرگ خشونتآمیز افراد بر اثر تصادف یا قتل را نشان میدهد» یا نه.
علاوهبراین، Meta به هیئت اطلاع داد که هیچ پیامی به کاربری که در ابتدا محتوا را گزارش کرد ارسال نشد تا به او اطلاع داده شود که پست متعاقباً توسط شرکت بازگردانده شده است. این موضوع نگرانیهایی از بابت مشروعیت ایجاد میکند، زیرا نبود اطلاعات مرتبط برای کاربران ممکن است در «توانایی فرد برای اعتراض به اقدامات روی محتوا یا پیگیری شکایات مرتبط با محتوا» خلل وارد کند (A/HCR/38/35، در پاراگراف ۵۸). هیئت عنوان میکند مطلع کردن گزارشدهندگان از اقدام اجرایی صورتگرفته روی محتوایی که گزارش کردهاند، و «استاندارد انجمن» اجراشدۀ مربوطه، میتواند به کاربران در درک بهتر قوانین Meta و رعایت آنها کمک کند.
II. هدف مشروع
هرگونه اعمال محدودیت روی آزادی بیان باید یک «هدف مشروع» را دنبال کند. هیئت قبلاً تصدیق کرده است که «استاندارد انجمن درخصوص نفرتپراکنی» هدف مشروعی را دنبال میکند که آن حفاظت از حقوق دیگران است (نظر عمومی شماره ۳۴، پاراگراف ۲۸)، ازجمله حقوق افراد نسبت به برابری و عدم تبعیض برمبنای قومیت و ملیت اصلی (پاراگراف ۱، ماده ۲ از ICCPR). ازاینرو، حفاظت از روسهایی که هدف نفرت قرار گرفتهاند نوعی هدف مشروع است. بااینحال، هیئت دریافته است که حفاظت از «سربازان» دربرابر ادعای خطاکاری، وقتی نه بهخاطر ملیت، بلکه بهخاطر نقش مبارزشان هدف قرار میگیرند، نوعی هدف مشروع بهحساب نمیآید؛ انتقاد از نهادهایی همچون ارتش نباید منع شود (نظر عمومی شماره ۳۴، پاراگراف ۳۸).
استاندارد مربوط به «خشونت و تحریک» وقتی بهدرستی شکل گیرد و اعمال شود، هدف مشروع حفاظت از حقوق دیگران را دنبال میکند. در بافتار این پرونده، خطمشی جاری تلاش دارد از تشدید خشونت جلوگیری کند، چرا که تشدید آن میتواند منجر به وارد شدن لطمه به امنیت فیزیکی (ماده ۹ از ICCPR) و زندگی (ماده ۶ از ICCPR) افراد در مناطق متأثر از درگیریهای بین روسیه و اوکراین شود.
هیئت عنوان میکند ارزیابی گفتار خشونتآمیز در بافتار مقاومت مسلحانهای که دربرابر حملات جریان دارد با پیچیدگیهای مضاعفی همراه است. حمله روسیه به اوکراین را جوامع بینالمللی غیرقانونی شناختهاند (A/RES/ES-11/1)، و استفاده از زور بهعنوان ابزار دفاع شخصی علیه اقدامات ظالمانه مجاز است (ماده ۲۱، منشور سازمان ملل). در بافتاری از درگیریهای مسلحانه بینالمللی، حقوق بشردوستانه بینالمللی درخصوص رفتار طرفین دخیل در تعارضات اجازه میدهد مبارزان فعال در جنگ طی درگیریهای مسلحانه بهصورت قانونی هدف قرار گیرند. این موضوع درمورد افرادی که دیگر نقش فعالی در تعارضات ندارند صدق نمیکند، ازجمله زندانیان جنگ (ماده ۳، کنوانسیون ژنو درخصوص برخورد با زندانیان جنگ). وقتی خود خشونت طبق حقوق بینالملل قانونی باشد، گفتار ترغیبگر چنین خشونتی ملاحظات مختلفی را پیشرو قرار میدهد که باید جداگانه مورد بررسی قرار گیرد. گرچه هیئت محتوای این پرونده را غیرناقض یافته است، هیئت مؤکداً از Meta میخواهد با اصلاح خطمشیهایش، شرایط مداخله نظامی غیرقانونی را درنظر گیرد.
