Kurejelea Watu Waliobainishwa kuwa Hatari kama “Shaheed”

Muhtasari wa Utendaji

Bodi imepata kwamba mbinu ya Meta ya kuratibu maudhui yanayotumia neno “shaheed” kurejelea watu waliobainishwa kuwa ni hatari inazuiwa uhuru wa kujieleza kimsingi na kwa njia isiyouwiana. Meta inafasiri kwamba matumizi yote ya neno “shaheed” kurejelea watu ambao imebainisha kuwa “hatari” kama ukiukaji na huondoa maudhui hayo. Kulingana na Meta, kuna uwezekano kwamba neno “shaheed” limechangia kuondolewa kwa maudhui zaidi chini ya Viwango vya Jumuiya kuliko neno au kauli yoyote ile kwenye majukwaa yake. Vitendo vya vurugu za ugaidi vina madhara mabaya, kuharibu maisha ya watu wasio na hatia, kuzuia haki za binadamu na kuhujumu mshikamano wa jamii zetu. Hata hivyo, vizuizi vyovyote dhidi ya uhuru wa kujieleza vinavyozuia vurugu kama hizo lazima viwe muhimu na viwe na uwiano, kwa kuwa kuondoa maudhui bila sababu za kutosha huenda kusifae na hata kunaweza kuwa na athari mbaya.

Mapendekezo ya Bodi yanaanzia mtazamo kwamba ni muhimu Meta ichukue hatua zinazofaa ili kuhakikisha kuwa majukwaa yake hayatumiwi kuchochea vitendo vya vurugu au kuandikisha watu kushiriki katika vitendo hivyo. Neno “shaheed” wakati mwingine hutumiwa na watu wenye itikadi kali kusifu au kutukuza watu ambao wamekufa katika harakati za kutekeleza vitendo vya ugaidi. Hata hivyo, jibu la Meta kwa tishio hili lazima pia liongozwe na heshima kwa haki zote za binadamu, ikiwa ni pamoja na uhuru wa kujieleza.

Mnamo Oktoba 7, 2023, wakati Bodi ilikuwa ikifanya maandalizi ya mwisho ya maoni haya ya ushauri wa sera, Hamas, (shirika la Safu ya 1 chini ya sera ya Meta dhidi ya Watu na Mashirika Hatari) liliongoza mashambulizi ya kigaidi dhidi ya Israeli lililosababisha vifo vya takriban watu 1,200 na kusababisha takriban watu 240 kuchukuliwa mateka ( Wizara ya Mambo ya Nje, Serikali ya Israeli). Kulingana na habari zilizoripotiwa, kufikia tarehe 6 Februari 2024, angalau watu 30 kati ya wanaokadiriwa kuwa 136 walioshikwa mateka chini ya Hamas mapema Januari wanaaminikwa kuwa wamefariki. Meta ilibainisha papo hapo matukio haya kama ya shambulio la kigaidi chini ya sera yake ya Watu na Mashirika Hatari. Israeli ilianzisha haraka kampeni ya kijeshi za kuitikia mashambulizi hayo. Kampeni hiyo ya kijeshi ilisababisha watu 30,000 kuuawa katika eneo la Gaza kufikia tarehe 4 Machi (Ofisi ya Umoja wa Mataifa ya Kuratibu Masuala ya Kibinadamu, kwa kupata data kutoka Wizara ya Afya ya eneo la Gaza). Ripoti ya Januari inaashiria kuwa 70% ya vifo ilikadiriwa kuwa ni vya wanawake na watoto.

Kufuatia matukio haya, Bodi ilitaka kuchapishwa kwa maoni haya ya ushauri wa sera ili kuhakikisha kuwa mapendekezo yake yalikuwa yakioana na matumizi ya majukwaa ya Meta na neno “shaheed” katika muktadha huu. Utafiti huu wa ziada ulithibitisha mapendekezo ya Bodi kwa Meta kuhusu kudhibiti neno “shaheed” uliendelea, hata katika hali ya mifadhaiko mbaya ya matukio kama hayo, na ungehakikisha heshima kubwa kwa haki zote za binadamu katika mwitikio wa Meta kwa majanga. Wakati huohuo, Bodi inabainisha kuwa sera za Meta kuhusu suala hili zinatumika kote duniani na athari zake ni zaidi ya mgogoro huu. Huku ikikiri umuhimu wa matukio ya hivi karibuni nchini Israeli na Palestina, Mapendekezo ya Bodi pia ni ya kimataifa na hayatumiki tu katika muktadha mahususi pekee.

Kwa mtazamo wa Bodi, mbinu ya Meta ya kudhibiti neno “shaheed” ni pana kupita kiasi na inadhibiti uhuru wa kujieleza na majadiliano ya kiraia kwa njia isiyo na uwiano. Kwa mfano, machapisho yanayoripoti kuhusu vurugu na mashirika yaliyobainishwa yanaweza kuondolewa kimakosa. Mbinu ya Meta pia inakosa kuzingatia maana mbalimbali za neno “shaheed,” nyingi zikiwa ambazo huenda zisiwe zinazonuia kusifu au kuonyesha uidhinishaji, na kusababisha visa vingi vya machapisho ya wazungumzaji wa Kiarabu na wazungumzaji (wengi wao wakiwa Waislamu) wa lugha nyingine kuondolewa, bila hatua hiyo ya kuondolewa kutimiza nia ya sera ya Watu na Mashirika Hatari. Zaidi ya hayo, sera za Meta zinapiga marufuku, kwa mfano, kutukuza, uungaji mkono na uwakilishaji wa watu, mashirika na matukio yaliyobainishwa na vilevile uchochezi wa vurugu. Sera hizi, zikitekelezwa kwa usahihi, hutatua hatari zinazotokana na magaidi kutumia majukwaa ya Meta. Kutokana na hayo, Bodi inapendekeza kwamba Meta ikomeshe marufuku yake ya jumla dhidi ya neno “shaheed” kurejelea watu waliobainishwa kuwa hatari, na irekebishe sera zake ili iruhusu uchambuzi bora wa kimuktadha wa maudhui yaliyo na neno hilo.

Usuli

Mnamo Februari 2023, Meta iliiomba Bodi iwapo inapaswa kuendelea kuondoa maudhui yanayotumia neno la Kiarabu “shaheed,” au شهيد lililoandikwa kwa herufi za Kiarabu, ili kurejelea watu waliobainishwa chini ya sera zake dhidi ya Watu na Mashirika Hatari. “Shaheed” pia ni neno lililokopwa (kwa maana kuwa lugha nyingi zisizo za Kiarabu “zimekopa” neno hili lenye asili ya Kiarabu, ikiwa ni pamoja na kutohoa tahajia yake).

Kampuni hiyo inafafanua neno “shaheed” kama istilahi ya “kuonyesha heshima”, inayotumiwa na jamii nyingi za tamaduni, dini na lugha mbalimbali kumrejelea mtu ambaye amefariki ghafla, kama vile katika ajali au kwa heshima, kama vile katika vita. Kampuni hiyo inakiri kuwa neno hilo lina “maana nyingi” na kwa kuwa hakuna “neno la moja kwa moja ambalo ni kisawe chake kwa Kiingereza,” tafsiri yake ya kawaida kwa Kiingereza ni “martyr.” Ilibainisha kwamba “kwa Kiingereza neno ‘martyr’ linamaamisha mtu ambaye ameteseka au kufariki akipigania jambo la maana na kwa kawaida huwa na dhana nzuri,” Meta inasema kwamba “ni matumizi haya ambayo yamefanya tuainishe neno [”shaheed”] kama la kusifu chini ya sera yetu dhidi ya [Watu na Mashirika Hatari].”

Meta kuchukulia kwamba kumrejelea mtu aliyebainishwa kama “shaheed” huwa ni “sifa” chini ya sera dhidi ya Watu na Mashirika Hatari kulisababisha marufuku bila msingi. Meta imekiri kwamba kwa sababu ya maana mengi ya neno hilo “huenda inatekeleza kupita kiasi kiwango kikubwa cha kauli ambazo hazinuiwi kusifu watu waliobainishwa, hususan miongoni mwa wazungumzaji wa Kiarabu.” Kando na hayo, Meta haitekelezi vighairi vya sera dhidi ya Watu na Mashirika Hatari vinavyoruhusu matumizi ya neno “shaheed” katika “kuripoti, kulaani au kujadili kuhusu mashirika yaliyobainishwa kwa njia isiyoegemea upande wowote.” Hali hii imeendelea chini ya masasisho ya hivi karibuni ya sera – yaliyofanya mnamo Disemba 2023 – ambayo sasa yanapiga marufuku “utukuzaji” na “marejeleo yasiyo wazi” badala ya “kusifu,” ambalo limeondolewa kabisa.

Meta ilianzisha mchakato wa uundaji wa sera mnamo 2020 ili kutathmini upya mbinu yake ya kushughulikia neno “shaheed” kwa sababu ya wasiwasi hizi. Hata hivyo, hakuna maafikiano yaliyofikiwa ndani ya kampuni hiyo wala mbinu mpya iliyokubaliwa.

Wakati wa kuomba maoni haya ya ushauri wa sera, Meta iliwasilisha chaguo tatu zinazowezekana za sera kwa Bodi:

1. Kudumisha hali ilivyo.
2. Kuruhusu matumizi ya “shaheed” katika kurejelea watu waliobainishwa katika machapisho yanayotimiza vighairi vya marufuku ya “kusifu” (kwa mfano, kuripoti kuhusu, kukashifu au majadiliano yasiyoegemea upande wowote), ilimradi hakuna tukio jingine la kusifu au “ishara ya vurugu.” Baadhi ya mifano ya ishara hizi iliyopendekezwa na Meta ilijumuisha kuonyesha picha za silaha, au marejeleo ya lugha ya kijeshi au vurugu za ulimwengu halisi.
3. Iruhusu matumizi ya “shaheed” katika kurejelea watu waliobainishwa ilimradi hakuna matukio mengine ya kusifu au ishara ya vurugu. Hii ni licha ya iwapo maudhui yanapatikana chini ya mojawapo ya vighairi vilivyoorodheshwa hapa juu, ikilinganishwa na chaguo la pili.

Bodi ilizingatia chaguo zingine zinazowezekana za sera. Kwa sababu zilizotolewa kote kwenye maoni haya ya ushauri wa sera, mapendekezo ya Meta yanaoana kwa karibu na chaguo la tatu, ingawa ishara chache za vurugu zinapitishwa kuliko jinsi Meta ilivyopendekeza kwenye ombi lake, na kuna hitaji la matumizi mapana ya vighairi vya sera vya kuripoti, kulaani au kujadili mashirika yaliyobainishwa na vitendo vyake kwa njia isiyoegemea upande wowote.

Matokeo Muhimu na Mapendekezo

Bodi imepata kwamba mbinu ya sasa Meta ya kushughulikia neno “shaheed” kuhusiana na watu waliobainishwa kuwa ni hatari ni pana kupita kiasi, inazuia uhuru wa kujieleza kimsingi na kwa njia isiyouwiana.

“Shaheed” ni neno lililo na umuhimu wa kitamaduni na kidini. Wakati mwingine linatumika kuashiria sifa kwa wale waliokufa wakifanya vitendo vya vurugu na linaweza hata “kuwatukuza”. Lakini hutumika mara nyingi, hata katika kurejelea watu hatari, katika kuripoti na maoni yasiyoegemea upande wowote, majadiliano ya kiakademia, mijadala ya haki za binadamu na hata kwa njia zisizo amilifu. Miongoni mwa maana nyingine, “shaheed” linatumika sana kurejelea watu wanaofariki wakitumikia nchi zao, wakipigania jambo fulani au mwathiriwa asiyetarajiwa wa vurugu za kisiasa na kijamii au mkasa asili. Katika jamii za Waislamu, linatumika hata kama vile jina la kwanza na la ukoo. Kuna sababu kuu ya kuamini maana nyingi za “shaheed” zinasababisha kuondolewa kwa kiwango kikubwa cha nyenzo ambayo hainuii kuwa ya kusifu ugaidi au vitendo vyao vya vurugu.

Mbinu ya Meta ya kuondoa maudhui kwa kigezo pekee cha kutumia neno “shaheed” linaporejelea watu waliobainishwa inapuuza kwa kukusudia hali changamano ya kiisimu ya neno hilo na matumizi yake mengi, kwa kulichukulia kuwa ni kisawe cha neno la Kiingereza “martyr.” Kufanya hivyo kunaathiri pakubwa uhuru wa kujieleza na uhuru wa vyombo vya habari, huzuia majadiliano ya kiraia na ina athari mbaya sana kwa usawa na kutokuwepo kwa ubaguzi. Utekelezaji huu kupita kiasi huathiri kwa njia isiyo na uwiano wazungumzaji wa Kiarabu na wazungumzaji wa lugha nyingine ambazo zina maneno ya mikopo ya “shaheed”. Wakati huohuo, njia zingine za kutekeleza sera dhidi ya Watu na Mashirika Hatari bado inaweza kuwezesha Meta kuendeleza maadili yake ya usalama na lengo lake la kuzuia nyenzo zinazotukuza ugaidi kwenye majukwaa yake. Kwa hivyo sera ya sasa si muhimu na haina uwiano.

Ili kuoanisha sera zake na desturi za utekelezaji kuhusu neno “shaheed” kwa karibu zaidi na viwango vya haki za binadamu, Bodi inapendekeza mapendekezo yafuatayo (angalia sehemu ya 6 ya mapendekezo kwa jumla):

1. Meta inapaswa kuacha kuchukulia kuwa neno “shaheed” linapotumika kurejelea mtu au wanachama ambao hawajatajwa majina wa mashirika yaliyobainishwa, huwa ni ukiukaji wa halistahiki vighairi vya sera. Maudhui yanayomrejelea mtu aliyebainishwa kama “shaheed” yanapaswa kuondolewa kwa kuwa “rejeleo lisilo wazi” katika hali mbili pekee. Kwanza, wakati ishara moja au zaidi ya vurugu zipo: picha inayoonyesha silaha, taarifa ya nia au utetezi wa matumizi au kubeba silaha au kurejelea tukio lililobainishwa. Pili, wakati maudhui vinginevyo yanakiuka sera za Meta (k.m., kwa kutukuza au kwa sababu ya kurejelea mtu aliyebainishwa kunasalia kutokuwa wazi kwa sababu tofauti na matumizi ya “shaheed”). Katika hali zote mbili, maudhui bado yanastahiki vighairi vya “kuripoti, kukashifu au kujadili kwa njia isiyoegemea upande wowote.”

2. Ili kubainisha marufuku dhidi ya “marejeleo yasiyo wazi,” Meta inapaswa kujumuisha mifano kadhaa ya maudhui ya ukiukaji, ikiwa ni pamoja na chapisho linalorejelea mtu aliyebainishwa kama “shaheed” pamoja na ishara moja au zaidi ya vurugu iliyobainishwa katika pendekezo nambari 1.

3. Mwongozo wa sera ya ndani ya Meta pia unapaswa kusasishwa ili kufanya iwe wazi kuwa kurejelea watu waliobainishwa kama “shaheed” si ukiukaji isipokuwa wakati kunaambatana na ishara za vurugu, na kwamba hata wakati ishara hizo zipo, maudhui bado yanaweza kunufaika kutokana na vighairi vya “kuripoti, kulaani au kujadili kwa njia isiyoegemea upande wowote.”

Ikiwa Meta itakubali na kutekeleza mapendekezo haya, chini ya kanuni zake zilizopo, kampuni hiyo inaweza kuendelea kuondoa maudhui ambayo “yanatukuza” watu waliobainishwa, kuainisha vurugu au chuki zao kama mafanikio, au kuhalalisha au kutetea vitendo vya vurugu au chuki, na vilevile uungaji mkono au uwakilishaji wowote wa shirika lililobainishwa kuwa hatari. Mbinu ambayo Bodi ilipendekeza inayotokana na mapendekezo hayo ni kwamba Meta iache kila mara kufasiri “shaheed” katika kurejelea mtu aliyebainishwa kuwa ni ukiukaji, kuondoa tu maudhui wakati yamejumuishwa na ukiukaji wa ziada wa sera (k.m., utukuzaji) au kama “rejeleo lisilo wazi” kutokana na ishara za vurugu. Maudhui kama hayo bado yatahitaji kustahiki vighairi vya sera vya “kuripoti, kulaani au kujadili kwa njia isiyoegemea upande wowote”.

Bodi pia inapendekeza kwamba Meta:

4. Ieleze kwa kina zaidi utaratibu unaotumia kubainisha mashirika na matukio chini ya sera yake dhidi ya Watu na Mashirika Hatari ili kuboresha uwazi kuhusu orodha hii. Meta pia inapaswa kuchapisha taarifa jumuishi kuhusu idadi ya mashirika yaliyo katika kila ngazi ya orodha yake ya ubainishaji, sawa na jinsi mashirika yalivyoongezwa na kuondolewa katika mwaka uliopita.

5. Ianzishe mchakato wa wazi na faafu wa kukagua mara kwa mara ubainishaji na kuondoa wale ambao hawatimizi tena vigezo vya uchapishaji ili kuhakikisha kuwa orodha yake ya Watu na Mashirika Hatari isasishwe na isijumuishe mashirika, watu na matukio ambayo hayatimizi tena ufafanuzi wa Meta wa ubainishaji.

