Avustralya Seçim Komisyonunun Oy Kullanma Kuralları

Özet

Gözetim Kurulu, Avustralya'daki Parlamentoda Yerli Sesi Referandumu öncesinde, Avustralya Seçim Komisyonu (AEC) tarafından X'te paylaşılan bilgilerin aynı ekran görüntüsünü içeren iki ayrı Facebook gönderisini kaldırma yönünde Meta'nın vermiş olduğu kararları onaylamıştır. Her iki gönderi de, Zarara Yol Açma Amaçlı Organizasyon ve Suça Teşvik Etme Topluluk Standardının, bir oy verme sürecine yasadışı katılım çağrısında bulunan içerikleri yasaklayan kuralını ihlal etmiştir. Bu vakalar, bağlamı dışına çıkarılan bilgilerin insanların oy kullanma hakkını nasıl etkileyebileceğini göstermektedir. Kurul, Meta'ya "yasadışı oy kullanma" terimini herkese açık şekilde tanımlayarak, seçmen ve/veya nüfus sayımı dolandırıcılığıyla ilgili kurallarını daha net bir şekilde açıklamasını tavsiye etmektedir.

Vakalar Hakkında

14 Ekim 2023'te Avustralya'da Parlamentoda Yerli Sesi Referandumu yapılmıştır. Bundan birkaç gün önce bir Facebook kullanıcısı, AEC'nin resmi hesabına ait bir X gönderisinin ekran görüntüsünü bir grupta paylaşmıştır. Gösterilen bilgiler şunları içermektedir: "If someone votes at two different polling places within their electorate, and places their formal vote in the ballot box at each polling place, their vote is counted" (Bir kişi kendi seçim bölgesindeki iki farklı oy verme yerinde oy kullanırsa ve resmi oyunu her iki oy verme yerinde de sandığa atarsa o kişinin oyu sayılır). Kullanıcının aynı X yazışmasından aldığı başka bir yorumda da oy gizliliğinin "knowing which ballot paper belongs to which person" (hangi oy pusulasının hangi kişiye ait olduğunu bilme) hususunda AEC'ye engel teşkil ettiği fakat bir yandan da "the number of double votes received is incredibly low" (alınan çifte oy sayısının son derece düşük olduğu) açıklanmaktadır. Ancak ekran görüntüsünde, birden fazla oy kullanmanın suç olması da dahil olmak üzere AEC tarafından paylaşılan tüm bilgiler gösterilmemektedir. Gönderinin açıklamasında şu ifade bulunmaktadır: "vote early, vote often, and vote NO" (erken oy kullanın, çok oy kullanın ve HAYIR oyu kullanın).

Farklı bir Facebook kullanıcısının paylaştığı ikinci bir gönderide de aynı ekran görüntüsü yer almaktadır ancak şu ifadeyi içeren bir metin bindirmesi bulunmaktadır: "so you can vote Multiple times. They are setting us up for a 'Rigging' … smash the voting centres … it's a NO, NO, NO, NO, NO." (böylece Birden Çok kez oy kullanabilirsiniz… "Hile" yapmamıza zemin hazırlıyorlar… sandıkları parçalayın… HAYIR, HAYIR, HAYIR, HAYIR, HAYIR deyin.)

Yerli Sesi Referandumu, parlamentoda Aborjin ve Torres Boğazı Adası halklarına daha fazla temsil hakkı verecek şekilde Anayasanın değiştirilmesi gerekip gerekmediğini Avustralyalılara sormuştur.

Avustralya'da oy kullanmak zorunludur ve AEC 1924'ten beri her seçimde ve referandumda katılımın yaklaşık %90 olduğunu bildirmektedir. Mükerrer oy kullanmak yasadışıdır ve seçim sahtekarlığı olarak görülmektedir.

Meta'nın otomatik sistemleri her iki gönderiyi saptadıktan sonra, değerlendirme görevlileri Meta'nın Zarara Yol Açma Amaçlı Organizasyon ve Suça Teşvik Etme ilkesini ihlal ettiği gerekçesiyle bu gönderileri kaldırmıştır. Her iki kullanıcı da itirazda bulunmuştur.

Önemli Bulgular

Kurul, her iki gönderinin de Zarara Yol Açma Amaçlı Organizasyon ve Suça Teşvik Etme ilkesinin, "bir oylama veya nüfus sayımı sürecine yasadışı bir şekilde katılımda bulunmaya yönelik açık niyeti savunan, buna yönelik talimatlar veren veya bunu gösteren" içerikleri yasaklayan kuralını ihlal ettiği görüşündedir. İlk vakada, "vote often" (çok oy kullanın) ifadesi, AEC'nin birden fazla oyun sayılmasına ilişkin bilgileriyle birlikte ele alındığında, yasadışı oy kullanma yönünde net bir çağrıdır. İki defa oy kullanmak, Meta'nın dahili yönergelerine göre bir "yasadışı oy kullanma" türüdür. İkinci vakada, "smash the voting centres" (sandıkları parçalayın) sözcük öbeğinin ve metin bindirmesindeki diğer ifadelerin kullanımı, insanların sandıklara akın edip birden çok oy kullanmasını savunma şeklinde anlaşılabilir. Gönderilerin ikisi de kınama, farkındalık yaratma, habercilik, mizah veya hiciv bağlamlarına ilişkin ilke istisnalarından yararlanmamaktadır. Farkındalık yaratma özelinde, gönderiler AEC'nin X gönderisini tartışmanın ötesine geçtiği ve bunun yerine bilgileri bağlamından çıkararak AEC'nin birden fazla kez oy kullanmasına izin verdiğini ima ettiği için bu istisna kapsamına girmemektedir.

Kullanıcıların başkalarını seçmen dolandırıcılığına teşvik etmesini önlemek, oy kullanma hakkını korumanın meşru bir amacıdır. Kurul, siyasi söylemi demokratik süreçlerin hayati bir bileşeni olarak görmektedir. Bu vakalarda, her iki kullanıcı da referandumun ateşlediği herkese açık tartışmalara doğrudan katılmıştır ancak bu kullanıcıların başkalarına yasadışı davranışlarda bulunma çağrıları, oy kullanma hakkı başta olmak üzere Avustralya'da yaşayan insanların siyasi haklarını olumsuz etkilemiştir. Dolayısıyla, "vote No" (Hayır oyu kullanın) çağrıları korunan siyasi konuşma niteliğinde olmakla birlikte, "vote often" (çok oy kullanın) ve "smash the voting centres" (sandıkları parçalayın) ifadeleri bambaşka bir konudur. Kurul, Yerli Sesi Referandumu'nun hileli olduğuna ilişkin sıklıkla dile getirilen iddialar göz önünde bulundurulduğunda, Meta'nın seçmen dolandırıcılığı girişimlerinin platformlarında dolaşmasını önleyerek demokratik süreçleri korumasının doğru olduğu görüşündedir.

Kurul, Meta'nın Yerli Sesi Referandumu'na yönelik çabalarının bilincindedir. Şirket, hem Zarara Yol Açma Amaçlı Organizasyon ve Suça Teşvik Etme hem de Yanlış Bilgiler Topluluk Standartlarının seçimlere müdahale kuralları kapsamında, ihlalde bulunuyor olabilecek içerikleri proaktif bir şekilde tespit etmiştir. Bu vakada şirketin anahtar sözcük tabanlı saptama sistemini etkinleştiren anahtar sözcükler, "double vote" (çifte oy) ve "vote multiple times" (birden çok kez oy kullanın) sözcük öbekleri olmuştur. Meta'ya göre bu sistem yerel bağlamlara uyarlanmıştır. Kurul, paylaşılan bilgilere dayalı olarak, bunun gibi girişimlerin seçim sürecinden geçen ülkelerde dünya genelinde tutarlı bir şekilde uygulanması gerektiğine dikkat çekmektedir. Buna rağmen Meta, anahtar sözcük tabanlı saptamanın ne kadar etkili olduğunu değerlendirmek için başarı ölçümleri geliştirmeye teşvik edilmektedir.

