Publicados
Gọi cá nhân nguy hiểm được xác định là "shaheed"
26 de Março de 2024
Lời khuyên về chính sách này phân tích cách tiếp cận của Meta đối với việc kiểm duyệt từ "shaheed", đặt ra những câu hỏi quan trọng về tác động của chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm đến quyền tự do biểu đạt.
Tóm tắt chung
Ủy ban thấy rằng cách tiếp cận của Meta đối với việc kiểm duyệt nội dung sử dụng từ "shaheed" để chỉ những cá nhân được xác định là nguy hiểm sẽ hạn chế quyền tự do biểu đạt một cách đáng kể và không tương xứng. Meta diễn giải mọi trường hợp sử dụng từ "shaheed" để chỉ những cá nhân được xác định là "nguy hiểm" đều là vi phạm và gỡ nội dung đó. Theo Meta, từ "shaheed" có khả năng là nguyên nhân khiến nội dung bị gỡ do vi phạm Tiêu chuẩn cộng đồng nhiều hơn bất cứ từ/cụm từ nào khác trên các nền tảng của Meta. Hành động bạo lực khủng bố có hậu quả nghiêm trọng – hủy hoại cuộc sống của những người vô tội, cản trở nhân quyền và làm xói mòn cơ cấu xã hội của chúng ta. Tuy nhiên, mọi biện pháp giới hạn về quyền tự do biểu đạt nhằm ngăn chặn hành vi bạo lực đó đều phải cần thiết và tương xứng, vì việc gỡ bỏ quá mức nội dung có thể không mang lại hiệu quả và thậm chí là phản tác dụng.
Các đề xuất của Ủy ban dựa trên quan điểm rằng Meta cần phải có biện pháp hiệu quả để đảm bảo các nền tảng của công ty không được dùng để khích nộ hành động bạo lực hay chiêu mộ mọi người tham gia hành động đó. Từ "shaheed" đôi khi được những kẻ cực đoan dùng để ca ngợi hoặc vinh danh những người chết trong khi thực hiện hành động bạo lực khủng bố. Tuy nhiên, việc Meta ứng phó với mối đe dọa này cũng phải dựa trên sự tôn trọng mọi nhân quyền, bao gồm cả quyền tự do biểu đạt.
Vào ngày 07/10/2023, khi Ủy ban hoàn thiện lời khuyên về chính sách này, Hamas (một tổ chức được xác định thuộc Cấp độ 1 theo chính sách của Meta về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm) đã tiến hành các vụ tấn công khủng bố chưa từng có vào Israel. Hậu quả là ước tính có 1.200 người thiệt mạng và khoảng 240 người bị bắt cóc làm con tin (Bộ Ngoại giao, Chính phủ Israel). Theo tin tức báo chí, kể từ ngày 06/02/2024, ước tính ít nhất 30 trong số 136 con tin còn lại ở hang ổ Hamas vào đầu tháng 1 được cho là đã thiệt mạng. Meta lập tức xác định các sự kiện này là một vụ tấn công khủng bố theo chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm. Israel nhanh chóng khởi động chiến dịch quân sự nhằm ứng phó với các vụ tấn công. Chiến dịch quân sự đó đã cướp đi sinh mạng của hơn 30.000 người ở Gaza kể từ ngày 04/03 (Văn phòng Điều phối các Vấn đề Nhân đạo thuộc Liên Hợp Quốc, thu thập dữ liệu từ Bộ Y tế ở Gaza). Theo báo cáo từ tháng 1, ước tính 70% số ca tử vong là phụ nữ và trẻ em.
Sau những sự kiện nói trên, Ủy ban đã tạm dừng đăng lời khuyên về chính sách này để đảm bảo các đề xuất thích ứng với trường hợp sử dụng nền tảng của Meta và từ "shaheed" trong bối cảnh này. Nghiên cứu bổ sung này xác nhận rằng Ủy ban đã trì hoãn các đề xuất liên quan đến việc Meta kiểm duyệt từ "shaheed" (kể cả dưới áp lực tột cùng của những sự kiện nói trên) và sẽ đảm bảo tôn trọng mọi nhân quyền hơn trong khi Meta ứng phó với khủng hoảng. Đồng thời, Ủy ban nhấn mạnh rằng chính sách của Meta trong lĩnh vực này là mang tính toàn cầu và tác động của chính sách vượt ra ngoài cuộc xung đột này. Mặc dù công nhận sự nổi bật của các sự kiện gần đây ở Israel và Palestine, nhưng các đề xuất của Ủy ban cũng mang tính toàn cầu và không chỉ giới hạn ở bối cảnh cụ thể nào.
Dưới góc nhìn của Ủy ban, cách tiếp cận của Meta đối với việc kiểm duyệt từ "shaheed" là quá rộng và hạn chế quyền tự do biểu đạt cũng như diễn ngôn dân sự một cách không tương xứng. Ví dụ: các bài viết đưa tin về hành vi bạo lực và thực thể được xác định có thể bị gỡ nhầm. Cách tiếp cận của Meta cũng không xem xét được những nghĩa khác nhau của từ "shaheed" (nhiều trong số đó không nhằm vinh danh hay truyền tải sự phê duyệt) và tất cả đều dẫn đến việc người nói tiếng Ả Rập và người nói (nhiều trong số đó là người Hồi giáo) những ngôn ngữ khác bị gỡ bài viết quá thường xuyên, mà việc gỡ đó không phục vụ mục đích của chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm. Hơn nữa, chính sách của Meta nghiêm cấm việc vinh danh, ủng hộ và đại diện cho những cá nhân, tổ chức và sự kiện được xác định, cũng như việc khích nộ bạo lực. Những chính sách này (nếu được thực thi chính xác) giúp giảm thiểu nguy cơ từ việc sử dụng các nền tảng của Meta cho mục đích khủng bố. Theo đó, Ủy ban đề xuất Meta nên chấm dứt lệnh cấm chung về việc sử dụng từ "shaheed" để chỉ những cá nhân được xác định là nguy hiểm, đồng thời sửa đổi chính sách nhằm phân tích nội dung có chứa từ này dựa trên bối cảnh cụ thể hơn.
Thông tin cơ bản
Vào tháng 02/2023, Meta đã hỏi Ủy ban xem có nên tiếp tục gỡ nội dung sử dụng từ Ả Rập "shaheed" (hoặc شهيد viết bằng chữ Ả Rập) để chỉ những cá nhân được xác định theo chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm hay không. "Shaheed" cũng là từ vay mượn (nghĩa là nhiều ngôn ngữ không phải tiếng Ả Rập đã "mượn" từ gốc Ả Rập này, kể cả bằng việc điều chỉnh cách viết chính tả).
Công ty mô tả "shaheed" là từ "kính ngữ" (được sử dụng bởi nhiều cộng đồng trên khắp các nền văn hóa, tôn giáo và ngôn ngữ) để chỉ cá nhân tử vong đột ngột như do tai nạn hoặc theo cách tôn kính như do chiến tranh. Công ty công nhận từ này có "nhiều nghĩa" và mặc dù "không có nghĩa tương đương trực tiếp trong tiếng Anh", nhưng bản dịch tiếng Anh phổ biến là "martyr" (kẻ tử vì đạo). Lưu ý rằng "trong tiếng Anh, từ "martyr" (kẻ tử vì đạo) nghĩa là một người hy sinh hoặc tử vong vì mục đích xã hội chính đáng và thường mang nghĩa tích cực", Meta nói rằng "chính vì cách sử dụng này mà chúng tôi phân loại từ ["shaheed"] là cấu thành sự ca ngợi theo chính sách về [Cá nhân và tổ chức nguy hiểm]".
Giả định của Meta rằng việc gọi cá nhân được xác định là "shaheed" luôn cấu thành "sự ca ngợi" theo chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm đã dẫn đến lệnh cấm chung. Meta công nhận rằng do từ này có nhiều nghĩa nên công ty "có thể thực thi quá mức đối với lượng lớn phát ngôn không nhằm ca ngợi cá nhân được xác định, cụ thể là trong số những người nói tiếng Ả Rập". Ngoài ra, Meta không áp dụng các trường hợp ngoại lệ trong chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm cho phép sử dụng từ "shaheed" để "đưa tin, lên án hoặc thảo luận trung lập về các thực thể được xác định". Điều này vẫn hiệu lực trong bản cập nhật chính sách mới nhất – thực hiện vào tháng 12/2023 – hiện nghiêm cấm "vinh danh" và "nhắc đến không rõ ràng" thay cho "ca ngợi" (đã bị gỡ hoàn toàn).
Meta đã bắt đầu quá trình phát triển chính sách vào năm 2020 để đánh giá lại cách công ty tiếp cận từ "shaheed" do những mối lo ngại này. Tuy nhiên, công ty chưa đạt được sự đồng thuận và chưa thống nhất được cách tiếp cận mới.
Khi yêu cầu lời khuyên về chính sách này, Meta đã trình bày 3 lựa chọn chính sách khả thi với Ủy ban:
- Duy trì hiện trạng.
- Cho phép sử dụng từ "shaheed" khi nhắc đến những cá nhân được xác định trong các bài viết đáp ứng trường hợp ngoại lệ đối với quy định cấm "ca ngợi" (ví dụ: đưa tin, thảo luận trung lập hoặc lên án), miễn là không có nội dung ca ngợi hay "dấu hiệu bạo lực" nào khác. Một số ví dụ về những dấu hiệu mà Meta đề xuất bao gồm hình ảnh mô tả vũ khí hoặc nội dung nhắc đến ngôn từ quân sự hoặc bạo lực ngoài đời.
- Cho phép sử dụng từ "shaheed" khi nhắc đến những cá nhân được xác định miễn là không có nội dung ca ngợi hay dấu hiệu bạo lực nào khác. Trái với lựa chọn thứ hai, lựa chọn này bất kể nội dung có thuộc một trong những trường hợp ngoại lệ nêu trên hay không.
Ủy ban đã xem xét các lựa chọn chính sách khả thi khác. Vì những lý do đưa ra trong toàn bộ lời khuyên về chính sách này, các đề xuất của Ủy ban thống nhất chặt chẽ với lựa chọn thứ ba, mặc dù sử dụng ít dấu hiệu bạo lực hơn so với số lượng mà Meta đề xuất trong yêu cầu và có yêu cầu đối với việc áp dụng rộng hơn các trường hợp ngoại lệ trong chính sách là đưa tin, thảo luận trung lập và lên án các thực thể được xác định cũng như hành động của họ.
Kết luận chính và đề xuất
Ủy ban thấy rằng cách tiếp cận hiện tại của Meta đối với từ "shaheed" khi liên quan đến những cá nhân được xác định là nguy hiểm là quá rộng và hạn chế quyền tự do biểu đạt một cách đáng kể cũng như không tương xứng.
"Shaheed" là từ có ý nghĩa về văn hóa và tôn giáo. Đôi khi, từ này được dùng để biểu thị sự ca ngợi những người chết trong khi thực hiện hành động bạo lực và thậm chí có thể "vinh danh" họ. Tuy nhiên, từ này thường được dùng (kể cả khi nhắc đến cá nhân nguy hiểm) trong việc đưa tin và bình luận trung lập, thảo luận học thuật, tranh luận về nhân quyền và những cách thụ động hơn nữa. Trong số những nghĩa khác, từ "shaheed" được dùng rộng rãi để chỉ những cá nhân tử vong trong khi phục vụ quốc gia, phục vụ mục đích xã hội hoặc là nạn nhân không mong muốn của hành vi bạo lực chính trị xã hội hoặc thảm kịch thiên nhiên. Trong một số cộng đồng người Hồi giáo, từ này thậm chí còn được dùng làm tên và họ. Có lý do chắc chắn để tin rằng nhiều nghĩa của từ "shaheed" dẫn đến việc gỡ lượng lớn tài liệu không nhằm ca ngợi kẻ khủng bố hoặc hành động bạo lực của họ.
Cách tiếp cận của Meta trong việc gỡ nội dung chỉ vì sử dụng từ "shaheed" khi nhắc đến những cá nhân được xác định cố ý bỏ qua độ phức tạp về ngôn ngữ và nhiều trường hợp sử dụng của từ này, xem từ này là luôn và chỉ tương đương với từ tiếng Anh "martyr" (kẻ tử vì đạo). Việc này ảnh hưởng đáng kể đến quyền tự do biểu đạt và quyền tự do truyền thông, hạn chế quá mức diễn ngôn dân sự và có ảnh hưởng tiêu cực nghiêm trọng đến tính bình đẳng và không phân biệt đối xử. Tình trạng thực thi quá mức này ảnh hưởng không tương xứng đến người nói tiếng Ả Rập và người nói những ngôn ngữ khác có từ vay mượn "shaheed". Đồng thời, những cách triển khai khác cho chính sách vềCá nhân và tổ chức nguy hiểm vẫn sẽ hỗ trợ Meta thúc đẩy giá trị an toàn và mục tiêu loại bỏ tài liệu vinh danh kẻ khủng bố khỏi các nền tảng của mình. Do đó, chính sách hiện tại là không tương xứng và không cần thiết.
Để thống nhất chặt chẽ hơn các chính sách và phương pháp thực thi xoay quanh từ "shaheed" với tiêu chuẩn về nhân quyền, Ủy ban đưa ra những đề xuất sau đây (xem mục 6 để biết toàn bộ các đề xuất):
1. Meta nên ngừng giả định rằng từ "shaheed" – khi dùng để chỉ cá nhân được xác định hoặc thành viên vô danh của tổ chức được xác định – luôn vi phạm và không đủ điều kiện áp dụng trường hợp ngoại lệ trong chính sách. Chỉ nên gỡ nội dung gọi cá nhân được xác định là "shaheed" do "nhắc đến không rõ ràng" trong 2 trường hợp. Thứ nhất, khi xuất hiện một trong 3 dấu hiệu bạo lực trở lên: hình ảnh mô tả quân trang/vũ khí, tuyên bố ý định hoặc ủng hộ việc sử dụng hay mang theo quân trang/vũ khí hoặc nhắc đến sự kiện được xác định. Thứ hai, khi nội dung vi phạm chính sách của Meta (ví dụ như do vinh danh hoặc vì nội dung nhắc đến cá nhân được xác định vẫn không rõ ràng đối với nguyên nhân không phải do sử dụng từ "shaheed"). Ở một trong hai trường hợp, nội dung vẫn sẽ đủ điều kiện áp dụng trường hợp ngoại lệ "đưa tin, thảo luận trung lập và lên án".
2. Để làm rõ quy định cấm "nhắc đến không rõ ràng", Meta nên thêm một số ví dụ về nội dung vi phạm, bao gồm cả bài viết gọi cá nhân được xác định là "shaheed" đi kèm một trong 3 dấu hiệu bạo lực trở lên như nêu trong đề xuất số 1.
3. Meta cũng nên cập nhật hướng dẫn nội bộ về chính sách để nêu rõ rằng việc gọi cá nhân được xác định là "shaheed" sẽ không vi phạm trừ khi đi kèm các dấu hiệu bạo lực, đồng thời ngay cả khi xuất hiện những dấu hiệu đó, nội dung có thể vẫn đủ điều kiện áp dụng trường hợp ngoại lệ "đưa tin, thảo luận trung lập hoặc lên án".
Nếu Meta chấp nhận và triển khai các đề xuất này, theo quy tắc hiện có, công ty sẽ tiếp tục gỡ nội dung "vinh danh" cá nhân được xác định, mô tả hành vi bạo lực hay sự thù ghét của họ là thành tựu, hợp pháp hóa hoặc bảo vệ hành động bạo lực hay gây thù ghét của họ, cũng như mọi sự ủng hộ hoặc đại diện cho thực thể nguy hiểm được xác định. Cách tiếp cận được đề xuất của Ủy ban phát sinh từ những đề xuất này sẽ giúp Meta ngừng việc luôn diễn giải từ "shaheed" khi nhắc đến cá nhân được xác định là vi phạm, chỉ gỡ nội dung khi đi kèm các trường hợp vi phạm chính sách khác (ví dụ: vinh danh) hoặc "nhắc đến không rõ ràng" do các dấu hiệu bạo lực. Nội dung như vậy vẫn phải đủ điều kiện áp dụng trường hợp ngoại lệ trong chính sách là "đưa tin, thảo luận trung lập và lên án cá nhân được xác định".
Ủy ban cũng đề xuất Meta nên:
4. Giải thích chi tiết hơn quy trình dùng để xác định các thực thể và sự kiện theo chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm nhằm nâng cao tính minh bạch xoay quanh danh sách này. Meta cũng nên đăng thông tin dạng tổng hợp về tổng số thực thể trong mỗi cấp độ của danh sách thực thể được xác định, cũng như số lượng thực thể được thêm và xóa trong năm qua.
5. Giới thiệu quy trình rõ ràng và hiệu quả để thường xuyên kiểm tra các thực thể được xác định và xóa những thực thể không còn đáp ứng tiêu chí đã đăng nhằm đảm bảo danh sách thực thể theo chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm luôn được cập nhật, đồng thời không thêm các tổ chức, cá nhân và sự kiện không còn đáp ứng định nghĩa về thực thể được xác định của Meta.