6. Ieleze mbinu inayotumia kutathmini usahihi wa ukaguzi wa binadamu na utendaji wa mifumo otomatiki katika utekelezaji wa sera yake dhidi ya Watu na Mashirika Hatari. Meta inapaswa pia kushiriki mara moja moja matokeo ya tathmini za utendaji za viainishaji vinavyotumika katika utekelezaji wa sera yake, ikitoa matokeo kwa njia inayoweza kulinganishwa kwenye lugha na au maeneo mbalimbali.

7. Ieleze wazi jinsi viainishaji hutumiwa kuzalisha ubashiri wa ukiukaji wa sera na jinsi Meta huweka upeo wa ama kutochukua hatua, kupendekeza maudhui kufanyiwa ukaguzi wa binadamu au kuondoa maudhui. Maelezo haya yanapaswa kutolewa katika Kituo cha Uwazi cha kampuni hiyo ili kufahamisha washikadau.

Maoni ya Ushauri wa Sera kwa Kikamilifu

1. Ombi la Meta

I. Ombi la Maoni ya Ushauri wa Sera

1. Katika ombi lake (linalopatikana kwa Kiingereza na Kiarabu), Meta iliuliza Bodi iwapo inapaswa kuendelea kuondoa maudhui yanayotumia neno “shaheed” (شهيد) (na hali zake za umoja na wingi, ikiwa ni pamoja na namna zake mbalimbali za Kiarabu na lugha nyingine) ili kurejelea watu waliobainishwa kuwa ni hatari chini ya sera dhidi ya Watu na Mashirika Hatari, au iwapo mbinu tofauti ingelingana vyema na maadili ya kampuni hiyo pamoja na wajibu wa haki za binadamu. Meta pia iliomba mwongozo kuhusu masuala ya maudhui sawa na hayo yanayoweza kuibuka siku zijazo.

II. Mbinu ya Meta

2. Sera ya Meta dhidi ya Watu na Mashirika Hatari awali ilipiga marufuku “kusifu, kuunga mkono pakubwa au kuwakilisha mashirika au watu waliobainishwa” na ”matukio ya vurugu ya ukiukaji” yaliyobainishwa. Mnamo tarehe 29 Desemba 2023, Meta ilisasisha sera hii, kwa kuondoa marufuku dhidi ya kusifu na kuweka marufuku dhidi ya “kutukuza” na “marejeleo yasiyo wazi.” Bodi imepanua mazingatio yake ili kutathmini athari zozote ambazo mabadiliko haya ya sera yanaweza kuwa nayo kwenye matokeo na mapendekezo yake.

3. Ombi hili la maoni ya ushauri wa sera lilihusu marufuku dhidi ya kusifu watu waliobainishwa, wala si marufuku sambamba dhidi ya uungaji mkono pakubwa au uwakilishaji. Ikilinganishwa na uwakilishaji na uungaji mkono pakubwa, Meta ilizingatia “kusifu” kuwa na ukiukaji mdogo zaidi. Meta imetenga “Ngazi ya 1” kwa mashirika hatari zaidi, ikiwa ni pamoja na mashirika ya ugaidi, chuki na uhalifu. Meta inapobainisha “tukio la vurugu la ukiukaji,” wenye hatia ya matukio hayo pia hubainishwa kuwa watu hatari walio katika Ngazi ya Tier 1, na ni marufuku kuwatukuza (awali ilikuwa “kuwasifu”). Matukio yaliyobainishwa ni pamoja na “mashambulizi ya kigaidi, matukio ya chuki, vurugu zenye waathiriwa wengi au jaribio la vurugu zenye waathiriwa wengi, mauaji sugu au uhalifu wa chuki.” Ingawa Meta hudhibiti orodha yake ya mashirika yaliyobainishwa, ambayo si ya umma, sehemu ya ubainishaji hutokana na orodha za ubainishaji za serikali ya Marekani (yaani., orodha ya ubainishaji wa Meta itakuwa angalau imepanuka kwa kiasi sawa na orodha ya serikali ya Marekani inayotumika kuiandaa). Viwango vya Jumuiya vinaeleza kuwa mashirika ya Kiwango cha 1 ni pamoja na “mashirika yenye ubainishaji maalum ya ulanguzi wa bidhaa za nikotiki (SDNTK),” “mashirika ya kigaidi ya kigeni (FTO)” na “magaidi wa kimataifa waliobainishwa maalum.” Orodha hizi za serikali ya Marekani zinapatikana kwa umma hapa, hapa na hapa mtawalia.

4. Kabla ya sasisho la sera la tarehe 29 Desemba 2023, ufafanuzi wa meta wa neno “sifa” ulijumuishwa “kuzungumza mema kuhusu shirika au tukio lililobainishwa,” “kulipa shirika au tukio lililobainishwa dhana ya kufikia mafanikio,” “kuhalalisha shughuli ya shirika lililobainisha kwa kutoa madai kwamba mienendo yao ya chuki, vurugu au uhalifu ni halali, ni ya haki kisheria au kukubalika,” au “kuoanisha itikadi za mtu na zile za shirika au tukio ambalo limebainishwa kuwa la ugaidi.” Ufafanuzi huu, au misururu ya mifano, iliongezwa kwenye sera ili kuboresha uwazi kufuatia pendekezo la Bodi ya Usimamizi katika mojawapo ya kesi zetu za kwanza (uamuzi wa Kauli ya Unazi, pendekezo nambari 2). Kufuatia sasisho la sera la Desemba 2023, “utukuzaji” unafafanuliwa kuwa “kuhalalisha au kutetea vitendo vya vurugu au chuki vya shirika lililobainishwa kwa kudai kwamba vitendo hivyo vina sababu za kimaadili, kisiasa, kimantiki au sababu nyinginezo zinavifanya kukubaliwa au kuwa na maana,” au “kuainisha au kusherehekea vurugu au chuki ya shirika lililobainishwa kama mafanikio au ufanisi.” Kwa upana zaidi, Meta inasema kwenye sasisho lake la sera kwamba “itaondoa marejeleo yasiyo wazi au yasiyo na muktadha ikiwa nia ya mtumiaji haijaonyeshwa wazi.” Sera hii inabainisha kuwa hii itajumuisha “ucheshi usio wazi” na “marejeleo yasiyo na manukuu au chanya ambayo hayatukuzi vurugu au chuki ya shirika lililobainishwa.”. Hata hivyo, sera hii haitoi mifano ya aina za machapisho yanayoweza kukiuka kanuni hii. Meta imefahamisha Bodi kwamba inaendelea kuondoa maudhui yote yanayorejelea watu waliobainishwa kama “shaheed.” Kwa marejeleo kama hayo, kampuni hiyo inachukuliwa kuwa “shaheed” linakiuka katika miktadha yote, hali inayosababisha kupigwa marufuku kwa jumla neno hilo linapotumika kurejelea watu waliobainishwa. Sehemu ya upeo wa marufuku haya inaweza kuonyeshwa kwa kuangalia orodha iliyo hapa juu ya ubainishaji wa Marekani, hairuhusiwi chini ya sera za Meta kurejelea watu wote (na wanachama wa mashirika) walio kwenye orodha yake kama “shaheed” (au tafsiri yoyote ya neno “mhanga”). Hii inajumisha kwenye bara mbalimbali na si tu kwa mashirika ya kigaidi au mashirika yanayoendeleza itikadi fulani moja.

5. Kampuni inafafanua neno “shaheed” kama istilahi “honorific” (ya heshima), linalotumika na jamii, tamaduni, dini na lugha mbalimbali. Kampuni hiyo inakiri kwamba istilahi hiyo “ina maana kadhaa” na “lilitumika kuelezea mtu aliyeaga bila kutarajiwa au kabla ya wakati wake, wakati mwingine linarejelea kifo cha kutisha, kama vile mtu anapokufa kwenye ajali au kwenye mgogoro au vitani.” Meta ilisema kwamba ingawa hakuna “kisawe cha neno hilo cha moja kwa moja kwa Kiiingereza,” tafsiri yake ya kawaida kwa Kiingereza ni “martyr.” Katika kutuma ombi lake kwa Bodi, kabla ya mabadiliko ya sera ya Desemba 2023, Meta ilisema kwamba “tunachukulia kuwa neno hilo linamaanisha ‘mhanga’” na “ni kwa sababu ya matumizi haya ndipo tukaainisha neno hili kama la kusifu chini ya sera yetu dhidi ya [Watu na Mashirika Hatari].” Marejeleo pekee kwenye kanuni hii katika Viwango vya Jumuiya vinavyopatikana kwa umma yalikuwa kama mfano wa kauli zinazoweza kukiuka marufuku dhidi ya sifa. Miongoni mwa mifano mingine, Meta ilijumuisha kauli iliyomtaja mtu aliyepatikana na hatia na ugaidi kuwa “mhanga.” Katika toleo la Kiarabu la sera yake, Meta ilitumia mfano ule moja, kutafsiri neno “mhanga” kama “shaheed.” Mfano wa “mhanga”/ “shaheed” iliondolewa kwenye sasisho la Desemba 2023 la Viwango vya Jumuiya vinavyopatikana kwa umma, ingawa Meta imefahamisha Bodi kwamba inaendelea kuwa ya ukiukaji na waratibu wamepewa maagizo ya kuliondoa.

6. Meta haitekelezi vighairi vya sera dhidi ya Watu na Mashirika Hatari kwa matumizi ya neno “shaheed” katika kurejelea mtu aliyebainishwa. Vighairi hivi huruhusu “kuripoti, kukashifu au kujadili bila kuegemea upande wowote” watu waliobainishwa kuwa hatari. Kuondolewa kwa maudhui haya yanayojumuisha “shaheed” kama “sifa” kwa watu waliobainishwa kungesababisha “onyo” mbaya kwa watumiaji, huku mrundiko wa maonyo kadhaa ukisababisha kuwekewa vizuizi haraka kama vile kusimamishwa au kufungwa kwa akaunti au ukurasa. Hali ya kutowezekana kutekelezwa kwa vighairi vya kanuni kuhusu “shaheed” haijaelezwa kwenye Viwango vya Jumuiya vinavyopatikana kwa umma.

7. Meta imeeleza kwamba jinsi inavyoshughulikia neno “shaheed” inaendana na maadili yake ya kuendeleza usalama kwa sababu maudhui haya kwa maoni ya kampuni hiyo, “yanachangia hatari ya madhara ya nje ya mtandao.” Wakati huohuo, Meta ilikiri kwamba neno la Kiingereza “martyr” si tafsiri tosha ya neno “shaheed.” Kutokana na maana nyingi za neno “shaheed” na ugumu katika kuwajibikia muktadha na nia ya watumiaji maudhui yakiwa mengi, Meta ilikubali kwamba imekuwa ikiondoa kauli ambazo “hazichangii hatari ya madhara” na ambayo “hainuii kumsifu mtu aliyebainishwa, hususan miongoni mwa wazunguzaji wa Kiarabu.” Kwa mfano, kuondolewa kwa maudhui wakati neno “shaheed” limetumika katika kuripoti habari au kujadili kwa njia isiyoegemea upande wowote kifo cha mapema cha mtu aliyebainishwa, badala ya kumsifu (au kumtukuza) yeye au tabia yake.

8. Mnamo tarehe 29 Agosti 2023, Meta ilisasisha vighairi vyake vya sera dhidi ya Watu au Mashirika Hatari ili kujumuisha ufafanuzi wa “kuripoti habari,” “kujadili kwa njia isiyoegemea upande wowote” na “kulaani,” na vilevile mifano onyeshi ya kila kighairi. Wakati huohuo, Meta ilipanua ufafanuzi wake wa kighairi hiki ili kutambua kwamba watumiaji wanaweza kurejelea mashirika yaliyobainishwa “katika muktadha wa mijadala ya kijamii na kisiasa.” Mifano onyeshi ya maudhui yanayoruhusiwa iliondolewa kama sehemu ya sasisho la sera la Disemba 2023, ingawa kighairi chenyewe kinasalia. Mifano iliwekwa upya kwenye sasisho la sera mnamo tarehe 8 Februari 2024. Hata hivyo si sasisho la Desemba 2023 wala la Februari 2024 linaloweka wazi kwamba marejeleo yasiyo bayana au yasiyo na muktadha kwa watu au mashirika yaliyobainishwa hayataruhusiwa chini ya vighairi hivi, kwa kuwa nia yao haijaonyeshwa wazi kwenye chapisho lenyewe.

9. Meta ilianzisha mchakato wa uundaji wa sera mnamo 2020 ili kutathmini upya mbinu yake ya kushughulikia neno “shaheed”. Hii ilijumuisha uhakiki wa kitafiti na mashauriano na washikadau. Meta ilifafanua kwamba, kama matokeo ya ushirikisho huu wa washikadau, maana ya neno “shaheed” inategemea muktadha, na “kwamba katika hali fulani, neno hilo limepunguziwa dhana ya kuwa ni neno nyeti na kutenganishwa na sifa.” Wakati huohuo, bila shaka, kuna matukio ambapo neno “shaheed” linapotumika na kueleweka kuwa sifa kwa mtu aliyebainishwa. Kubaini tofauti kwenye nia ya chapisho moja kuna changamoto hususan maudhui yakiwa mengi. Katika mchakato huu, kama ilivyobainishwa kwenye ombi lake, Meta ilitambua chaguo mbili za sera kama vibadala vinavyowezekana vya matumizi ya jinsi kwa sasa inayoshughulikia neno “shaheed.” Hata hivyo, hakukuwepo na mwafaka baina ya washikadau kuhusiana na chaguo bora na Meta haikufanya uamuzi kuhusu mbinu mpya. Kampuni hiyo inasisitiza kwamba kutokana na kiasi cha maudhui kwenye jukwaa lake, wasiwasi kuu wa utendaji ni iwapo utekelezwaji hufanya kazi katika maudhui yakiwa mengi.

III. Mabadiliko ya Sera Ambayo Meta Iliiomba Bodi Izingatie

10. Meta iliwasilisha chaguo zifuatazo za sera ili Bodi izingatie, kabla ya kubadilisha marufuku dhidi ya “sifa” na badala yake kuweka marufuku dhidi ya “kutukuza” na “marejeleo yasiyo wazi”:

1) Kuendelea kuondoa maudhui yanayotumia “shaheed” kurejelea mtu aliyebainishwa kuwa ni hatari chini ya sera dhidi ya Watu na Mashirika Hatari.

2) Iruhusu maudhui yanayorejelea mtu aliyebainishwa kama “shaheed” wakati hali zifuatazo zimetimizwa: (i) limetumika katika muktadha unaoruhusiwa chini ya sera dhidi ya Watu na Mashirika Hatari (m.f., kulaani, kuripoti habari, mjadala wa kiakademia, majadiliano ya kijamii na kisiasa); (ii) hakuna sifa ya ziada, uwakilisho au uungwaji mkono pakubwa wa mtu aliyebainishwa (m.f., chapisho husika halimsifu moja kwa moja anayetuhumiwa kwa shambulizi la kigaidi au kuhalalisha vurugu zao); na (iii) hakuna ishara ya vurugu kwenye maudhui. Ishara, kama zilivyopendekezwa na Meta, ni: ishara ya picha ya silaha; taarifa ya nia au utetezi wa kutumia au kubeba silaha; kurejelea lugha ya kijeshi; kurejelea tukio la uchomaji wa mali, kuiba au kuharibu mali; kurejelea matukio halisi ya vurugu; na taarifa za nia, miito ya hatua, kuwakilisha. kuunga mkono au kutetea vurugu dhidi ya watu.

3) Kuondoa maudhui yanayotumia neno “shaheed” kurejelea mtu aliyebainishwa kuwa ni hatari chini ya sera ya Meta dhidi ya Watu na Mashirika Hatari pale tu ambapo kuna sifa, uwakilisho au uungwaji mkono pakubwa wa ziada, au pale ambapo kuna ishara ya vurugu. Ishara hizi ni sawa kama zilivyoorodheshwa chini ya chaguo la pili.