Son olarak Kurul, Zarara Yol Açma Amaçlı Organizasyon ve Suça Teşvik Etme Topluluk Standardının herkese açık kurallarının yeterince net olmadığı görüşündedir. Değerlendirme görevlileri Meta'nın dahili yönergelerinde şirketin "yasadışı oy kullanma" tanımlarına ulaşabilmekte, fakat söz konusu kurallar bu tanımları içermemektedir. Kullanıcıların demokratik olaylar hakkında kamu yararına olan meseleleri tartışmak üzere sosyal medyayla etkileşimde bulunabilmesi son derece önemli olduğundan, Meta'nın kullanıcıları kurallar hakkında açıkça bilgilendirmesi gerekmektedir.

Gözetim Kurulunun Kararı

Gözetim Kurulu, Meta'nın her iki vakadaki içerikleri kaldırma kararını onaylamaktadır.

Kurulun Meta'ya tavsiyeleri şu yöndedir:

• Zarara Yol Açma Amaçlı Organizasyon ve Suça Teşvik Etme ilkesinin "kınama, farkındalık yaratma, haber yapma veya mizah ya da hiciv bağlamlarında paylaşılması hariç olmak kaydıyla; bir oylama veya nüfus sayımı sürecine yasadışı bir şekilde katılımda bulunmaya yönelik açık niyeti savunan, buna yönelik talimatlar veren veya bunu gösteren" içerikleri yasaklayan kuralının herkese açık metninde, "yasadışı oy kullanma" teriminin tanımına yer verme.

* Vaka özetleri sadece vakalara genel bakış niteliğindedir ve emsal oluşturmaz.

Vaka Kararı Tam Metni

1. Karar Özeti

Gözetim Kurulu, Avustralya Seçim Komisyonunun (AEC) eskiden Twitter olarak bilinen X'teki gönderisinin ekran görüntüsünü içeren iki ayrı Facebook gönderisini kaldırma yönünde Meta'nın vermiş olduğu kararları onaylamıştır. Facebook kullanıcıları tarafından AEC'den alınarak paylaşılan ekran görüntülerinde şu ifadeler yer almaktaydı: "If someone votes at two different polling places within their electorate, and places their formal vote in the ballot box at each polling place, their vote is counted" (Bir kişi kendi seçim bölgesindeki iki farklı oy verme yerinde oy kullanırsa ve resmi oyunu her iki oy verme yerinde de sandığa atarsa o kişinin oyu sayılır). İlk Facebook gönderisindeki ekran görüntüsüne "vote early, vote often, and vote NO" (erken oy kullanın, çok oy kullanın ve HAYIR oyu kullanın) yazan bir açıklama eşlik etmiştir. İkinci Facebook gönderisinde bulunan ekran görüntüsüne, şu ifadeyi içeren bir metin bindirmesi eşlik etmiştir: "so you can vote Multiple times … they are setting us up for a 'Rigging' … smash the voting centres … it's a NO, NO, NO, NO, NO." (böylece Birden Çok kez oy kullanabilirsiniz… "Hile" yapmamıza zemin hazırlıyorlar… sandıkları parçalayın… HAYIR, HAYIR, HAYIR, HAYIR, HAYIR deyin.) Açıklamada ayrıca "dur" ifade simgesinin ardından "Australian Electoral Commission" (Avustralya Seçim Komisyonu) sözcükleri yer almaktadır.

Kurul, her iki gönderinin de Zarara Yol Açma Amaçlı Organizasyon ve Suça Teşvik Etme Topluluk Standardının "kınama, farkındalık yaratma, haber yapma veya mizah ya da hiciv bağlamlarında paylaşılması hariç olmak kaydıyla; bir oylama veya nüfus sayımı sürecine yasadışı bir şekilde katılımda bulunmaya yönelik açık niyeti savunan, buna yönelik talimatlar veren veya bunu gösteren" içerikleri yasaklayan kuralını ihlal ettiği görüşündedir. Kurul, istisnaların hiçbirinin geçerli olmadığını tespit etmiştir.

Bu vakalar, bağlamından çıkarılmış bilgilerin seçimler ve referandumlar gibi demokratik süreçler sırasında paylaşılmasına ve insanların oy kullanma hakkını etkileme potansiyeline ilişkin daha geniş endişeleri gündeme getirmektedir. Kurul, Meta'ya nelerin "oy verme veya nüfus sayımına yasadışı şekilde katılım" oluşturduğunu netleştirmek suretiyle, Zarara Yol Açma Amaçlı Organizasyon ve Suça Teşvik Etme Topluluk Standardı kapsamında seçmen ve/veya nüfus sayımı dolandırıcılığıyla ilgili ilke maddelerini daha net bir şekilde açıklamasını tavsiye etmektedir.

2. Vaka Açıklaması ve Arkaplanı

14 Ekim 2023'te Avustralya'da Parlamentoda Yerli Sesi Referandumu (bundan sonra "Yerli Sesi Referandumu" olarak anılacaktır) yapılmıştır. Oylamadan birkaç gün önce bir Facebook kullanıcısı, yöneticisi olduğu bir grupta, Avustralya Seçim Komisyonunun (AEC) resmi hesabındaki bir X gönderisinin ekran görüntüsünü içeren bir gönderi paylaşmıştır. AEC'nin X'teki gönderisinde şu ifade yer almaktadır: "If someone votes at two different polling places within their electorate, and places their formal vote in the ballot box at each polling place, their vote is counted" (Bir kişi kendi seçim bölgesindeki iki farklı oy verme yerinde oy kullanırsa ve resmi oyunu her iki oy verme yerinde de sandığa atarsa o kişinin oyu sayılır). Ekran görüntüsünde, X'teki aynı yazışmada yer alan bir diğer yorum da görülmektedir. Söz konusu yorumda, oy gizliliğinin "knowing which ballot paper belongs to which person" (hangi oy pusulasının hangi kişiye ait olduğunu bilme) hususunda AEC'ye engel teşkil ettiği açıklanırken, insanlara "the number of double votes received is incredibly low" (alınan çifte oy sayısının son derece düşük olduğu) konusunda da güvence verilmektedir. Ancak ekran görüntüsünde, birden fazla oy kullanmanın Avustralya'da suç olması da dahil olmak üzere AEC tarafından paylaşılan tüm bilgiler gösterilmemektedir. İlk Facebook gönderisine "vote early, vote often, and vote NO" (erken oy kullanın, çok oy kullanın ve HAYIR oyu kullanın) yazan bir açıklama eşlik etmiştir.

Bir gün sonra farklı bir Facebook kullanıcısı, AEC'nin X'teki gönderisinin aynı ekran görüntüsünü içeren başka bir gönderiyi kendi profilinde paylaşmıştır. İçeriğe, şu ifadeyi içeren bir metin bindirmesi eşlik etmiştir: "so you can vote Multiple times. They are setting us up for a 'Rigging' ... smash the voting centres ... it's a NO, NO, NO, NO, NO." (böylece Birden Çok kez oy kullanabilirsiniz… "Hile" yapmamıza zemin hazırlıyorlar… sandıkları parçalayın… HAYIR, HAYIR, HAYIR, HAYIR, HAYIR deyin.) Açıklamada ayrıca "dur" ifade simgesinin ardından "Australian Electoral Commission" (Avustralya Seçim Komisyonu) sözcükleri yer almaktadır.