6. Giải thích phương thức mà công ty dùng để đánh giá độ chính xác của phương pháp xét duyệt bằng con người và hiệu quả của hệ thống tự động trong quá trình thực thi chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm. Meta cũng nên định kỳ chia sẻ kết quả từ việc đánh giá hiệu quả của những công nghệ phân loại được dùng trong quá trình thực thi chính sách này, cung cấp kết quả theo cách có thể so sánh trên nhiều ngôn ngữ và/hoặc khu vực.
7. Giải thích rõ cách công ty dùng các công nghệ phân loại để tạo dự đoán về trường hợp vi phạm chính sách và cách Meta đặt ra ngưỡng để không xử lý, đưa nội dung vào hàng đợi xét duyệt bằng con người hoặc gỡ nội dung. Meta nên cung cấp thông tin này trong Trung tâm minh bạch của công ty để các bên liên quan được biết.
Toàn bộ lời khuyên về chính sách
1. Yêu cầu của Meta
I. Yêu cầu xin lời khuyên về chính sách
1. Trong yêu cầu của mình (có bản tiếng Anh và tiếng Ả Rập), Meta đã hỏi Ủy ban xem công ty có nên tiếp tục gỡ nội dung sử dụng từ "shaheed" (شهيد) (và các dạng số ít/số nhiều, bao gồm cả biến thể từ vay mượn trong tiếng Ả Rập và những ngôn ngữ khác) để chỉ những cá nhân được xác định là nguy hiểm theo chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm hay không hoặc liệu có cách tiếp cận khác phù hợp hơn với giá trị và trách nhiệm của công ty về nhân quyền hay không. Meta cũng xin hướng dẫn cho những vấn đề tương tự về nội dung có thể phát sinh trong tương lai.
II. Cách tiếp cận của Meta
2. Trước đây, chính sách của Meta về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm nghiêm cấm "ca ngợi, ủng hộ cụ thể hoặc đại diện cho thực thể và cá nhân được xác định" cũng như "sự kiện bạo lực vi phạm" được xác định. Vào ngày 29/12/2023, Meta đã cập nhật chính sách này, gỡ bỏ quy định cấm ca ngợi, đồng thời bổ sung thêm quy định cấm "vinh danh" và "nhắc đến không rõ ràng". Ủy ban đã mở rộng phạm vi xem xét để đánh giá mọi tác động của những thay đổi về chính sách này đối với các kết luận và đề xuất.
3. Yêu cầu xin lời khuyên về chính sách này liên quan đến quy định cấm ca ngợi những cá nhân được xác định, chứ không phải các quy định cấm song song về sự đại diện hoặc ủng hộ cụ thể. So với sự đại diện và ủng hộ cụ thể, Meta xem "ca ngợi" là trường hợp vi phạm ít nghiêm trọng nhất. Meta dành riêng "Cấp độ 1" cho các thực thể nguy hiểm nhất, bao gồm cả tổ chức khủng bố, thù ghét và tội phạm. Khi Meta xác định một "sự kiện bạo lực vi phạm", kẻ gây ra những sự kiện đó cũng được xác định là cá nhân nguy hiểm thuộc Cấp độ 1, do đó việc vinh danh (trước đây là "ca ngợi") họ sẽ bị nghiêm cấm. Sự kiện được xác định bao gồm "tấn công khủng bố, sự kiện thù ghét, hành vi bạo lực với nhiều nạn nhân hoặc cố ý bạo lực với nhiều nạn nhân, giết người hàng loạt hoặc tội ác do lòng thù ghét". Mặc dù Meta kiểm soát danh sách các thực thể được xác định của riêng mình (không công khai), nhưng việc xác định một phần dựa trên danh sách thực thể được xác định của chính phủ Hoa Kỳ (tức là danh sách thực thể được xác định của Meta ít nhất sẽ bao quát như danh sách gốc của chính phủ Hoa Kỳ). Tiêu chuẩn cộng đồng giải thích rằng các thực thể thuộc Cấp độ 1 bao gồm "trùm buôn bán ma túy được xác định đặc biệt (SDNTK)", "tổ chức khủng bố nước ngoài (FTO)" và "kẻ khủng bố toàn cầu được xác định đặc biệt". Những danh sách này của chính phủ Hoa Kỳ được cung cấp công khai lần lượt tại đây, tại đây và tại đây.
4. Trước ngày 29/12/2023 (bản cập nhật chính sách), định nghĩa của Meta về "ca ngợi" bao gồm bày tỏ "thái độ tích cực về một thực thể hoặc sự kiện được xác định", "ca ngợi thành tựu" của một thực thể được xác định, hợp pháp hóa "động cơ của một thực thể được xác định bằng việc tuyên bố rằng hành vi thù ghét, bạo lực hoặc phạm tội của họ là hợp pháp, có đạo đức hoặc có lý do chính đáng/chấp nhận được" và tự điều chỉnh về "hệ tư tưởng cho phù hợp với một thực thể hoặc sự kiện được xác định". Định nghĩa này (hoặc một loạt ví dụ) được thêm vào chính sách nhằm nâng cao tính rõ ràng theo đề xuất của Ủy ban Giám sát ở một trong những trường hợp đầu tiên của chúng tôi (quyết định ở trường hợp Câu trích dẫn của một cá nhân thuộc Đảng Quốc xã, đề xuất số 2). Sau bản cập nhật chính sách vào tháng 12/2023, "vinh danh" được định nghĩa là "hợp pháp hóa hoặc bảo vệ hành động bạo lực hay gây thù ghét của một thực thể được xác định bằng việc tuyên bố rằng các hành động đó có lý lẽ mang tính đạo đức, chính trị, logic hay lý lẽ khác khiến họ chấp nhận hoặc thấy phù hợp" hoặc "mô tả hay ca ngợi hành vi bạo lực hoặc sự thù ghét của một thực thể được xác định là thành tích hoặc thành tựu". Rộng hơn, trong bản cập nhật chính sách, Meta nói rằng công ty sẽ "gỡ nội dung nhắc đến không rõ ràng hoặc không có bối cảnh nếu ý định của người dùng không được nêu rõ". Chính sách này quy định rằng nội dung nêu trên sẽ bao gồm cả "nội dung hài hước không rõ ràng" và "nội dung không có chú thích hoặc nội dung nhắc đến một cách tích cực mà không vinh danh hành vi bạo lực hay sự thù ghét của thực thể được xác định". Tuy nhiên, chính sách không đưa ra ví dụ về loại bài viết sẽ vi phạm quy tắc này. Meta đã thông báo cho Ủy ban rằng công ty sẽ tiếp tục gỡ mọi nội dung gọi cá nhân được xác định là "shaheed". Đối với nội dung nhắc đến nêu trên, công ty giả định rằng từ "shaheed" vi phạm trong mọi bối cảnh, về cơ bản dẫn đến lệnh cấm chung đối với từ này khi dùng để chỉ cá nhân được xác định. Phạm vi của quy định cấm này có thể được minh họa một phần bằng cách tham khảo danh sách thực thể được xác định của chính phủ Hoa Kỳ nêu trên, vì chính sách của Meta nghiêm cấm việc gọi tất cả những cá nhân (và thành viên trong tổ chức) thuộc danh sách tạo riêng của công ty là "shaheed" (hoặc bất kỳ bản dịch nào khác của từ "martyr" (kẻ tử vì đạo)). Đối tượng này bao gồm các thực thể ở nhiều châu lục, chứ không giới hạn ở tổ chức khủng bố hoặc tổ chức thuộc một hệ tư tưởng cụ thể.
5. Công ty mô tả "shaheed" là từ "kính ngữ", được sử dụng bởi nhiều cộng đồng trên khắp các nền văn hóa, tôn giáo và ngôn ngữ. Công ty công nhận rằng từ này có "nhiều nghĩa" và được "dùng để mô tả người chết đột ngột hoặc chết yểu, đôi khi chỉ cái chết danh dự, chẳng hạn như người chết trong một vụ tai nạn hoặc trong một cuộc xung đột/chiến tranh". Meta nói rằng mặc dù "không có nghĩa tương đương trực tiếp với từ này trong tiếng Anh", nhưng bản dịch tiếng Anh phổ biến là "martyr" (kẻ tử vì đạo). Khi gửi yêu cầu đến Ủy ban, trước những thay đổi về chính sách vào tháng 12/2023, Meta nói "chúng tôi giả định rằng từ này nghĩa là "martyr" (kẻ tử vì đạo) và "chính vì cách sử dụng này mà chúng tôi phân loại từ này là cấu thành sự ca ngợi theo chính sách về [Cá nhân và tổ chức nguy hiểm]". Nội dung tham chiếu duy nhất đến quy tắc này trong Tiêu chuẩn cộng đồng hiển thị công khai là ví dụ về các cụm từ sẽ vi phạm quy định cấm ca ngợi. Trong số những ví dụ khác, Meta đã thêm một cụm từ gọi kẻ khủng bố bị kết tội ở Hoa Kỳ là "martyr" (kẻ tử vì đạo). Trong phiên bản tiếng Ả Rập của chính sách, Meta đã sử dụng cùng một ví dụ, dịch từ "martyr" (kẻ tử vì đạo) là "shaheed". Ví dụ về "martyr" (kẻ tử vì đạo)/"shaheed" đã bị gỡ trong bản cập nhật vào tháng 12/2023 của Tiêu chuẩn cộng đồng hiển thị công khai, mặc dù Meta đã thông báo cho Ủy ban rằng từ này vẫn vi phạm và người kiểm duyệt được chỉ dẫn gỡ nội dung chứa từ đó.
6. Meta không áp dụng các trường hợp ngoại lệ trong chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm cho việc sử dụng từ "shaheed" khi nhắc đến cá nhân được xác định. Các trường hợp ngoại lệ này cho phép "đưa tin, thảo luận trung lập hoặc lên án" cá nhân được xác định. Việc gỡ nội dung có chứa từ "shaheed" do "ca ngợi" cá nhân được xác định sẽ dẫn đến mức "cảnh cáo" nghiêm trọng cho người dùng, trong đó các lần cảnh cáo nghiêm trọng tích lũy dẫn đến lệnh trừng phạt nhanh hơn, chẳng hạn như đình chỉ hay vô hiệu hóa tài khoản hoặc trang. Trường hợp không thể áp dụng ngoại lệ cho quy tắc về từ "shaheed" không được giải thích trong Tiêu chuẩn cộng đồng hiển thị công khai.
7. Meta đã giải thích rằng việc công ty xử lý từ "shaheed" sẽ thúc đẩy giá trị tăng cường tính an toàn vì dưới góc nhìn của công ty, nội dung này có thể "góp phần gia tăng nguy cơ gây hại ngoài đời". Đồng thời, Meta công nhận rằng từ tiếng Anh "martyr" (kẻ tử vì đạo) không phải là bản dịch đầy đủ của "shaheed". Do nhiều nghĩa của từ "shaheed" và những khó khăn trong việc xem xét bối cảnh và ý định của người dùng trên quy mô lớn, Meta chấp nhận rằng công ty đã và đang gỡ các phát ngôn "không góp phần gia tăng nguy cơ gây hại" và "không nhằm ca ngợi cá nhân được xác định, cụ thể là trong số những người nói tiếng Ả Rập". Ví dụ như trường hợp gỡ nội dung khi từ "shaheed" được dùng để đưa tin hoặc thảo luận trung lập về sự chết yểu của cá nhân được xác định, chứ không phải ca ngợi (hay vinh danh) họ hoặc hành vi của họ.
8. Vào ngày 29/08/2023, Meta đã cập nhật trường hợp cho phép trong chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm để thêm định nghĩa "đưa tin", "thảo luận trung lập" và "lên án", cũng như ví dụ minh họa về từng trường hợp ngoại lệ. Đồng thời, Meta đã mở rộng nội dung mô tả trường hợp cho phép này để công nhận rằng người dùng có thể nhắc đến thực thể được xác định "trong bối cảnh diễn ngôn xã hội và chính trị". Các ví dụ minh họa về nội dung được phép đều bị gỡ trong bản cập nhật chính sách vào tháng 12/2023, mặc dù bản thân trường hợp cho phép thì vẫn còn. Các ví dụ đã được thêm lại trong bản cập nhật chính sách vào ngày 08/02/2024. Tuy nhiên, cả bản cập nhật vào tháng 12/2023 lẫn tháng 02/2024 đều không nêu rõ rằng nội dung nhắc đến cá nhân/tổ chức được xác định theo cách không rõ ràng hoặc không có bối cảnh sẽ không đủ điều kiện áp dụng các trường hợp ngoại lệ này, vì nội dung đó được xác định do thiếu ý định được nêu rõ trong chính bài viết.
9. Meta đã bắt đầu quá trình phát triển chính sách vào năm 2020 để đánh giá lại cách công ty tiếp cận từ "shaheed". Trong quá trình này, họ đã tiến hành một nghiên cứu tổng quan và tham khảo ý kiến của các bên liên quan. Từ sự tương tác với các bên liên quan, Meta rút ra kết luận chính là nghĩa của từ "shaheed" phụ thuộc vào bối cảnh và "trong một số trường hợp, từ này không còn mang nghĩa nhạy cảm cũng như không gợi liên tưởng đến sự ca ngợi". Đồng thời, trong một số trường hợp, từ "shaheed" chắc chắn được dùng và hiểu là ca ngợi cá nhân được xác định. Việc xác định điểm khác biệt về ý định trong một bài viết vốn luôn thách thức, đặc biệt là trên quy mô lớn. Trong quá trình này, như nêu trong yêu cầu, Meta đã xác định 2 lựa chọn chính sách là giải pháp thay thế khả thi cho việc sử dụng cách xử lý từ "shaheed" hiện tại. Tuy nhiên, không có sự đồng thuận giữa các bên liên quan về việc lựa chọn nào tốt hơn và Meta chưa quyết định được cách tiếp cận mới. Công ty nhấn mạnh rằng do khối lượng lớn nội dung trên các nền tảng của Meta nên mối lo ngại thiết thực hàng đầu là liệu việc thực thi chính sách sửa đổi có đạt hiệu quả trên quy mô lớn hay không.
III. Những thay đổi về chính sách mà Meta yêu cầu Ủy ban xem xét
10. Meta đã trình bày các lựa chọn chính sách sau đây để Ủy ban xem xét, trước khi thay thế quy định cấm "ca ngợi" bằng quy định cấm "vinh danh" và "nhắc đến không rõ ràng".
1) Tiếp tục gỡ mọi nội dung sử dụng từ "shaheed" để chỉ cá nhân được xác định là nguy hiểm theo chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm.
2) Cho phép nội dung gọi cá nhân được xác định là "shaheed" khi đáp ứng các điều kiện sau: (i) dùng trong bối cảnh được cho phép theo chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm (ví dụ: lên án, đưa tin, tranh luận học thuật, diễn ngôn xã hội và chính trị); (ii) không có thêm nội dung ca ngợi, đại diện hoặc ủng hộ cụ thể cá nhân được xác định (ví dụ: bài viết không thể hiện rõ sự ca ngợi kẻ gây ra vụ tấn công khủng bố hoặc hợp pháp hóa hành vi bạo lực của họ); và (iii) nội dung không có dấu hiệu bạo lực. Theo đề xuất của Meta, các dấu hiệu gồm: hình ảnh mô tả quân trang; tuyên bố ý định hoặc ủng hộ việc sử dụng hay mang theo quân trang/vũ khí; nhắc đến ngôn từ quân sự; nhắc đến đốt phá, cướp bóc hay thực hiện hành động phá hủy khác đối với tài sản; nhắc đến vụ bạo lực ngoài đời đã biết; và tuyên bố ý định, kêu gọi hành động, đại diện, hỗ trợ hoặc ủng hộ hành vi bạo lực đối với mọi người.
3) Gỡ nội dung sử dụng từ "shaheed" để nhắc đến cá nhân được xác định là nguy hiểm theo chính sách của Meta về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm chỉ khi có thêm nội dung ca ngợi, đại diện hay ủng hộ cụ thể hoặc dấu hiệu bạo lực. Các dấu hiệu này giống như đã nêu ở lựa chọn 2.
11. Cả lựa chọn thứ hai và thứ ba đều nhằm hiểu được trường hợp sử dụng từ "shaheed" trong bối cảnh cụ thể hơn và có vẻ không phân tích nhiều về kết quả dự kiến. 2 lựa chọn này có vẻ vẫn gần trong phạm vi hơn khi Meta mở rộng phạm vi ngoại lệ theo bối cảnh đối với quy định cấm ca ngợi (hiện giờ là vinh danh) nói chung (xem đoạn 8 ở trên). Sau khi hỏi Meta về điểm khác biệt trong việc áp dụng và kết quả của 2 lựa chọn này, Ủy ban hiểu được điểm khác biệt chính là lựa chọn thứ hai sẽ yêu cầu Meta phải tìm kiếm và xác nhận rằng một trong các trường hợp ngoại lệ (đưa tin, thảo luận trung lập, lên án) được áp dụng cho nội dung, trong khi lựa chọn thứ ba sẽ bỏ qua bước đó và chỉ xem xét liệu bài viết có thêm cả nội dung ca ngợi (hiện giờ là "vinh danh" hoặc "nhắc đến không rõ ràng") hoặc một trong 6 dấu hiệu bạo lực đã nêu hay không. Liên quan đến tất cả lựa chọn được đề xuất của Meta, chính sách sẽ được áp dụng theo cách bất kỳ nội dung nào nhắc đến hoặc mô tả cá nhân nguy hiểm được xác định mà ý định còn mơ hồ hoặc không rõ ràng đều mặc định bị xem là vi phạm, do đó buộc người dùng phải nêu rõ ý định. Những thay đổi vào tháng 12/2023 đưa trường hợp áp dụng này vào Tiêu chuẩn cộng đồng về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm, giải thích rằng đối với các thực thể và sự kiện được xác định thuộc Cấp độ 1, chính sách này cấm "nội dung nhắc đến không rõ ràng hoặc không có bối cảnh", bao gồm cả "nội dung hài hước không rõ ràng, nội dung không có chú thích hoặc nội dung nhắc đến một cách tích cực mà không vinh danh hành vi bạo lực hay sự thù ghét của thực thể được xác định". Ví dụ: ảnh chụp cá nhân được xác định (mà không có thêm từ hay bình luận nào) sẽ bị gỡ theo chính sách cấm nội dung nhắc đến không rõ ràng vì ý định của người dùng không đủ rõ ràng.