11. Chaguo za pili na za tatu zinanuia kupata uelewa unaojikita zaidi kwenye muktadha wa matumizi ya neno “shaheed,” na hazionekani kushughulikia sana matokeo yanayonuiwa. Chaguo mbili zinaonekana kuwa karibu zaidi bado hata baada ya Meta kupanua upeo wa vighairi vya muktadha ambayo imefanya kwenye marufuku yake dhidi ya sifa (sasa, kutukuza) kwa jumla (angalia aya ya 8 hapa juu). Jinsi Bodi inavyoelewa, baada ya kuuliza Meta kuhusu tofauti kwenye utekelezaji na matokeo ya chaguo hizi mbili, tofauti kuu ni kwamba chaguo la pili linahitaji Meta kuchunguza na kuthibitisha kuwa mojawapo ya vighairi (kuripoti, kulaani au kufanya majadiliano yasiyoegemea upande wowote) hutumika kwenye maudhui husika, huku chaguo la tatu likipuuza hatua hiyo na kuzingatia tu iwapo chapisho hilo pia lina sifa ya ziada au la (sasa “kutukuza” au “marejeleo yasiyo wazi”) au mojawapo ya ishara sita zilizoorodheshwa za vurugu. Kuhusiana na chaguo zote zilizopendekezwa na Meta, sera ingetekelezwa kwa njia ambayo maudhui yoyote yanayotaja au kuonyesha watu waliobainishwa kuwa ni hatari ambayo nia yake ina utata na kwa chaguo-msingi inazingatiwa kuwa ya ukiukaji, hivyo kuweka hitaji la uwazi wa nia kwa mtumiaji. Mabadiliko yaliyofanywa Desemba 2023 yanajumuisha utekelezaji huu kwenye Viwango vya Jumuiya kuhusu Watu na Mashirika Hatari, hii ikieleza kwamba kwa mashirika yaliyo katika Ngazi ya 1 na matukio yaliyobainishwa, sera hii inapiga marufuku “marejeleo yasiyo wazi au yasiyo na muktadha,” ambayo ni pamoja na “ucheshi usio wazi, marejeleo yasiyo na manukuu au chanya ambayo hayatukuzi vurugu au chuki ya shirika lililobainishwa.” Kwa mfano, picha ya mtu aliyebainishwa, bila neno au maoni yoyote ya ziada, inaweza kuondolewa chini ya sera inayopiga marufuku marejeleo yasiyo wazi kwa sababu nia ya mtumiaji haikuwa bayana vya kutosha.

12. Ingawa Bodi inazingatia chaguo zilizowasilishwa na Meta, pia ilizingatia zingine na kujumuisha mabadiliko ya sera ya Desemba 2023. Kando na hayo, kwa kuwa ombi la Meta lilikuwa la moja kwa moja kwa Bodi kwamba iipatie mapendekezo ya sera ili iweze kutatua changamoto sawa na hizo siku zijazo. Bodi ilitathmini masuala yanayohusiana na utekelezaji wa Meta na desturi za uwazi katika nyanja zilizo dhahiri kwenye maoni haya ya ushauri wa sera, lakini ambayo pia yanaathiri uhuru wa kujieleza na haki nyingine za binadamu kwa upana zaidi.

IV. Maswali ambayo Bodi Iliuliza Meta

13. Bodi iliuliza Meta Maswali 41 kwa maandishi. Maswali yaliyohusiana na mtazamo wa sera ambao ni msingi wa Viwango vya Jumuiya kuhusu Watu na Mashirika Hatari, ushahidi wa madhara ambayo yangeweza kutokana na “sifa” kwenye majukwaa ya Meta, michakato ya utekelezaji unaofanywa na binadamu na wa kiotomatiki, mchakato wa Meta wa ubainishaji na orodha ya mashirika yaliyobainishwa, mfumo wa onyo wa Meta na athari katika utekelezaji wa kupitisha chaguo la pili au tatu la sera. Mnamo Oktoba 2023, Bodi iliuliza maswali ya kufuatilia kuhusu yanayovuma kuhusu maudhui kwa neno “shaheed” kuhusiana na mashambulizi ya kigaidi ya tarehe 7 Oktoba dhidi ya Israeli na mwitikio unaoendelea sasa wa kijeshi unaofanywa wa Israeli, na iwapo uchanganuzi wa Meta wa chaguo za sera ilizowasilisha kwa Bodi katika ombi lake umebadilika kufuatia janga la sasa. Bodi iliuliza maswali matatu ya ziada kuhusu sasisho la sera la Meta la tarehe 29 Desemba 2023. Jumla ya maswali 40 yalijibiwa na swali moja halikujibiwa kikamilifu. Meta ilitoa tu orodha ya Ngazi ya 1 ya mashirika yaliyobainishwa kwa Bodi na haikushiriki orodha za mashirika yaliyo katika Ngazi ya 2 na 3, ikieleza kwamba “sifa” imepigwa marufuku tu unaporejelea Ngazi ya 1.

2. Kushirikisha Washikadau

14. Bodi ya Usimamizi ilipokea maoni 101 ya umma ambayo yalitimza masharti ya uwasilishaji. Jumla ya maoni 72 yaliwasilishwa kutoka Marekani na Kanada; Maoni 15 kutoka Mashariki ya Kati na Afrika Kaskazini; nane kutoka Ulaya; matatu kutoka Pasifiki ya Asia na Oceania; mawili kutoka Amerika Kusini na Karibi; na moja kutoka Asia ya Kati na Kusini. Yote yalipokewa kabla ya tarehe 10 Aprili 2023. Ili kusoma maoni ya umma yaliyowasilishwa na idhini ya kuchapisha, bofya hapa.

15. Mawasilisho yalishughulikia masuala mengi. Wengi walieleza maana nyingi za neno “shaheed” na, kutokana nalo, athari mbaya ya njia chaguo-msingi ya Meta kushughulikia neno hili kama “sifa” kwa kujieleza huru, haswa kauli za kisiasa na rekodi za haki za binadamu. Mawasilisho pia yaligusia wasiwasi kuhusu matumizi ya mifumo otomatiki katika utekelezaji, pamoja na orodha ya Meta ya ubainishaji, masuala ya uwazi na uwezekano wa uonevu katika mchakato wa ubainishaji. Mawasilisho mengine yalionyesha wasiwasi kwamba mabadiliko ya sera yangesababisha vikundi vya kigaidi kufanywa kuwa vya kawaida na kuongezeka kwa vurugu, hususan nchini Israel na Himaya Zinazotawaliwa za Upalestina.

16. Bodi ilifanya mikutano mitatu ya kikanda na washikadau kutoka Kusini magharibi mwa Asia na Afrika Kaskazini, Kusini mwa Jangwa la Sahara na Kusini Mashariki mwa Asia. Kando na hayo, kulikuwa na mikutano miwili ya suala kuu, mmoja kuhusu mifumo otomatiki ya uratibu wa maudhui na mwingine kuhusu kupambana na ugaidi na haki za binadamu. Washiriki walisisitiza kwamba neno “shaheed” lina maana nyingi. Hali ya kuwa mhanga ni mojawapo ya maana hizo, ikiwa ni pamoja na kwa kifo cha mtu aliyekuwa katika harakati za vitendo vya ugaidi, lakini “shaheed” pia hutumika mara nyingi katika miktadha mingine, kama vile kuelezea waathiriwa wa vurugu katika mashambulizi kama hayo. Washiriki wengi, ikiwa ni pamoja na wanajamii walioathiriwa, wataalamu wa kukabiliana na ugaidi na wataalamu wa uratibu wa maudhui, walionyesha wasiwasi kuhusu uonevu kwenye sera na kujadili jinsi hali hivyo inavyoathiri vibaya uhuru wa kujieleza, hususan kwa wazungumzaji wa Kiarabu na jamii nyingine zinazotumia neno “shaheed.” Mada nyingine zilijumuisha ukosefu wa ushahidi unaoonyesha uhusiano kati ya matumizi ya “shaheed” kurejelea watu waliobainisha na madhara halisi, jambo ambalo pia lilisisitizwa na wataalamu wa usalama wa taifa na wa kupambana na ugaidi. Vilevile, kulikuwa na wasiwasi kwamba kutoratibu neno hilo kabisa kungeruhusu kufanywa jambo la kawaida kuwepo kwa watu na mashirika yao hatari, ambayo yangetumia mitandao ya kijamii katika usajili na namna nyingine za uungaji mkono pakubwa. Mada nyingine zilijumuisha wasiwasi kuhusu ubora wa mifumo otomatiki ambayo Meta hutumia katika kuratibu neno hilo na miito kutoka kwa washiriki wa kuwepo uwazi kuhusu matumizi yake, na vilevile kuhusu orodha ya Meta ya mashirika yaliyobainishwa na michakato iliyobainishwa.

17. Ili upate ripoti kuhusu Mikutano yetu ya Kushirikisha Washikadau, tafadhali bofya hapa (ili upate toleo la Kiarabu, tafadhali bofya hapa).

3. Mamlaka na Upeo wa Bodi ya Usimamizi

18. Meta inaweza kuomba maoni ya ushauri wa sera kutoka kwa Bodi (Kifungu cha 3 cha Mkataba, Sehemu ya 7.3) na Bodi ina usiri wa kukubali au kukataa maombi ya Meta (Kifungu cha 2 cha Sheria ndogo, Sehemu ya 2.1.3). Maoni haya ni ya ushauri (Mkataba; Kifungu cha 3, Sehemu ya 7.3). Meta inahitajika kujibu maoni haya ndani ya siku 60 za uchapishaji (Kifungu cha 2 cha Sheria ndogo, Sehemu ya 2.3.2). Bodi inafuatilia utekelezaji wa mapendekezo ambayo Meta imejitolea kuyashughulikia na inaweza kufuatilia mapendekezo yoyote ya awali katika maamuzi yake ya kesi.

4. Vyanzo vya Mamlaka na Mwongozo

I. Mapendekezo ya Bodi ya Usimamizi

19. Katika kesi za awali, Bodi ilipendekeza kwamba Meta iweke wazi na kupunguza upeo wa sera dhidi ya Watu na Mashirika Hatari na kuboresha mchakato ufaao na uwazi kuhusu utekelezaji.

20. Kuhusiana na kuboresha uwazi wa sera na kupunguza upeo wake, Bodi imependekeza kwamba Meta:

• Kupunguza ufafanuzi wa neno “sifa” kwenye mwongozo wa Maswali Yanayojulikana kwa wakaguzi ( Kutajwa kwa Taliban katika Kuripoti Habari, pendekezo nambari 3).
• Irekebishe mwongozo wake wa ndani ili kufanya iwe wazi kwamba kighairi cha “kuripoti” kwenye sera dhidi ya Watu na Mashirika Hatari huruhusu taarifa chanya kuhusu mashirika yaliyobainishwa kama sehemu ya kuripoti, na jinsi ya kutofautisha hili na “sifa” iliyopigwa marufuku ( Kutajwa kwa Taliban katika Kuripoti Habari, pendekezo nambari 4).
• Iongeze utaratibu na mifano fafanuzi kwenye sera yake ili kuongeza uelewa wa vighairi kwa majadiliano yasiyoegemea upande wowote, kulaani na kuripoti habari (Chapisho Lililoshirikiwa na Al Jazeera, pendekezo nambari 1).
• Isasishe mtazamo wa sera ili kuonyesha kwamba kuheshimu uhuru wa kujieleza na haki nyingine za binadamu kunaweza kuendelea maadili ya usalama ya Meta na kubainisha kwa kina zaidi “madhara halisi” ambayo sera hii inanuia kuzuia na kukatiza wakati maadili ya sauti yamegandamizwa (Kutengwa kwa Öcalan, pendekezo nambari 4).
• Ieleze jinsi watumiaji wanavyoweza kuweka nia yao ya kuchapisha iwe bayana ili machapisho yao yaweze kunufaika kutokana na vighairi vya sera ( Kutengwa kwa Öcalan, pendekezo nambari 6).
• Ieleze na itoe mifano ya maneno makuu yanayotumika katika sera dhidi ya Watu na Mashirika Hatari, ikijumuisha maana ya “sifa” na itoe mwongozo bayana zaidi kwa watumiaji kuhusu jinsi ya kufanya nia yao ijulikane wazi ( Nukuu ya Unazi, pendekezo nambari 2).

21. Kuhusiana na mfumo wa onyo wa Meta, Bodi imependekeza kwamba Meta:

• leleze mchakato wake wa kutoa maonyo na adhabu katika kuzuia wasifu, kurasa, vikundi na akaunti kwenye Facebook na Instagram kwa njia wazi, pana na inayoweza kufikiwa (Kusimamishwa kwa Rais wa Zamani Trump, pendekezo nambari 15).
• Itoe maelezo hadharani kuhusu mfumo wake wa onyo wenye pande mbili kwa njia pana zaidi na inayoweza kufikiwa, ikitoa maelezo zaidi ya usuli kuhusu “maonyo mabaya” (Kutajwa kwa Taliban katika Kuripoti Habari, pendekezo nambari 2).
• Iwapatie watumiaji maelezo yanayoweza kufikiwa kuhusu idadi ya ukiukaji, maonyo na adhabu zilizotathminiwa dhidi yao, pamoja na madhara yatakayofuata ukiukaji wa siku zijazo ( Kusimamishwa kwa Rais wa Zamani Trump, pendekezo nambari. 16).

22. Kuhusiana na uwazi, Bodi imependekeza kwamba Meta:

• Ishiriki hadharani orodha yake ya mashirika yaliyobainishwa , au angalau itoe mifano ya mashirika yaliyobainishwa ( Nukuu ya Unazi, pendekezo nambari 3).
• Iboreshe ripoti ya utekelezaji kwa kujumuisha idadi ya vizuizi dhidi ya wasifu, kurasa na akaunti (kando na maamuzi ya kuondoa maudhui), huku maelezo yakigawanywa kulingana na eneo na nchi Kusimamishwa kwa Rais wa Zamani Trump, pendekezo nambari 17).
• Ijumuishe maelezo tondoti zaidi kuhusu viwango vya makosa vya utekelezaji wa kanuni kuhusu “kutukuza” na “kuunga mkono” za watu binafsi na mashirika hatari, kwa kugawanya kulingana na eneo na lugha. ( Kutengwa kwa Öcalan, pendekezo nambari 12).
• Iongeze maelezo ya umma kuhusu viwango vya makosa na kuifanya iweze kuonekana kulingana na nchi na lugha kwa kila Kiwango cha Jumuiya ( Wasiwasi wa Punjabi Kuhusu RSS nchini India, pendekezo nambari 3).

23. Kuhusiana na uwekaji otomatiki, Bodi imependekeza kwamba Meta:

• Iwafahamishe watumiaji wakati mfumo otomatiki unatumiwa kuchukua hatua za utekelezaji dhidi ya maudhui yao, ikiwemo ufafanuzi unaoweza kufikiwa wa hii inamaanisha nini ( Uchi na Dalili za Saratani ya Matiti, pendekezo nambari 3).
• Ipanue mfumo wa kuripoti kuhusu uwazi ili kufichua data kuhusu idadi ya maamuzi ya uondoaji kupitia mifumo otomatiki kulingana na kila Kiwango cha Jumuiya, na asilimia ya maamuzi hayo ambayo hatimaye huondolewa kufuatia ukaguzi wa binadamu ( Dalili za Saratani ya Matiti na Uchi, pendekezo nambari 6).
• Ichapishe viwango vya hitilafu za maudhui yaliyojumuishwa kimakosa katika hifadhi za Huduma ya Kulinganisha Midia za maudhui yanayokiuka, yaliyogawanywa kulingana na kila sera ya maudhui, katika ripoti yake ya uwazi. Ripoti hii inapaswa kujumuisha maelezo kuhusu jinsi maudhui yanavyoingia kwenye hifadhi na juhudi za kampuni kupunguza makosa katika mchakato ( Katuni ya Polisi wa Kolombia, pendekezo nambari 3).
• Itoe maelezo kwa umma kuhusu vipaumbele vya kiotomatiki na kufungwa kwa rufaa ( Kauli Mbiu ya Maandamano ya Iran, pendekezo nambari 7).

24. Ili uone hali ya utekelezaji wa mapendekezo haya ya awali kufikia wakati ambapo maoni haya yalikamilishwa, tafadhali bofya hapa (ili kupata toleo la Kiarabu, tafadhali bofya hapa).

II. Maadili na Wajibu wa Meta wa Haki za Binadamu

25. Uchanganuzi na mapendekezo ya Bodi katika maoni haya ya ushauri wa sera yaliyotokana na maadili na wajibu wa Meta wa haki za binadamu.

26. Meta inaeleza sauti kuwa maadili “muhimu”, ikibainisha kuwa inaweza kudhibitiwa ili kuruhusu maadili mengine manne, ambapo muhimu zaidi ni usalama kwa maoni haya ya ushauri wa sera. Kulinda thamani ya usalama, Meta “huondoa maudhui yanayoweza kuchangia hatari ya madhara kwa usalama wa kimwili wa watu.” Pia hairuhusu “maudhui yanayowatisha watu” kwa kuwa “yana uwezekano wa kutisha, kutenga au kuwanyamazisha wengine.”

27. Mnamo tarehe 16 Machi, 2021, Meta ilitangaza Sera yake ya Haki za Binadamu za Shirika, ambapo inaangazia kujitolea kwake kwa kuheshimu haki kulingana na Kanuni za Uongozi za UN kuhusu Biashara na Haki za Binadamu (UNGPs). UNGP, zilizoidhinishwa na Baraza la Haki za Binadamu la UN mnamo 2011, zina mfumo wa hiari wa majukumu ya haki za binadamu ya biashara za kibinafsi. Wajibu huu unamaanisha, miongoni mwa mambo mengine kwamba kampuni “zinapaswa kuepuka kukiuka haki za binadamu za wengine na yanapaswa kushughulikia athari mbaya za haki za binadamu ambazo yanahusika nayo” (Kanuni ya 11, UNGPs). Makampuni yanatarajiwa: “(a) Kuepuka kusababisha au kuchangia athari mbaya za haki za binadamu kupitia shughuli zao, na kushughulikia athari hizo zinapotokea; (b) Kutaka kuzuia au kupunguza athari mbaya za haki za binadamu ambazo zinahusishwa moja kwa moja na utendakazi, bidhaa au huduma zao na uhusiano wao wa kibiashara, hata kama hazijachangia athari hizo” (Kanuni ya 13 UNGPs).