Her iki gönderi de Meta tarafından proaktif bir şekilde saptanmıştır. Bu vakada şirketin "anahtar sözcük tabanlı işlem hattı girişimini" etkinleştiren anahtar sözcükler, "double vote" (çifte oy) ve "vote multiple times" (birden çok kez oy kullanın) sözcük öbekleri olmuştur. Bu anahtar sözcük tabanlı saptama yaklaşımı, "seçmenlere ve/veya nüfus sayımına müdahale etmeyle ilgili içerikler dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere ihlalde bulunuyor olabilecek içerikleri" proaktif bir şekilde tespit etmek üzere Meta tarafından hayata geçirilen sistematik bir prosedürdür. Devamında, her iki gönderi de insan değerlendirmesi için otomatik olarak sıraya eklenmiştir. İnsan değerlendirmesinin ardından, iki gönderi de Zarara Yol Açma Amaçlı Organizasyon ve Suça Teşvik Etme ilkesini ihlal ettiği gerekçesiyle kaldırılmıştır. Meta, her iki kullanıcı profiline de standart ihtar ve 30 günlük özellik sınırlaması uygulamıştır. Bu sınırlama, kullanıcıların Facebook gruplarında paylaşımda bulunmasını veya yorum yapmasını, haber grupları oluşturmasını veya Messenger odalarına katılmasını engellemiştir.

Kurul, bu vakalardaki kararını verirken aşağıdaki bağlamı da hesaba kattığına dikkat çekmektedir:

Yerli Sesi Referandumu'nda, Avustralya Anayasasının, "Aborjin ve Torres Boğazı Adalıların Sesi adlı bir birim kurarak" Avustralya'nın İlk Halklarını tanıyacak biçimde değiştirilmesi gerekip gerekmediği sorulmuştur. Kurulacak bu birimin "Aborjin ve Torres Boğazı Adası halklarıyla ilgili meselelerde Parlamento'da ve Yürütme Hükümeti'nde temsil edilmesi" öngörülmektedir. Yerli Sesi Referandumu hakkındaki önemli arkaplan bilgilerinden biri de Avustralya'daki Aborjin ve Torres Boğazı Adası halklarının yüksek düzeyde işsizlik, yüksek öğrenime daha düşük katılım, olumsuz sağlık istatistikleri (hem fiziksel hem de zihinsel sağlık), diğer Avustralyalılara kıyasla çok daha kısa yaşam süresi ve yüksek düzeyde tutuklanma ile ülkenin sosyal ve ekonomik açıdan en dezavantajlı grupları arasında yer alıyor olmasıdır. Aborjin ve Torres Boğazı Adası halkları ayrımcılıkla da karşılaşmakta olup hem cinsiyete dayalı şiddetten hem de polis şiddetinden orantısız şekilde etkilenmektedir.

Başbakan Anthony Albanese bu anayasa değişikliği lehine kampanya yürütürken ("Evet" destekçisi), Avustralya'nın ana muhalefet koalisyonu buna karşı kampanya yürütmüştür ("Hayır" destekçisi). Bu teklif hem ulusal çapta hem de altı eyalette çoğunluğun oyuyla reddedilmiş, dolayısıyla Avustralya Anayasası'nda değişiklik yapmak için gerekli olan çifte çoğunluğu sağlayamamıştır.

Avustralya'da oy kullanmak zorunludur ve AEC, 1924'ten beri her genel seçimde ve referandumda seçmen katılımının yaklaşık %90 olduğunu bildirmektedir. Birden çok oy kullanma, 1918 tarihli Seçim Yasasına ve 1984 tarihli Referandum (Mekanizma Hükümleri) Yasasına dayalı olarak hem eyalet düzeyinde hem de federal düzeyde bir seçim dolandırıcılığı türüdür. AEC, Yerli Sesi Referandumu'nda birden fazla oy kullanma iddialarına yanıt olarak, X'te mükerrer oy kullanmanın "çok nadir" olduğunu belirten ve AEC'nin bu uygulamayı önlemek için uyguladığı önlemleri ana hatlarıyla belirten uzun bir yazışma paylaşmıştır. AEC, kendi internet sitesinde, çifte oy kullanmayla mücadele için seçim bölgesindeki tüm seçmenlerin birbiriyle aynı sertifikalı listelerinin her bir sandığa verildiğini açıklamaktadır. Seçmenlere oy pusulaları verilirken, sandıktaki sertifikalı listede isimleri işaretlenmektedir. Bir seçmenin ayrı bir oy kullanmak üzere başka bir sandığa gitmesi, kişiye oy pusulası verilirken, aynı seçim bölgesindeki ayrı bir sertifikalı listede adının bir kez daha işaretlenmesiyle sonuçlanacaktır. Seçim gününün hemen ardından, her bir seçim bölgesi için aynı sertifikalı listenin nüshaları, herhangi bir ismin birden çok kez işaretlenip işaretlenmediğini kontrol etmek üzere taranmaktadır. Daha sonra AEC, birden fazla oy kullandığından şüphelenilen her bir seçmeni araştırmakta ve bu kişilere yazı göndermektedir. Alınan yanıtla birlikte ilgili mesele "sandık memurunun hatası" gibi sebeplerle veya "dil ya da okuryazarlık zorlukları" veya kişinin "çok yaşlı olması ve kafa karışıklığı nedeniyle oy kullanmış olduğunu unutarak mükerrer oy kullanması" şeklindeki açıklamalarla çözüme kavuşturulmaktadır. AEC, çözümlenemeyen vakaları araştırmaya devam etmekte ve göz önünde bulundurması için Avustralya Federal Polisi'ne iletebilmektedir.

2019 yılında AEC, mükerrer oy kullanmanın "çok küçük bir sorun" olduğunu, katılım sağlayan %91,9 oranındaki seçmenin sadece %0,03'ünün birden fazla kez işaretlendiğini ve mükerrer oy kullanma vakalarının çoğunluğunun yaşlı olan, okuryazarlık becerileri zayıf olan veya seçim sürecini yeterince anlamayan seçmenlerin yaptığı hatalardan ibaret olduğunu beyan etmiştir. AEC, Avustralya'da mükerrer oy kullanma oranının "görmezden gelinebilir" olduğunu, Kurula gönderdiği herkese açık yorumda da yinelemiştir. AEC'ye göre, 2022 federal seçimleri bağlamında, toplam 15,5 milyon oydan sadece 13'ü ek soruşturma için Avustralya Federal Polisi'ne yönlendirilmiştir (PC-25006; ayrıca bkz. PC-25007).

Kurulun danıştığı uzmanlara göre, Yerli Sesi Referandumu'nun hileli olduğu yönündeki iddialar oldukça yaygındır ve bazı gönderilere #StopTheSteal (hırsızlığı durdur) ve #RiggedReferandum (hileli referandum) konu etiketleri eşlik etmiştir. Gazetecilerin haberlerinde de benzer şekilde Yerli Sesi Referandumu bağlamında seçmen dolandırıcılığı iddialarının yaygın olduğu vurgulanmıştır. Kurulun danıştığı uzmanların kullandığı sosyal medya izleme araçlarına dayalı olarak, Şubat 2024 itibarıyla, AEC'nin X'teki gönderilerinin ekran görüntüleri Meta'nın platformlarında 475 defadan fazla paylaşılmış, binlerce ifade almış ve en az 30.000 kez görüntülenmiştir.

3. Gözetim Kurulunun Yetkisi ve Kapsamı

Kurul, içeriği kaldırılan kişiden gelen itiraz üzerine Meta'nın kararını değerlendirme yetkisine sahiptir (Tüzük Madde 2, Kısım 1; İç Yönetmelikler Madde 3, Kısım 1).