12. Mặc dù Ủy ban đã xem xét các lựa chọn mà Meta đưa ra, nhưng họ cũng cân nhắc các lựa chọn khác và xem xét những thay đổi về chính sách vào tháng 12/2023. Ngoài ra, do Meta trực tiếp yêu cầu Ủy ban đưa ra các đề xuất về chính sách để giải quyết những thách thức tương tự trong tương lai, nên Ủy ban đã đánh giá các vấn đề liên quan xoay quanh quá trình thực thi và các phương pháp đảm bảo tính minh bạch của Meta ở những lĩnh vực rõ ràng trong lời khuyên về chính sách này. Tuy nhiên, điều này cũng ảnh hưởng đến quyền tự do biểu đạt và các nhân quyền khác trên phạm vi rộng hơn.
IV. Những câu hỏi mà Ủy ban đặt ra cho Meta
13. Ủy ban đã đặt ra 41 câu hỏi bằng văn bản cho Meta. Các câu hỏi liên quan đến lý do xây dựng chính sách của Tiêu chuẩn cộng đồng về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm, bằng chứng về hành vi gây hại có thể phát sinh từ việc cho phép "ca ngợi" trên các nền tảng của Meta, quy trình thực thi tự động và bằng con người của Meta, quy trình xác định và danh sách các thực thể được xác định của Meta, hệ thống cảnh cáo của Meta và những ảnh hưởng trong thực tế khi áp dụng lựa chọn chính sách 2 hoặc 3. Vào tháng 10/2023, Ủy ban đã đặt ra những câu hỏi tiếp theo về xu hướng nội dung của từ "shaheed" liên quan đến vụ tấn công khủng bố Israel vào ngày 07/10 và hành động ứng phó quân sự liên tục của Israel, cũng như liệu bản phân tích về các lựa chọn chính sách mà Meta trình lên Ủy ban trong yêu cầu có thay đổi do cuộc khủng hoảng hiện tại hay không. Ủy ban đã đặt ra 3 câu hỏi bổ sung về bản cập nhật chính sách vào ngày 29/12/2023 của Meta. Tổng cộng 40 câu hỏi được giải đáp và 1 câu hỏi mới được trả lời một phần. Meta chỉ cung cấp danh sách các thực thể được xác định thuộc Cấp độ 1 cho Ủy ban, chứ không chia sẻ danh sách các thực thể thuộc Cấp độ 2 và 3, họ giải thích rằng "ca ngợi" chỉ bị cấm khi nhắc đến Cấp độ 1.
2. Sự tương tác với bên liên quan
14. Ủy ban Giám sát đã nhận được 101 bình luận công khai đáp ứng điều khoản về nội dung gửi. Tổng cộng 72 bình luận được gửi từ Hoa Kỳ và Canada; 15 bình luận đến từ Trung Đông và Bắc Phi; 8 bình luận đến từ châu Âu; 3 bình luận đến từ châu Á Thái Bình Dương và châu Đại Dương; 2 bình luận đến từ Mỹ La tinh và Caribe; và 1 bình luận đến từ Trung và Nam Á. Tất cả bình luận đều nhận được trước ngày 10/04/2023. Để đọc các bình luận công khai được gửi kèm theo sự đồng ý đăng, hãy nhấp vào đây.
15. Nội dung gửi chứa nhiều vấn đề. Nhiều nội dung đã giải thích nhiều nghĩa của từ "shaheed" và do đó là ảnh hưởng tiêu cực từ cách Meta mặc định xử lý từ này là "ca ngợi" đến quyền tự do biểu đạt, cụ thể là tài liệu về phát ngôn chính trị và nhân quyền. Nội dung gửi cũng đề cập đến những mối lo ngại về việc sử dụng quy trình tự động hóa khi thực thi, cũng như danh sách các thực thể được xác định của Meta, vấn đề về tính minh bạch và sự thiên vị có thể xảy ra trong quy trình xác định. Các nội dung gửi khác bày tỏ mối lo ngại rằng những thay đổi về chính sách có thể dẫn đến việc chuẩn hóa nhóm khủng bố và gia tăng bạo lực, cụ thể là ở Israel và Lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng.
16. Ủy ban đã tổ chức 3 hội nghị bàn tròn gồm các bên liên quan trong khu vực cho Tây Nam Á và Bắc Phi, châu Phi Hạ Sahara và Đông Nam Á. Ngoài ra, còn có 2 hội nghị bàn tròn chuyên môn, 1 hội nghị về quy trình tự động hóa trong việc kiểm duyệt nội dung và 1 hội nghị về chống khủng bố và nhân quyền. Người tham gia đã nhấn mạnh rằng từ "shaheed" có nhiều nghĩa. Martyrdom (chết vì nghĩa) là một nghĩa khả thi, bao gồm cả cái chết của cá nhân khi thực hiện hành động khủng bố. Tuy nhiên, từ "shaheed" cũng thường được dùng trong những bối cảnh khác, chẳng hạn như mô tả nạn nhân của hành vi bạo lực trong những vụ tấn công đó. Nhiều người tham gia – bao gồm cả thành viên cộng đồng bị ảnh hưởng, chuyên gia chống khủng bố và chuyên gia kiểm duyệt nội dung – đã bày tỏ mối lo ngại về sự thiên vị trong chính sách và thảo luận về tác động tiêu cực của nó đến quyền tự do biểu đạt, cụ thể là đối với người nói tiếng Ả Rập và những cộng đồng khác sử dụng từ "shaheed". Các chủ đề khác bao gồm sự thiếu bằng chứng cho thấy mối liên kết thông thường giữa việc sử dụng từ "shaheed" khi nhắc đến những cá nhân được xác định và hành vi gây hại ngoài đời. Đây cũng là điều mà các chuyên gia chống khủng bố và an ninh quốc gia nhấn mạnh. Tương tự, có những mối lo ngại rằng việc không kiểm duyệt từ này sẽ cho phép chuẩn hóa các cá nhân được xác định và tổ chức của họ, dẫn đến việc sử dụng mạng xã hội cho hoạt động chiêu mộ và các hình thức ủng hộ cụ thể khác. Các chủ đề khác bao gồm mối lo ngại về chất lượng của quy trình tự động hóa mà Meta sử dụng khi kiểm duyệt nội dung có chứa từ này và lời kêu gọi của người tham gia nhằm tăng tính minh bạch xoay quanh việc sử dụng, cũng như xoay quanh danh sách các thực thể được xác định và quy trình xác định của Meta.
17. Để xem báo cáo về Hội nghị bàn tròn sự tương tác với bên liên quan, vui lòng nhấp vào đây (đối với phiên bản tiếng Ả Rập, vui lòng nhấp vào đây).
3. Thẩm quyền và phạm vi hoạt động của Ủy ban Giám sát
18. Meta có thể yêu cầu Ủy ban đưa ra lời khuyên về chính sách (Mục 7.3 của Điều 3 trong Điều lệ) và Ủy ban có quyền chấp nhận hoặc từ chối các yêu cầu của Meta (Mục 2.1.3 của Điều 2 trong Quy chế). Những lời khuyên này mang tính tư vấn (Mục 7.3 của Điều 3 trong Điều lệ). Meta phải phản hồi lời khuyên này trong vòng 60 ngày đăng (Mục 2.3.2 của Điều 2 trong Quy chế). Ủy ban sẽ giám sát quá trình triển khai các đề xuất mà Meta cam kết thực hiện. Ngoài ra, Ủy ban có thể sẽ theo dõi tiếp bất kỳ đề xuất nào trước đây trong các quyết định cuối cùng của mình.
4. Nguồn căn cứ và hướng dẫn
I. Đề xuất trước đây của Ủy ban Giám sát
19. Trong các trường hợp trước đây, Ủy ban đã đề xuất Meta nên làm rõ và thu hẹp phạm vi của chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm, đồng thời cải thiện trình tự công bằng và tính minh bạch xoay quanh việc thực thi.
20. Liên quan đến việc cải thiện tính rõ ràng của chính sách và thu hẹp phạm vi, Ủy ban đã đề xuất Meta nên:
- Thu hẹp định nghĩa "ca ngợi" trong hướng dẫn Câu hỏi đã biết dành cho người xét duyệt (Nhắc đến Taliban trong tin bài, đề xuất số 3).
- Sửa đổi hướng dẫn nội bộ để nêu rõ rằng trường hợp cho phép "đưa tin" trong chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm bao gồm các nhận định tích cực trong tin bài về các thực thể được xác định, cũng như cách phân biệt nội dung này với nội dung "ca ngợi" bị cấm (Nhắc đến Taliban trong tin bài, đề xuất số 4).
- Bổ sung các tiêu chí và ví dụ minh họa vào chính sách này nhằm gia tăng sự hiểu biết về các trường hợp ngoại lệ thảo luận trung lập, lên án và đưa tin (Bài viết của Al-Jazeera được chia sẻ, đề xuất số 1).
- Cập nhật lý do xây dựng chính sách để cho thấy rằng việc tôn trọng quyền tự do biểu đạt và các nhân quyền khác có thể làm tăng giá trị an toàn của Meta, đồng thời nêu chi tiết hơn các "hành vi gây hại ngoài đời" mà chính sách muốn ngăn chặn và loại bỏ trong trường hợp giá trị bày tỏ ý kiến bị đè nén (Lệnh biệt giam Öcalan, đề xuất số 4).
- Giải thích cách người dùng có thể làm rõ ý định phía sau bài viết để đủ điều kiện áp dụng trường hợp ngoại lệ trong chính sách cho bài viết đó (Lệnh biệt giam Öcalan, đề xuất số 6).
- Giải thích và đưa ra ví dụ về trường hợp áp dụng các từ quan trọng trong chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm, bao gồm cả nghĩa của từ "ca ngợi", đồng thời cung cấp hướng dẫn rõ ràng hơn cho người dùng về cách làm rõ ý định (Câu trích dẫn của một cá nhân thuộc Đảng Quốc xã, đề xuất số 2).
21. Liên quan đến hệ thống cảnh cáo của Meta, Ủy ban đã đề xuất Meta nên:
- Giải thích một cách rõ ràng, toàn diện và dễ hiểu về quy trình đưa ra các hình phạt cũng như biện pháp cảnh cáo nhằm hạn chế trang cá nhân, trang, nhóm và tài khoản trên Facebook, Instagram (Đình chỉ quyền sử dụng của cựu Tổng thống Trump, đề xuất số 15).
- Công khai giải thích hệ thống cảnh cáo gồm 2 quy trình theo cách toàn diện và dễ hiểu hơn, cung cấp thêm thông tin cơ bản về mức "cảnh cáo nghiêm trọng" (Nhắc đến Taliban trong tin bài, đề xuất số 2).
- Cung cấp cho người dùng thông tin dễ hiểu vềsố lần vi phạm, hình phạt và biện pháp cảnh cáo được áp dụng cho họ, cũng như hậu quả nếu vi phạm trong tương lai (Đình chỉ quyền sử dụng của cựu Tổng thống Trump, đề xuất số 16).
22. Liên quan đến tính minh bạch, Ủy ban đã đề xuất Meta nên:
- Chia sẻ công khai danh sách các thực thể được xác định hoặc ít nhất là đưa ra ví dụ minh họa về các thực thể được xác định (Câu trích dẫn của một cá nhân thuộc Đảng Quốc xã, đề xuất số 3).
- Cải thiện báo cáo thực thi bằng cách cung cấp thông tin chia nhỏ theo khu vực và quốc gia về số lần hạn chế trang cá nhân, trang và tài khoản (ngoài quyết định gỡ nội dung) (Đình chỉ quyền sử dụng của cựu Tổng thống Trump, đề xuất số 17).
- Bổ sung thông tin toàn diện hơn, được chia nhỏ theo khu vực và ngôn ngữ về tỷ lệ sai sót khi thực thi các quy tắc liên quan đến hành vi "ca ngợi", "ủng hộ" cá nhân và tổ chức nguy hiểm (Lệnh biệt giam Öcalan, đề xuất số 12).
- Tăng cường thông tin công khai về tỷ lệ sai sót và hiển thị tỷ lệ này theo quốc gia và ngôn ngữ đối với từng Tiêu chuẩn cộng đồng (Mối quan ngại của người Punjab về RSS tại Ấn Độ, đề xuất số 3).
23. Liên quan đến quy trình tự động hóa, Ủy ban đã đề xuất Meta nên:
- Thông báo cho người dùng khi quy trình tự động hóa được dùng để triển khai hành động thực thi nhằm vào nội dung của họ, bao gồm cả nội dung mô tả dễ hiểu về ý nghĩa của hành động này (Triệu chứng của bệnh ung thư vú và ảnh khỏa thân, đề xuất số 3).
- Mở rộng báo cáo minh bạch để công khai dữ liệu về số lần quyết định gỡ tự động theo Tiêu chuẩn cộng đồng, cùng với tỷ lệ hủy bỏ các quyết định trên vào thời điểm sau khi có sự tham gia của chuyên viên xét duyệt (Triệu chứng của bệnh ung thư vú và ảnh khỏa thân, đề xuất số 6).
- Công khai tỷ lệ sai sót về nội dung bị thêm nhầm vào trung tâm Dịch vụ so khớp tệp phương tiện dùng để phát hiện nội dung vi phạm, được chia nhỏ theo từng chính sách nội dung và cung cấp thông tin này trong báo cáo minh bạch. Báo cáo này nên bao gồm thông tin về cách nội dung bị thêm vào trung tâm và những hoạt động mà công ty thực hiện để giảm bớt sai sót trong quy trình này (Tranh biếm họa về cảnh sát Colombia, đề xuất số 3).
- Đưa ra giải thích công khai về việc tự động ưu tiên và đóng đơn kháng nghị (Khẩu hiệu biểu tình tại Iran, đề xuất số 7).
24. Để xem trạng thái triển khai của những đề xuất trước đây vào thời điểm hoàn thiện lời khuyên này, vui lòng nhấp vào đây (đối với phiên bản tiếng Ả Rập, vui lòng nhấp vào đây).
II. Giá trị và trách nhiệm của Meta về nhân quyền
25. Bản phân tích và đề xuất của Ủy ban trong lời khuyên về chính sách này dựa trên các giá trị và trách nhiệm của Meta về nhân quyền.
26. Meta mô tả bày tỏ ý kiến là giá trị "quan trọng nhất", lưu ý rằng có thể giới hạn khả năng bày tỏ ý kiến để phục vụ cho 4 giá trị khác, trong đó an toàn là giá trị phù hợp nhất cho lời khuyên về chính sách này. Để bảo vệ giá trị an toàn, Meta sẽ "gỡ nội dung có thể góp phần gia tăng nguy cơ gây tổn hại về an toàn thể chất của con người". Meta cũng không cho phép "nội dung đe dọa mọi người" vì nội dung đó "có khả năng uy hiếp, tẩy chay người khác hoặc dập tắt quyền bày tỏ của họ".
27. Vào ngày 16/03/2021, Meta công bố Chính sách về nhân quyền tại doanh nghiệp, trong đó trình bày cam kết rằng công ty sẽ tôn trọng các quyền theo Nguyên tắc chỉ đạo của Liên Hợp Quốc về kinh doanh và nhân quyền (UNGP). UNGP (do Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc phê chuẩn vào năm 2011) thiết lập một khung tự nguyện cho các trách nhiệm của doanh nghiệp tư nhân về nhân quyền. Trong số những điều khác, các trách nhiệm này có nghĩa là công ty "không được xâm phạm nhân quyền của người khác và phải giải quyết những tác động tiêu cực về nhân quyền có liên quan đến họ", (Nguyên tắc 11, UNGP). Các công ty phải: "(a) Tránh gây ra hoặc góp phần gây ra tác động tiêu cực đến nhân quyền thông qua các hoạt động của chính họ và giải quyết những tác động đó nếu có; (b) Tìm cách phòng ngừa hoặc giảm thiểu tác động tiêu cực về nhân quyền có liên quan trực tiếp đến hoạt động, sản phẩm hay dịch vụ của họ thông qua các mối quan hệ kinh doanh, ngay cả khi họ không góp phần gây ra những tác động đó", (Nguyên tắc 13, UNGP).