28. Jinsi ombi la Meta kwa Bodi linavyokiri, desturi zake za uratibu wa maudhui zinaweza kuwa na athari mbaya kwa haki ya uhuru wa kujieleza. Kifungu cha 19, aya ya 2 ya Mwafaka wa Kimataifa kuhusu Haki za Kiraia na Kisiasa (ICCPR) inatoa ulinzi mpana wa haki hii, kutokana na umuhimu wake katika mijadala ya kisiasa, na Kamati ya Haki za Binadamu imebainisha kuwa pia inalinda semi zinazoweza kuwa za kuudhi sana (Maoni ya Jumla Nambari 34, aya za 11, 13 na 38). Ambapo serikali imeweka vikwazo dhidi ya usemi, vikwazo hivyo lazima vitimize masharti ya kutii sheria, lengo halali na umuhimu na ulinganifu (Kifungu cha 19, aya ya 3 ya ICCPR). Masharti haya mara nyingi huitwa “jaribio la sehemu tatu.” Bodi hutumia mfumo huu kutafsiri ahadi za hiari za haki za binadamu za Meta, kuhusiana na uamuzi wa maudhui husika yanayokaguliwa na mtazamo mbinu pana ya Meta wa usimamizi wa maudhui. Kama vile Mjumbe Maalum wa Umoja wa Mataifa kuhusu uhuru wa kujieleza na kutoa maoni alivyosema, ingawa “kampuni hazina wajibu wa Serikali, aina ya athari zao huzihitaji kutathmini aina sawa ya maswali kuhusu kulinda hali za kujieleza huru za watumiaji wao” (Ripoti A/74/486, aya ya 41).

29. Haki ya uhuru wa kujieleza imehakikishiwa kwa watu wote kwa njia sawa. Vizuizi vyovyote dhidi ya haki hii lazima visiwe vya kubagua, ikiwa ni pamoja na kwa msingi wa dini au imani, lugha inayozungumzwa au asili ya kitaifa (Vifungu vya 2 na 26, ICCPR).

Uhalali (Uwazi na Upatikanaji wa sheria)

30. Kizuizi chochote cha uhuru wa kujieleza kinapaswa kupatikana na kwa njia wazi kabisa, katika upeo, maana na athari, ili kuongoza watumiaji na wakaguzi wa maudhui kuhusu maudhui ambayo yanaruhusiwa na yasiyoruhusiwa. Ukosefu wa uwazi au usahihi unaweza kusababisha kutofautiana na sheria kutekelezwa kiholela (ripoti ya Mjumbe Maalum wa Umoja wa Mataifa A/HRC/38/35, aya ya 46). Hapo awali, Bodi ilisuta ukosefu wa uwazi katika sera dhidi ya Watu na Mashirika Hatari na kutoa mapendekezo kwa Meta kuboresha sera yake ( Kutengwa kwa Öcalan, mapendekezo nambari 4 na 6; Chapisho Lililoshirikiwa la Al Jazeera, pendekezo nambari 1; Kutajwa kwa Taliban katika Kuripoti Habari, mapendekezo nambari 3 na 4). Baadaye Meta ilitekeleza mapendekezo ya Bodi ya kuweka wazi ufafanuzi wake wa sifa.

31. Sasisho la Meta la Desemba 2023 la sera dhidi ya Watu na Mashirika Hatari, hata hivyo linasababisha wasiwasi mpya wa uhalali. Ingawa Meta hutoa mifano ya machapisho yanayokiuka marufuku dhidi ya “uwakilishi,” “uungaji mkono” na “kutukuza,” haitoi mifano ya “marejeleo yasiyo wazi” ambayo ni ya ukiukaji. Mapendekezo ya Bodi kwenye maoni haya ya ushauri wa sera yanalenga kuboresha uwazi na uwezo wa kupatikana kwa kanuni za Meta.

Lengo Halali

32. Kifungu cha 19, aya ya 3, ICCPR kinasema kwamba kizuizi chochote cha kujieleza lazima kiwe na lengo halali, ambalo linajumuisha ulinzi wa haki za wengine pamoja na mapendeleo mapana ya kijamii, kama vile usalama wa taifa, (angalia pia Maoni ya Jumla 34, aya za) 21 na 30). Mtazamo wa sera wa Meta wa Viwango vya Jumuiya kuhusu Watu na Mashirika Hatari unaeleza kwamba unanuia “kuzuia na kukatiza madhara halisi,” lengo ambalo Bodi imepata katika kesi mbalimbali kuwa linaambatana na lengo halali la kulinda haki za wengine, ikiwa ni pamoja na haki ya maisha (Kifungu cha 6, ICCPR). Awali Bodi ilitambua kuwa kusifu mashirika yaliyobainishwa kunaweza kuweka hatari ya madhara kwa haki za wengine na kwamba kulenga kuzuia madhara hayo kupitia marufuku dhidi ya sifa kwenye Viwango vya Jumuiya kuhusu Watu na Mashirika Hatari kuna lengo halali ( Kutajwa kwa Taliban katika Kuripoti Habari).

Umuhimu na Uwiano

33. Vizuizi vyovyote vya uhuru wa kujieleza “lazima viwe muhimu ili kufikia utendakazi wao wa ulinzi; lazima viwe chombo cha ukali wa chini zaidi miongoni mwa vile vyote vinavyoweza kufikia utendakazi wao wa ulinzi; lazima vilingane na masilahi yanayopaswa kulindwa,” (Maoni ya Jumla Nambari 34, aya ya 34).

34. Uamuzi wa Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa 1624 (2005) unatoa mwito kwa mataifa, inavyoweza kuwa muhimu na kufaa, na kulingana na wajibu wao chini ya sheria ya kimataifa, “kupiga marufuku chini ya sheria kitendo au vitendo vya uchochezi wa kufanya ugaidi,” (aya ya. 1a), na maamuzi yaliyofuata yalionyesha wasiwasi kuhusu mashirika ya kigaidi kutumia intaneti (Uamuzi wa UNSC 2178 (2014) na Uamuzi wa UNSC 2396 (2017)). Ingawa maamuzi haya yanasisitiza kwamba mataifa yanapaswa kushughulikia na kutatua ugaidi kulingana na wajibu wao chini ya sheria ya kimataifa, Mjumbe Maalum wa Umoja wa Mataifa kuhusu kuendeleza na kulinda haki za binadamu na uhuru wa kimsingi wakati wa kukabiliana na ugaidi ameibua wasiwasi kuhusu hali za sheria kutokuwa wazi katika kujaribu kutekeleza wajibu wake, ikiwa ni pamoja na wajibu unaohusiana na kujieleza mtandaoni, na pia kulenga maudhui ya usemi badala ya nia ya mzungumzaji au athari ya usemi huo kwa wengine (Ripoti A/HRC/40/52, aya ya 37). Mjumbe Maalum alihitimisha kwamba kutaja propaganda ya ugaidi kuwa ni uhalifu “kunahitaji uwezekano adilifu kwamba usemi husika ungefaulu katika kuchochea kitendo cha ugaidi, hivyo kuweka kiwango fulani cha uhusiano wa usababishaji au hatari halisi ya matokeo yaliyotajwa kufanyika,” (ibid.). Azimio la Pamoja kuhusu Intaneti na kuhusu Hatua Dhidi ya Ugaidi la Mjumbe Maalum wa Umoja wa Mataifa kuhusu uhuru wa kujieleza, Mwakilishi wa OSCE kuhusu uhuru wa vyombo vya habari na Mjumbe Maalum wa OAS kuhusu uhuru wa kujieleza, kuanzia tarehe 21 Desemba 2005, inasema kwamba bila kuonyesha wazi kwamba kauli husika ina mwito wa moja kwa moja na wenye kusudi kwa wengine kushiriki katika vitendo vya kigaidi, na kuongeza moja kwa moja uwezekano wa vitendo vya kigaidi kutokea, taifa haliwezi kuzuia na kudhibiti semi kwa kuweka hatua za adhabu (p. 39). Upeo wa juu pia umewekwa na Mjumbe Maalum kuhusu uhuru wa kujieleza katika ripoti A/HRC/17/27 (Tarehe 16 Mei, 2011, aya ya. 36), kwa kubainisha kuwa usemi unapaswa tu kuzuiwa kwa sababu za usalama wa kitaifa au ili kukabiliana na ugaidi wakati “(a) usemi huo unanuiwa kuchochea vurugu zilizo dhahiri; (b) unaweza kuchochea vurugu; na (c) kuna uhusiano wa moja kwa moja na wa papo hapo kati ya usemi na uwezekano au tukio la vurugu kama hizo.” Kulingana na Kamati ya Haki za Binadamu, wakati hatua dhidi ya ugaidi zinapiga marufuku semi nyingine, maneno kama vile “himizo,” “tukuza” na “sifa” yanapaswa “kufafanuliwa kipekee” na hayapaswi “kuzuia kwa njia isiyo sawa jukumu muhimu la vyombo vya habari katika kufahamisha umma kuhusu vitendo vya ugaidi,” ( Maoni ya Jumla Nambari 34, aya za. 30 na 46).

35. Ingawa kanuni na viwango hivi ni hatua muhimu ya Bodi kuanzia kufanya uchambuzi, wajibu na vizuizi ambavyo huwekwa na sheria ya kimataifa ya haki za binadamu kwa nchi hazifanani na wajibu na usiri ambao kampuni ya faragha inaweza kuwa nayo katika mawanda haya. Utekelezaji wa vizuizi vya uhalifu na serikali si sawa na kuratibu maudhui kwenye majukwaa ya mitandao ya kijamii na Bodi inatambua kwamba Meta, kama kampuni ya faragha wala si taifa, inaweza na wakati mwingine huchukua mbinu ya kushughulikia sera ambayo ni uwekaji vizuizi zaidi kuliko kile ambacho taifa inaweza kuruhusu, kwa kuzingatia maadili yake yote mawili ya kampuni (angalia aya za 27 - 28 hapo juu) na changamoto za aina yake za kuratibu maudhui mengi. Kulingana na ripoti ya Mjumbe Maalum wa Umoja wa Mataifa kuhusu uhuru wa kujieleza “Ikiwa kanuni za kampuni zinatofautiana na viwango vya kimataifa, kampuni zinapaswa kutoa mapema maelezo muhimu ya tofauti za sera, kwa njia inayofafanua tofauti iliyopo,” (ripoti kuhusu matamshi ya chuki mtandaoni ya Mjumbe Maalum kuhusu uhuru wa kujieleza, A/74/486, tarehe 9 Oktoba 2019, aya ya 48). Katika maamuzi yake mengi ya awali, Bodi imechunguza jinsi ya kutafsiri ipasavyo viwango vya kimataifa vilivyoundwa kwa ajili ya mataifa kwa wajibu wa haki za binadamu wa kampuni, wakati wa kutathmini masharti ya uwiano, kama inavyonuia kufanikisha katika maoni haya ya ushauri wa sera.

36. Maamuzi ya awali ya Bodi kuhusiana na Viwango vya Jumuiya kuhusu Watu na Mashirika Hatari pia yamechunguza wajibu wa haki za binadamu wa Meta kuhusu mashirika yaliyobainishwa “kusifiwa”. Ingawa kuzuia matumizi mabaya ya majukwaa ya Meta na mashirika yaliyobainishwa yanayolenga kuchochea vurugu na kuandikisha au kushirikisha namna nyingine ya uungaji mkono pakubwa, ni lengo halali, Bodi imepata matukio mbalimbali ambapo upana au ukosefu wa usahihi wa marufuku dhidi ya “sifa” imesababisha semi za watumiaji kuzuiwa kwa njia isiyo muhimu wala kuwiana. Kwa mfano, Bodi ilibatilisha kuondolewa kwa chapisho la jarida la lugha ya Kiurdu kuhusu tangazo la Taliban kuhusu mpango wa kuanzisha upya elimu kwa wanawake na wasichana, ikipata kuwa halikuwa la “sifa” ( Kutajwa kwa Taliban katika Kuripoti Habari). Vilevile ilibatilisha hatua ya Meta ya kuondoa chapisho lilitaja kuwa nukuu fulani ni ya Joseph Goebbels ( Nukuu ya Unazi) kwa sababu kulikuwa na muktadha wa kutosha wa kubainisha kuwa chapisho hili halikuwa la kusifu itikadi ya Unazi lakini kushiriki katika majadiliano ya kisiasa nchini Marekani. Bodi pia ilibatilisha uamuzi wa Meta wa kuondoa chapisho lililokuwa likishiriki makala ya habari ya Al Jazeera na kuripoti kundi la kigaidi llilotishia vurugu, ambalo lilipaswa kusalia kwenye jukwaa hilo, na kuibua wasiwasi kuhusu uwezekano wa athari za ubaguzi za sera za Meta ( Chapisho lililoshirikiwa la Al Jazeera). Katika muhtasari na maamuzi ya haraka, Bodi pia imebatilisha au kuchochea kubatilishwa kwa maamuzi kadhaa ya Meta ya kuondoa machapisho kwenye Facebook na Instagram ambayo awali yaliondolewa kwa sababu yalikuwa ya kusifu watu waliobainishwa (Kiongozi Mpinzani wa Ukoloni Amílcar Cabral; Mwanaharakati wa Lebanon; Kujibu kuhusu chuki dhidi ya Wayahudi; Eneo bunge la jimbo la Naijeria; Elimu ya Wasichana nchini Afganistani; Kutajwa kwa Al-Shabaab; Mungu Asifiwe; na Mateka Waliotekwa Nyara kutoka nchi ya Israeli). Maamuzi mengi kati ya haya bado ni muhimu, licha ya mabadiliko yaliyofanywa hivi karibuni na Meta kwenye sera dhidi ya Watu na Mashirika Hatari. Bodi itaendelea kuchunguza sera hii katika kesi za baadaye, ikiwa ni pamoja na kuhusiana na kanuni mpya kuhusu utukuzaji na “marejeleo yasiyo wazi.”

6. Mapendekezo na Uchambuzi

37. Bodi ya Usimamizi ilitoa mapendekezo saba kwa meta kuhusu sera ya maudhui, utekelezaji na uwazi. Bodi inaamini kuwa mapendekezo haya yanaweza kutekelezwa kwa wingi na yataendeleza utiifu wa Meta wa maadili yake ya sauti na usalama, huku pia ukiongeza heshima kwa uhuru wa kujieleza na haki nyingine za binadamu, sawa na uwazi.

6.1 Sera ya Meta kuhusu “Shaheed”

Pendekezo la 1 – Sera ya Maudhui: Meta inapaswa kuacha kuchukulia kuwa neno “shaheed” linapotumika kurejelea mtu au wanachama ambao hawajatajwa majina wa mashirika yaliyobainishwa, huwa ni ukiukaji wa halistahiki vighairi vya sera. Maudhui yanayomrejelea mtu aliyebainishwa kama “shaheed” yanapaswa kuondolewa kwa kuwa “rejeleo lisilo wazi” katika hali mbili pekee. Kwanza, wakati ishara moja au zaidi ya vurugu zipo: picha inayoonyesha silaha, taarifa ya nia au utetezi wa matumizi au kubeba silaha au kurejelea tukio lililobainishwa. Pili, wakati maudhui vinginevyo yanakiuka sera za Meta (k.m., kwa kutukuza au kwa sababu ya kurejelea mtu aliyebainishwa kunasalia kutokuwa wazi kwa sababu tofauti na matumizi ya “shaheed”). Katika hali zote mbili, maudhui bado yanastahiki vighairi vya “kuripoti, kukashifu au kujadili kwa njia isiyoegemea upande wowote.”

Bodi itazingatia kuwa pendekezo hili limetekelezwa wakati Meta itasasisha kwa umma Viwango vyake vya Jumuiya ii kubainisha kwamba marejeleo ya watu waliobainishwa kama “shaheed” hayaruhusiwi wakati ishara moja au zaidi kati ya zilizoorodheshwa za vurugu zipo.

Pendekezo la 2 – Sera ya Maudhui: Ili kubainisha marufuku dhidi ya “marejeleo yasiyo wazi,” Meta inapaswa kujumuisha mifano kadhaa ya maudhui ya ukiukaji, ikiwa ni pamoja na chapisho linalorejelea mtu aliyebainishwa kama “shaheed” pamoja na ishara moja au zaidi ya vurugu iliyobainishwa katika pendekezo nambari 1.

Bodi itazingatia kuwa pendekezo hili limetekelezwa wakati Meta itasasisha kwa umma Viwango vyake vya Jumuiya na kujumuisha mifano ya “marejeleo yasiyo wazi.”

Pendekezo la 3 – Utekelezaji: Mwongozo wa sera ya ndani ya Meta pia unapaswa kusasishwa ili kufanya iwe wazi kuwa kurejelea watu waliobainishwa kama “shaheed” si ukiukaji isipokuwa wakati kunaambatana na ishara za vurugu, na kwamba hata wakati ishara hizo zipo, maudhui bado yanaweza kunufaika kutokana na vighairi vya “kuripoti, kulaani au kujadili kwa njia isiyoegemea upande wowote.