Kurul, Meta'nın kararını onaylayabilir veya bozabilir (Tüzük Madde 3, Kısım 5) ve verilen karar şirket açısından bağlayıcıdır (Tüzük Madde 4). Meta ayrıca kararın paralel bağlama sahip benzer içeriklere uygulanmasının ne kadar makul olduğunu da değerlendirmelidir (Tüzük Madde 4). Kurulun kararları, bağlayıcı olmayan ancak Meta'nın yanıtlaması gereken tavsiyeler içerebilir (Tüzük Madde 3, Kısım 4; Madde 4). Meta tavsiyeler doğrultusunda harekete geçme taahhüdü verdiğinde, Kurul şirketin tavsiyeyi ne ölçüde uyguladığını izlemektedir. Kurul benzer meseleleri gündeme getiren vakaları tespit ettiğinde, bunlar paket olarak tartışılmak üzere tek bir alt kurula bir arada atanabilir. Her bir içerik için ayrı bir bağlayıcı karar verilir.

4. Yetki ve Rehberlik Kaynakları

Kurulun bu vakalardaki analizinde aşağıdaki standartlar ve emsaller bilgi kaynağı olmuştur:

I. Gözetim Kurulu Kararları

• Azerbaycan'daki Ermeniler
• Brezilyalı Generalin Konuşması
• Ermeni Savaş Esirleri Videosu

II. Meta'nın İçerik İlkeleri

Meta'nın Zarara Yol Açma Amaçlı Organizasyon ve Suça Teşvik Etme ilkesinin gerekçesine göre, bu ilke "başka insanlara, işletmelere, varlıklara veya hayvanlara yönelik belirli suç faaliyetlerini veya zararlı eylemleri kolaylaştıran, organize eden, teşvik eden veya kabul eden" içerikleri yasaklayarak, "çevrimdışı zararı ve taklitçi davranışları önlemeyi ve durdurmayı" amaçlamaktadır. İlke, kullanıcıların "kınama, farkındalık yaratma, haber yapma veya mizah ya da hiciv bağlamlarında paylaşılması hariç olmak kaydıyla; bir oylama veya nüfus sayımı sürecine yasadışı bir şekilde katılımda bulunmaya yönelik açık niyeti savunan, buna yönelik talimatlar veren veya bunu gösteren" içerikler paylaşmasını yasaklamaktadır.

Gerekçelendiren ek bağlamın olması şartıyla, başka seçmenlere veya nüfus sayımına müdahale içerikleri de ilke kapsamında kaldırılabilmektedir. Bunlar arasında "bir kişinin resmi bir seçime veya nüfus sayımına katılmasını etkileyecek koordine müdahale çağrıları" ve "gözdağı vermeye atıfla birlikte olduğu takdirde, seçmenleri veya seçim memurlarının hareketlerini takip etme veya izleme amacıyla bir seçim merkezine gitme tehditleri" bulunmaktadır.

Meta'nın Şiddet ve Suça Teşvik ilkesi, Meta'nın platformlarında paylaşılan içeriklerle ilgili olabilecek "internet dışındaki potansiyel zararı" önlemeyi amaçlamaktadır. Bu ilke, "ölümle (veya diğer şekillerde yüksek derecede şiddete maruz kalınmasıyla) sonuçlanabilecek tehditleri" ve "oy verme yerleri veya oyları saymak ya da bir seçimi yürütmek için kullanılan yerler" gibi konumlara "silah getirmeye veya zorla girmeye ya da silahlanmaya yönelik tehditleri" yasaklamaktadır. İlke, "hedef olmasa bile oy kullanmayla, seçmen kaydıyla veya seçimin idaresiyle veya sonucuyla ilgili şiddet tehditlerini" de yasaklamaktadır.

Meta'nın Yanlış Bilgiler ilkesi, şirketin çeşitli yanlış bilgi kategorilerini nasıl ele aldığını dile getirmektedir. Meta, bu kategorilerden birinde, "seçimlerde ve nüfus sayımlarında dürüstlüğü sağlama çalışmaları kapsamında, insanların bu süreçlere katılımda bulunma kabiliyetine müdahale etme riskine doğrudan katkıda bulunma olasılığı yüksek olan yanlış bilgileri" kaldırdığını belirtmektedir. Buna "kimlerin oy verebileceği, oy kullanma kriterleri, bir oyun geçerli sayılıp sayılmayacağı ve oy kullanabilmek için hangi bilgi veya materyallerin sunulması gerektiği hakkındaki yanlış bilgiler" dahildir.

III. Meta'nın İnsan Hakları Sorumlulukları

2011 yılında BM İnsan Hakları Konseyi tarafından desteklenen BM İş Dünyası ve İnsan Haklarına Dair Rehber İlkeler (BM Rehber İlkeleri), özel işletmelerin insan haklarına yönelik sorumlulukları için gönüllülük esasına dayalı bir çerçeve tesis etmektedir. 2021 yılında Meta, BM Rehber İlkelerine uygun olarak insan haklarına saygı duyma taahhüdünü tekrar tasdik ettiği Kurumsal İnsan Hakları İlkesiniduyurmuştur. Bu vakada Kurulun Meta'nın uluslararası sorumlulukları üzerinde gerçekleştirdiği analizler, aşağıdaki insan hakları standartları ışığında gerçekleştirilmiştir:

• İfade özgürlüğü hakkı: Madde 19, Kişisel ve Siyasal Haklar Uluslararası Sözleşmesi (ICCPR); Genel Yorum No. 34, İnsan Hakları Komitesi, 2011; Fikir ve ifade özgürlüğü hakkında BM Özel Raportörü, raporlar: A/HRC/38/35 (2018) ve A/74/486 (2019).
• Oy kullanma ve kamusal meselelere katılma hakkı: Madde 25, ICCPR; Genel Yorum No. 25, İnsan Hakları Komitesi, 1996.

5. Kullanıcı Bildirimleri

Kurula yaptıkları açıklamalarda, her iki kullanıcı da sadece AEC tarafından paylaşılan bilgileri paylaştıklarını iddia etmiştir. İkinci gönderiyi oluşturan kullanıcı, paylaştığı gönderinin, insanların "kimliğini göstermesine gerek olmadığından" birden fazla oy kullanmaya izin verilmesi nedeniyle "seçimin hileli olabileceği" konusunda "başkalarına bir uyarı" teşkil ettiğini de ileri sürmüştür.

6. Meta'nın Bildirimleri

Meta, her iki gönderinin de Zarara Yol Açma Amaçlı Organizasyon ve Suça Teşvik Etme Topluluk Standardının, "bir oylama veya nüfus sayımı sürecine yasadışı bir şekilde katılımda bulunmaya yönelik açık niyeti savunan, buna yönelik talimatlar veren veya bunu gösteren" içerikleri yasaklayan ilke maddesini ihlal ettiğini belirlemiştir. Meta'nın içerik değerlendirme görevlilerine verdiği dahili yönergelere dayalı olarak, Meta'nın seçimlere müdahale etme ilkeleri hem seçimler hem de "ülke çapında belirlenmiş bir yetkili kurum tarafından organize edilen resmi referandumlar" için geçerlidir. "Yasadışı oy kullanma" terimi, "bunlarla sınırlı olmamak üzere" şunları içermektedir: " (a) iki kez oy kullanma; (b) uygun olmadığınız bir yerde oy kullanmak için sahte seçmen bilgileri üretme; (c) oy kullanma uygunluğunuza ilişkin sahte belgeler üretme ve (d) oy pusulalarını çalma."

Meta, ilk gönderiyle ilgili olarak, "vote often" (çok oy kullanın) ifadesinin "genellikle bir seçimde birden fazla kez yasadışı şekilde oy kullanmak" şeklinde anlaşıldığını vurgulamıştır. Kullanıcı insanları "HAYIR" oyu vermeye çağırdığından ve Meta'nın görüşüne göre bu sözcük öbeği kullanıcının siyasi tercihini yayma yönünde ciddi bir girişim olduğundan, şirket bu sözcük öbeğinin mizah veya hiciv amacı taşımadığı görüşünde olduğunu ifade etmiştir. Şirket, seçimler hakkındaki içerikleri geniş ölçekte değerlendirirken, hiciv niteliği taşıyabilecek içerikleri paylaşan kullanıcıların niyetini her zaman ölçemediğini de Kurulla paylaşmıştır.