28. Trong yêu cầu gửi cho Ủy ban, Meta công nhận rằng các hoạt động kiểm duyệt nội dung của công ty có thể tác động tiêu cực đến quyền tự do biểu đạt. Đoạn 2 của Điều 19 trong Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị (ICCPR) cung cấp phạm vi bảo vệ rộng cho quyền này, vì tầm quan trọng của nó đối với diễn ngôn chính trị, đồng thời Ủy ban Nhân quyền đã lưu ý rằng đoạn này cũng bảo vệ nội dung biểu đạt có thể mang tính xúc phạm nghiêm trọng (Chú giải chung số 34, các đoạn 11, 13 và 38). Nếu nhà nước áp dụng các biện pháp hạn chế đối với quyền biểu đạt thì những biện pháp đó phải đáp ứng yêu cầu về tính hợp pháp, mục đích chính đáng, cũng như tính cần thiết và tương xứng (đoạn 3 của Điều 19 trong ICCPR). Những yêu cầu nêu trên thường được gọi là "quy trình kiểm tra 3 yếu tố". Ủy ban dùng khung này để diễn giải cam kết tự nguyện của Meta về nhân quyền, liên quan đến cả quyết định riêng lẻ về nội dung ở bước xem xét lại và cách tiếp cận rộng hơn của công ty đối với việc quản lý nội dung. Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hợp Quốc về quyền tự do biểu đạt và bày tỏ ý kiến đã nêu rằng mặc dù "các công ty không có nghĩa vụ như Chính phủ, nhưng với tầm ảnh hưởng của mình, họ phải đánh giá những câu hỏi giống vậy liên quan đến việc bảo vệ quyền tự do biểu đạt của người dùng", (đoạn 41 trong Báo cáo A/74/486).
29. Tất cả mọi người đều được bảo đảm quyền tự do biểu đạt như nhau. Mọi biện pháp hạn chế đối với quyền này đều không được phân biệt đối xử, kể cả dựa trên tôn giáo hay niềm tin, ngôn ngữ nói hoặc nguồn gốc quốc gia (Điều 2 và 26 trong ICCPR).
Tính hợp pháp (sự rõ ràng và khả năng tiếp cận của các quy tắc)
30. Mọi biện pháp hạn chế đối với quyền tự do biểu đạt đều phải dễ hiểu, đủ rõ ràng về phạm vi, ý nghĩa và tính hiệu lực để chỉ dẫn cho người dùng cũng như người xét duyệt nội dung về nội dung nào được phép hoặc bị cấm. Khi quy tắc thiếu sự rõ ràng hoặc độ chính xác, có thể quá trình thực thi sẽ diễn ra tùy tiện và không nhất quán (đoạn 46 trong báo cáo A/HRC/38/35 do Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hợp Quốc thực hiện). Trước đây, Ủy ban đã chỉ trích sự thiếu rõ ràng trong chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm, đồng thời đưa ra những đề xuất để Meta cải thiện chính sách đó (Lệnh biệt giam Öcalan, đề xuất số 4 và số 6; Bài viết của Al-Jazeera được chia sẻ, đề xuất số 1; Nhắc đến Taliban trong tin bài, đề xuất số 3 và số 4). Sau đó, Meta đã triển khai các đề xuất của Ủy ban để làm rõ định nghĩa của từ ca ngợi.
31. Tuy nhiên, bản cập nhật vào tháng 12/2023 của Meta cho chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm lại gây ra những mối lo ngại mới về tính hợp pháp. Mặc dù Meta đưa ra ví dụ về các bài viết vi phạm quy định cấm "đại diện", "ủng hộ" và "vinh danh", nhưng lại không cung cấp ví dụ về trường hợp vi phạm "nhắc đến không rõ ràng". Các đề xuất của Ủy ban trong lời khuyên về chính sách này nhằm cải thiện hơn nữa sự rõ ràng và khả năng tiếp cận trong các quy tắc của Meta.
Mục đích chính đáng
32. Đoạn 3 của Điều 19 trong ICCPR quy định rằng mọi biện pháp hạn chế đối với quyền tự do đều phải theo đuổi mục đích chính đáng, trong đó có bảo vệ quyền của người khác cũng như lợi ích xã hội rộng hơn, chẳng hạn như an ninh quốc gia (xem thêm Chú giải chung số 34, các đoạn 21 và 30). Phần lý do xây dựng chính sách của Meta cho Tiêu chuẩn cộng đồng về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm giải thích rằng Meta tìm cách "ngăn chặn và loại bỏ hành vi gây hại ngoài đời". Ủy ban thấy rằng trong nhiều trường hợp, điều này phù hợp với mục đích chính đáng là bảo vệ quyền của người khác, bao gồm cả quyền được sống (Điều 6 trong ICCPR). Trước đây, Ủy ban cũng công nhận rằng việc ca ngợi thực thể được xác định có thể tiềm ẩn nguy cơ gây hại đến quyền của người khác, đồng thời việc tìm cách giảm thiểu những hành vi gây hại đó thông qua quy định cấm ca ngợi trong Tiêu chuẩn cộng đồng về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm là mục đích chính đáng (Nhắc đến Taliban trong tin bài).
Tính cần thiết và tương xứng
33. Mọi biện pháp hạn chế đối với quyền tự do biểu đạt "phải phù hợp để thực hiện chức năng bảo vệ; phải là công cụ ít xâm phạm nhất trong số những công cụ có thể thực hiện chức năng bảo vệ; phải tương xứng với lợi ích cần được bảo vệ", (đoạn 34 trong Chú giải chung số 34).
34. Nghị quyết 1624 của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (UNSC) (2005) kêu gọi các nước (khi cần thiết và thích hợp cũng như tuân thủ các nghĩa vụ của họ theo luật quốc tế) "dùng luật pháp nghiêm cấm khích nộ hành động khủng bố", (đoạn 1a). Những nghị quyết tiếp theo đã bày tỏ mối lo ngại về việc các tổ chức khủng bố sử dụng Internet (Nghị quyết 2178 (2014) và Nghị quyết 2396 của UNSC (2017)). Mặc dù những nghị quyết này tái khẳng định rằng các nước nên giải quyết và ngăn chặn khủng bố dựa trên nghĩa vụ của họ theo luật nhân quyền quốc tế, nhưng Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hợp Quốc về vấn đề thúc đẩy và bảo vệ nhân quyền cũng như các quyền tự do căn bản trong khi chống khủng bố đã bày tỏ mối lo ngại về tính mơ hồ của những luật muốn triển khai các nghĩa vụ của họ, bao gồm cả những nghĩa vụ liên quan đến quyền biểu đạt trên mạng, cũng như sự chú trọng vào nội dung phát ngôn chứ không phải ý định của người nói hoặc ảnh hưởng của phát ngôn đó đến người khác (đoạn 37 trong Báo cáo A/HRC/40/52). Báo cáo viên đặc biệt đã kết luận rằng việc hình sự hóa hành động tuyên truyền khủng bố "yêu cầu có xác suất hợp lý rằng nội dung biểu đạt được đề cập sẽ khích nộ hành động khủng bố, do đó thiết lập mức độ liên kết thông thường hoặc nguy cơ thực tế dẫn đến kết quả bị bài trừ", (cùng nguồn nêu trên). Tuyên bố chung về Internet và các biện pháp chống khủng bố giữa Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hợp Quốc về quyền tự do biểu đạt, Đại diện của OSCE về quyền tự do truyền thông và Báo cáo viên đặc biệt của OAS về quyền tự do biểu đạt (từ ngày 21/12/2005) nêu rằng nếu không cho thấy rõ là phát ngôn được đề cập cấu thành lời kêu gọi người khác tham gia hành động khủng bố một cách trực tiếp và cố ý, cũng như trực tiếp làm tăng khả năng xảy ra hành động khủng bố, một nước không được phép hạn chế và trừng phạt phát ngôn bằng các biện pháp trừng phạt (đoạn 39). Báo cáo viên đặc biệt về quyền tự do biểu đạt cũng đặt ra mức ngưỡng cao trong báo cáo A/HRC/17/27 (ngày 16/05/2011, đoạn 36), lưu ý rằng chỉ nên giới hạn nội dung biểu đạt cho mục đích an ninh hoặc chống khủng bố khi "(a) nội dung biểu đạt nhằm khích nộ hành vi bạo lực sắp xảy ra; (b) có khả năng sẽ khích nộ hành vi bạo lực đó; và (c) có mối liên hệ trực tiếp và tức thì giữa nội dung biểu đạt với khả năng hoặc sự xuất hiện của hành vi bạo lực đó". Theo Ủy ban Nhân quyền, khi các biện pháp chống khủng bố nghiêm cấm một số phát ngôn, các từ như "khuyến khích", "vinh danh" và "ca ngợi" phải "được định nghĩa hẹp" và không được "hạn chế quá mức vai trò quan trọng của phương tiện truyền thông trong việc cung cấp cho mọi người thông tin về các hành động khủng bố", (Chú giải chung số 34, các đoạn 30 và 46).
35. Mặc dù các nguyên tắc và tiêu chuẩn này là điểm khởi đầu quan trọng cho bản phân tích của Ủy ban, nhưng các nghĩa vụ và giới hạn mà luật nhân quyền quốc tế áp dụng cho các nước không giống với trách nhiệm và quyền tự quyết mà một công ty tư nhân có thể có trong lĩnh vực này. Việc một nước áp dụng các biện pháp trừng phạt hình sự không tương đương với việc kiểm duyệt nội dung trên nền tảng mạng xã hội. Ủy ban công nhận rằng Meta (với vai trò là công ty tư nhân chứ không phải một nước) đôi khi có thể tiếp cận nội dung biểu đạt theo cách hạn chế hơn so với mức độ chính đáng của một nước, xem xét đến cả giá trị của công ty (xem các đoạn 27 – 28 ở trên) lẫn thách thức riêng biệt của việc kiểm duyệt nội dung trên quy mô lớn. Theo Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hợp Quốc về quyền tự do biểu đạt: "Khi các quy tắc của công ty khác với tiêu chuẩn quốc tế, công ty phải đưa ra trước lời giải thích hợp lý về điểm khác biệt chính sách, theo cách nêu rõ sự khác biệt", (báo cáo về ngôn từ gây thù ghét trên mạng do Báo cáo viên đặc biệt về quyền tự do biểu đạt thực hiện, đoạn 48 trong A/74/486, ngày 09/10/2019). Trong nhiều quyết định trước đây, Ủy ban đã khám phá cách chuyển đổi tiêu chuẩn quốc tế áp dụng với các nước thành trách nhiệm của công ty về nhân quyền sao cho thích hợp, khi đánh giá yêu cầu về tính tương xứng, vì Ủy ban cũng muốn đạt được kết quả với lời khuyên về chính sách này.
36. Các quyết định trước đây của Ủy ban liên quan đến Tiêu chuẩn cộng đồng về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm cũng đã xem xét trách nhiệm của Meta về nhân quyền xoay quanh trường hợp "ca ngợi" thực thể được xác định. Mặc dù việc ngăn chặn các thực thể được xác định lạm dụng nền tảng của Meta để khích nộ bạo lực – cũng như chiêu mộ hoặc tham gia các hình thức ủng hộ cụ thể khác – là mục đích chính đáng, nhưng Ủy ban đã thấy nhiều trường hợp trong đó phạm vi rộng hoặc tính không chính xác của quy định cấm "ca ngợi" đã hạn chế quyền biểu đạt của người dùng một cách không cần thiết và không tương xứng. Ví dụ: Ủy ban đã lật lại quyết định gỡ một bài viết của tờ báo tiếng Urdu về thông báo kế hoạch thiết lập lại nền giáo dục cho phụ nữ và bé gái của Taliban, vì thấy rằng bài viết này không phải là lời "ca ngợi" (Nhắc đến Taliban trong tin bài). Tương tự, Ủy ban đã hủy bỏ quyết định của Meta về việc gỡ một bài viết của người dùng phân bổ sai lời trích dẫn cho Joseph Goebbels (Câu trích dẫn của một cá nhân thuộc Đảng Quốc xã) vì không có đủ bối cảnh để làm rõ rằng bài viết không ca ngợi hệ tư tưởng Quốc xã mà liên quan đến cuộc thảo luận chính trị ở Hoa Kỳ. Ủy ban cũng đã lật lại quyết định của Meta về việc gỡ một bài viết chia sẻ tin bài của Al Jazeera, đưa tin về mối đe dọa bạo lực của nhóm khủng bố được xác định (mà lẽ ra nên tiếp tục hiển thị trên nền tảng), bày tỏ mối lo ngại về tác động tiềm ẩn phân biệt đối xử trong chính sách của Meta (Bài viết của Al-Jazeera được chia sẻ). Trong các quyết định tóm tắt và quyết định nhanh, Ủy ban cũng đã hủy bỏ hoặc gợi ý hủy bỏ một số quyết định của Meta về việc gỡ bài viết trên Facebook và Instagram mà ban đầu bị gỡ do ca ngợi cá nhân được xác định (Vị lãnh đạo chống thực dân Amílcar Cabral; Nhà hoạt động người Liban; Đáp trả nội dung bài Do Thái; Khu vực bầu cử liên bang ở Nigeria; Giáo dục bé gái ở Afghanistan; Nhắc đến Al-Shabaab; Đội ơn Chúa; và Con tin bị bắt cóc từ Israel). Nhiều quyết định này vẫn phù hợp, bất kể các thay đổi mới đây của Meta cho chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm. Ủy ban sẽ tiếp tục xem xét chính sách này ở các trường hợp trong tương lai, bao gồm cả mối liên quan đến những quy định cấm mới về vinh danh và "nhắc đến không rõ ràng".
6. Đề xuất và bản phân tích
37. Ủy ban Giám sát đưa ra 7 đề xuất cho Meta xoay quanh chính sách nội dung, quá trình thực thi và tính minh bạch. Ủy ban tin rằng những đề xuất này có thể thực thi trên quy mô lớn và sẽ thúc đẩy việc tuân thủ các giá trị bày tỏ ý kiến và an toàn của Meta, đồng thời tăng cường sự tôn trọng quyền tự do biểu đạt và các nhân quyền khác, cũng như tính minh bạch.
6.1 Chính sách về "shaheed" của Meta
Đề xuất 1 – Chính sách nội dung: Meta nên ngừng giả định rằng từ "shaheed" – khi dùng để chỉ cá nhân được xác định hoặc thành viên vô danh của tổ chức được xác định – luôn vi phạm và không đủ điều kiện áp dụng trường hợp ngoại lệ trong chính sách. Chỉ nên gỡ nội dung gọi cá nhân được xác định là "shaheed" do "nhắc đến không rõ ràng" trong 2 trường hợp. Thứ nhất, khi xuất hiện một trong 3 dấu hiệu bạo lực trở lên: hình ảnh mô tả quân trang/vũ khí, tuyên bố ý định hoặc ủng hộ việc sử dụng hay mang theo quân trang/vũ khí hoặc nhắc đến sự kiện được xác định. Thứ hai, khi nội dung vi phạm chính sách của Meta (ví dụ như do vinh danh hoặc vì nội dung nhắc đến cá nhân được xác định vẫn không rõ ràng đối với nguyên nhân không phải do sử dụng từ "shaheed"). Ở một trong hai trường hợp, nội dung vẫn sẽ đủ điều kiện áp dụng trường hợp ngoại lệ "đưa tin, thảo luận trung lập và lên án".
Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta công khai cập nhật Tiêu chuẩn cộng đồng nhằm quy định rằng Meta không cho phép gọi những cá nhân được xác định là "shaheed" khi xuất hiện một trong 3 dấu hiệu bạo lực đã nêu trở lên.
Đề xuất 2 – Chính sách nội dung: Để làm rõ quy định cấm "nhắc đến không rõ ràng", Meta nên thêm một số ví dụ về nội dung vi phạm, bao gồm cả bài viết gọi cá nhân được xác định là "shaheed" đi kèm một trong 3 dấu hiệu bạo lực trở lên như nêu trong đề xuất số 1.
Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta công khai cập nhật Tiêu chuẩn cộng đồng kèm theo ví dụ về trường hợp "nhắc đến không rõ ràng".
Đề xuất 3 – Thực thi: Meta cũng nên cập nhật hướng dẫn nội bộ về chính sách để nêu rõ rằng việc gọi cá nhân được xác định là "shaheed" sẽ không vi phạm trừ khi đi kèm các dấu hiệu bạo lực, đồng thời ngay cả khi xuất hiện những dấu hiệu đó, nội dung có thể vẫn đủ điều kiện áp dụng trường hợp ngoại lệ "đưa tin, thảo luận trung lập hoặc lên án".
Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta cập nhật hướng dẫn dành cho người xét duyệt về việc cho phép áp dụng trường hợp ngoại lệ đưa tin, thảo luận trung lập hoặc lên án đối với từ "shaheed", cũng như chia sẻ hướng dẫn đã sửa đổi này với Ủy ban.