Bodi itazingatia kuwa pendekezo hili limetekelezwa wakati Meta itasasishwa mwongozo wake kwa wakaguzi unaoruhusu neno “shaheed” kunufaika kutokana na vighairi vya kuripoti, kulaani au kujadili kwa njia isiyoegemea upande wowote na kushiriki mwongozo huu uliobadilishwa na Bodi.

38. Ingawa ni muhimu kwa Meta kutaka kuzuia mifumo yake isitumike kuchochea vitendo vya vurugu za ugaidi – ambalo ni lengo halali la sera zake za uratibu wa maudhui – wajibu wa haki za binadamu wa Meta unataka vizuizi vyovyote dhidi ya usemi kuwa muhimu na kuwiana, haswa kuheshimu sauti ya watu katika jamii zilizoathiriwa na vurugu. Ingawa maana moja ya neno “shaheed” inalingana na neno la Kiingereza “martyr” na linatumika kwa njia hiyo, Bodi imepata kwamba si muhimu wala haiwiani kwa Meta kuondoa maudhui yote kwa sababu tu ya kutumia neno “shaheed” kurejelea watu waliobainishwa. Hii ni kwa sababu marufuku ya kikategoria inakosa kuwajibikia hali changamano ya kiisimu ya neno hilo, hali inayosababisha kuondolewa kupita kiasi kwa semi, kuzuia uhuru wa vyombo vya habari na nafasi za kiraia kwa njia isiyofaa, na ina athari mbaya sana kwenye usawa na kutokuwepo kwa ubaguzi. Isitoshe, endapo pendekezo hili litakubaliwa na kutekelezwa maelezo ya sera ya Meta ya kupiga marufuku “utukuzaji” na “marejeleo yasiyo wazi” kwa ujumla zaidi yataendelea kutumika. Kwa hivyo Meta inapaswa kuacha kuondoa maudhui kwa sababu tu ya kuwepo kwa neno “shaheed.” Badala yake, Meta inapaswa kutumia mbinu inayotegemea muktadha zaidi na kufafanua wazi ishara za vurugu zitakazosababisha neno “shaheed” kufasiriwa kuwa lenye madhara. Kama ilivyoelezwa hapa chini, Bodi inaidhinisha kikamilifu ishara mbili pekee kati ya sita ambazo Meta ilipendekeza katika ombi lake na kupendekeza ya tatu ipunguzwe. Ishara nyingine tatu ambazo Meta ilipendekeza – na ambayo yametolewa kama mwongozo kwa wakaguzi wanaotekeleza sera tofauti ya Vurugu na Uchochezi – ni pana zaidi kwa madhumuni kwa sera dhidi ya Watu na Mashirika Hatari. Wakati huohuo, Bodi inapendekeza kwamba Meta itumie vighairi vya maudhui yanayoripoti, kulaani au kufanya majadiliano yasiyoegemea upande wowote kuhusu shirika lililobainishwa wakati ishara za vurugu zipo. Mapendekezo yaliyo hapo juu yanatumika kwa neno “shaheed” katika hali zake za umoja na wingi, na kwa maneno sawa na “shaheed” katika lugha nyingi ambazo zimetohoa neno hilo.

39. Bodi ilishauriana na wataalamu na washikadau ili kutathmini uwezekano wa madhara ya kuruhusu maudhui yanayoruhusu neno “shaheed” kurejelea mashirika yaliyobainishwa kwenye mifumo ya Meta. Baadhi ya washikadau walikuwa na wasiwasi kuhusu majukwaa ya Meta kutumika kuendeleza propaganda na juhudi za kuandikisha magaidi na kuhimiza ubaguzi au vurugu, ikiwa ni pamoja na dhidi ya Wayahudi (angalia maoni ya umma, m.f., PC-11123 – CyberWell Ltd; PC-11153 – Komesha Chuki dhidi ya Wayahudi Sasa; PC-11194 – Kamati ya Usahihi Mashariki ya Kati; PC-11068 – Wakfu wa Elimu ya Kikanada kuhusu Chuki dhidi ya Wayahudi). Ingawa hakuna utafiti unaoonyesha uhusiano wowote thabiti wa usababishaji katika ya “shaheed” na ongezeko la vurugu au ubaguzi kama huo (kama ilivyobainishwa awali katika rufaa ya Meta kwenye ukurasa wa 10, na ambao ulifuata kutokana na kushirikishwa kwa wataalamu na washikadau ambao Meta yenyewe ilifanya kabla ya kuomba maoni ya ushauri wa sera,) kuna kesi binafsi zinazohusisha nia ya kutaka kufa kwa kupigania jambo la maana na vitendo vya vurugu. Kwa ujumla zaidi, wasiwasi kwamba mitandao ya kijamii inaweza kutumiwa na mashirika ya vurugu kusajili na kuendeleza vitendo vya kigaidi, kufanya ugaidi kuwa jambo la kawaida na kuwezesha maenezi ya itikadi kali. Ushirikishaji wa kina wa washikadau na mashauriano wa wataalamu yaliyofanywa na Bodi, ambayo yalijumuisha mazungumzo na wataalamu wa kukabiliana na ugaidi (tazama Mikutano ya Kushirikisha Washikadau), yalithibitisha wasiwasi na dhana hizi.

40. Mawasilisho mengi ya wataalamu na washikadau kwa Bodi pia yalieleza athari mbaya kwa uhuru wa kujieleza inayotokana na kuondolewa kwa maudhui yanayotumia neno “shaheed” (angalia maoni ya umma, m.f., PC- 11196 – Taasisi ya Uadilifu; PC-11164 – SMEX, PC-11183 ECNL EFF, PC-11190 – Kituo cha Brennan; PC-11188 – Wakfu wa Digital Rights). Hii inajumuisha kuondolewa kwa usemi unaotumia neno “shaheed” si kusifu au kutukuza mashirika yaliyobainishwa lakini kuripoti kuhusu vurugu au mashirika mengine yaliyobainishwa, au kujihusisha katika majadiliano ya kisiasa au kiakademia yasiyoegemea upande wowote yanayohusu watu waliobainishwa.

41. Mifano ifuatayo inaweza kuonyesha mbinu ya Meta wakati maudhui yanayomrejelea mtu aliyebainishwa kama “shaheed” yameondolewa:

• Serikali inaposhiriki taarifa kwa vyombo vya habari kwenye majukwaa ya Meta inayothibitisha kifo cha mtu aliyebainishwa, kwa kutumia neno la heshima “shaheed” pamoja na jina lake. Chapisho hili linaweza kuondolewa kwa sababu Meta inachukulia kuwa neno “shaheed” ni la ukiukaji, licha ya muktadha unaoshiria kuwa haya ni majadiliano yasiyoegemea upande wowote.
• Mtumiaji anashiriki picha ya maandamano anayoshiriki, bila manukuu ya wazi yanayoeleza madhumuni ya maandamano hayo. Mabango kadhaa yanaonyesha jina la mwendazake ambaye alibainishwa na kuna kauli “shaheed.” Chapisho hilo linaweza kuondolewa kwa kuwa Meta inachukulia kuwa mabango yenye picha ya mtu aliyebainishwa, pamoja na neno “shaheed,” ni ya ukiukaji.
• Mtetezi wa haki za binadamu anashiriki chapisho iliyo na maelezo ya utekelezaji wa muhtasari wa mtu aliyebainishwa na serikali, unaomrejelea kama “shaheed” na kulaani sera ya serikali dhidi ya ugaidi. Chapisho hili linaweza kuondolewa kwa sababu Meta inachukulia kuwa neno “shaheed” ni la ukiukaji, licha ya muktadha wa kuripoti habari.
• Mwanachama wa jumuiya mwenye wasiwasi anachapisha malalamiko kuhusu hali ya barabara mtaani, ambayo imepewa jina la mtu ambaye amebainishwa na kujumuisha neno la heshima “shaheed.” Chapisho hili linaweza kuondolewa kwa sababu Meta inazingatia kuwa neno “shaheed” ni la ukiukaji, licha ya ukweli kuwa kutajwa kwa mtu aliyebainishwa kunatokana na majadiliano kuhusu masuala ya mtaani.
• Mwanafamilia anarejelea mpendwa aliyeuawa katika shambulizi la kigaidi kuwa “shaheed” na kulaani washambulizi wake, ambao ni watu waliobainishwa. Ingawa chapisho hili huenda lisiwe la ukiukaji, mkusanyiko wa matumizi ya neno “shaheed” katika muktadha ambapo wakosaji pia wametajwa unaashiria maudhui yaliyo na uwezekano wa kuondolewa kimakosa, kutokana na mbinu ya kikategoria ya Meta.

42. Baadhi ya washikadau walionyesha wasiwasi kwamba mbinu isiyo na vizuizi vingi ya kushughulikia neno “shaheed” inaweza kuwa na athari ya kijumla, kwa wingi ya kufanya ugaidi kuwa jambo la kawaida. Hakuna pingamizi kwamba katika hali nyingine “shaheed” inanuiwa na huwa si namna ya kuidhinisha mtu na vitendo vyake vya vurugu, Bodi haizingatii marufuku ya jumla ya sera dhidi ya neno hilo kuwa na sababu kwa misingi hiyo. Kwa mujibu wa maelezo ambayo Bodi ilipokea kutoka kwa washikadau, ikiwa ni pamoja na wataalamu wa kukabiliana na ugaidi na kutokana na utafiti wa awali wa Meta pamoja na mashauriano na washikadau, Bodi imehitimisha kwamba wasiwasi kuhusu uwezekano kwamba kesi kama hizo zinaweza kuwa na athari mbaya hauna uzito ikilinganishwa na athari mbaya ya sera iliyopo dhidi ya uhuru wa kujieleza. Hali ni hivyo hususan kwa sababu, hata ikiwa mapendekezo ya Bodi yametekelezwa, vidhibiti muhimu bado vinasalia kuwekwa ili kuendeleza malengo ya kuzuia vurugu na madhara mengine yanayotokana na kuruhusu magaidi na wafadhili wao kutumia majukwaa ya Meta kwa uhuru.

43. Bodi pia inazingatia kuwa neno “shaheed” lina maana nyingi na hutumiwa mara nyingi kwa njia zisizochochea vurugu au chuki ila kuripoti kuhusu masuala ya masilahi ya umma. Utekelezaji wa marufuku ya jumla unamaanisha kuondolewa kwa maudhui mengi ambayo hayana madhara ambayo sera za Meta zinanuia kuzuia. Ingawa uratibu wa maudhui mengi wakati mwingine unahitaji kukubalika kwa asilimia fulani ya makosa ya utekelezaji, Meta ina jukumu la kuweka kwenye mizani manufaa na hasara kulingana na majukumu yote ya haki za binadamu. Kulingana na mazingatio haya yote, Bodi imefikia uamuzi wa mwisho kwamba mbinu inayopendekeza inaoana vyema na jukumu la jumla ya Meta la haki za binadamu.

Umuhimu wa kitamaduni na kidini wa “shaheed” na hali anuwai ya maana

44. “Shaheed” ni neno lenye umuhimu wa kitamaduni na kidini linalotumika katika miktadha tofauti na lina maana mbalimbali. Maoni ya umma yaliyowasilishwa kwa Bodi na utafiti ulioendeshwa na Bodi ulitoa maarifa zaidi kuhusu neno hili. “Shaheed” pia linaweza kumaanisha “kuwa shahidi” na “kutoa ushahidi.” Pia linatumika kama jina la kwanza la Kiislamu na katika baadhi ya maeneo, ikijumuisha Asia Magharibi na Afrika Kaskazini, kama jina la mwisho la (angalia maoni ya umma, m.f., PC-11196 – Integrity Institute; PC-11164 – SMEX). “Shaheed” linatumika pia kurejelea watu wanaokufa wakifanya shughuli ya kidini. Katika migogoro ya kivita au vurugu, ikiwa ni pamoja na matukio ambayo mashirika yaliyobainishwa yanahusika, wakati mwingine watu huwakumbuka waathiriwa wa vurugu na ugaidi kwa kuwarejelea kuwa “shaheed” (tazama maoni ya umma, m.f., PC-11164 – SMEX; PC-11197 kutoka serikali ya Nyuzilandi yalikiri kuwa waathiriwa wa tukio la ufyatuliaji risasi la Christchurch kuwa “shuhada,” ambalo ni hali ya uwingi wa neno “shaheed”; PC-11196 kutoka Integrity Institute yanaangazia kuwa jamii zilizotengwa za Waislamu, ikiwa ni pamoja na Rohingya, katika baadhi ya nchi walirejelea wakimbizi ambao walitoroshwa kutoka Myanmar kutokana na mauaji kwa misingi ya kidini au imani kuwa ni “shaheed”). Utafiti wa kiwango kuhusu maudhui ambayo yamechapishwa na kusalia kwenye mifumo ya Meta, ambayo Bodi ilisimamia kutoka Memetica, uliashiria kuwa neno “shaheed” linatumika sana kurejelea watu wanaokufa katika harakati za kutumikia nchi zao, kutumika katika shughuli fulani au mwathiriwa asiyetarajiwa wa vurugu za kijamii na kisiasa au tukio asili. Ingawa machapisho hayo hayakuhusisha “shaheed” na mtu aliyebainishwa, mifano iliyotajwa hapo awali (angalia aya ya 41) inaonyesha jinsi maana nyingi na matumizi ya “shaheed” pia ni muhimu katika muktadha huo.

45. Kufuatia mashambulizi ya kigaidi ya Oktoba 2023 yaliyoongozwa na Hamas dhidi ya Israeli na mwitikio uliofuata wa jeshi ya Israeli mjini Gaza, Bodi imeanzisha utafiti wa ziada matukio yanayohusisha maudhui kuhusu matumizi ya “shaheed.” Kati ya zaidi ya machapisho 12,000 ya umma yaliyokaguliwa katika uchambuzi huu, ni mawili pekee yaliyounga mkono Hamas. Takriban matumizi yote yalihusiana na ufafanuzi wa waathiriwa wa Upalestina katika ukanda wa Gaza, bila kutaja shirika au mtu yeyote aliyebainishwa. Machapisho yalijumuisha Wapalestina wakiomboleza wapendwa wao waliofariki, huku mengine yakionyesha watoto Wapalestina waliokuwa na majeraha na/au atahri za mashambulizi ya angani mjini Gaza. Meta iliulizwa maswali ya ziada, kwa kuwa ufikiaji wa watafiti kwenye mambo yanayovuma kuhusu maudhui umewekewa mipaka ya maudhui ya umma yanayopatikana kwenye majukwaa, na haujumuishi maudhui yaliyoondolewa na Meta kwa kukiuka sera yake dhidi ya Watu na Mashirika Hatari. Jibu la Meta lilishadidia matokeo ya utafiti. Kwa mtazamo wa kampuni hiyo, mambo yanayovuma kuhusu maudhui wakati wa janga hayakuonyesha mabadiliko yoyote katika matumizi au uelewa wa neno “shaheed” ikilinganishwa na kabla ya matukio haya.

46. Maana hizi mbalimbali zinaashiria kuwa dhana chaguo-msingi ya Meta kwamba matumizi ya neno “shaheed” ni ukiukaji na husababishwa madhara halisi, na hivyo linapaswa kuondolewa kila mara, unaweka gharama kote ulimwenguni kwa uhuru wa kujieleza suala ambalo linapaswa kushughulikiwa. Meta ilieleza kuwa kuna uwezekano kwamba “shaheed” ndilo neno linalodhibitiwa zaidi kwenye majukwaa yake na washikadau mbalimbali waligundua kuwa maudhui yanayoripoti kuhusu mashirika yaliyobainishwa na vurugu huondolewa mara nyingi na Meta (ombi la maoni ya ushauri wa sera, katika ukurasa wa 3). Mbinu hii ya kushughulikia “shaheed” ni mfano wa kampuni kuweka kipaumbele upambanuzi wa wazi wa utekelezaji kwa wingi. Ingawa kikanuni, upambanuzi kama huo wakati mwingine unaweza kuwa muhimu kwa sababu uratibu wa maudhui kwa wingi mara nyingi huwa na usawazisho mgumu, Bodi imehitimisha kwamba katika kesi hii ambayo dhana chaguo-msingi kwamba “shaheed” lazima iondolewe kuhusiana na mtu aliyebainishwa haina msingi na lazima itupiliwe mbali. Kama ambavyo Meta inakiri, mbinu yake inakosa kuwajibikia muktadha wa kiisimu na kitamaduni kwa kukusudia na kusababisha utekelezaji kupita kiasi kwa kiwango kikubwa, kwa njia mbili. Kwanza, inasababisha kuondolewa kwa maudhui ambayo hayanuiwi kusifu au kutukuza lakini licha ya hayo linakiuka sera kwa sababu Meta imechagua kudhani kuwa “shaheed” ni neno la ukiukaji kila mara. Pili, inaongeza viwango vya juu vya kuondolewa kimakosa kwa maudhui yanayotumia “shaheed” kuhusiana na watu ambayo si waliobainishwa kwa sababu mbinu hii inasisitiza mbinu ya kikategoria na kutoruhusu tathmini za kimuktadha zaidi.