Meta, ikinci gönderiyle ilgili olarak, "smash the voting centres" (sandıkları parçalayın) ifadesinin ihlalde bulunduğunu tespit etmiştir. Şirket, kullanıcının çağrısının "seçimi mükerrer oylarla lekelemeyi savunma niyeti" olarak anlaşılabileceğini açıklamıştır. Bu tür eylemler, Zarara Yol Açma Amaçlı Organizasyon ve Suça Teşvik Etme ilkesinin "oy verme veya nüfus sayımına yasadışı şekilde katılmayı savunmaya" ilişkin maddesince yasaklanmaktadır.

Meta'ya göre, kelimenin sözlük anlamıyla oy kullanılan binaları yok etme çağrısı olarak yorumlandığı takdirde, bu sözcük öbeği şunları yasaklayan Şiddet ve Suça Teşvik ilkesini ihlal edecektir: (i) bir binaya yönelik olarak, hedeflenen yerde bulunan herhangi bir kişinin ölümüne veya ciddi şekilde yaralanmasına yol açabilecek yüksek derecede şiddet tehditleri ve (ii) "hedef olmasa bile oy kullanmayla, seçmen kaydıyla veya seçimin idaresiyle veya sonucuyla ilgili" şiddet tehditleri. Meta'nın içerik değerlendirme görevlilerine verdiği dahili rehberliğe dayalı olarak, konumlara yönelik tehditler "havaya uçurma," "yakıp yıkma" ve "mermi yağmuruna tutma" gibi "açık terimlerle" ifade edilmelidir ancak "saldırma," "pusu kurma" ve "yok etme" gibi genel terimler de bir içeriğin bu ilke kapsamında ihlal olarak görülmesi için yeterli olabilmektedir.

Meta, Temmuz 2023'teki bir blog gönderisinde, şirketin Yerli Sesi Referandumu'na yönelik bütünlük çalışmalarını yayınlamıştır. Meta, Nisan 2023'teki referandum için hazırlıklara başlamak üzere departmanlar arası bir ekip kurduğunu da Kurula bildirmiştir. Bu ekip, ulusal seçimler için standart uygulamalara uygun şekilde, Asya Pasifik merkezli ekiplerden oluşmuştur. Meta, yüksek gerilimli olması muhtemel bir dönemde referanduma odaklanmak amacıyla, seçim kampanyalarının son haftasında bir sanal Bütünlük Ürün Operasyonları Merkezi (IPOC) de kurmuştur. Üst birimlere iletilen içeriklere ve seçim gününe kadar ortaya çıkan kritik risklere hızlı bir şekilde yanıt verebilmesi amacıyla, Bütünlük Ürün Operasyonları Merkezi'ne ek operasyon ekipleri de dahil edilmiştir. Meta, Yerli Sesi Referandumu'nda Kriz İlkesi Protokolü'nü veya başka herhangi bir ilke destek noktasını uygulamamıştır.

Meta, "belirli anahtar sözcükleri tarayan özel bir dijital işlem hattı" aracılığıyla ihlalde bulunuyor olabilecek içerikleri hem metinlerde hem de ekran görüntüleri gibi görsellerde otomatik olarak tespit eden ve insan değerlendirmesi için sıraya ekleyen "anahtar sözcük tabanlı işlem hattı girişimini" de açıklamıştır. Meta, bu listenin Meta'nın yanlış bilgi ekipleri ve bölgesel ekipleri tarafından geliştirilen birçok sözcük ve sözcük öbeği içerdiğini Kurula bildirmiştir. Bu anahtar sözcük tabanlı saptama sisteminin birincil işlevi, "ilgili içerikleri sistemli bir şekilde tespit etmek ve manuel şekilde değerlendirmek" suretiyle seçimlerin ve referandumların "bütünlüğünü sağlamak" olarak belirlenmiştir. Anahtar sözcük tabanlı saptama sistemi, bu vakada Yerli Sesi Referandumu için kurulmuş olan sanal Bütünlük Ürün Operasyonları Merkezi nedeniyle etkinleştirilmiştir. Meta bu girişimi küresel çapta uygulamaktadır. Belirli ülke veya bölgelerle sınırlı değildir ancak yerel bağlamlara uyarlanmaktadır. Meta'ya göre, anahtar sözcük listesi "dinamik" olarak belirlenmektedir ve "her bir olayın niteliğine özgü" şekilde değişebilmektedir.

Bu girişim, Meta'nın Topluluk Standartları'nın şu alanlarını aktif bir şekilde uygulamayı amaçlamaktadır: (i) "nakit veya hediyelerle oy satın almak veya satmak için sunulan teklifler" ve "oy verme veya nüfus sayımı süreçlerine yasadışı katılımı savunan veya bu yönde talimatlar veren ifadeler" dahil olmak üzere "seçmen ve/veya nüfus sayımı dolandırıcılığını" ele alan Zarara Yol Açma Amaçlı Organizasyon ve Suça Teşvik Etme ilkesi ve (ii) "oy kullanma veya nüfus sayımı tarihleri, konumları, saatleri, yöntemleri, kimlerin oy verebileceği, oyların sayılma biçimi ve oy kullanmak için gerekli belgeler hakkındaki yanlış bilgiler" dahil olmak üzere seçmenlere veya nüfus sayımına müdahaleye odaklanan Yanlış Bilgiler ilkesi. Yerli Sesi Referandumu için anahtar sözcük tabanlı saptama sistemi, Şiddet ve Suça Teşvik Topluluk Standardı kapsamındakiler gibi seçimlerle veya oy kullanmayla ilgili diğer içerik ilkelerini aktif bir şekilde uygulamak üzere tasarlanmamıştır. Ancak girişimin işaretlediği içerikler diğer Topluluk Standartlarını ihlal ettiği takdirde, bu içerik insan değerlendirmesine de tabi tutulmaktadır.

Bu vakadaki içerikler bakımından, Meta'nın saptama sistemini etkinleştiren anahtar sözcükler, "double vote" (çifte oy) ve "vote multiple times" (birden çok kez oy kullanın) sözcük öbekleri olmuştur. "Double vote" (çifte oy) terimi Facebook gönderilerinde doğrudan kullanılmamış ancak AEC'nin X'teki gönderisinin ekran görüntüsünde yer almıştır. Metin olarak veya ekran görüntüleri gibi görsellerde bu anahtar sözcükleri içeren her türlü içerik, "oy vermeyi önlemeyle ilgili konuşmaları proaktif bir şekilde izlemek amacıyla insan değerlendirmesi için otomatik olarak işaretlenir ve kuyruğa eklenir."

Kurul Meta'ya yazılı olarak 12 soru sormuştur. Sorular şunlarla ilgili olmuştur: Meta'nın seçimlere müdahale konulu içerik ilkeleri; Meta'nın Yerli Sesi Referandumu ile ilgili içerikleri modere etmek için benimsediği anahtar sözcük tabanlı saptama sistemi ve protokoller. Meta tüm soruları yanıtlamıştır.

7. Herkese Açık Yorumlar

Gözetim Kurulu, bildirim koşullarını karşılayan beş adet herkese açık yorum almıştır. Üç tanesi Asya-Pasifik ve Okyanusya bölgesinden (hepsi Avustralya'dan), biri Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'dan ve biri de Avrupa'dan gönderilmiştir. Yayınlama onayıyla gönderilen herkese açık yorumları okumak için lütfen buraya tıklayın.

Bildirimler şu temaları kapsamaktadır: Yerli Sesi Referandumu'nun öncesindeki sosyohistorik bağlam, Avustralya'daki seçmen dolandırıcılığı geçmişi, Yerli Sesi Referandumu sırasında yanıltıcı ve bağlamından çıkarılmış bilgilerin yayılması, Meta'nın yanlış bilgiler hakkındaki genel içerik ilkeleri ve yaptırım uygulamaları.