Meta ضمن اشاره به تصمیم شرکت در الصاق صفحه هشدار به عکس، عنوان میکند هدف خطمشی «محتوای خشن و بیپرده» این است که با محدود کردن «محتوایی که به ستایش خشونت میپردازد یا رنج یا تحقیر سایرین را جشن میگیرد»، محیطی ترویج داده شود که زمینهساز مشارکت افراد گوناگون باشد. هیئت موافقت میکند که این هدف در چارچوب هدف Meta مبنی بر ارتقای یک پلتفورم جامع هدفی مشروع است.
III. ضرورت و تناسب
اصل ضرورت و تناسب ایجاب میکند که هرگونه محدودیت در آزادی بیان «باید برای دستیابی به عملکرد محافظتی موردنظر متناسب باشد؛ این کار باید از طریق ابزاری انجام شود که میتواند با حداقل دخالت ممکن، عملکردهای محافظتی موردنظر را داشته باشد؛ [و] این محدودیتها باید با منافعی که از آنها حفاظت میشود، تناسب داشته باشند» (نظر عمومی شماره ۳۴، پاراگراف ۳۴).
بهمنظور ارزیابی خطراتی که محتوای ناشی از خشونت و نفرت ایجاد میکند، هیئت عموماً از یک آزمون ششعاملی راهنمایی میگیرد که در طرح اقدام رباط توصیف شده است. این آزمون به موضوع طرفداری از نفرت ملیتی، نژادی یا مذهبی میپردازد که عامل تحریک خصومت، تبعیض یا خشونت است. در این پرونده، هیئت دریافته است که علیرغم بافتار درگیریهای مسلحانه مستمر و ارجاعاتی با بار فرهنگی که کاربر بکار برده است، بعید است که این پست منتج به آسیب شود – پستی که هشداری از وقوع چرخه خشونت است. هیئت نتیجه میگیرد اقدام اولیه در برداشتن محتوا ضرورت نداشته است. بهعلاوه، طبق نظر اکثریت اعضای هیئت، گذاشتن صفحه هشدار نیز ضرورتی نداشته است، ولی اقلیت اعضای هیئت معتقدند هم ضروری و هم متناسب بوده است.
باتوجه به فاکتورهای مرتبط در اینجا، هیئت نتیجه میگیرد که علیرغم بافتار حمله غیرقانونی روسیه به اوکراین که گفتاری با پتانسیل تشدید اوضاع میتواند منجر به تنشهایی شود، از قصد محرز کاربر (آگاهسازی درخصوص جنگ و پیامدهای آن)، لحن تأملگرانه که در نقل شعری با مضمون جنگ بکار رفته است، و وفور مطالب دیگر درخصوص رویدادهای هراسناک اوکراین مشخص میشود که محتوا بعید است نقش قابل توجهی در تشدید خشونت داشته باشد.
اکثریت اعضای هیئت نتیجه گرفتند که استفاده از صفحه هشدار مانع از آزادی بیان میشود و واکنشی ضروری در این مورد نبوده است، چرا که تصویر موردبحث فاقد شاخصهای بصری واضحی از خشونت است، همانطور که در رهنمودهای داخلی Meta برای نظارتکنندگان بر محتوا توصیف شده است و میتوانست استفاده از صفحه هشدار را توجیه کند. شرکتهای رسانه اجتماعی باید طیفی از واکنشهای ممکن را درمقابل محتواهای مشکلساز مدنظر قرار دهند تا اطمینان حاصل کنند که محدودیتها به حداقل ممکن کاهش یابد (A/74/486، پاراگراف ۵۱). در این رابطه، موضوعِ مدنظر هیئت این است که Meta باید ابزارهای سفارشیسازی را بیشتر توسعه دهد تا کاربران بتوانند نسبت به دیدن محتوای بیپرده حساس، چه با هشدارهای روی فیسبوک و Instagram و چه بدون آنها، تصمیم بگیرند.