47. Licha ya maana mbalimbali ya neno “shaheed,” Bodi imebainishwa kuwa mfano iliyojumuishwa awali chini ya marufuku ya “sifa” katika sera yake dhidi ya Watu na Mashirika Hatari hazikuwekwa katika muktadha kwa masoko tofauti, na tafsiri sisisi zaidi za mifano hiyo. Ishara pekee kwenye Viwango vya Jumuiya ya mbinu ya Meta ya kushughulikia maudhui yaliyo na neno “shaheed” ilikuwa mfano wa kauli inayomrejelea gaidi kama “martyr,” ambaye ameorodheshwa chini ya marufuku yake iliyotajwa kwa upana kuhusu sifa. Mfano huuhuu ulitumika katika lugha mbalimbali na kwa Kiarabu ulitafsiriwa kuwa “shaheed,” licha ya maneno haya kutokuwa muhimu. Bodi inasema kwamba mfano huu umeondolewa katika sasisho la sera la Desemba 2023. Ingawa tafsiri kwenye mfano huu si kwamba haikuwa sahihi, kutumia mfano huo mmoja kusema kuwa “shaheed” huwa sawa na “martyr” kila mara si sahihi.

48. Kwa mifano sawa na hizo zikibatilishwa, mahitimisho ya Bodi kuhusu “shaheed” katika maoni haya ya ushauri wa sera hayapaswi kuhamishwa kiotomatiki kwa neno “martyr” na tafsiri zote za neno hilo kwa lugha nyingine. “Martyr” na “shaheed” hayalingani moja kwa moja kimaana, na neno martyr ina tofauti chache za kisemantiki kwa lugha ya Kiingereza, ndani na katika maeneo mbalimbali ambayo Kiingereza kinazungumzwa. Katika lugha mbalimbali, Meta italazimika kutahtmini ni maneno gani yanatimiza upeo wa Meta wa “utukuzaji,” kwa kukumbuka kwamba mwongozo uliobainishwa katika maoni haya ya ushauri wa sera. Kivyovyote vile, Bodi haijaidhinisha marufuku ya jumla yanayotenga na kukataza matumizi ya neno “shaheed” kutoka kwenye muktadha mpana zaidi wa machapisho ambapo limetumika. Kuambatana na uamuzi wa awali wa Bodi ya Usimamizi, machapisho haya yanapaswa kutathmini kikamilifu. Kando na hayo, kuambatana na sera zake zinazopatikana kwa watumiaji, Meta inapaswa kuhakikisha vighairi vya sera vinaruhusu watu “kuripoti, kulaani au kujadili kwa njia isiyoegemea upande wowote” watu waliobainishwa wakati neno “martyr” limetumika (na maneno yanayolingana ya kutukuza au marejeleo chanya katika lugha nyingine). Hii inaonyesha umuhimu wa mwongozo wa ndani kwa wakaguzi kutumika katika muktadha wa eneo husika na masuala mahususi ya kiisimu ya lugha husika kukaguliwa (angalia wasiwasi sawa na huo ulioonyeshwa katika uamuzi wa Bodi kuhusu Boti ya Myanmar, ambayo ilikuwa msingi wa pendekezo nambari 1 katika kesi hiyo).

49. Katika kesi kadhaa, Bodi imeirai Meta kukadiria upya usawazisho kati ya kuwa na kanuni za moja kwa moja zinazoweza kutekelezwa haraka na sera zinazozingatia zaidi muktadha wa utekelezaji, mara nyingi kuegemea uhuru wa kujieleza na sauti ya mtumiaji (k.m., kuheshimu kuripoti kuhusu mashirika yaliyobainishwa, angalia Kutajwa kwa Taliban katika Kuripoti Habari na Chapisho Lililoshirikiwa na Al Jazeera). Ingawa kesi za hapo awali hazijashughulikia moja kwa moja matumizi ya neno “shaheed,” Bodi imeonya kuhusu kuchukulia kuwa ni kwa nia mbaya wakati watu wanarejelea mashirika yaliyobainishwa (angalia Nukuu ya Unazi). Maoni mbalimbali ya umma yanaangazia jinsi dhana ya Meta kwamba neno “shaheed” ni sawa na “sifa” kila mara kutokana na makosa yanayofanywa na waratibu au mifumo otomatiki kwa haraka, inaweza kusababisha utekelezaji kupita kiasi dhidi ya watu wanaoadhimisha waathiriwa wa mashambulizi ya kigaidi (angalia maoni ya umma, k.m., PC-11164 – SMEX, p.1; maoni PC-11197 ya serikali ya Nyuzilandi). Kuondoa maudhui kama hayo kunaweza hata kuhujumu madhumuni ya sera dhidi ya Watu na Mashirika Hatari kwa sababu yanaweza kuzuia majadiliano ya vurugu za ugaidi na juhudi za kukabiliana na itikadi zinazounga mkono vurugu kama hizo (angalia m.f., PC-11164 – SMEX).)

Heshima kwa uhuru wa vyombo vya habari na nafasi ya kiraia

50. Bodi ina wasiwasi haswa kwamba mbinu ya Meta inaathiri uanahabari na majadiliano ya kiraia. Athari hizo ni kubwa katika maeneo ambapo vurugu za magaidi au mashirika mengine yaliyobainishwa zimekithiri sana, na katika maeneo ambapo mashirika yaliyobainishwa na udhibiti wa kimaeneo au yana uwezo wa kisiasa. Maoni mbalimbali ya umma yaliibua wasiwasi huu (angali maoni ya umma, m.f., PC-11196 – Integrity Institute; PC-11157 – Taasisi ya Udiplomasia wa Umma ya Upalestina). Mashirika ya habari na watu wengine wanaotoa maoni wanaweza kuwa na wasiwasi kuhusu kuripoti kuhusu mashirika yaliyobainishwa kwa sababu yatataka kuepuka kuondolewa kwa maudhui yanayoweza kusababisha vizuizi vibaya, ikiwa ni pamoja na kuondolewa kwa kurasa au vikundi, au kulemazwa kwa akaunti. Katika hali nyingine, hali hii huenda isiweze kutabirika – kwa mfano, kuripoti kuhusu maandamano dhidi ya mtendaji wa serikali ambapo watu wanaonyesha ishara za kuunga mkono watu waliobainishwa ambao wameuawa na mtendaji huyo mmoja. Miafaka ya kiisimu, kitamaduni au kidini inaweza kutaka kuwa neno “shaheed” litumiwe kurejelea watu waliouawa katika hali hizi, ikiwa ni pamoja na watu waliofariki wakifanya vitendo vya vurugu.

51. Ni muhimu kukumbuka hali changamano ambapo mashirika yaliyobainishwa yanaweza kujihusisha katika vurugu, ikiwa ni pamoja na hali zinazoweza kutimiza masharti ya kuwa migogoro ya kivita, upinzani wa utawala wa kigeni na mizozo ya kiraia. Vyombo vya habari vinaweza kukabiliwa na changamoto kubwa katika kuripoti kuhusu hali hizo, kwa sababu vituo vinapaswa kuwa makini kuhusu isimu ya eneo, miafaka ya kitamaduni au kidini huku pia vikitii sera za maudhui za Meta. Wasiwasi huu huongezwa na ukosefu wa uwazi kuhusu orodha ya Meta ya mashirika yaliyobainishwa na ukweli kwamba watumiaji hawafahamu ni nani aliye kwenye orodha hiyo. Kuripoti kuhusu hali ambazo pia mara nyingi hujumuisha ishara za vurugu, kama vile kuonyesha silaha, ambayo nje ya muktadha wa vighairi vya kuripoti, kulaani au kufanya majadiliano yasiyoegemea upande wowote, zinaweza kuashiria ukiukaji wa sera. Kwa hivyo ni muhimu kwamba Meta itumie vighairi vya sera katika hali ambapo maudhui yanaripoti kuhusu, yanalaani au kujadili kwa njia isiyoegemea upande wowote shirika lililobainishwa.

52. Marufuku hiyo inaweza pia kufanya iwe vigumu zaidi kwa watumiaji kueleza maoni na usutaji wao wanapoishi katika miktadha ambapo mashirika yaliyobainishwa yanafanyia kazi au yana uwezo wa kisiasa. Ili kuepuka makabiliano ya moja kwa moja na hatari za usalama, watumiaji katika miktadha hii wanaweza kuunda maoni kwa njia ya heshima ambayo hayapaswi kufasiriwa kuwa sifa. Kuwekea semi kama hizo vizuizi inaleta wasiwasi, kwa kuwa mitandao ya kijamii inatoa jukwaa muhimu la kufanya majadiliano, hususan katika maeneo ya mizozo na nchi ambapo uhuru wa kujieleza una vikomo.

Usawa na kutobagua

53. Kwa sababu ya kutumika sana na kuwepo kwa namna nyingi za neno “shaheed,” hususan miongoni mwa wazungumzaji wa Kiarabu na wazungumzaji (wengi wao Waislamu) wa lugha nyingine zilizo na maneno ya kukopwa ya “shaheed”, sera ya Meta inawaathiri jamii hizi kwa njia isiyowiana. Hali hii inaibua wasiwasi kuhusiana na wajibu wa kampuni kuheshimu haki za watumiaji wote za usawa na kutobaguliwa katika kutekeleza haki zao za uhuru wa kujieleza. Hili lilikuwa lengo la maoni mengi ya umma (angalia m.f., PC-11183 ECNL EFF, PC-11190 – Brennan Centre; PC-11188 – Wakfu wa Digital Rights; PC-11196 – Integrity Institute; angalia pia ripoti ya BSR kuhusu athari ya Meta kwa Israel na Upalestina). Shirika la Mpango wa Maendeleo la Umoja wa Mataifa (UNDP), katika ripoti yako kuhusu “kukatiza safari ya itikadi kali,” linaangazia kwa sababu kuu za vurugu za itikadi kali ni, miongoni mwa mambo mengine, “ukosefu wa usawa, kutengwa, ukosefu wa fursa na dhana za ukosefu wa haki.” Bodi ina wasiwasi kwamba mbinu ya sera ya Meta inaweza kujumuisha hali za ubaguzi na kutenga jamii fulani, na hata kuhujumu lengo lililotajwa la kupunguza vurugu. UNDP inaangazia kwamba kuhusiana na uratibu wa maudhui kwenye majukwaa ta mtandaoni, kampuni zinapaswa kuhakikisha kuzuia kazi ya vurugu za itikadi kali “hakusababishi bila kukusudia kukwama na kulengwa kwa watu binafsi.”

Njia isiyo kali sana ya kuzuia madhara

54. Tathmini ya umuhimu na uwiano wa sera pia inahitaji uchambuzi wa iwapo kuna njia isiyo kali sana ya kufikia lengo halali husika. Mapendekezo ya Bodi katika maoni haya, yakitekelezwa, tayahitaji Meta kukomesha kuondoa matumizi yote ya neno “shaheed” kurejelea watu waliobainishwa. Licha ya hayo, maudhui yanayotumia neno hili bado yanaweza kuondolewa katika hali finyu zaidi ambapo uhusiano na madhara hauna utata sana bali ni dhahiri zaidi. Mapendekezo yanaweza kuruhusu Meta iendelee kuondoa maudhui yanayorejelea watu waliobainisha kama “shaheed” wakati ukiukaji mwingine wa sera unapatikana (k.m., kutukuza au marejeleo yasiyo wazi), au maudhui yanajumuisha ishara za vurugu. Hatua hii itaendelea kutoa kidhibiti muhimu huku pia ikipunguza athari mbaya za sera, ikiwa ni pamoja na utekelezaji kupita kiasi dhidi ya makundi mahususi ya kiisimu au dini.

55. Kuwepo kwa ishara za vurugu pamoja na kurejelea watu waliobainishwa kama “shaheed,” kunatoa ishara wazi kuwa chapisho linanuia kumrejelea mtu kwa njia chanya kwa sababu ya kuhusishwa kwake na vurugu (ilimradi vighairi vya kuripoti, kulaani au kujadili kwa njia isiyoegemea upande wowote havitumiki). Katika ombi lake, Meta ilipendekeza ishara zifuatazo za vurugu, kwa kuzikopa kutoka kwenye mwongozo wa ndani wa sera yake dhidi ya Vurugu na Uchochezi: (1) taswira ya picha ya silaha; (2) taarifa ya nia au utetezi wa matumizi au kubeba silaha; (3) kurejelea lugha ya kijeshi; (4) kurejelea tukio la uchomaji wa mali, wizi au uharibifu mwingine wa mali; (5) kurejelea matukio halisi ya vurugu; na (6) taarifa za nia, mwito wa hatua, kuwakilisha, kuunga mkono au kutetea vurugu dhidi ya watu. Bodi imepata kwamba baadhi ya ishara hizi hutoa viashiria muhimu vya maudhui yanayoweza kusababisha madhara, ambavyo haviwezi kuchukuliwa kutokana na matumizi ya neno “shaheed” pekee. Hata hivyo, ishara nyingine hazizingatiwi kuwa muhimu sana hapa. Sera inayopatikana kwa umma dhidi ya Vurugu na Uchochezi inarejelea “ishara za muda za hatari kubwa ya vurugu” mara tatu, kila mara kuhusiana na kanuni zilizoundwa ili kutatua hatari ya vurugu katika maeneo mahususi na katika matukio yanayozingatia wakati, kama vile vituo vya upigaji kura na maandamano. Matumizi ya jumla ya ishara hizi ili kuongoza marejeleo ya utekelezaji wa “shaheed” katika miktadha yote ambapo uwezekano wa madhara haupo dhahiri sana, yana hatari ya kutelezwa kwa njia isiyowiana.

56. Bodi imepata kwamba katika muktadha mpana wa sera dhidi ya Watu na Mashirika Hatari, mkusanyiko finyu zaidi wa ishara unafaa. Ishara ya taswira ya picha ya silaha na ishara ya taarifa ya nia au utetezi wa matumizi au kubeba silaha, zinapaswa kuchuliwa kama ishara za maudhui ambayo yana uwezekano wa kuchangia madhara. Bodi imepata kwamba ishara ya “kurejelea matukio halisi ya vurugu” ni pana sana, hata hivyo, inashughulikia hali nyingi mno zinazoondolewa kwenye vurugu za watu na mashirika yaliyobainishwa. Kwa hivyo, inapaswa kufafanuliwa kwa ufinyu zaidi na kuwekewa mipaka kwa matukio yaliyobainishwa chini ya Sera ya Meta dhidi ya Watu na Mashirika Hatari, ambayo ni pamoja na mashambulizi ya kigaidi, matukio ya chuki, vurugu za waathiriwa wengi au jaribio la vurugu za waathiriwa wengi, mauaji sugu na uhalifu wa chuki. Ishara hizo tatu zilizopendkezwa na Bodi zinaruhusu hali tofauti ya kimuktadha ili kusaidia kuhakikisha kuwa neno “shaheed” halitumiki sana katika hali tata ambayo inarejelea vitendo vya vurugu za ugaidi, bado huondolewa.

57. Ishara zilizobaki zinazopendekezwa na Meta za “kurejelea lugha ya kijeshi” na “kwa tukio la uchomaji wa mali, wizi au uharibifu mwingine wa mali” ni pana mno na zinaweza kusababisha utekelezaji usiogonga ndipo. Ishara ya mwisho iliyopendekezwa “taarifa ya nia, miito ya hatua, uwakilishi, uungaji mkono au utetezi wa vurugu dhidi ya watu” kivyake inaweza kusababisha maudhui yanayokiuka Viwango vya Jumuiya kuhusu Vurugu na Uchochezi – na hivyo inaweza kuwa ishara ya kurudiwa na huenda isiwe muhimu ikiwa itajumuishwa kama ishara ya vurugu.

58. Tofauti na chaguo la tatu la sera ya Meta, Bodi imebaini kwamba hata wakati marejeleo ya watu waliobainishwa yanafanywa pamoja na ishara hizi za vurugu, huenda bado zisiwe na nia ya kutukuza watu hao au vitendo vyako. Katika ombi lake (katika kurasa za 9 – 10), Meta ilieleza uwezekano wa utekelezaji kupita kiasi, ikirejelea desturi za kuripoti za vyombo vya habari nchini Pakistani. Kwa maoni ya Bodi, inaweza kuwa jambo la kawaida vinaporejelea kifo cha mtu aliyebainishwa kwa vyombo vya habari kujumuisha picha yake akiwa na silaha, na/au kuonyesha picha ya uharibifu ambao amesababisha, bila kutukuza vitendo hivyo Kwa sababu hii, ni muhimu kwamba wakaguzi kwa wingi wanapewa mafunzo ili waache maudhui ikiwa kuna nia ya wazi ya kuripoti, kulaani au kujadili kwa njia isiyoegemea upande wowote.

59. Zaidi ya hayo, mapendekezo ya mabadiliko ya sera ya Bodi yangeacha bila kugusa sera nyingine nyingi za maudhui ili kulinda dhidi ya ugaidi na wafuasi wao wanaotumia majukwaa ya Meta kusababisha madhara halisi. Machapisho yanayojumuisha “shaheed” katika kurejelea watu waliobainishwa katika Ngazi ya 1 yanaweza kuondolewa chini ya hali zifuatazo:

• Yakiambatana na ishara moja au zaidi kati ya zilizotajwa hapa juu za vurugu.
• Wakati chapisho linajumuisha ukiukaji mwingine wa sera dhidi ya Watu na Mashirika Hatari (m.f., kwa kuwakilisha, kuunga mkono au kumtukuza mtu aliyebainishwa). Kutukuza, kwa mfano, kunaweza kuhalalisha au kutetea vitendo vya vurugu au chuki vya mtu aliyebainishwa, au kusherehekea vurugu au chuki zao kama mafanikio.
• Chapisho linapojumuisha ukiukaji wowote mwingine wa sera, ikiwa ni pamoja na matamshi ya chuki au vurugu na uchochezi.
• Wakati chapisho lina marejeleo “yasiyo wazi au bila muktadha”. Hii inajumuisha “ucheshi usio wazi, marejeleo yasiyo na manukuu au chanya ambayo hayatukuzi vurugu au chuki ya shirika lililobainishwa.”