8. Gözetim Kurulu Analizi

Kurul, bu gönderilerin kaldırılması gerekip gerekmediğini incelemek için Meta'nın içerik ilkelerini, insan hakları sorumluluklarını ve değerlerini analiz etmiştir. Kurul, bu vakanın Meta'nın daha geniş çaplı içerik yönetişimi yaklaşımına neticelerini de değerlendirmiştir.

Kurul, 2024'te gerçekleşecek tarihi sayıda seçim düşünüldüğünde, Meta'nın yanıltıcı veya bağlamından çıkarılmış oy kullanma bilgileri ve seçmen dolandırıcılığı ile ilgili içerik moderasyonu ilkelerini ve yaptırım uygulamalarını incelemek üzere bu vakaları seçmiştir. Bu vakalar, Kurulun stratejik önceliklerinden biri olan Seçimler ve Kamusal Alan kapsamındadır.

8.1 Meta'nın İçerik İlkeleriyle Uyumluluk

I. İçerik Kuralları

Kurul, her iki gönderinin de bir oy verme veya nüfus sayımı sürecine yasadışı şekilde katılımın savunulmasını yasaklayan Zarara Yol Açma Amaçlı Organizasyon ve Suça Teşvik Etme ilkesini ihlal ettiğini tespit etmiştir. İlk gönderideki "vote often" (çok oy kullanın) ifadesi, AEC'nin birden fazla oy sayımı hakkında X'te yayınladığı gönderiyle birlikte paylaşıldığında, bu tür bir eylemde bulunmak için net bir çağrıdır. Meta'nın içerik değerlendirme görevlilerine verdiği dahili yönergelere göre, "iki defa oy kullanmak" bir "yasadışı oy kullanma" biçimidir.

İkinci gönderi de Zarara Yol Açma Amaçlı Organizasyon ve Suça Teşvik Etme ilkesini ihlal etmektedir. İçerikte X gönderisinin ekran görüntüsüne, "so you can vote multiple times" (böylece birden çok kez oy kullanabilirsiniz) yazılı metin bindirmesi eşlik etmektedir. İçerik ayrıca insanlara "smash the voting centres" (sandıkları parçalayın) şeklinde tavsiyede bulunmaktadır. Kullanıcının, sözde insanların "birden çok kez oy kullanmasına" izin verdiği gerekçesiyle, AEC'ye duyduğu öfkeyi ifade etmeye çalışıyor olması mümkündür. Ancak ekran görüntüsündeki metin bindirmesinde AEC'nin mükerrer oy kullanımını tasvip ettiğini iddia eden ve insanların "hile" yapmasına zemin hazırlamakla suçlayan diğer yazılarla birlikte okunduğunda, bu ifade insanların sandıklara akın edip birden çok oy kullanmasını savunma şeklinde anlaşılabilmektedir. Oy kullanmanın zorunlu olduğu ve katılımın %90'ın üzerinde olduğu Avustralya seçimleri bağlamında, "smash the voting centres" (sandıkları parçalayın) şeklinde bir çağrının, özellikle de devamında "can vote multiple times" (birden çok kez oy kullanabilirsiniz) iddiası yer alıyorken, insanlara bir defa oy kullanma çağrısı olarak yorumlanması pek olası değildir. Kullanıcının insanlardan tekrar tekrar "NO" (HAYIR) oyu kullanmalarını istemesi de bunu desteklemektedir. Dolayısıyla gönderi, bir bütün olarak ve Avustralya seçimleri bağlamında okunduğunda, iki kez oy kullanma çağrısıdır ve Zarara Yol Açma Amaçlı Organizasyon ve Suça Teşvik Etme ilkesinin yasakladığı "yasadışı oy kullanma" eylemidir.

Kurul, gönderilerin hiciv amaçlı olma olasılığının bilincinde olmakla birlikte, hiciv niyetinin açık olmadığını görmektedir. Kurul, açıklamaların diline ve görsellerdeki metin bindirmelerine dayalı olarak, gönderilerin hiciv amaçlı olduğunu düşünmemektedir. Eylem çağrısındaki kesinlik derecesi her iki gönderi için de farklı olmakla birlikte, ikisi de birden fazla ve dolayısıyla "yasadışı" oy kullanma çağrısı içermektedir. Kurul, seçim bağlamlarında seçmen dolandırıcılığı girişimleriyle ilişkili riskler göz önünde bulundurulduğunda, Meta'nın mizah veya hiciv istisnasının sadece açıkça mizahi olan içeriklere uygulanması gerektiğine inanmaktadır. Dolayısıyla, gönderilerin ikisi de bu istisnaya uygun değildir.

Gönderiler, Zarara Yol Açma Amaçlı Organizasyon ve Suça Teşvik Etme ilkesi kapsamındaki farkındalık yaratma istisnasına da uygun değildir. Ekran görüntüleri ve kullanıcı tarafından oluşturulan içeriklerin çoğu, AEC'nin ifadesine dayalı olarak seçmen dolandırıcılığı olasılığına dikkat çekmek üzere tasarlanmıştır. Ancak içerikler bunun ötesine geçmiş ve AEC'nin X'teki gönderilerini tartışmak yerine, başkalarını Yerli Sesi Referandumu'na yasadışı bir şekilde katılmaya teşvik etmiştir. Gönderiler, X'teki aynı yazışmada AEC tarafından sağlanan ek bağlamı, yani mükerrer oy kullanmanın Avustralya'da suç teşkil ettiğini içermemektedir. Dolayısıyla, her iki gönderi de mükerrer oy kullanma olasılığı hakkında farkındalık yaratmak yerine, AEC'nin iletisini bağlamından çıkarmış ve AEC'nin birden fazla kez oy kullanmaya izin verdiğini ima etmiştir.

Kurul, Meta'nın aksine, vakada o yöne işaret eden sinyallerin (ör. şiddeti doğrudan teşvik eden içeriklerin hızlıca yayılmasıyla birlikte çatışma veya artan gerilim bağlamı) olmaması nedeniyle, bu vakada "smash" (parçalayın) sözcüğünün sözlük anlamında, yani binaları tahrip etme anlamında yorumlanabileceğini düşünmemektedir. Dolayısıyla Kurul, ikinci gönderinin Meta'nın Şiddet ve Suça Teşvik ilkesini ihlal etmediği sonucuna varmıştır.

Kurul, AEC'nin iletisini bağlamından çıkardıkları göz önünde bulundurulduğunda, her iki içeriği de Meta'nın Yanlış Bilgiler ilkesine göre değerlendirmiştir. Ancak Kurul, iki kullanıcının da başkalarını seçmen dolandırıcılığına teşvik etmesi nedeniyle, Zarara Yol Açma Amaçlı Organizasyon ve Suça Teşvik Etme Topluluk Standardının bu vakada geçerli ilke olduğu sonucuna varmıştır.

II. Yaptırım İşlemi

Kurul, Meta'nın benimsediği anahtar sözcük tabanlı saptama sistemi dahil olmak üzere, Meta'nın Yerli Sesi Referandumu için gösterdiği bütünlük çabalarının bilincindedir. Şirket bu sistemin, hem Zarara Yol Açma Amaçlı Organizasyon ve Suça Teşvik Etme hem de Yanlış Bilgiler Topluluk Standartlarının seçimlere müdahaleyle ilgili ilke maddeleri kapsamında, ihlalde bulunuyor olabilecek içerikleri proaktif bir şekilde tespit etmek üzere hayata geçirildiğini açıklamıştır. Meta'ya göre, anahtar sözcük tabanlı saptama sistemi yerel bağlamlara uyarlanmıştır ve pazara özgü terimler içermektedir. Kurul, bu girişimin nasıl çalıştığı hakkında Meta'nın Kurulla paylaştığı bilgilere dayanarak, anahtar sözcük tabanlı saptama sisteminin hayata geçirilmiş olmasını ve bu vakada işe yaramış olmasını takdir etmektedir. Bunun gibi girişimler, seçim ve diğer demokratik süreçlerden geçen tüm ülkelerde, dünya genelinde tutarlı bir şekilde uygulanmalıdır. Kurul, bu girişimin Şiddet ve Suça Teşvik Topluluk Standardı kapsamında seçimlere müdahale etme ve ilgili ilkeleri de kapsaması gerektiğine inanmaktadır.