38. Mặc dù Meta cần phải tìm cách ngăn chặn việc sử dụng nền tảng của công ty để khích nộ hành động bạo lực khủng bố – một mục đích chính đáng trong chính sách kiểm duyệt nội dung – nhưng trách nhiệm của Meta về nhân quyền yêu cầu mọi biện pháp giới hạn đối với quyền biểu đạt đều phải cần thiết và tương xứng, chí ít là tôn trọng ý kiến của mọi người trong những cộng đồng bị ảnh hưởng bởi hành vi bạo lực. Mặc dù một nghĩa của từ "shaheed" tương ứng với từ tiếng Anh "martyr" (kẻ tử vì đạo) và được sử dụng theo cách đó, nhưng Ủy ban thấy rằng việc Meta gỡ mọi nội dung chỉ vì sử dụng từ "shaheed" khi nhắc đến cá nhân được xác định là không cần thiết hoặc không tương xứng. Nguyên nhân là do quy định cấm theo hạng mục không xem xét được độ phức tạp về ngôn ngữ của từ này, dẫn đến việc gỡ quá mức phát ngôn, hạn chế quá mức quyền tự do truyền thông và không gian dân sự, cũng như có ảnh hưởng tiêu cực nghiêm trọng đến tính bình đẳng và không phân biệt đối xử. Ngoài ra, nếu đề xuất này được chấp nhận và triển khai thì nhìn chung, thông tin chi tiết về chính sách cấm "vinh danh" và "nhắc đến không rõ ràng" của Meta sẽ vẫn áp dụng được. Do đó, Meta nên dừng gỡ nội dung chỉ dựa trên sự xuất hiện của từ "shaheed". Thay vào đó, Meta nên áp dụng cách tiếp cận dựa trên bối cảnh cụ thể hơn, đồng thời xác định rõ ràng và trên phạm vi hẹp các dấu hiệu bạo lực sẽ dẫn đến việc diễn giải từ "shaheed" là gây hại. Như giải thích bên dưới, Ủy ban chỉ công nhận đầy đủ 2 trong số 6 dấu hiệu mà Meta đề xuất trong yêu cầu và khuyến cáo nên thu hẹp dấu hiệu thứ ba. 3 dấu hiệu còn lại mà Meta đề xuất – và được cung cấp làm hướng dẫn cho người xét duyệt thực thi chính sách riêng biệt về Bạo lực và khích nộ – quá rộng đối với mục đích của chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm. Đồng thời, Ủy ban đề xuất Meta nên áp dụng các trường hợp ngoại lệ cho nội dung đưa tin, lên án hoặc thảo luận trung lập về thực thể được xác định khi xuất hiện các dấu hiệu bạo lực. Các đề xuất nêu trên áp dụng cho từ "shaheed" ở dạng số ít và số nhiều, cũng như các biến thể của từ "shaheed" ở nhiều ngôn ngữ sử dụng từ này.
39. Ủy ban đã tham khảo ý kiến của chuyên gia và các bên liên quan nhằm đánh giá hành vi gây hại tiềm ẩn từ việc cho phép nội dung sử dụng từ "shaheed" để chỉ những thực thể được xác định trên nền tảng của Meta. Một số bên liên quan lo ngại về việc nền tảng của Meta hỗ trợ các hoạt động tuyên truyền và chiêu mộ của kẻ khủng bố cũng như khuyến khích phân biệt đối xử hoặc bạo lực, kể cả đối với người Do Thái (xem bình luận công khai, ví dụ: PC-11123 – CyberWell Ltd; PC-11153 – Stop Antisemitism Now (Dừng ngay chủ nghĩa bài Do Thái); PC-11194 – Committee for Accuracy in the Middle East (Ủy ban Đảm bảo Độ chính xác ở Trung Đông); PC-11068 – Canadian Antisemitism Education Foundation (Tổ chức Giáo dục về Chủ nghĩa bài Do Thái ở Canada)). Mặc dù không có nghiên cứu nào cho thấy mối liên kết thông thường cụ thể giữa từ "shaheed" và sự gia tăng hành vi bạo lực hoặc phân biệt đối xử nêu trên (như nêu trước đó trong phần giới thiệu ở trang 10 của Meta và sau khi Meta đích thân tham khảo ý kiến của chuyên gia và tương tác với bên liên quan trước khi yêu cầu xin lời khuyên về chính sách này), nhưng có những trường hợp riêng lẻ cho thấy mối liên kết giữa mong muốn chết vì nghĩa với hành động bạo lực. Nhìn chung, các bên liên quan ngày càng lo ngại rằng các tổ chức bạo lực có thể dùng mạng xã hội để chiêu mộ và cổ xúy hành động khủng bố, cũng như chuẩn hóa chủ nghĩa khủng bố và thúc đẩy chủ nghĩa cực đoan. Sau khi tương tác mở rộng với bên liên quan và tham khảo ý kiến của chuyên gia – bao gồm cả hội nghị bàn tròn với các chuyên gia chống khủng bố (xem Hội nghị bàn tròn sự tương tác với bên liên quan), Ủy ban đã xác nhận những giả định và mối lo ngại này.
40. Nhiều nội dung mà các chuyên gia và bên liên quan gửi cho Ủy ban cũng mô tả ảnh hưởng tiêu cực đến quyền tự do biểu đạt do việc gỡ nội dung sử dụng từ "shaheed" (xem bình luận công khai, ví dụ: PC-11196 – Integrity Institute (Viện Liêm chính); PC-11164 – SMEX, PC-11183 ECNL EFF, PC-11190 – Brennan Centre (Trung tâm Brennan); PC-11188 – Digital Rights Foundation (Tổ chức về Quyền Kỹ thuật số)). Trong đó có việc gỡ phát ngôn sử dụng từ "shaheed" không nhằm ca ngợi hay vinh danh các thực thể được xác định, mà để đưa tin về hành vi bạo lực của kẻ khủng bố hoặc các tổ chức được xác định khác hoặc để tham gia cuộc thảo luận trung lập về học thuật hoặc chính trị của cá nhân được xác định.
41. Những ví dụ sau đây có thể minh họa cách tiếp cận của Meta khi gỡ nội dung gọi cá nhân được xác định là "shaheed":
- Một chính phủ chia sẻ thông cáo báo chí trên các nền tảng của Meta, xác nhận cái chết của một cá nhân được xác định, sử dụng từ kính ngữ "shaheed" cùng với tên của họ. Bài viết này sẽ bị gỡ vì Meta giả định từ "shaheed" là vi phạm, bất kể bối cảnh cho thấy rằng đây là cuộc thảo luận trung lập.
- Một người dùng chia sẻ ảnh chụp cuộc biểu tình mà họ đang tham dự, không có chú thích rõ ràng giải thích về mục đích của cuộc biểu tình đó. Một số bảng hiệu gọi tên cá nhân được xác định đã chết bằng cụm từ "shaheed". Bài viết này sẽ bị gỡ vì Meta giả định hình ảnh có bảng hiệu gọi tên cá nhân được xác định kèm theo từ "shaheed" là vi phạm.
- Một nhà hoạt động nhân quyền chia sẻ bài viết có nội dung mô tả vụ xử tử chiếu lệ của nhà nước đối với một cá nhân được xác định, gọi họ là "shaheed" và lên án chính sách chống khủng bố của chính phủ. Bài viết này sẽ bị gỡ vì Meta giả định từ "shaheed" là vi phạm, bất kể bối cảnh đưa tin.
- Một thành viên cộng đồng liên quan đăng bài khiếu nại về tình trạng của một con đường tại địa phương, mang tên của cá nhân được xác định và có chứa từ kính ngữ "shaheed". Bài viết này sẽ bị gỡ vì Meta giả định từ "shaheed" là vi phạm, bất kể việc nhắc đến cá nhân được xác định này giống với cuộc thảo luận về các vấn đề tại địa phương.
- Một thành viên gia đình gọi người thân yêu bị thiệt mạng trong vụ tấn công khủng bố là "shaheed" và lên án kẻ tấn công (cá nhân được xác định). Mặc dù bài viết này sẽ không vi phạm, nhưng việc sử dụng kết hợp từ "shaheed" trong bối cảnh mà thủ phạm cũng được gọi tên là ví dụ minh họa về nội dung dễ bị gỡ nhầm, do cách tiếp cận theo hạng mục của Meta.
42. Một số bên liên quan đã bày tỏ mối lo ngại rằng cách tiếp cận ít hạn chế hơn đối với việc sử dụng từ "shaheed" có thể có ảnh hưởng tích lũy, trên quy mô lớn từ việc chuẩn hóa chủ nghĩa khủng bố. Mặc dù không thể phủ nhận rằng trong một số trường hợp, từ "shaheed" dùng để và cấu thành hình thức phê duyệt hoặc công nhận một cá nhân và hành động bạo lực của họ, nhưng Ủy ban không xem lệnh cấm chung của chính sách đối với từ này là chính đáng dựa trên những cơ sở đó. Theo thông tin mà Ủy ban nhận được từ các bên liên quan, bao gồm cả chuyên gia chống khủng bố cũng như nghiên cứu trước đây của Meta và tư vấn của các bên liên quan, Ủy ban kết luận rằng mối lo ngại về xác suất những trường hợp trên có ảnh hưởng gây hại tích lũy đáng kể là nhỏ hơn ảnh hưởng tiêu cực hữu hình của chính sách hiện có đến quyền tự do biểu đạt. Trường hợp này đặc biệt đúng vì ngay cả khi đề xuất của Ủy ban được triển khai, các giới hạn bảo vệ đáng kể vẫn được áp dụng để thúc đẩy mục tiêu ngăn chặn hành vi bạo lực và những hành vi gây hại khác do việc cho phép kẻ khủng bố và những người ủng hộ tự do sử dụng các nền tảng của Meta.
43. Ủy ban cũng cân nhắc rằng từ "shaheed" có nhiều nghĩa và thường được dùng theo những cách không khích nộ bạo lực hay thù ghét, mà để đưa tin về những vấn đề công chúng quan tâm. Việc thực thi lệnh cấm chung nghĩa là gỡ nhiều nội dung không gây ra những tổn hại mà các chính sách của Meta muốn giảm thiểu. Mặc dù việc kiểm duyệt nội dung trên quy mô lớn đôi khi yêu cầu phải chấp nhận một tỷ lệ phần trăm sai sót thực thi, nhưng Meta có trách nhiệm cân nhắc lựa chọn đánh đổi dựa trên mọi trách nhiệm của công ty về nhân quyền. Căn cứ vào tất cả những điểm cân nhắc này, Ủy ban đi đến kết luận rằng cách tiếp cận được đề xuất của công ty phù hợp nhất với trách nhiệm chung của Meta về nhân quyền.
Ý nghĩa về văn hóa và tôn giáo của từ "shaheed" cũng như sự đa dạng về nghĩa
44. "Shaheed" là từ quan trọng về văn hóa và tôn giáo được dùng trong nhiều bối cảnh khác nhau và có nhiều nghĩa. Các bình luận công khai được gửi cho Ủy ban và nghiên cứu do Ủy ban ủy quyền thực hiện đã cung cấp thêm thông tin chi tiết về từ này. "Shaheed" có thể mang nghĩa "to bear witness" (làm chứng) và "to testify" (chứng nhận). Từ này cũng được dùng làm tên Hồi giáo và dùng làm họ ở một số khu vực (bao gồm cả Tây Á và Bắc Phi) (xem bình luận công khai, ví dụ: PC-11196 – Integrity Institute (Viện Liêm chính); PC-11164 – SMEX). "Shaheed" cũng được dùng để chỉ những người chết trong khi thực hiện một nghĩa vụ tôn giáo. Trong cuộc xung đột vũ trang hoặc vụ tấn công bạo lực (bao gồm cả những vụ việc có sự dính líu của tổ chức được xác định), đôi khi mọi người tưởng nhớ nạn nhân của hành vi bạo lực và khủng bố bằng cách gọi họ là "shaheed" (xem bình luận công khai, ví dụ: PC-11164 – SMEX; PC-11197 của chính phủ New Zealand đã công nhận nạn nhân của vụ xả súng ở Christchurch là "shuhada", đây là dạng số nhiều của từ "shaheed"; PC-11196 của Integrity Institute (Viện Liêm chính) nêu bật rằng các cộng đồng người Hồi giáo yếu thế (bao gồm cả người Rohingya) ở một số quốc gia đã gọi những người tị nạn bị buộc rời khỏi Myanmar do hành vi ngược đãi dựa trên tôn giáo hoặc niềm tin là "shaheed"). Nghiên cứu định lượng về nội dung đã đăng tải và vẫn hiển thị trên các nền tảng của Meta (do Ủy ban ủy quyền cho Memetica thực hiện) cho thấy rằng từ "shaheed" được dùng rộng rãi để chỉ những cá nhân tử vong trong khi phục vụ quốc gia, phục vụ mục đích xã hội hoặc là nạn nhân không mong muốn của hành vi bạo lực chính trị xã hội hoặc thảm kịch thiên nhiên. Mặc dù những bài viết trên không nhất thiết liên kết từ "shaheed" với cá nhân được xác định, nhưng các ví dụ nêu trước đó (xem đoạn 41) minh họa việc nhiều nghĩa và trường hợp sử dụng từ "shaheed" cũng có liên quan như thế nào trong bối cảnh đó.
45. Sau các vụ tấn công khủng bố Israel do Hamas cầm đầu vào tháng 10/2023 và hành động quân sự kế tiếp của Israel ở Gaza, Ủy ban đã ủy quyền thực hiện thêm nghiên cứu về xu hướng nội dung xoay quanh việc sử dụng từ "shaheed". Trong số hơn 12.000 bài viết công khai được xem xét trong bản phân tích này, chỉ có 2 bài viết là ủng hộ Hamas. Gần như mọi trường hợp sử dụng đều liên quan đến nội dung mô tả các vụ việc ở Palestine trong dải Gaza, mà không nhắc đến tổ chức hay cá nhân được xác định nào. Các bài viết mô tả cảnh người Palestine khóc thương những người thân yêu đã mất, trong khi các bài viết khác cho thấy cảnh trẻ em Palestine bị thương và/hoặc khung cảnh sau những vụ không kích tại Gaza. Meta đã nhận được thêm câu hỏi, vì nhà nghiên cứu chỉ có thể xem xu hướng nội dung đối với nội dung công khai vẫn còn hiển thị trên các nền tảng, chứ không bao gồm nội dung mà Meta đã gỡ do vi phạm chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm. Phản hồi của Meta đã củng cố các kết luận của nghiên cứu. Dưới góc nhìn của công ty, xu hướng nội dung trong cuộc khủng hoảng không cho thấy bất kỳ thay đổi nào về việc sử dụng hoặc cách hiểu của từ "shaheed" so với trước khi xảy ra những sự kiện này.
46. Những nghĩa khác nhau này cho thấy giả định mặc định của Meta rằng việc sử dụng từ "shaheed" là vi phạm và dẫn đến hành vi gây hại ngoài đời nên cần phải gỡ bỏ mọi lúc sẽ ảnh hưởng đến quyền tự do biểu đạt trên toàn cầu và phải được giải quyết. Meta đã giải thích rằng từ "shaheed" có khả năng là từ được kiểm duyệt nhiều nhất trên các nền tảng và nhiều bên liên quan nhận thấy rằng nội dung đưa tin về các thực thể được xác định và hành vi bạo lực thường bị Meta gỡ bỏ (yêu cầu xin lời khuyên về chính sách, ở trang 3). Cách tiếp cận này đối với từ "shaheed" là ví dụ về việc công ty ưu tiên những điểm khác biệt rõ ràng để thực thi trên quy mô lớn. Mặc dù về nguyên tắc, những điểm khác biệt này đôi khi có thể thích hợp vì việc kiểm duyệt nội dung trên quy mô lớn thường đi kèm lựa chọn đánh đổi khó khăn, nhưng Ủy ban kết luận trong trường hợp này giả định mặc định rằng từ "shaheed" phải luôn bị gỡ khi liên quan đến cá nhân được xác định là không chính đáng và phải bị hủy bỏ. Như Meta thừa nhận, cách tiếp cận của công ty không xem xét được bối cảnh ngôn ngữ và văn hóa theo thiết kế và dẫn đến nhiều hoạt động thực thi quá mức theo 2 cách. Thứ nhất, cách tiếp cận này dẫn đến việc gỡ nội dung không nhằm ca ngợi hay vinh danh nhưng lại vi phạm chính sách vì Meta đã chọn giả định từ "shaheed" là luôn vi phạm. Thứ hai, cách tiếp cận này làm tăng tỷ lệ gỡ nhầm nội dung sử dụng từ "shaheed" khi liên quan đến những cá nhân không phải là cá nhân được xác định vì nó dựa trên cách tiếp cận theo hạng mục và không khuyến khích đánh giá theo bối cảnh cụ thể hơn.
47. Bất kể những nghĩa khác nhau của từ "shaheed", Ủy ban lưu ý rằng những ví dụ từng được đưa vào quy định cấm "ca ngợi" Cá nhân và tổ chức nguy hiểm của Meta không được xem xét bối cảnh cho các thị trường khác nhau, mà chỉ đơn giản là chuyển đổi trực tiếp các ví dụ đó. Chỉ dẫn duy nhất trong Tiêu chuẩn cộng đồng về cách tiếp cận của Meta đối với nội dung chứa từ "shaheed" là ví dụ về cụm từ gọi kẻ khủng bố bị kết tội là "martyr" (kẻ tử vì đạo), được nêu trong quy định cấm ca ngợi rộng hơn. Cùng một ví dụ này được sử dụng cho nhiều ngôn ngữ và được dịch sang "shaheed" đối với tiếng Ả Rập, mặc dù các từ này không nhất thiết tương đương. Ủy ban lưu ý rằng ví dụ này đã bị gỡ trong bản cập nhật chính sách vào tháng 12/2023. Mặc dù bản dịch trong ví dụ này không nhất thiết sai, nhưng việc sử dụng duy nhất một ví dụ đó để khẳng định rằng từ "shaheed" luôn tương đương với "martyr" (kẻ tử vì đạo) là không chính xác.