60. Kwa hivyo mapendekezo ya Bodi hayatazuiwa Meta kuwataka watumiaji kuhakikisha nia ya machapisho yako ni wazi wanaporejelea mtu wa Ngazi ya 1 aliyebainishwa kama “shaheed.” Inataka tu kwamba Meta isitegemee neno “shaheed” kufikia uamuzi kuwa chapisho ni la ukiukaji. Kuhusika kwa Meta katika Global Internet Forum ili Kukabili Ugaidi na kutumia kanzidata yake ya kulinganisha maudhui pia kuhakikisha kuwa maudhui yanayoweza kusababisha madhara halisi yataondolewa. Mapendekezo ya Bodi yataruhusu utekelezaji wa wazi, wenye muktadha zaidi na unaowiana wa maudhui yanayoweza kusababisha ongezeko la hatari za vurugu, huku yakiboresha heshima kwa uhuru wa kujieleza na kutobagua.

Tathmini ya chaguo mbadala za sera

61. Kwa sababu hizi, Bodi inahitimisha kwamba kuendelea na hali ya sera iliyo, ambayo Meta iliwasilisha kama chaguo mojawapo kwa Bodi kuzingatia, kunaweza kuweka vizuizi visivyo na sababu kwa uhuru wa kujieleza, hali inayoathiri kwa njia isiyowiana wazungumzaji wa Kiarabu, jamii husika za kiisimu na Waislamu. Chaguo la pili la pendekezo la sera la Meta linafanana na chaguo la tatu, ambapo Bodi inapendekeza, ilimradi inalenga kufanya matumizi ya neno “shaheed” kuwa katika muktadha na kuruhusu litumiwe kuhusiana na watu hatari kwa njia kadhaa. Hakika, kulingana na Meta, mabadiliko yaliyofanywa tarehe29 Agosti 2023 yanaruhusu majadiliano zaidi ya kijamii na kisiasa katika hali fulani, ikiwa ni pamoja na makubaliano ya amani, uchaguzi, masuala ya haki za binadamu, kuripoti habari na akademia, kulaani na majadiliano yasiyoegemea upande wowote. Hali hii inafanya matokeo ya sera yakipangwa kutoka chaguo la pili na la tatu kuwa karibu hata zaidi. Tofauti muhimu zaidi kati yazo inahusiana na uwezekano wao wa kiufundi na utekelezaji wao kwa wingi. Chaguo la pili linahitaji Meta kwanza ibainishe kuwa mojawapo ya vighairi vyake vinatumika, kisha ichunguze iwapo vina ukiukaji wa sera au ishara za vurugu; chaguo la tattu linaenda moja kwa moja katika uchunguzi wa iwapo ukiukaji wa sera upo au ishara za vurugu zipo. Kulingana na Meta, chaguo la pili linaweza kuwa changamano zaidi kusanifu na kutekeleza kiufundi kwa sababu linahitaji kuzingatiwa kwa vighairi vingi vinavyoweza kutumika (pana hata zaidi kufuatia mabadiliko ya hivi karibuni ya sera), kila mojawapo ikitegemea pakubwa tathmini ya muktadha. Ugumu wa kufanya tathmini hizo kwa usahihi na kwa njia inayolingana inamaanisha kuwa kuna uwezekano wa kutakiwa wakaguzi binadamu wengi zaidi na kusababisha idadi ya juu zaidi ya makosa ya utekelezaji.

62. Bodi inazingatia kuwa inafaa kwa Meta kutegemea mbinu inayochunguza kwa njia moja zaidi matumizi yote ya neno “shaheed” kuhusiana na watu waliobainishwa, kando na vighairi vilivyopo, na kuondoa matumizi hayo yakiwa yanaambatana na ukiukaji mwingine wa sera au mojawapo ya ishara tatu za vurugu zilizoorodeshwa katika nambari 1. Kubadilisha sera ili kutumia nafasi iliyo karibu zaidi na chaguo la tatu la pendekezo la Meta la kushughulikia neno “shaheed” kama rejeleo lililopigwa marufuku wakati ukiukaji wa sera au ishara mahususi ya vurugu zipo, kama ambavyo Bodi inapendekeza, kutasaidia kupunguza uondoaji kimakosa (wa maudhui yasiyokiuka sera), kulinda vyema zaidi kauli za masilahi ya umma, uhuru wa vyombo vya habari na majadiliano ya kiraia, na kupunguza athari mbaya dhidi ya haki za usawa na kutobaguliwa miongoni mwa vikundi vilivyoathiriwa. Katika kujibu maswali ya Bodi kufuatia mashambulizi yaliyoongozwa na Hamas mnamo Oktoba 2023 dhidi ya Israeli na mgogoro uliofuata, Meta ilithibitisha kwamba matukio haya hayakubadilisha uchambuzi wake uwezekano wa kuongeza kiwango cha chaguo zilizowasilishwa awali katika ombi lake. Kwa maoni ya Bodi, mapendekezo yaliyopendekezwa kulingana na chaguo la tatu la Meta, yanaweza kuwa muhimu zaidi kwa makosa yanayoweza kutokea wakati janga la kiasi hiki litafanyika, ilimradi vighairi vya sera vya “kuripoti, kulaani au kujadili kwa njia isiyoegemea upande wowote” vitaendelea kupatikana. Bodi inakiri kwamba kufanya vighairi hivi vya sera vipatikane kunaongeza ugumu zaidi katika uwezo wa kuongeza kiwango cha sera iliyopendekezwa na Meta katika chaguo la tatu, lakini inahitimisha kwamba ni muhimu katika ulinzi wa kutosha wa uhuru wa kujieleza kuhusiana na kuratibu maudhui yanayotumia neno “shaheed.”

63. Wanachama Wachache wa Bodi hawakubaliani na hitimisho hili na wangependelea kupendekeza kwamba ama hali ilivyo idumishwe au kwamba Meta ipitishe chaguo la pili la pendekezo. Baadhi wanasititiza kwamba neno “shaheed” kwa kweli, linatumika na mashirika ya kigaidi kuonyesha sifa na utukuzaji wa watu wanaofanya vitendo vya vurugu na hii inaweza kuwa chanzo cha kuajiri na kufanya watu kuwa na kuamini katika itikadi kali. Kwa Wanachama hawa wa Bodi, kweli hizi pekee zinawakilisha hatari ya kutosha kwa madhara halisi ambazo ni sababu za kutosha za kudumisha marufuku ya sasa ya kikategoria, hata ikiwa uhuru wa kujieleza utahujumiwa. Wengine wanachukulia ukosefu wa data ya kutosha kadiri madhara halisi yanavyotokea yanayoweza kuhusishwa na matumizi ya neno “shaheed” kwenye majukwaa ya Meta, na kuhusu ongezeko la utekelezaji kupita kiasi kufanya chini ya sera hii, kama sababu ya kupitisha mbinu ya tahadhari zaidi, wakipendelea upande wa usalama zaidi. Baadhi ya Wanachama wa Bodi pia wanaamini kwamba chaguo la pili ambapo Meta inaweza tu kuzingatia maana na matumizi ya “shaheed” wakati vighairi mahususi vinavyoruhusiwa vinapatikana kwanza kuwa vinatumika, kuwa msimamo wa mwafaka ambao umewekwa finyu, licha ya athari za ugumu wake wa kiufundi na kufanyika kwa wingi. Bodi ilizingatia na kujadili njia hizi mbadala kwa upana zaidi. Kwa sababu zilizobainishwa katika sehemu zinazotanguliwa, wengi walifikia hitimisho kuwa mapendekezo kulingana na chaguo la tatu la Meta yana usawazisho unaofaa.

Maonyo na adhabu

64. Ingawa kudumisha vizuizi vingine chini ya sera dhidi ya Watu na Mashirika Hatari kunaweza kuwa na sababu, ni lazima Meta ihakikishe kuwa vizuizi hivi na vikwazo vyoyote vinavyowekwa vya ukiukaji vinawiana. Meta ilikuwa imefahamisha Bodi awali kwamba huwa inatekeleza maonyo makali kwa ukiukaji wote wa sera dhidi ya Watu na Mashirika Hatari, ikiwa ni pamoja na marufuku yake ya awali dhidi ya “sifa.” Maonyo makali yanaweza kusababisha haraka adhabu za kiwango cha akaunti, kama vile vikomo vyenye muda vya vipengele, kusimamishwa kwa akaunti na kulemazwa kabisa kwa wasifu au kurasa. Hatua hizi zinaweza kuweka vizuizi vikali kwa haki ya mtumiaji ya kuwa na uhuru wa kujieleza (imesisitizwa pia katika maoni ya umma, angalia m.f., PC-11190 – Brennan Centre). Bodi awali ilipendekeza kwamba Meta inapaswa kuboresha uwazi na ubayana wa mfumo wake wa maonyo (Kutajwa kwa Taliban katika Kuripoti Habari, Pendekezo nambari 2; Kusimamishwa kwa Rais wa Zamani Trump, pendekezo nambari 15). Katika kujibu, Meta ilitoa maelezo kuhusu mfumo wa maonyo katika Kituo chake cha Uwazi na huruhusu watumiaji kukagua adhabu ambazo Meta imetekeleza kwenye akaunti zao. Hivi karibuni Meta ilisasisha mfumo wake kwa maonyo ya kawaida ili kufanya kuwiana, lakini hii haibainishi kwa umma iwapo mbinu ya Meta ya “maonyo mabaya” pia imesasishwa.

65. Meta ilishiriki kwamba inajitahidi kufanya mabadiliko kwenye mfumo wake wa utekelezaji kuhusiana na sera dhidi ya Watu na Mashirika Hatari, ingawa ufafanuzi wake wa sasisho la sera la Disemba 2023 hauelezi ikiwa au jinsi mfumo wake wa utekelezaji umebadilika au utabadilika (e.g., kuhusiana na maonyo mabaya). Bodi inakaribisha mabadiliko kwenye mfumo wa utekelezaji ikiwa yatasababisha adhabu zinazolingana zaidi za maudhui ambayo yametambuliwa kwa usahihi kuwa ya ukiukaji, kulingana na mapendekezo ya awali ya Bodi. Maonyo makali na adhabu zisizowiana kwa ukiukaji mbaya zaidi na wenye utata wa kimaana wa sera dhidi ya Watu na Mashirika Hatari, kusababisha sera kuendelea kuwa na kiwango cha juu cha utekelezaji kupita kiasi na watumiaji kushughulikiwa kwa njia isiyo sawa.

6.2 Kuboresha Uwazi na Ukaguzi wa Orodha

Pendekezo la 4 – Uwazi: Ili kuboresha uwazi kuhusu orodha yake ya mashirika na matukio yaliyobainishwa, Meta inapaswa kueleza kwa kina zaidi utaratibu unaotumiwa kubainisha mashirika na matukio. Inapaswa pia kuchapisha maelezo yaliyojumuishwa kuhusu orodha yake ya ubainishaji mara kwa mara, ikijumuisha jumla ya idadi ya mashirika ndani ya kila ngazi ya orodha yake, pamoja na idadi iliyoongezwa na kuondolewa kwenye kila ngazi katika mwaka uliopita.

Bodi itazingatia kuwa hili limetekelezwa wakati Meta itachapisha taarifa iliyoombwa kwenye Kituo chake cha Uwazi.

Pendekezo la 5 – Utekelezaji: Ili kuhakikisha kuwa orodha yake ya Watu na Mashirika Hatari imesasishwa na haijumuishi mashirika, watu na matukio ambayo hayatimizi tena ufafanuzi wa Meta wa ubainishaji., kampuni hiyo inapaswa kuanzisha mchakato wa wazi na wenye ufanisi wa ukaguzi wa mara kwa mara wa ubainishaji na kuondoa ule ambao hautimizi tena vigezo vya kuchapishwa.

Bodi itazingatia kuwa hili limetekelezwa wakati Meta itaanzisha mchakato kama huo wa ukaguzi na kueleza mchakato huo kwenye Kituo chake cha Uwazi.

66. Kulingana na sera ya awali ya Meta dhidi ya Watu na Mashirika Hatari, “sifa” na kutumia neno “shaheed” ilipigwa marufuku ikiwa ilirejelea shirika lililobainishwa na Meta kuwa mtu aliyebainishwa kuwa hatari wa Ngazi ya 1 (ikiwa ni pamoja na washukiwa wa “matukio yaliyobainishwa kuwa ya vurugu na ukiukaji”). Kufuatia sasisho la Desemba 2023, sera hiyo sasa inapiga marufuku “marejeleo yasiyo wazi” na utukuzaji wa washiriki yaliyobainishwa ya Ngazi ya 1. “Marejeleo yasiyo wazi” yanaweza kujumuisha “ucheshi usio wazi, marejeleo bila muktadha na marejeleo chanya ambayo hayatukuzi vurugu au chuki dhidi ya shirika lililobainishwa.” Athari mbaya zinazoweza kutokea za marufuku kama hizo dhidi ya uhuru wa kujieleza hutegemea pakubwa mashirika ambayo Meta imebainishwa kuwa ya Ngazi ya 1 na “matukio ya vurugu ya ukiukaji” ambayo imebainisha. Kwenye mikutano na maoni ya umma, washikadau wengine walisuta ukosefu wa uwazi na kutofuata utaratibu ufaao kuhusu orodha, wakihoji kuwa Meta inapaswa kuichapisha (angalia maoni ya umma, m.f., PC-11164 – SMEX, p.3; PC-11157 – Taasisi ya Udiplomasia wa Umma ya Upalestina). Mmoja wa washikadau alikuwa na wasiwasi kuhusu kushiriki orodha kwa wengi, akihoji kuwa itaibua wasiwasi wa usalama. Kwa kuwa orodha hiyo ni muhimu sana katika kuelewa upeo wa sera za Meta, kampuni hiyo iliipa Bodi orodha yake ya mashirika na watu waliobainishwa katika Ngazi ya 1 ya ufafanuzi wa michakato yake ya ubainishaji, ambayo Bodi ilichunguza wka kina kama ilivyojadiliwa hapa chini.

67. Kama ilivyobainishwa, orodha nyingi ambazo Meta imetumia kuunda ubainishaji wake wa Kiwango cha 1 zimewekwa hadharani na serikali ya Marekani. Hizi ni pamoja na “ mashirika yenye ubainishaji maalum wa ulanguzi wa bidhaa za nikotini (SDNTKs),” “ mashirika ya kigaidi ya kigeni (FTOs)” na “ magaidi wenye ubainishaji maalum wa kimataifa.” Orodha hizi ni za kina, zinajumuisha mashirika (na wanachama wake) katika muktadha wa kisiasa zaidi katika bara kadhaa na si tu mashirika ya kigaidi. Hali za upana na uanuwai zinaashiria kiasi ambacho marufuku ya sera ya Meta dhidi ya Mashirika na Watu Hatari inaweza kufikia, ikiwa ni pamoja na kupiga marufuku ya kikategoria zaidi dhidi ya neno “shaheed” linaporejelea watu waliobainishwa na athari zao.

68. Meta ilieleza kwamba mchakato wake wa kukagua na kuidhinisha mashirika ya kuongezwa kwenye orodha ya Watu na Mashirika Hatari “hutegemea mashauriano na wataalamu kadhaa wa ndani, tathmini ya data ya ndani na utafiti wa nje.” Meta pia imeanzisha mchakato wa kuorodhesha “wanachama zaidi, washirika, ishara, kauli mbiu, makundi madogo au vyombo vya habari vinavyohusiana na mashirika na watu ambao tayari wamebainishwa.” Mnamo 2022, kulingana na tathmini ya Meta ya vitisho vya Watu na Mashirika Hatari kwa majukwaa yake, kampuni hiyo ilibainisha chini ya mashirika 1,000. Mashirika ya uhalifu yalikuwa na idadi kubwa zaidi ya ubainishaji, yakifuatwa kwa karibu na mashirika ya kigaidi kisha mashirika ya chuki. Meta imeanzisha mchakato wa sera wa kuondoa kwenye orodha ambao kwa kawaida hutathmini iwapo shirika linaendelea kutimiza upeo wa sera wa ubainishaji kama mtu au shirika hatari, na kuzingatia “hatua amilifu ambazo shirika limechukua ili kukomesha vitendo vya vurugu na kutafuta amani.” Mchakato huu unaendelea kufanyiwa marekebisho kwa sasa lakini ulitekelezwa chini ya mara 10 mwaka 2022. Meta ilieleza kwamba inakagua ubainishaji wa awali kama sehemu ya jitihada zinazoendelea za kuzisasisha iwezekanavyo na kuakisi kwa usahihi vitisho kutoka kwa watu na mashirika hatari.