Zararlı içeriklerin saptanmasına yönelik olarak anahtar sözcük tabanlı yaklaşımların sınırlamaları göz önünde bulundurulduğunda, Kurul seçimle ilgili diğer vakalarda Meta'nın sisteminin etkinliğini değerlendirmeye devam edecektir. Kurul bu açıdan Meta'yı, hem anahtar sözcük tabanlı saptama sisteminin hem de diğer bütünlük çabalarının, seçimle ilgili ilkeler kapsamında ihlalde bulunuyor olabilecek içerikleri tespit etme noktasında ne kadar etkili olduğunu değerlendirmek için başarı ölçümleri geliştirmeye teşvik etmektedir. Bu tavsiye, Kurulun Brezilyalı Generalin Konuşması vakasında Meta'ya verdiği "şirketin dürüst seçim çalışmalarının değerlendirilmesine yönelik bir çerçeve geliştirme" tavsiyesine paralel olacaktır.

8.2 Meta'nın İnsan Hakları Sorumluluklarıyla Uyumluluk

İfade Özgürlüğü (Madde 19 ICCPR)

Kişisel ve Siyasal Haklar Uluslararası Sözleşmesi Madde 19, "her türlü" ifade hakkı için geniş çapta koruma öngörmektedir. Bu hak "her türlü bilgiyi ve fikri arama, alma ve verme özgürlüğünü" kapsamaktadır. BM İnsan Hakları Komitesi, özellikle de siyasi meseleleri, adayları ve seçilmiş temsilcileri ele aldığında ifade hakkının son derece değerli olduğunu vurgulamıştır (Genel Yorum No. 34, paragraf 13). Kamu kurumlarını eleştiren "son derece rahatsız edici" ifadeler ve hatalı olabilecek görüşler de buna dahildir (Genel Yorum No. 34, paragraf 11, 38 ve 49).

BM İnsan Hakları Komitesi, kamusal meselelerin yürütülmesi ve oy kullanma hakkının etkili bir şekilde kullanılması için ifade özgürlüğünün esas olduğunu vurgulamıştır (Genel Yorum No. 34, paragraf 20). Komite ayrıca, kamusal ve siyasi meseleler hakkındaki bilgilerin ve fikirlerin vatandaşlar arasında serbest bir şekilde iletilebilmesinin, kamusal meselelerin yürütülmesinde yer alma ve oy kullanma hakkının kullanılması açısından hayati önem taşıdığını dile getirmektedir. (Madde 25 ICCPR, Genel Yorum No. 25, paragraf 25). Bu vakada, her iki kullanıcı da sonucun ne olması gerektiği hakkındaki görüşlerini paylaşarak referandum sürecine dahil olmakta ve dolayısıyla referandum sürecinin tetiklediği herkese açık tartışmalara doğrudan katılımda bulunmaktadır.

Bir devlet tarafından ifade özgürlüğüne getirilecek her türlü kısıtlama yasalara uygun olma, meşru amaç ve gerekli ve orantılı olma koşullarını karşılamalıdır (Madde 19, paragraf 3, ICCPR). Bu gereklilikler sıklıkla "üç bölümden oluşan test" olarak anılmaktadır. Kurul, hem değerlendirilmekte olan içerik kararının kendisiyle ilgili olarak hem de bunun Meta'nın genel içerik yönetişimi yaklaşımı hakkında gösterdiklerini ele alarak, Meta'nın gönüllü olarak verdiği insan hakları taahhütlerini yorumlamak üzere bu çerçeveyi kullanmaktadır. Önceki vakalarda (ör. Azerbaycan'daki Ermeniler, Ermeni Savaş Esirleri Videosu) olduğu gibi Kurul, ifade özgürlüğü hakkında BM Özel Raportörü'nün "şirketler devletlerle aynı yükümlülükleri taşımasa da etkileri gereği kullanıcıların ifade özgürlüğünü koruma noktasında aynı soruları değerlendirmeleri gerekir" (A/74/486, paragraf 41) ifadesiyle hemfikirdir. Kurul bunu yaparken, özel bir sosyal medya şirketinin insan hakları sorumluluklarının, insan hakları yükümlülüklerini yerine getiren bir devletten farklı olabileceği noktalar açısından hassasiyet göstermeye çalışmaktadır.

I. Yasalara Uygun Olma (Kuralların Netliği ve Erişilebilirliği)

İfade özgürlüğünü kısıtlayan kurallar açıkça tanımlanmalı ve hem kuralları uygulayanlara hem de bunlardan etkilenenlere iletilmelidir (Genel Yorum No. 34, paragraf 25). Kullanıcılar, Facebook ve Instagram'da içerik paylaşmanın sonuçlarını öngörebilmelidir. İfade özgürlüğü hakkında BM Özel Raportörü, içerik moderasyonu ilkelerinde "netlik ve belirginlik" ihtiyacını vurgulamıştır (A/HRC/38/35, paragraf 46).

Zarara Yol Açma Amaçlı Organizasyon ve Suça Teşvik Etme Topluluk Standardının herkese açık metni, kullanıcı açısından yeterince nettir. Kullanıcıların demokratik olaylar bağlamında kamu yararına olan meseleleri tartışmak üzere sosyal medyada etkileşimde bulunabilmesinin önemi göz önünde bulundurulduğunda; Meta, kullanıcıların yürürlükteki kurallar hakkında açıkça bilgilendirildiğinden emin olmalıdır. Bu yaklaşım, paylaştıkları içeriklerin potansiyel ihlal olup olmadığını öngörme noktasında kullanıcılara yardımcı olacaktır. Kurul bu bağlamda, hangi hususların "yasadışı oy kullanma" teşkil ettiğine ilişkin dahili yönergelerdeki açıklamaların, herkese açık Zarara Yol Açma Amaçlı Organizasyon ve Suça Teşvik Etme Topluluk Standardı metnine dahil edilmesi gerektiği görüşündedir.

II. Meşru Amaç

İfade özgürlüğüne getirilen kısıtlamalar, "kamu düzenini" ve "başkalarının haklarını" korumak dahil olmak üzere meşru bir amaca hizmet etmelidir (Madde 19, paragraf 3, ICCPR).

Zarara Yol Açma Amaçlı Organizasyon ve Suça Teşvik Etme ilkesi, "belirli suç faaliyetlerini veya zararlı eylemleri kolaylaştıran, organize eden, teşvik eden veya kabul eden" içerikleri kaldırarak, "çevrimdışı zararı ve taklitçi davranışları önlemeyi ve durdurmayı" amaçlamaktadır.

Özellikle de seçim bağlamında oy kullanma ve kamusal meselelerin yürütülmesinde yer alma hakkının korunması, Meta'nın Zarara Yol Açma Amaçlı Organizasyon ve Suça Teşvik Etme ilkesinin meşru bir şekilde hizmet edebileceği bir amaçtır (Madde 25, ICCPR). Kurul, kullanıcıların başkalarını seçmen dolandırıcılığına teşvik etmesini önlemeyi, oy kullanma hakkını korumanın meşru bir amacı olarak görmektedir. Oy kullanma hakkına ilişkin Genel Yorum No. 25, "seçmenlerin sandık güvenliğine ve oyların sayılmasına güven duyması" amacıyla "oy kullanma ve sayma sürecinin bağımsız bir şekilde incelenmesi gerektiğini" ortaya koymaktadır (paragraf 20). Buna ek olarak "her kişi için bir oy ilkesi" söz konusudur, yani "bir seçmenin oyu, diğer her seçmenin oyuyla eşit olmalıdır" (paragraf 21). Kurul, sandıkları ve demokratik süreçleri daha genel anlamda seçmenlere müdahale faaliyetlerinden korumak suretiyle, bu ilkenin "kamu düzenini" korumaya da yardımcı olduğuna dikkat çekmektedir.