48. Ngược lại, với cùng lý do, các kết luận của Ủy ban về từ "shaheed" trong lời khuyên về chính sách này không được phép tự động chuyển sang từ "martyr" (kẻ tử vì đạo) và mọi bản dịch của từ đó sang các ngôn ngữ khác. "Martyr" (kẻ tử vì đạo) và "shaheed" không tương đương trực tiếp với nhau, vì "martyr" (kẻ tử vì đạo) ít thay đổi ngữ nghĩa hơn trong tiếng Anh, trong và trên các khu vực nói tiếng Anh. Trên các ngôn ngữ, Meta sẽ phải đánh giá từ nào đáp ứng ngưỡng của Meta về "vinh danh", lưu ý đến hướng dẫn nêu trong lời khuyên về chính sách này. Trong mọi trường hợp, Ủy ban không công nhận những quy định cấm chung nhằm tách biệt và cấm việc sử dụng từ "shaheed" dựa trên bối cảnh sử dụng rộng hơn của bài viết. Theo tiền lệ của Ủy ban Giám sát, những bài viết này cần phải được đánh giá toàn bộ. Ngoài ra, theo các chính sách hiển thị công khai, Meta cần phải đảm bảo những trường hợp ngoại lệ trong chính sách cho phép mọi người "đưa tin, lên án hoặc thảo luận trung lập" về cá nhân được xác định khi từ "martyr" (kẻ tử vì đạo) được sử dụng (và những từ thực sự tương đương của vinh danh hoặc nội dung nhắc đến một cách tích cực ở các ngôn ngữ khác). Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của hướng dẫn nội bộ để người xét duyệt điều chỉnh cho phù hợp với bối cảnh địa phương và đặc điểm về ngôn ngữ của ngôn ngữ được xem xét (xem những mối lo ngại tương tự nêu trong quyết định của Ủy ban về trường hợp Bot phát hiện nội dung tại Myanmar, đây là cơ sở cho đề xuất số 1 trong trường hợp đó).
49. Trong một số trường hợp, Ủy ban đã thúc giục Meta hiệu chỉnh lại lựa chọn đánh đổi giữa việc đặt ra quy tắc rõ ràng có thể thực thi trên quy mô lớn và chính sách chú ý hơn đến bối cảnh thực thi, thường xuyên ủng hộ quyền tự do biểu đạt và bày tỏ ý kiến của người dùng (chẳng hạn như tôn trọng việc đưa tin về các thực thể được xác định, xem trường hợp Nhắc đến Taliban trong tin bài và Bài viết của Al-Jazeera được chia sẻ). Mặc dù những trường hợp trước đó không liên quan trực tiếp đến việc sử dụng từ "shaheed", nhưng Ủy ban đã lưu ý đến các giả định về ý định xấu khi mọi người nhắc đến thực thể được xác định (xem trường hợp Câu trích dẫn của một cá nhân thuộc Đảng Quốc xã). Nhiều bình luận công khai nêu bật cách giả định của Meta rằng từ "shaheed" luôn tương đương với "ca ngợi" (do sai sót của người kiểm duyệt hoặc quy trình tự động hóa trên quy mô lớn) có thể dẫn đến hành động thực thi quá mức đối với việc mọi người tưởng nhớ nạn nhân của vụ tấn công khủng bố (xem bình luận công khai, ví dụ: PC-11164 – SMEX, đoạn 1; bình luận PC-11197 của chính phủ New Zealand). Việc gỡ nội dung trên thậm chí có thể đi ngược lại mục đích của chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm vì có thể sẽ ngăn chặn cuộc thảo luận về hành vi bạo lực khủng bố và các nỗ lực chống hệ tư tưởng phía sau hành vi bạo lực đó (xem ví dụ: PC-11164 – SMEX).
Tôn trọng quyền tự do truyền thông và không gian dân sự
50. Ủy ban đặc biệt lo ngại rằng cách tiếp cận của Meta sẽ ảnh hưởng đến hoạt động báo chí và diễn ngôn dân sự. Những ảnh hưởng đó rất rõ ràng ở các vị trí thường xuyên xảy ra hành vi bạo lực của kẻ khủng bố hoặc tổ chức được xác định khác, cũng như ở những địa điểm mà thực thể được xác định nắm quyền kiểm soát lãnh thổ hoặc quyền lực chính trị. Nhiều bình luận công khai đã bày tỏ những mối lo ngại này (xem bình luận công khai, ví dụ: PC-11196 – Integrity Institute (Viện Liêm chính); PC-11157 – Palestine Institute for Public Diplomacy (Viện Ngoại giao Công chúng Palestine)). Các tổ chức truyền thông và những nhà bình luận khác có thể cảnh giác với việc đưa tin về thực thể được xác định vì họ muốn tránh trường hợp bị gỡ nội dung mà có thể dẫn đến lệnh trừng phạt nghiêm trọng, bao gồm cả việc gỡ trang hoặc nhóm hay vô hiệu hóa tài khoản. Trong một số trường hợp, điều này có thể khó đoán – ví dụ: việc đưa tin về cuộc biểu tình chống lại một chủ thể chính phủ, trong đó mọi người cho thấy dấu hiệu ủng hộ cá nhân được xác định bị thiệt mạng bởi chính chủ thể đó. Các quy ước về ngôn ngữ, văn hóa hoặc tôn giáo có thể nói rằng từ "shaheed" được dùng để chỉ những cá nhân bị thiệt mạng trong những tình huống này, bao gồm cả những người chết trong khi thực hiện hành động bạo lực.
51. Điều quan trọng là phải lưu ý độ phức tạp của các tình huống mà thực thể được xác định có thể dính líu đến hành vi bạo lực, bao gồm cả những tình huống có thể đủ điều kiện là cuộc xung đột vũ trang, chống lại sự chiếm đóng của nước ngoài và bạo loạn dân sự. Phương tiện truyền thông có thể phải đối mặt với những thách thức đáng kể trong việc đưa tin về các tình huống đó, vì hãng tin cần phải nhạy cảm với các quy ước về ngôn ngữ, văn hóa hoặc tôn giáo tại địa phương, đồng thời tuân thủ chính sách nội dung của Meta. Những mối lo ngại này càng thêm nghiêm trọng khi thiếu tính minh bạch xoay quanh danh sách các thực thể được xác định của Meta và thực tế là người dùng không thực sự biết ai có tên trong danh sách đó. Thông thường, việc đưa tin về những tình huống đó cũng có thể bao gồm các dấu hiệu bạo lực như mô tả quân trang – nằm ngoài bối cảnh của trường hợp ngoại lệ đưa tin, thảo luận trung lập hoặc lên án – có thể cho thấy hành vi vi phạm chính sách. Do đó, điều quan trọng là Meta phải áp dụng ngoại lệ của chính sách trong những trường hợp mà nội dung đưa tin, thảo luận trung lập hoặc lên án một thực thể được xác định.
52. Quy định cấm này cũng có thể khiến người dùng gặp khó khăn hơn trong việc bày tỏ ý kiến và chỉ trích khi sống trong bối cảnh mà các thực thể được xác định nắm giữ quyền lực chính trị. Để tránh cuộc đối đầu trực tiếp và nguy cơ an toàn, người dùng trong những bối cảnh này có thể đưa ra bình luận theo cách tôn trọng mà không nhất thiết được diễn giải là ca ngợi. Việc trừng phạt phát ngôn như vậy đặc biệt đáng lo ngại, vì mạng xã hội cung cấp một diễn đàn quan trọng để tranh luận, nhất là ở những khu vực và quốc gia xung đột nơi giới hạn quyền tự do báo chí.
Quyền bình đẳng và không bị phân biệt đối xử
53. Do việc sử dụng từ "shaheed" trên phạm vi rộng và có tính biến đổi cao, đặc biệt là trong số những người nói tiếng Ả Rập và người nói (nhiều trong số đó là người Hồi giáo) những ngôn ngữ khác có từ vay mượn "shaheed", nên chính sách của Meta có ảnh hưởng không tương xứng đến những cộng đồng này. Điều này gây ra mối lo ngại đáng kể liên quan đến trách nhiệm của công ty trong việc tôn trọng quyền bình đẳng và không bị phân biệt đối xử của tất cả người dùng khi thực thi quyền tự do biểu đạt của họ. Đây là điểm trọng tâm trong nhiều bình luận công khai (xem ví dụ: PC-11183 ECNL EFF, PC-11190 – Brennan Centre (Trung tâm Brennan); PC-11188 – Digital Rights Foundation (Tổ chức về Quyền Kỹ thuật số); PC-11196 – Integrity Institute (Viện Liêm chính); xem thêm Báo cáo BSR về tác động của Meta ở Israel và Palestine). Chương trình phát triển của Liên Hợp Quốc (UNDP) – trong báo cáo về "việc làm gián đoạn hành trình dẫn đến chủ nghĩa cực đoan" – nêu bật rằng trong số những nguyên nhân gốc rễ khác, các yếu tố chính thúc đẩy bạo lực cực đoan là "tình trạng bất bình đẳng, tẩy chay, thiếu cơ hội và nhận thức về sự bất công". Ủy ban lo ngại rằng cách tiếp cận chính sách của Meta có thể làm trầm trọng thêm tình trạng yếu thế và tẩy chay đối với một số cộng đồng, thậm chí là đi ngược lại mục đích giảm bớt hành vi bạo lực đã nêu. UNDP nêu bật rằng liên quan đến hoạt động kiểm duyệt nội dung trên nền tảng trực tuyến, các công ty cần phải đảm bảo rằng việc ngăn chặn hành động bạo lực cực đoan "không vô tình dẫn đến sự kỳ thị và nhắm đến các cá nhân".
Biện pháp ngăn chặn hành vi gây hại ít xâm phạm hơn
54. Một bản đánh giá về tính cần thiết và tương xứng của chính sách cũng yêu cầu phân tích xem liệu có biện pháp ít hạn chế hơn để đạt được mục đích chính đáng được đề cập hay không. Nếu được triển khai, các đề xuất của Ủy ban trong lời khuyên này sẽ yêu cầu Meta phải dừng việc gỡ theo hạng mục mọi trường hợp sử dụng từ "shaheed" để chỉ cá nhân được xác định. Tuy nhiên, nội dung sử dụng từ này vẫn có thể bị gỡ trong những trường hợp hẹp hơn khi mà mối liên kết với hành vi gây hại ít mơ hồ và trở nên rõ ràng hơn. Các đề xuất sẽ cho phép Meta tiếp tục gỡ nội dung gọi cá nhân được xác định là "shaheed" khi đi kèm những hành vi vi phạm chính sách khác (ví dụ: vinh danh hoặc nhắc đến không rõ ràng) hay nội dung có chứa dấu hiệu bạo lực. Đề xuất này sẽ vẫn mang lại yếu tố hạn chế quan trọng, đồng thời giảm bớt ảnh hưởng tiêu cực của chính sách, bao gồm cả việc thực thi quá mức đối với các nhóm ngôn ngữ và tôn giáo cụ thể.
55. Sự xuất hiện của các dấu hiệu bạo lực cùng với nội dung gọi cá nhân được xác định là "shaheed" cho thấy rõ hơn rằng bài viết nhằm nhắc đến cá nhân một cách tích cực do mối liên kết với hành vi bạo lực (miễn là không áp dụng các trường hợp ngoại lệ đưa tin, thảo luận trung lập hoặc lên án). Trong yêu cầu, Meta đã đề xuất các dấu hiệu bạo lực sau đây, lấy từ hướng dẫn nội bộ dành cho chính sách về Bạo lực và khích nộ: (1) hình ảnh mô tả quân trang; (2) tuyên bố ý định hoặc ủng hộ việc sử dụng hay mang theo quân trang/vũ khí; (3) nhắc đến ngôn từ quân sự; (4) nhắc đến đốt phá, cướp bóc hay thực hiện hành động phá hủy khác đối với tài sản; (5) nhắc đến vụ bạo lực ngoài đời đã biết; và (6) tuyên bố ý định, kêu gọi hành động, đại diện, hỗ trợ hoặc ủng hộ hành vi bạo lực đối với mọi người. Ủy ban thấy rằng một số dấu hiệu trên đưa ra chỉ báo hữu ích về nội dung có thể gây hại, mà không thể giả định từ việc chỉ sử dụng từ "shaheed". Tuy nhiên, những dấu hiệu khác được xem là không hữu ích mấy ở đây. Chính sách hiển thị công khai về Bạo lực và khích nộ nhắc đến "dấu hiệu tạm thời cho thấy nguy cơ gia tăng hành vi bạo lực" 3 lần, mỗi lần đều liên quan đến các quy tắc được thiết kế nhằm giải quyết nguy cơ bạo lực ở những vị trí cụ thể và tại các sự kiện có giới hạn thời gian, chẳng hạn như ở bàn bỏ phiếu và trong cuộc biểu tình. Việc áp dụng hàng loạt tất cả những dấu hiệu trên để định hướng thực thi đối với nội dung nhắc đến từ "shaheed" trong mọi bối cảnh (mà xác suất gây hại là không có khả năng xảy ra hay sắp xảy ra) có nguy cơ dẫn đến hành động thực thi không tương xứng.
56. Ủy ban thấy rằng trong bối cảnh rộng hơn của chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm, một loạt dấu hiệu hẹp hơn là phù hợp. Dấu hiệu hình ảnh mô tả quân trang và dấu hiệu tuyên bố ý định hoặc ủng hộ việc sử dụng hay mang theo quân trang/vũ khí nên được xem là chỉ báo nội dung có nhiều khả năng sẽ góp phần gây hại. Tuy nhiên, Ủy ban thấy rằng dấu hiệu "nhắc đến vụ bạo lực ngoài đời đã biết" là quá rộng, dẫn đến quá nhiều trường hợp bị gỡ do hành vi bạo lực của cá nhân hoặc tổ chức được xác định. Do đó, Meta cần phải định nghĩa hẹp hơn và hạn chế ở những sự kiện được xác định theo Chính sách của Meta về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm, trong đó có vụ tấn công khủng bố, sự kiện thù ghét, hành vi bạo lực với nhiều nạn nhân hoặc cố ý bạo lực với nhiều nạn nhân, giết người hàng loạt và tội ác do lòng thù ghét. 3 dấu hiệu mà Ủy ban đề xuất sẽ mang lại sắc thái bối cảnh cụ thể hơn nhằm đảm bảo rằng các trường hợp sử dụng từ "shaheed" ít mơ hồ, nhắc đến hành động bạo lực khủng bố rõ ràng hơn vẫn bị gỡ.
57. Những dấu hiệu còn lại do Meta đề xuất về trường hợp "nhắc đến ngôn từ quân sự" và "đốt phá, cướp bóc hay thực hiện hành động phá hủy khác đối với tài sản" là quá rộng và sẽ dẫn đến việc thực thi không chính xác. Dấu hiệu cuối cùng được đề xuất là "tuyên bố ý định, kêu gọi hành động, đại diện, hỗ trợ hoặc ủng hộ hành vi bạo lực đối với mọi người" sẽ độc lập dẫn đến nội dung vi phạm Tiêu chuẩn cộng đồng về Hành vi bạo lực và khích nộ – do đó sẽ bị trùng lặp và không cần thiết nếu được thêm làm dấu hiệu bạo lực.
58. Khác với lựa chọn chính sách thứ ba của Meta, Ủy ban lưu ý rằng ngay cả khi nội dung nhắc đến cá nhân được xác định đi kèm những dấu hiệu bạo lực này, nội dung đó có thể vẫn không nhằm vinh danh những cá nhân trên hay hành động của họ. Trong yêu cầu (ở trang 9 – 10), Meta giải thích về khả năng thực thi quá mức, nhắc đến hoạt động đưa tin truyền thông tại Pakistan. Dưới góc nhìn của Ủy ban, sẽ là điều bình thường khi nhắc đến cái chết của cá nhân được xác định, trong đó phương tiện truyền thông đăng hình ảnh họ cầm vũ trang và/hoặc cho thấy hình ảnh về sự phá hủy mà họ gây ra, mặc dù không vinh danh những hành động đó. Vì lý do này, người xét duyệt trên quy mô lớn cần được đào tạo nhằm để lại nội dung nếu có ý định rõ ràng là đưa tin, lên án hoặc thảo luận trung lập về thực thể.
59. Hơn nữa, những thay đổi về chính sách mà Ủy ban đề xuất sẽ giữ nguyên loạt chính sách nội dung khác nhằm ngăn chặn kẻ khủng bố và những người ủng hộ họ dùng các nền tảng của Meta để gây tổn hại ngoài đời. Các bài viết có chứa từ "shaheed" khi nhắc đến cá nhân được xác định thuộc Cấp độ 1 sẽ bị gỡ trong những trường hợp sau đây:
- Khi đi kèm với một trong 3 dấu hiệu bạo lực nêu trên trở lên.
- Khi bài viết chứa bất kỳ nội dung vi phạm nào khác đối với chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm (chẳng hạn như đại diện, ủng hộ hoặc vinh danh một cá nhân được xác định). Ví dụ: vinh danh sẽ bao gồm việc hợp pháp hóa hoặc bảo vệ hành động bạo lực hay gây thù ghét của một cá nhân được xác định hoặc tôn vinh hành vi bạo lực hoặc sự thù ghét của họ là thành tựu.