اقلیت اعضای هیئت دریافتند که گذاشتن صفحه هشدار اقدامی ضروری و متناسب بوده و بهطرز صحیحی همسو با هدف تشویق مشارکت و آزادی بیان بوده است. این گروه اقلیت معتقد است که، با درنظر گرفتن شأن اشخاص متوفی، بالاخص در بافتار درگیریهای مسلحانه، و اثرات احتمالی تصاویری از مرگ و خشونت برروی تعداد زیادی از کاربران، Meta میتواند جانب احتیاط را بگیرد و به محتواهایی همچون محتوای مورد تحلیل، صفحه هشدار اضافه کند.
۹. تصمیم هیئت نظارت
هیئت نظارت تصمیم اولیه Meta مبنی بر برداشتن محتوا، و تصمیم متعاقب Meta درخصوص نقض شدن خطمشی «محتوای خشن و بیپرده»، را رد کرد؛ تصمیمی که باعث شده بود شرکت یک صفحه هشدار به عکس داخل پست الصاق کند.
۱۰. بیانیه مشورتی درباره خطمشی
خطمشی محتوا
۱. Meta باید به آن بخشی از مفاد «استاندارد انجمن درخصوص خشونت و تحریک» که متوجه عموم مردم است اضافه کند که شرکت این خطمشی را بهگونهای تفسیر میکند که محتوای حاوی اظهاراتی با «ارجاع خنثی به یک پیامد احتمالی از یک عمل یا هشدار توصیهای» و محتوایی که «به محکومسازی یا آگاهسازی درخصوص تهدیدات خشونتآمیز میپردازد» مجاز باشند. هیئت انتظار دارد این توصیه، اگر اجرایی شود، Meta را ملزم کند که نسخه عمومی خطمشی «خشونت و تحریک» را بهروزرسانی نماید تا این مطالب تکمیلی را منعکس کند.
۲. Meta باید جزئیات رهنمودهای داخلی خود را درمورد چگونگی تشخیص اینکه یک عکس «مرگ خشونتآمیز افراد بر اثر تصادف یا قتل را نشان میدهد» یا نه، به نسخه عمومی «استاندارد انجمن درخصوص محتوای خشن و بیپرده» اضافه کند. هیئت انتظار دارد این توصیه، اگر اجرایی شود، Meta را ملزم کند که نسخه عمومی «استاندارد انجمن درخصوص محتوای خشن و بیپرده» را بهروزرسانی نماید تا این مطالب تکمیلی را منعکس کند.
اقدامات اجرایی
۳. Meta باید در رابطه با راهاندازی ابزارهای سفارشیسازی که به کاربران بالای ۱۸ سال اجازه دهد نسبت به دیدن محتوای بیپرده حساس، چه با صفحه هشدار و چه بدون آن، روی هردو پلتفورم فیسبوک و Instagram تصمیمگیری کنند، امکانپذیری آن را مورد ارزیابی قرار دهد. هیئت انتظار دارد این توصیه، اگر اجرایی شود، Meta را ملزم کند نتایج ارزیابی امکانپذیری مذکور را منتشر نماید.
*نکتهای درباره روند تصمیمگیری:
تصمیمات هیئت نظارت توسط هیئت داوران متشکل از پنج عضو تهیه میشود و به تأیید اکثریت اعضای هیئت میرسد. تصمیمات هیئت لزوماً منعکسکننده نظرات شخصی تمام اعضا نیست.
برای تصمیم درباره این پرونده، تحقیق مستقلی از طرف هیئت درخواست شد. یک مؤسسه تحقیقاتی مستقل که مرکز آن در دانشگاه گوتنبرگ واقع شده است و با تیمی متشکل از بیش از ۵۰ متخصص مسائل اجتماعی از شش قاره و همچنین بیش از ۳۲۰۰ متخصص کشوری از سراسر جهان شکل گرفته است. هیئت از Duco Advisers نیز کمک گرفت که یک شرکت خدمات مشاورهای با تمرکز بر تلاقی ژئوپلتیک، اعتماد و امنیت، و فناوری است. شرکت Lionbridge Technologies LLC که متخصصان آن به بیش از ۳۵۰ زبان تسلط دارند و در ۵۰۰۰ شهر در سراسر جهان مشغول فعالیت هستند، تخصص خود در زمینه زبانشناسی را در اختیار ما قرار دادند.
Voltar para Decisões de Casos e Pareceres Consultivos sobre Políticas