69. Meta ilieleza kwamba kushiriki orodha yake ya mashirika au matukio yaliyobainishwa hadharani, au kuarifu mashirika yanapojumuishwa kwenye orodha, kunaweza kuweka hatari kwa ufanisi wa utekelezaji na usalama kwa wafanyakazi wengi wa Meta. Mashirika yanapobainishwa kisha yagundue hivyo, baadhi ya mashirika hayo yamechukua hatua za kisheria dhidi ya Meta (angalia kesi ya Facebook v.) CasaPound , Aprili 29, 2020, Mahakama ya Roma, Italia, na uchambuzi hapa). Bodi inasema, kwamba katika hali fulani, Meta imefichua ubainishaji wa baadhi ya vikundi katika kujibu hoja za vyombo vya habari, na ubainishaji umeshirikiwa kupitia maamuzi ya Bodi ya Usimamizi.

70. Awali Bodi ilipendekeza kwamba Meta ishiriki orodha yake ya mashirika yaliyobainishwa hadharani, au angalau itoe mifano onyeshi ( Nukuu ya Unazi, pendekezo nambari 3). Meta haijachapisha orodha hiyo wala kutoa taarifa zaidi kuhusu pendekezo hili kufuatia tathmini ya uwezekano. Ikiwa Meta itaendelea kukataa kutekeleza pendekezo hilo, inapaswa angalau kuchukua hatua nyingine za kuboresha uwazi kuhusu orodha hiyo. Kuchapisha data iliyojumuishwa, kuboresha uwazi kuhusu mchakato wa ubainishaji na kufanya mchakato wa ubainishaji wa kuwa na ufanisi zaidi kunaweza kuboresha ufahamu wa kanuni na michakato ya Meta. Hii inaweza pia kuchangia kwa uchunguzi mkubwa na uwajibikaji wa ubainishaji wa Meta na madhara kwa uhuru wa kujieleza na haki nyingine za binadamu. Meta pia inaweza pia kuzingatia kufadhili ufikiaji wa mtafiti kwa data ili kuboresha uwazi huku bado ikihifadhi usiri wa orodha yake.

6.3 Data ya Kutathmini Usahihi wa Utekelezaji na Kujaribu Viainishaji

Pendekezo la 6 – Uwazi: Ili kuboresha uwazi kuhusu utekelezaji wa Meta, ikijumuisha tofauti za kimaeneo miongoni mwa masoko na lugha, Meta inapaswa kueleza mbinu inayotumia kutathmini usahihi wa ukaguzi wa binadamu na utendaji wa mifumo otomatiki katika utekelezaji wa sera yake dhidi ya Watu na Mashirika Hatari. Meta inapaswa pia kushiriki mara moja moja matokeo ya tathmini za utendaji za viainishaji vinavyotumika katika utekelezaji wa sera ile ile, ikitoa matokeo kwa njia inayofanya tathmini hizi ziweze kulinganishwa kwenye lugha na au maeneo mbalimbali.

Bodi itazingatia kuwa hili limetekelezwa wakati Meta itajumuisha taarifa hii katika Kituo chake cha Uwazi na kwenye Ripoti za Utekelezaji wa Viwango vya Jumuiya.

Pendekezo la 7 – Uwazi: Ili kufahamisha washikadau, Meta inapaswa kutoa maelezo kwa lugha ya wazi kuhusu jinsi viainishaji vinavyotumika kuzalisha ubashiri wa ukiukaji wa sera. Meta inapaswa pia kueleza jinsi inavyoweka upeo wa ama kuchukua hatua, kupendekeza maudhui kufanyiwa ukaguzi wa binadamu au kuondoa maudhui kwa kueleza michakato inayotumiwa kubainisha upeo huo. Maelezo haya yanapaswa kutolewa katika Kituo cha Uwazi cha kampuni.

Bodi itazingatia kuwa hili limetekelezwa wakati Meta itachapisha taarifa iliyoombwa kwenye Kituo chake cha Uwazi.

71. Washikadau wengi, katika mikutano na kwenye maoni ya umma, walisema kwamba utekelezaji wa Meta wa sera yake dhidi ya Watu na Mashirika Hatari, na kushughulikia neno “shaheed” katika ukaguzi wa kiotomatiki na unaofanywa na binadamu, mara nyingi ulisababisha makosa ya utekelezaji ambayo yaliathiri Waislamu na jamii husika za kiisimu kwa njia isiyowaiana (angalia maoni ya umma, m.f., PC-11183 ECNL EFF, PC-11190 – Brennan Centre; PC-11188 – Wakfu wa Digital Rights; PC-11196 – Integrity Institute; angalia pia ripoti ya BSR kuhusu athari ya Meta kwa Israel na Upalestina). Meta ilikiri pia kwenye ombi lake kuwa hatua hii hutokana na sera yake dhidi ya neno “shaheed.” Ili kuboresha uwazi, usahihi na usawa katika michakato otomatiki na inayofanywa binadamu ya utekelezaji ya Meta, Bodi imetoa mapendekezo mawili yaliyo hapo juu.

72. Meta ilieleza kwamba huwa inakadiria usahihi wa utekelezaji wa binadamu na wa mifumo otomatiki mara kwa mara. Wakaguzi binadamu wanaweza kufanyiwa ukaguzi wa mara kwa mara na washirika wa nje wa Meta, na matokeo ya ukaguzi huo hufanyiwa tathmini zaidi na timu ya Shughuli za Kimataifa ya Meta.

73. Bodi awali ilipendekeza kwamba Meta iboreshe ripoti zake za uwazi ili kuongeza maelezo kwa umma kuhusu viwango vya makosa na kufanya maelezo haya yaweze kuonekana kulingana na nchi na lugha kuhusu “sifa” na “uungaji mkono” watu na mashirika hatari ( Kutengwa kwa Öcalan, pendekezo nambari. 12) na kwa kila Kiwango cha Jumuiya ( Wasiwasi wa Punjabi kuhusu RSS nchini India, pendekezo nambari 3). Meta ilieleza kwamba, baada ya tathmini ya uwezekano, imekataa kutekeleza pendekezo hili ( Kutengwa kwa Öcalan, pendekezo nambari. 12; Sasisho la Kila Robo Mwaka la Meta la Robo ya 4 ya 2021 kuhusu Bodi ya Usimamizi, katika ukurasa wa 21), na imebadilisha makini yake kuelekea juhudi za kufafanua metriki za usahihi kulingana na vizuizi vya wasifu, ukurasa na akaunti, na vilevile eneo badala ya lugha ( Wasiwasi wa Punjabi kuhusu RSS nchini India, pendekezo nambari 3; Ripoti ya Meta ya Kila Robo Mwaka ya Q2 ya 2023 kuhusu Bodi ya Usimamizi, katika ukurasa wa 59). Kwa kutilia maanani kuenea kwa wasiwasi kuhusu utekelezaji usiowiana wa sera dhidi ya Watu na Mashirika Hatari, ambayo msimamo wa Meta kuhusu “shaheed” unaonyesha, na ukosefu wa ufumbuzi wa data muhimu ya utekelezaji upande wa Meta, Bodi imesisitiza mapendekezo haya na umuhimu wa kuboresha uwazi wa utekelezaji kulingana na eneo.

74. Data ambayo Meta inashiriki kwa sasa katika Kituo cha Uwazi haitoi maarifa ya kutosha kuhusu usahihi wa ukaguzi wa binadamu na umuhimu wa mifumo otomatiki. Ili kuruhusu kupigwa msasa kwa mbinu zake, ni lazima Meta ieleze usahihi wa ukaguzi wa binadamu na utendaji wa mifumo otomatiki katika utekelezaji wa sera yake dhidi ya Watu na Mashirika Hatari. Ili kuboresha uwazi kuhusu utendaji wa viainishaji, Meta inapaswa kushiriki metriki zinazojumuisha usahihi (ikiwa ni pamoja na sehemu ya maudhui iliyotambuliwa kwa usahihi kuwa ya ukiukaji kati ya maudhui yote yaliyobainishwa kuwa ya ukiukaji) na kuondoa (kwa kuashiria asilimia ya maudhui ya ukiukaji ambayo kiainishaji kimetambua kuwa ya ukiukaji kati ya maudhui yote ya ukiukaji yaliyopo). Kuchapisha maelezo kuhusu usahihi wa ukaguzi wa binadamu katika maeneo yote, na utendaji wa viainishaji katika lugha tofauti, kunaweza kuchangia uwajibikaji kuhusu wajibu wa haki za binadamu wa Meta: Kwa hivyo Bodi inasisitiza mapendekezo yake ya awali na kuhimiza Meta itekeleze mabadiliko yaliyopendekezwa.

75. Meta hutegemea mifumo otomatiki, ikijumuisha viainishaji, kutekeleza Viwango vyake vya Jumuiya. Miundo ya viainishaji huweka data katika kategoria kiotomatiki katika “aina” moja au zaidi (m.f., ya ukiukaji au yasiyo ya ukiukaji) kulingana na mkusanyiko wa data ya mafunzo. Kuelewa jinsi mifumo hii hufanya kazi na jinsi inavyofanya kazi kwa usahihi ni muhimu katika kutathmini jinsi Meta hukadiria maudhui kwa wingi. Meta hutoa baadhi ya maelezo ya msingi kuhusu jinsi inavyotumia mifumo otomatiki kutambua maudhui ya ukiukaji katika sehemu ya utekelezaji ya Kituo cha Uwazi, huku katika sehemu ya vipengeleMeta inaeleza jinsi inavyokadiria na kushughulikia maudhui. Tayari Meta huchapisha maelezo kwenye Ripoti za Utekelezwaji wa Viwango vya Jumuiya kuhusu asilimia ya maudhui ambayo huondoa kabla ya kuripotiwa (yaani., kwa msingi wa utambuzi wa mifumo otomatiki). Data hii inaashiria umuhimu wa utambuzi otomatiki lakini inakosa kutoa metriki ya kina kuhusu matumizi na usahihi wa mifumo otomatiki ya Meta, hususan uondoaji wa kiotomatiki. Seti hii ya mapendekezo inanuia kuimarisha uwazi kuhusu Meta kutumia algoriti.

76. Katika kujibu maswali yaliyoulizwa na Bodi, Meta ilieleza kwamba kiainishaji cha Watu na Mashirika Hatari cha “Lugha ya Jumla – Kiarabu” hufanya ukaguzi wa kwanza kwa utekelezaji kulingana na sera za Meta. Viainishaji vinalenga kutambua maudhui ambayo yanakiuka sera hizo. Bodi imepata kwamba Meta inapaswa kueleza kwa kina kutegemea kwake viainishaji katika sehemu ya utekelezaji ya Kituo cha Uwazi kwa watumiaji, kwa kuambatana na uamuzi wake wa awali (angalia Dalili za Saratani ya Matiti na Uchi, pendekezo nambari. 3; Katuni ya Polisi wa Kolombia, pendekezo nambari 3). Haswa, ni muhimu kuwepo uwazi kuhusu makadirio ya upeo wa uaminifu katika kuchukulia hatua au kutochukulia hatua maudhui, na (kuweka kwenye foleni) ili kufanyiwa ukaguzi wa binadamu, pamoja na mazingatio au vigezo vinavyobaini alama hizo.

77. Meta ilieleza kwamba jaribio lake la usahihi halilengi aina za kila ukiukaji ndani ya sera, badala yake inalenga viwango vya jumla vya usahihi katika suala zima la sera. Meta ilishiriki kwamba “inafanya ufuatiliaji wa mara kwa mara wa metriki na ukaguzi wa viwango vya usahihi maudhui yakiwa mengi.” Bodi awali ilieleza kwamba haitoshi kutathmini utendaji wa utekelezaji wa Viwango vya Jumuiya ya Meta kwa ujumla (angalia uamuzi kuhusu Ukanda wa Wampum). Mfumo unaofanya vyema kwa wastani unaweza kufanya vibaya katika kategoria ndogo za maudhui, kama vile maudhui yanayotumia neno “shaheed,” ambapo maamuzi yasiyo ya sawa yana athari kubwa kwa haki za binadamu. Kwa hivyo ni muhimu kuonyesha kuwa inafanya uchunguzi ili kutambua na kupunguza uwezekano wa athari mbaya ya mifumo yake kwa haki za binadamu na kwamba inashiriki maelezo yanayoruhusu kupigwa msasa kwa athari hizi.

78. Washikadau wengi wanahoji kuwa mifumo ya algoriti ya Meta ya utekelezaji ilishindwa kuzingatia muktadha, haikuwa sahihi katika lugha zisizo za Kiingereza na kwamba hii ilisababisha athari mbaya dhidi ya jamii za Waislamu (angalia maoni ya umma, m.f., PC-11190 – Brennan Centre).

79. Baadhi ya Washikadau walipendekeza kwamba Meta iache kutumia mifumo otomatiki kudhibti neno “shaheed” kikamilifu, kwa sababu mifumo otomatiki imekosa kuzingatia muktadha hadi leo (angalia maoni ya umma, m.f., PC-11164 – SMEX, p.4; PC-11157 – Taasisi ya Udiplomasia wa Umma ya Upalestina). Wengine walihoji kwamba, kwa kuzingatia adhabu kali kwa maudhui yanayokiuka sera dhidi ya Watu na Mashirika Hatari, mifumo otomatiki inapaswa tu kutumiwa kuweka maudhui katika foleni ya kufanyiwa ukaguuzi lakini si uondoaji kiotomatiki wa maudhui (angalia m.f. PC-11183 ECNL EFF, p. 4f) Washikadau walipendekeza kwamba chapisho lolote linatomia “shaheed” kurejelea mtu aliyebainishwa linapaswa “kukaguliwa na wakaguzi binadamu ambao wanafahamu muktadha wa eneo husika ambao chapisho hilo linatokana nalo,” (angalia PC-11188 - Wakfu wa Digital Rights, p.2). Baadhi walipendekeza kwamba maudhui yanapaswa kuwekewa lebo ya eneo, ili wakaguzi binadamu na mifumo otomatiki iweze kuwajibikia (angalia m.f., PC-11165 - Taraaz, p 1). Washikadau pia walitoa mwito kwa Meta kutoa maelezo zaidi kuhusu usahihi wa utekelezaji wao otomatiki na kuwekeza pesa zaidi katika kuboresha mifumo yao otomatiki kwa lugha zisizo za Kiingereza (angalia m.f., PC-11164 - SMEX, p.5; PC-11190 – Brennan Centre). Pia walirai Meta kuripoti kuhusu shughuli za uratibu wa maudhui “kwa namna moja katika lugha mbalimbali ikiwa ni pamoja na data tendeti kuhusu ripoti za watumiaji, viwango vya vitendo, aina ya vitendo, ufanisi wa mbinu za utatuzi, maelezo ya mafunzo na viwango vya rufaa,” (angalia m.f., PC-11196 - Integrity Institute).

80. Baadhi ya wataalamu hawakukubaliana na matumizi ya “shaheed” kuhusiana na shirika lililobainishwa kama suala moja la kurejelea katika mifumo otomatiki ili kuondoa maudhui kwenye jukwaa hilo, lakini wanahimiza matumizi ya neno hilo kama sehemu ya mbinu yenye safu zake za kuratibu maudhui (m.f., kama ishara ya maudhui kuwekwa kwenye foleni ili kukaguliwa kwa kulinganisha na sera za Meta, lakini si kuondolewa kwa kujumuisha marejeleo haya pekee).

81. Bodi inakiri kwamba kutegemea mifumo ya algoriti ni muhimu wakati wa kuratibu maudhui kwa wingi, na mbinu nyingi zilizopendekezwa haziwezekani kwa wingi kwa kutumia mifumo otomatiki. Bodi pia ilihitimisha kwamba Meta inahitaji kuchukua hatua zaidi, ikijumuisha zilizopendekezwa hapa juu, ili kuhakikisha uwazi na haki wa mifumo hiyo.

*Dokezo la Kiutaratibu:

Maoni ya Bodi ya ushauri wa sera yanatayarishwa na majopo ya Wanachama watano na kuidhinishwa na wengi wa wanachama wa Bodi. Maamuzi ya Bodi hayawakilishi maoni ya kibinafsi ya Wanachama wote.

Kwa maoni haya ya ushauri wa sera, utafiti huru ulipangwa kwa niaba ya Bodi. Bodi ilisaidiwa na taasisi huru ya utafiti yenye makao yake makuu katika Chuo Kikuu cha Gothenburg, ambayo inashirikisha timu ya zaidi ya wanasayansi wa kijamii 50 kutoka mabara sita, pamoja na zaidi ya wataalamu 3,200 wa kila nchi kutoka kote ulimwenguni. Bodi pia ilisaidiwa na Duco Advisors, shirika la ushauri linalolenga miingiliano ya siasa za ulimwengu, uaminifu na usalama na teknolojia. Memetica, shirika ambalo linajihusisha na utafiti wa chanzo huria kuhusu mienendo ya mitandao ya kijamii, pia ilitoa uchanganuzi. Utaalam wa lugha ulitolewa na Lionbridge Technologies, LLC, ambayo wataalamu wake wanajua lugha zaidi ya 350 na hufanya kazi kutoka miji 5,000 ulimwenguni kote.

Return to Case Decisions and Policy Advisory Opinions