- Khi bài viết chứa bất kỳ nội dung vi phạm chính sách nào khác, bao gồm cả ngôn từ gây thù ghét hoặc bạo lực và khích nộ.
- Khi bài viết có nội dung nhắc đến "không rõ ràng hoặc không có bối cảnh", bao gồm cả "nội dung hài hước không rõ ràng, nội dung không có chú thích hoặc nội dung nhắc đến một cách tích cực mà không vinh danh hành vi bạo lực hay sự thù ghét của thực thể được xác định".
60. Do đó, các đề xuất của Ủy ban sẽ không ngăn cản Meta yêu cầu người dùng phải đảm bảo rằng bài viết họ đăng có ý định rõ ràng khi gọi cá nhân được xác định thuộc Cấp độ 1 là "shaheed". Đề xuất này chỉ nhằm đảm bảo Meta không dựa vào mỗi từ "shaheed" để khẳng định rằng bài viết đang vi phạm. Việc Meta tích cực tham gia Diễn đàn Internet Toàn cầu về Chống Khủng bố và sử dụng cơ sở dữ liệu so khớp bằng hash cũng đảm bảo rằng nội dung có thể dẫn đến hành vi gây hại ngoài đời sẽ bị gỡ. Các đề xuất của Ủy ban sẽ cho phép thực thi rõ ràng và tương xứng hơn, trong bối cảnh cụ thể hơn đối với nội dung có thể làm tăng nguy cơ bạo lực, đồng thời tăng cường sự tôn trọng quyền tự do biểu đạt và không phân biệt đối xử.
Đánh giá các lựa chọn chính sách thay thế
61. Vì những lý do này, Ủy ban kết luận rằng việc duy trì hiện trạng chính sách (mà Meta trình bày như một lựa chọn để Ủy ban xem xét) sẽ dựa trên những hạn chế không chính đáng đối với quyền tự do biểu đạt, có ảnh hưởng không tương xứng đến người nói tiếng Ả Rập, cộng đồng ngôn ngữ liên quan và người Hồi giáo. Lựa chọn chính sách thứ hai do Meta đề xuất tương tự như lựa chọn thứ ba (mà Ủy ban đề xuất). Lựa chọn này nằm trong phạm vi vì công ty muốn xem xét bối cảnh sử dụng từ "shaheed" và cho phép sử dụng từ đó khi liên quan đến cá nhân nguy hiểm theo một số cách. Trên thực tế, theo Meta, những thay đổi về chính sách vào ngày 29/08/2023 sẽ cho phép nhiều diễn ngôn xã hội và chính trị hơn trong một số trường hợp, kể cả liên quan đến thỏa thuận hòa bình, cuộc bầu cử, vấn đề liên quan đến nhân quyền, đưa tin cũng như cuộc thảo luận mang tính học thuật, trung lập và lên án. Điều này giúp các kết quả chính sách lấy từ lựa chọn thứ hai và thứ ba trở nên gần hơn nữa. Điểm khác biệt đáng kể nhất giữa các lựa chọn này liên quan đến tính khả thi về kỹ thuật và khả năng triển khai thiết thực trên quy mô lớn. Lựa chọn thứ hai yêu cầu Meta trước hết phải thiết lập chắc chắn rằng một trong các trường hợp ngoại lệ cho phép sẽ được áp dụng, sau đó kiểm tra xem nội dung có vi phạm chính sách hoặc chứa dấu hiệu bạo lực hay không; lựa chọn thứ ba đi thẳng vào việc kiểm tra xem có hành vi vi phạm chính sách hoặc dấu hiệu bạo lực hay không. Theo Meta, lựa chọn thứ hai sẽ rườm rà hơn đáng kể khi thiết kế và triển khai kỹ thuật vì đòi hỏi phải xem xét một loạt trường hợp ngoại lệ khả thi (thậm chí rộng hơn sau những thay đổi mới đây về chính sách), mỗi ngoại lệ lại phụ thuộc nhiều vào việc đánh giá bối cảnh. Việc khó thực hiện các đánh giá nêu trên một cách chính xác và nhất quán đồng nghĩa với khả năng Meta sẽ phải cần nhiều chuyên viên xét duyệt hơn nữa và dẫn đến tăng đáng kể số lượng sai sót thực thi.
62. Ủy ban cho rằng Meta nên dựa vào một cách tiếp cận giúp kiểm tra đồng nhất hơn mọi trường hợp sử dụng từ "shaheed" khi liên quan đến cá nhân được xác định (ngoài các trường hợp ngoại lệ hiện có) và gỡ những trường hợp sử dụng đó khi đi kèm các hành vi vi phạm chính sách khác hoặc một trong 3 dấu hiệu bạo lực nêu trong đề xuất số 1. Việc thay đổi chính sách nhằm áp dụng một lập trường gần hơn với lựa chọn thứ ba mà Meta đề xuất để xử lý từ "shaheed" là nội dung nhắc đến bị cấm chi khi có hành vi vi phạm chính sách khác hoặc dấu hiệu bạo lực cụ thể (như Ủy ban đề xuất) sẽ góp phần giảm trường hợp phát hiện sai (gỡ nhầm nội dung không vi phạm), bảo vệ hiệu quả hơn phát ngôn về lợi ích cộng đồng, quyền tự do truyền thông và diễn ngôn dân sự, đồng thời giảm ảnh hưởng tiêu cực đến quyền bình đẳng và không bị phân biệt đối xử trong số những nhóm bị ảnh hưởng. Khi trả lời câu hỏi của Ủy ban sau các vụ tấn công Israel do Hamas cầm đầu vào tháng 10/2023 và cuộc xung đột kế tiếp, Meta đã xác nhận rằng những sự kiện này không làm thay đổi bản phân tích của công ty về khả năng mở rộng các lựa chọn được trình bày ban đầu trong yêu cầu. Dưới góc nhìn của Ủy ban, các đề xuất đưa ra (dựa trên lựa chọn thứ ba của Meta) sẽ thích ứng nhất với những sai sót tiềm ẩn khi hé lộ cuộc khủng hoảng ở mức độ này, miễn là vẫn áp dụng các trường hợp ngoại lệ "đưa tin, thảo luận trung lập và lên án" trong chính sách. Ủy ban công nhận rằng việc áp dụng các trường hợp ngoại lệ trong chính sách sẽ làm tăng độ phức tạp cho khả năng mở rộng chính sách mà lựa chọn thứ ba của Meta đề xuất, nhưng kết luận rằng các trường hợp ngoại lệ này là cần thiết để bảo vệ thích đáng quyền tự do biểu đạt khi liên quan đến việc kiểm duyệt nội dung sử dụng từ "shaheed".
63. Số ít thành viên Ủy ban không đồng ý với kết luận này và muốn đề xuất duy trì hiện trạng hoặc khuyên Meta nên áp dụng lựa chọn đề xuất thứ hai. Một số thành viên nhấn mạnh rằng trên thực tế từ "shaheed" được các tổ chức khủng bố dùng để biểu thị sự ca ngợi và vinh danh những người thực hiện hành động bạo lực. Việc này có thể khuyến khích cực đoan hóa và chiêu mộ. Đối với các thành viên Ủy ban này, chỉ riêng dữ kiện nêu trên cũng cho thấy đủ nguy cơ gây hại ngoài đời, đòi hỏi phải duy trì quy định cấm theo hạng mục hiện tại, ngay cả khi công nhận là ảnh hưởng đến quyền tự do biểu đạt. Các thành viên khác xem việc thiếu dữ liệu phù hợp về phạm vi gây hại ngoài đời mà có thể liên kết với trường hợp sử dụng từ "shaheed" trên các nền tảng của Meta – cũng như về mức độ phổ biến của hành động thực thi quá mức theo chính sách – là lý do cần áp dụng cách tiếp cận thận trọng hơn, nên ưu tiên tăng cường an toàn. Một số thành viên Ủy ban cũng tin rằng lựa chọn thứ hai – trong đó Meta sẽ chỉ xem xét nghĩa và việc sử dụng từ "shaheed" khi nhận thấy các trường hợp ngoại lệ cho phép cụ thể được áp dụng – là lập trường xâm phạm được điều chỉnh hẹp hơn, bất kể ảnh hưởng của những khó khăn về kỹ thuật và tính khả thi trên quy mô lớn. Ủy ban đã xem xét và thảo luận về những giải pháp thay thế này trên diện rộng. Vì những lý do nêu ở các mục trước, hầu hết thành viên Ủy ban đi đến kết luận rằng các đề xuất dựa trên lựa chọn thứ ba của Meta cho thấy sự cân bằng ưu tiên.
Cảnh cáo và hình phạt
64. Mặc dù việc duy trì các quy định hạn chế khác theo chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm có thể chính đáng, nhưng Meta phải đảm bảo rằng các quy định hạn chế này và mọi lệnh trừng phạt áp dụng với hành vi vi phạm là tương xứng. Meta từng thông báo cho Ủy ban rằng công ty luôn áp dụng mức cảnh cáo nghiêm trọng cho mọi hành vi vi phạm chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm, bao gồm cả quy định cấm "ca ngợi" trước đây. Mức cảnh cáo nghiêm trọng có thể dẫn đến các hình phạt ở cấp độ tài khoản nhanh hơn, chẳng hạn như giới hạn tính năng theo thời gian, đình chỉ tài khoản và vô hiệu hóa vĩnh viễn trang cá nhân hoặc trang. Những biện pháp này có thể hạn chế nghiêm trọng quyền tự do biểu đạt của người dùng (cũng được nhấn mạnh trong bình luận công khai, xem ví dụ: PC-11190 – Brennan Centre (Trung tâm Brennan)). Trước đây, Ủy ban đề xuất Meta nên cải thiện độ rõ ràng và tính minh bạch của hệ thống cảnh cáo (Nhắc đến Taliban trong tin bài, đề xuất số 2; Đình chỉ quyền sử dụng của cựu Tổng thống Trump, đề xuất số 15). Đáp lại, Meta đã cung cấp thông tin về hệ thống cảnh cáo trong Trung tâm minh bạch và cho phép người dùng xem lại những hình phạt mà Meta đã áp dụng với tài khoản của họ. Gần đây, Meta đã cập nhật hệ thống cho mức cảnh cáo tiêu chuẩn để trở nên tương xứng hơn. Tuy nhiên, điều này không làm rõ với công chúng liệu cách tiếp cận của Meta đối với "mức cảnh cáo nghiêm trọng" cũng đã được điều chỉnh hay chưa.
65. Meta đã chia sẻ rằng công ty đang thực hiện các thay đổi đối với hệ thống thực thi liên quan đến chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm, mặc dù phần giải thích về bản cập nhật chính sách vào tháng 12/2023 không nêu rõ hệ thống thực thi đã hoặc sẽ thay đổi như thế nào (chẳng hạn như liên quan đến mức cảnh cáo nghiêm trọng). Ủy ban hoan nghênh các thay đổi đối với hệ thống thực thi nếu các thay đổi đó dẫn đến hình phạt tương xứng hơn cho nội dung được xác định chính xác là vi phạm, phù hợp với đề xuất trước đây của Ủy ban. Mức cảnh cáo nghiêm trọng là hình phạt không tương xứng cho các vi phạm nhẹ hơn và mơ hồ hơn về ngữ nghĩa đối với chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm, dẫn đến việc chính sách vẫn có tỷ lệ cao hành động thực thi quá mức và đối xử không công bằng với người dùng.
6.2 Cải thiện tính minh bạch và kiểm tra danh sách
Đề xuất 4 – Tính minh bạch: Để cải thiện tính minh bạch của danh sách thực thể và sự kiện được xác định, Meta nên giải thích chi tiết hơn về quy trình dùng để xác định các thực thể và sự kiện. Công ty cũng nên thường xuyên đăng thông tin dạng tổng hợp về danh sách thực thể được xác định, bao gồm cả tổng số thực thể trong mỗi cấp độ của danh sách, cũng như số lượng thực thể được thêm và xóa khỏi mỗi cấp độ trong năm qua.
Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta đăng thông tin được yêu cầu trong Trung tâm minh bạch.
Đề xuất 5 – Thực thi: Để đảm bảo danh sách thực thể theo chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm luôn được cập nhật, đồng thời không thêm các tổ chức, cá nhân và sự kiện không còn đáp ứng định nghĩa về thực thể được xác định của Meta, công ty nên giới thiệu quy trình rõ ràng và hiệu quả để thường xuyên kiểm tra các thực thể được xác định và xóa những thực thể không còn đáp ứng tiêu chí đã đăng.
Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta đã tạo quy trình kiểm tra như vậy và giải thích về quy trình đó trong Trung tâm minh bạch.
66. Theo chính sách trước đây của Meta về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm, "ca ngợi" và việc sử dụng từ "shaheed" chỉ bị cấm khi nhắc đến thực thể mà Meta xác định là cá nhân nguy hiểm thuộc Cấp độ 1 (bao gồm cả kẻ gây ra "sự kiện bạo lực vi phạm" được xác định). Sau bản cập nhật vào tháng 12/2023, chính sách này hiện cấm nội dung "nhắc đến không rõ ràng" và vinh danh tất cả những thực thể được xác định thuộc Cấp độ 1. Nội dung "nhắc đến không rõ ràng" có thể bao gồm "nội dung hài hước không rõ ràng, nội dung không có bối cảnh và nội dung nhắc đến một cách tích cực mà không vinh danh hành vi bạo lực hay sự thù ghét của thực thể được xác định". Ảnh hưởng tiêu cực tiềm ẩn của các quy định cấm này đến quyền tự do biểu đạt phần lớn phụ thuộc vào những thực thể mà Meta xác định là tổ chức thuộc Cấp độ 1 và "sự kiện bạo lực vi phạm" được xác định. Trong các hội nghị bàn tròn và bình luận công khai, nhiều bên liên quan đã chỉ trích sự thiếu minh bạch và trình tự công bằng xoay quanh danh sách, lập luận rằng Meta nên đăng thông tin đó (xem bình luận công khai, ví dụ: PC-11164 – SMEX, đoạn 3; PC-11157 – Palestine Institute for Public Diplomacy (Viện Ngoại giao Công chúng Palestine)). Một bên liên quan lo ngại về việc chia sẻ danh sách trên diện rộng, lập luận rằng việc này có thể gây ra mối lo ngại về an toàn. Vì danh sách này giúp hiểu rõ phạm vi chính sách của Meta, nên công ty đã cung cấp cho Ủy ban danh sách các tổ chức và cá nhân được xác định thuộc Cấp độ 1 kèm theo phần giải thích về quy trình xác định (Ủy ban đã nghiên cứu chuyên sâu thông tin đó) như thảo luận bên dưới.
67. Như đã nêu ở trên, nhiều danh sách thực thể được xác định thuộc Cấp độ 1 của Meta nằm trong danh sách công khai của chính phủ Hoa Kỳ. Các thực thể này bao gồm "trùm buôn bán ma túy được xác định đặc biệt (SDNTK)", "tổ chức khủng bố nước ngoài (FTO)" và "kẻ khủng bố toàn cầu được xác định đặc biệt". Đây là các danh sách mở rộng, bao gồm những thực thể (và thành viên của họ) trong bối cảnh mang tính chính trị cao trên một số châu lục và không giới hạn ở thực thể khủng bố. Phạm vi rộng và sự đa dạng này cho thấy phạm vi tiếp cận của các quy định cấm trong chính sách của Meta về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm, bao gồm cả quy định cấm theo hạng mục về từ "shaheed" khi nhắc đến cá nhân được xác định – và ảnh hưởng tương ứng.
68. Meta đã giải thích rằng quy trình xem xét và phê duyệt các thực thể được thêm vào danh sách Cá nhân và tổ chức nguy hiểm sẽ "dựa trên tư vấn của loạt chuyên gia nội bộ, bản đánh giá dữ liệu nội bộ và nghiên cứu bên ngoài". Meta cũng có sẵn quy trình để ghi lại "các thành viên, bí danh, biểu tượng, khẩu hiệu, nhóm phụ hoặc cánh truyền thông khác có liên quan đến tổ chức và cá nhân đã được xác định". Vào năm 2022, dựa trên bản đánh giá của Meta về mối đe dọa của Cá nhân và tổ chức nguy hiểm đối với các nền tảng, công ty đã xác định dưới 1.000 thực thể. Thực thể tội phạm chiếm số lượng lớn nhất trong số các thực thể được xác định, theo sát là thực thể khủng bố rồi đến thực thể thù ghét. Meta có quy trình chính sách gạch tên, thường kiểm tra xem một thực thể có tiếp tục đáp ứng ngưỡng chính sách để xác định là tổ chức hoặc cá nhân nguy hiểm hay không, đồng thời xem xét "những bước tích cực mà một thực thể đã thực hiện để dừng hành động bạo lực và theo đuổi hòa bình". Quy trình này hiện đang được phát triển lại, nhưng đã được áp dụng dưới 10 lần vào năm 2022. Meta đã giải thích rằng công ty đang kiểm tra các thực thể được xác định trước đây trong nỗ lực không ngừng nhằm đảm bảo thông tin này cập nhật nhất có thể và phản ánh chính xác mối đe dọa của các cá nhân và tổ chức nguy hiểm.
69. Meta đã giải thích rằng việc chia sẻ công khai danh sách các thực thể hoặc sự kiện được xác định hay thông báo cho các thực thể khi họ được thêm vào danh sách này có thể ảnh hưởng đến tính hiệu quả của quá trình thực thi, cũng như sự an toàn của nhiều nhân viên Meta. Khi các thực thể được xác định và họ phát hiện ra điều này, một số thực thể đã khởi kiện Meta (xem trường hợp Facebook và CasaPound, ngày 29/04/2020, Tòa án Rome, Ý và bản phân tích tại đây). Ủy ban lưu ý rằng trong một số trường hợp, Meta đã tiết lộ việc xác định một số nhóm để đáp lại yêu cầu của phương tiện truyền thông và thông tin xác định đã được chia sẻ thông qua các quyết định của Ủy ban Giám sát.
70. Trước đây, Ủy ban đã đề xuất Meta nên chia sẻ công khai danh sách các thực thể được xác định hoặc ít nhất là đưa ra ví dụ minh họa (Câu trích dẫn của một cá nhân thuộc Đảng Quốc xã, đề xuất số 3). Meta chưa đăng danh sách này, cũng như chưa cung cấp thêm thông tin mới về đề xuất này sau khi đánh giá về tính khả thi. Nếu vẫn từ chối triển khai đề xuất này, tối thiểu thì Meta nên thực hiện các biện pháp khác để cải thiện tính minh bạch xoay quanh danh sách. Việc đăng dữ liệu dạng tổng hợp, cải thiện tính minh bạch về quy trình xác định và tăng tính hiệu quả của quy trình hủy xác định có thể giúp nâng cao mức độ nhận biết của người dùng về quy tắc cũng như quy trình của Meta. Điều này cũng sẽ góp phần tăng cường giám sát chặt chẽ và trách nhiệm giải trình về việc xác định của Meta cũng như hậu quả đối với quyền tự do biểu đạt và các nhân quyền khác. Meta cũng có thể cân nhắc hỗ trợ nhà nghiên cứu truy cập vào dữ liệu để nâng cao tính minh bạch, trong khi vẫn duy trì tính bí mật của dữ liệu.
6.3 Dữ liệu để đánh giá độ chính xác khi thực thi và kiểm tra công nghệ phân loại
Đề xuất 6 – Tính minh bạch: Để cải thiện tính minh bạch trong quá trình thực thi của Meta, bao gồm cả điểm khác biệt về khu vực giữa các thị trường và ngôn ngữ, Meta nên giải thích phương thức mà công ty dùng để đánh giá độ chính xác của phương pháp xét duyệt bằng con người và hiệu quả của hệ thống tự động trong việc thực thi chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm. Công ty cũng nên định kỳ chia sẻ kết quả từ việc đánh giá hiệu quả của những công nghệ phân loại được dùng trong quá trình thực thi cùng một chính sách, cung cấp kết quả theo cách có thể so sánh các bản đánh giá này trên nhiều ngôn ngữ và/hoặc khu vực.
Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta cung cấp thông tin này trong Trung tâm minh bạch cũng như trong Báo cáo thực thi Tiêu chuẩn cộng đồng.
Đề xuất 7 – Tính minh bạch: Để cung cấp thông tin cho các bên liên quan, Meta nên giải thích bằng ngôn từ rõ ràng về cách công ty dùng các công nghệ phân loại để tạo dự đoán về trường hợp vi phạm chính sách. Meta cũng nên giải thích cách công ty đặt ra ngưỡng để không xử lý, đưa nội dung vào hàng đợi xét duyệt bằng con người hoặc gỡ nội dung bằng cách mô tả các quy trình dùng để đặt ra những ngưỡng này. Meta nên cung cấp thông tin này trong Trung tâm minh bạch của công ty.
Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta đăng thông tin được yêu cầu trong Trung tâm minh bạch.
71. Tại hội nghị bàn tròn và trong các bình luận công khai, nhiều bên liên quan đã khẳng định rằng việc Meta thực thi chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm – cũng như cách xử lý từ "shaheed" trong cả phương pháp xét duyệt bằng con người lẫn tự động – thường dẫn đến sai sót thực thi ảnh hưởng không tương xứng đến người Hồi giáo và các cộng đồng ngôn ngữ liên quan (xem bình luận công khai, ví dụ: PC-11183 ECNL EFF, PC-11190 – Brennan Centre (Trung tâm Brennan); PC-11188 – Digital Rights Foundation (Tổ chức về Quyền Kỹ thuật số); PC-11196 – Integrity Institute (Viện Liêm chính), xem thêm Báo cáo BSR về tác động của Meta ở Israel và Palestine). Trong yêu cầu, Meta cũng công nhận rằng đây là hậu quả của chính sách về từ "shaheed". Để cải thiện tính minh bạch, độ chính xác và tính công bằng của quy trình thực thi bằng con người và tự động của Meta, Ủy ban đưa ra 2 đề xuất nêu trên.
72. Meta đã giải thích rằng công ty thường xuyên đo lường độ chính xác của quy trình thực thi bằng con người và tự động. Chuyên viên xét duyệt sẽ được các đối tác thuê ngoài của Meta kiểm tra định kỳ. Những hoạt động kiểm tra đó sẽ được đội ngũ Vận hành trên toàn cầu của Meta đánh giá thêm.
73. Trước đây, Ủy ban đã đề xuất Meta nên cải thiện báo cáo minh bạch để tăng cường thông tin công khai về tỷ lệ sai sót bằng cách hiển thị thông tin này theo quốc gia và ngôn ngữ đối với trường hợp "ca ngợi" và "ủng hộ" cá nhân và tổ chức nguy hiểm (Lệnh biệt giam Öcalan, đề xuất số 12) cũng như đối với từng Tiêu chuẩn cộng đồng (Mối quan ngại của người Punjab về RSS tại Ấn Độ, đề xuất số 3). Sau khi đánh giá tính khả thi, Meta giải thích rằng công ty đã từ chối triển khai đề xuất này (Lệnh biệt giam Öcalan, đề xuất số 12; Bản cập nhật thông tin hàng quý vào quý 4/2021 của Meta cho Ủy ban Giám sát, ở trang 21), đồng thời đã chuyển trọng tâm sang các hoạt động dài hạn nhằm xác định số liệu độ chính xác dựa trên các hạn chế đối với trang cá nhân, trang và tài khoản, cũng như vị trí thay vì ngôn ngữ (Mối quan ngại của người Punjab về RSS tại Ấn Độ, đề xuất số 3; Bản cập nhật thông tin hàng quý vào quý 2/2023 của Meta cho Ủy ban Giám sát, ở trang 59). Lưu ý đến mối lo ngại trên diện rộng về hành động thực thi không tương xứng chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm (thể hiện qua lập trường của Meta về từ "shaheed"), cũng như việc Meta không tiết lộ dữ liệu thực thi hữu ích, Ủy ban nhắc lại các đề xuất này và tầm quan trọng của việc công ty cải thiện tính minh bạch của quá trình thực thi theo vị trí.
74. Dữ liệu mà Meta hiện chia sẻ trong Trung tâm minh bạch không cung cấp đủ thông tin chi tiết về độ chính xác của phương pháp xét duyệt bằng con người và hiệu quả của hệ thống tự động. Để cho phép giám sát chặt chẽ các phương thức, Meta phải giải thích cách công ty đánh giá độ chính xác của phương pháp xét duyệt bằng con người và hiệu quả của hệ thống tự động trong việc thực thi chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm. Để cải thiện tính minh bạch về hiệu quả của các công nghệ phân loại, Meta nên chia sẻ số liệu bao gồm độ chính xác (cho biết tỷ lệ nội dung được xác định chính xác là vi phạm trong số tất cả nội dung bị gắn cờ là vi phạm) và khả năng thu hồi (cho biết tỷ lệ phần trăm nội dung vi phạm mà công nghệ phân loại xác định là vi phạm trong số tất cả nội dung vi phạm tồn tại). Việc đăng thông tin về độ chính xác của phương pháp xét duyệt bằng con người trên các khu vực khác nhau – cũng như hiệu quả của các công nghệ phân loại ở nhiều ngôn ngữ – có thể góp phần tăng trách nhiệm giải trình liên quan đến nghĩa vụ của Meta về nhân quyền. Do đó, Ủy ban nhắc lại các đề xuất trước đây và thúc giục Meta triển khai những thay đổi được đề xuất.
75. Meta dựa vào các hệ thống tự động (bao gồm cả công nghệ phân loại) để thực thi Tiêu chuẩn cộng đồng. Các mô hình công nghệ phân loại sẽ tự động phân loại dữ liệu thành một hoặc nhiều "loại" (ví dụ: vi phạm hoặc không vi phạm) dựa trên loạt dữ liệu đào tạo. Việc nắm rõ cách những hệ thống này hoạt động và mức độ chính xác của chúng là rất cần thiết để đánh giá cách Meta kiểm duyệt nội dung trên quy mô lớn. Meta cung cấp một số thông tin cơ bản về cách công ty sử dụng hệ thống tự động để phát hiện nội dung vi phạm trong phần thực thi của Trung tâm minh bạch, còn trong phần tính năng, Meta giải thích về cách công ty xếp loại và lựa chọn nội dung. Meta đã đăng thông tin trong Báo cáo thực thi Tiêu chuẩn cộng đồng về tỷ lệ phần trăm nội dung bị gỡ trước khi người dùng báo cáo (tức là trên cơ sở phát hiện tự động). Dữ liệu này cho biết tầm quan trọng của quá trình phát hiện tự động nhưng vẫn chưa đáp ứng yêu cầu cung cấp số liệu chi tiết về trường hợp sử dụng và độ chính xác của hệ thống tự động của Meta, đặc biệt là về việc gỡ tự động. Loạt đề xuất này nhằm tăng cường tính minh bạch xoay quanh việc sử dụng thuật toán của Meta.
76. Khi trả lời câu hỏi của Ủy ban, Meta đã giải thích rằng công nghệ phân loại Cá nhân và tổ chức nguy hiểm đối với "Ngôn ngữ chung – Tiếng Ả Rập" sẽ tiến hành xem xét ban đầu việc thực thi dựa trên chính sách của Meta. Mục đích của các công nghệ phân loại là phát hiện nội dung có thể vi phạm những chính sách đó. Ủy ban thấy rằng Meta nên giải thích chi tiết cho người dùng về việc công ty dựa vào các công nghệ phân loại này trong phần thực thi của Trung tâm minh bạch, phù hợp với quyết định trước đây (xem Triệu chứng của bệnh ung thư vú và ảnh khỏa thân, đề xuất số 3; Tranh biếm họa về cảnh sát Colombia, đề xuất số 3). Cụ thể là công ty cần phải minh bạch về ngưỡng tin cậy gần đúng để có biện pháp xử lý nội dung hoặc không và đưa nội dung vào hàng đợi (thêm vào hàng đợi) xét duyệt bằng con người, cũng như những điểm cân nhắc hoặc yếu tố quyết định các điểm số đó.
77. Meta đã giải thích rằng việc kiểm tra độ chính xác không tập trung vào loại vi phạm riêng lẻ trong chính sách, mà thay vào đó là chú trọng vào tỷ lệ chính xác chung trên toàn bộ lĩnh vực chính sách. Meta đã chia sẻ rằng công ty "thường xuyên giám sát số liệu và tỷ lệ chính xác khi kiểm tra trên quy mô lớn". Trước đây, Ủy ban đã giải thích rằng việc đánh giá tổng thể hiệu quả của quá trình thực thi Tiêu chuẩn cộng đồng của Meta là chưa đủ (xem quyết định ở trường hợp Thắt lưng wampum). Các hệ thống bình thường vẫn hoạt động tốt có thể hoàn toàn kém hiệu quả khi xử lý các hạng mục con về nội dung (chẳng hạn như nội dung sử dụng từ "shaheed") mà theo đó các quyết định không chính xác có ảnh hưởng đặc biệt dễ thấy đến nhân quyền. Do đó, Meta cần chứng tỏ rằng công ty tiến hành thẩm tra để xác định và giảm thiểu ảnh hưởng tiêu cực tiềm ẩn của các hệ thống đến nhân quyền, đồng thời chia sẻ thông tin cho phép giám sát chặt chẽ những ảnh hưởng đó.
78. Nhiều bên liên quan lập luận rằng hệ thống thực thi thuật toán của Meta không xem xét được bối cảnh, kém chính xác hơn ở những ngôn ngữ không phải tiếng Anh và điều này đã gây ra ảnh hưởng trái ngược đến cộng đồng người Hồi giáo (xem bình luận công khai, ví dụ: PC-11190 – Brennan Centre (Trung tâm Brennan)).
79. Một số bên liên quan đã đề xuất rằng Meta nên dừng hoàn toàn việc sử dụng quy trình tự động hóa để kiểm duyệt từ "shaheed", vì quy trình đó nhìn chung không xem xét được bối cảnh cho đến nay (xem bình luận công khai, ví dụ: PC-11164 – SMEX, đoạn 4; PC-11157 – Palestine Institute for Public Diplomacy (Viện Ngoại giao Công chúng Palestine)). Khi xem xét các hình phạt nghiêm trọng đối với nội dung vi phạm chính sách về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm, các bên liên quan khác lập luận rằng chỉ nên dùng quy trình tự động hóa để đưa nội dung vào hạng đợi xét duyệt, chứ không tự động gỡ nội dung (xem ví dụ: PC-11183 ECNL EFF, đoạn 4f). Các bên liên quan đã gợi ý rằng bất kỳ bài viết nào sử dụng từ "shaheed" để chỉ cá nhân được xác định đều nên "được xét duyệt bởi những người kiểm duyệt quen thuộc với bối cảnh địa phương đăng tải bài viết đó", (xem PC-11188 – Digital Rights Foundation (Tổ chức về Quyền Kỹ thuật số), đoạn 2). Một số bên liên quan đã gợi ý rằng nội dung nên được gắn thẻ địa lý để phương pháp xét duyệt bằng con người và tự động có thể xem xét bối cảnh tốt hơn (xem ví dụ: PC-11165 – Taraaz, đoạn 1). Các bên liên quan cũng yêu cầu Meta cung cấp thêm thông tin về độ chính xác của quá trình thực thi tự động và đầu tư thêm tiền vào việc cải thiện hệ thống tự động ở những ngôn ngữ không phải tiếng Anh (xem ví dụ: PC-11164 – SMEX, đoạn 5; PC-11190 – Brennan Centre (Trung tâm Brennan)). Họ cũng đã thúc giục Meta báo cáo các hoạt động kiểm duyệt nội dung "nhất quán trên các ngôn ngữ, bao gồm cả dữ liệu toàn diện về báo cáo của người dùng, tỷ lệ hành động, loại hành động, tính hiệu quả của kỹ thuật giảm thiểu, thông tin đào tạo và tỷ lệ kháng nghị", (xem ví dụ: PC-11196 – Integrity Institute (Viện Liêm chính)).
80. Một số chuyên gia không đồng ý với việc sử dụng từ "shaheed" khi liên quan đến thực thể được xác định là điểm tham chiếu duy nhất để các hệ thống tự động gỡ nội dung khỏi nền tảng. Tuy nhiên, họ khuyến khích sử dụng từ này trong cách tiếp cận kiểm duyệt theo lớp hơn (ví dụ: làm dấu hiệu để đưa nội dung vào hàng đợi xét duyệt theo chính sách của Meta, chứ không gỡ chỉ vì chứa nội dung nhắc đến này).
81. Ủy ban công nhận rằng việc dựa vào hệ thống thuật toán là cần thiết khi kiểm duyệt nội dung trên quy mô lớn, đồng thời nhiều cách tiếp cận được đề xuất này sẽ không khả thi trên quy mô lớn và khi sử dụng quy trình tự động hóa. Tuy nhiên, Ủy ban cũng kết luận rằng Meta cần thực hiện thêm các bước (bao gồm cả những bước được đề xuất ở trên) để đảm bảo tính minh bạch và công bằng của những hệ thống đó.
*Lưu ý về quy trình:
Lời khuyên về chính sách mà Ủy ban Giám sát đưa ra do ban hội thẩm gồm 5 Thành viên soạn thảo và được hầu hết thành viên Ủy ban thông qua. Quyết định của Ủy ban không nhất thiết đại diện cho quan điểm cá nhân của tất cả các Thành viên.
Ủy ban đã ủy quyền cho tổ chức nghiên cứu độc lập đưa ra lời khuyên về chính sách này. Ủy ban nhận được sự hỗ trợ của tổ chức nghiên cứu độc lập đặt trụ sở tại Đại học Gothenburg và có đội ngũ bao gồm hơn 50 nhà khoa học xã hội ở 6 châu lục, cũng như hơn 3.200 chuyên gia nhà nước trên khắp thế giới. Ủy ban còn nhận được sự hỗ trợ của Duco Advisors – một công ty tư vấn chuyên về sự giao thoa giữa các lĩnh vực địa chính trị, niềm tin và sự an toàn cũng như công nghệ. Memetica – một tổ chức tham gia nghiên cứu mã nguồn mở về các xu hướng trên mạng xã hội – cũng cung cấp dữ liệu phân tích. Các chuyên gia của công ty Lionbridge Technologies, LLC thông thạo hơn 350 ngôn ngữ và làm việc tại 5.000 thành phố trên khắp thế giới đã cung cấp kiến thức chuyên môn về ngôn ngữ.
Voltar para Decisões de Casos e Pareceres Consultivos sobre Políticas