III.

ICCPR Madde 19, paragraf 3 kapsamındaki gerekli ve orantılı olma prensibi uyarınca, ifade özgürlüğüne getirilen her türlü kısıtlama "koruyucu işlevini yerine getirmeye uygun olmalıdır; korunanların çıkarı açısından orantılı olmalıdır" (Genel Yorum 34, paragraf 34). Sosyal medya şirketleri, insan hakları sorumlulukları çerçevesinde, kısıtlamaların dar kapsamlı olması amacıyla, silme haricinde sorunlu içeriklere verilebilecek olası yanıt yelpazesini göz önünde bulundurmalıdır (A/74/486, paragraf 51).

Kurul, Meta'nın her iki gönderiyi Facebook'tan kaldırmasının gerekli ve orantılı olma gerekliliklerine uygun olduğu görüşündedir. Kurul, içeriğin Aborjin ve Torres Boğazı Adası halkları başta olmak üzere tüm Avustralyalılar için anayasa açısından önemli bir referandumdan birkaç gün önce paylaşıldığına dikkat çekmektedir. Bir yandan bakıldığında, siyasi konuşmalar demokratik süreçlerin hayati bir bileşenidir ve her iki kullanıcı da referandumun ateşlediği herkese açık tartışmalara doğrudan dahil olmuştur. Diğer yandan bakıldığında, bu kullanıcıların referandum bağlamında başkalarına yasadışı davranışlarda bulunma çağrıları, oy kullanma hakkı ve kamusal meselelerin yürütülmesine katılma hakkı başta olmak üzere Avustralya'da yaşayan insanların siyasi haklarını olumsuz etkilemiştir.

Bu standartlar vaka içeriğine uygulandığında, her iki gönderideki "vote No" (Hayır oyu verin) çağrıları açıkça korunan siyasi konuşmalardır. Ancak yukarıdaki Kısım 8.1'de daha detaylı bir şekilde açıklandığı üzere, birinci gönderideki "vote often" (çok oy kullanın) ve ikinci gönderideki "smash the voting centres" (sandıkları parçalayın) ifadeleri, başkalarını mükerrer oy kullanarak Yerli Sesi Referandumu'na yasadışı bir şekilde katılmaya teşvik etmiştir. Kurulun danıştığı uzmanlar Referandumda hile yapıldığına yönelik iddiaların yaygın olduğuna dikkat çekerken, gazetecilerin haberlerinde de seçmen dolandırıcılığı iddialarının yaygın olduğu vurgulanmıştır. Dolayısıyla Kurul, Meta'nın seçmen dolandırıcılığı girişimlerinin platformlarında dolaşmasını önleyerek demokratik süreçleri koruma yönünde yaptığı tercihin doğru olduğu görüşündedir (Genel Yorum No. 25). Seçmen dolandırıcılığıyla ilgili içeriklerin dolaşımı, seçim süreçlerinin bütünlüğünün risk altında olduğu bir ortam yaratabilir. Ancak Kurulun azınlıkta kalan kısmı, Meta'nın "ifade ile tehdit arasında doğrudan ve olası bir bağlantı" kuramamış olması nedeniyle, insanlara "smash the voting centres" (sandıkları parçalayın) şeklinde tavsiyede bulunan içeriğin kaldırılmasının gerekli ve orantılı olma testini geçmediği görüşündedir (Genel Yorum No. 34, paragraf 35). Bu azınlık için, kullanıcının insanlara "smash the voting centres" (sandıkları parçalayın) şeklindeki çağrısının birden çok kez oy kullanma yönünde muğlak bir çağrı olduğu göz önünde bulundurulduğunda, seçmen dolandırıcılığı tehdidi ile doğrudan ve olası bir bağlantı söz konusu değildir.

Kurul, Meta'nın içeriğin kınama, farkındalık yaratma, habercilik, mizah veya hiciv bağlamında paylaşılmasına ilişkin istisnaları uygularken kullanıcılardan netlik bekleme yaklaşımının, mantıklı bir yaklaşım olduğuna inanmaktadır. Kurul tarafından analiz edilen gönderilerde, "vote often" (çok oy kullanın) ve "smash the voting centres" (sandıkları parçalayın) ifadelerinin, Yerli Sesi Referandumu'nun bütünlüğünü tehlikeye atan bir eylem olan birden fazla oy kullanımını açıkça savunmayıp mecazi olarak kullanıldığına dair net bir belirti bulunmamıştır. Dolayısıyla her iki kaldırma işlemi de Meta'nın gerekli ve orantılı yanıtlarıdır.

Buna ek olarak, Kurulun azınlıkta kalan bir kısmı, içeriğin kaldırılmasının Meta'nın seçmen dolandırıcılığıyla ilgili konuşmaları ele almak için kullanabileceği en az müdahaleci yol olduğuna ikna olmamıştır ve Meta'nın aksini kanıtlayamamış olmasının gerekli ve orantılı olma gerekliliğini karşılamadığı görüşündedir. Özel Raportör şunu belirtmiştir: "Devletlerin her nasıl ki ifade özgürlüğüne getirilen bir sınırlamanın en az kısıtlayıcı yaklaşım olup olmadığını değerlendirmesi gerekiyorsa şirketler de bu tür bir değerlendirme yürütmelidir. Ayrıca şirketler bu değerlendirmeyi yürütürken gerekli ve orantılı olma şartlarının karşılandığını kamuya açık şekilde gösterme yükünü taşımalıdır" (A/74/486, paragraf 51). Bu azınlığa göre doğru yaklaşım, seçmen dolandırıcılığı gibi olası ve kısa vadeli zararları önlemek için şirketin elinde bulunan birçok araç arasında en az müdahaleci olanın neden bu tür gönderilerin kaldırılması olduğunu Meta'nın herkese açık bir şekilde ortaya koyması olacaktır. Bu tür bir gerekçeyi sağlayamadığı takdirde Meta şeffaf olmalı, şirketin ifade özgürlüğü kurallarının BM insan hakları standartlarından ayrıldığını kabul etmeli ve bunu yapmasının gerekçesini herkese açık şekilde izah etmelidir. Kurulun azınlıkta kalan kısmına göre; Kurul bunun üzerine Meta'nın herkese açık gerekçesini göz önünde bulundurma konumunda olacaktır ve mevcut BM insan hakları standartlarının çarpıtılması riski olmadan herkese açık diyalog yürütülebilecektir.

9. Gözetim Kurulu Kararı

Gözetim Kurulu, Meta'nın her iki içeriği kaldırma kararlarını onaylamaktadır.

10. Tavsiyeler

İçerik İlkesi

1. Meta, kullanıcıların Zarara Yol Açma Amaçlı Organizasyon ve Suça Teşvik Etme Topluluk Standardının "Seçmen ve/veya nüfus sayımı dolandırıcılığı " kısmında yasaklanan içerik türlerinden tam olarak haberdar olmasını sağlamak amacıyla, "kınama, farkındalık yaratma, haber yapma veya mizah ya da hiciv bağlamlarında paylaşılması hariç olmak kaydıyla; bir oylama veya nüfus sayımı sürecine yasadışı bir şekilde katılımda bulunmaya yönelik açık niyeti savunan, buna yönelik talimatlar veren veya bunu gösteren" içerikleri yasaklayan kuralının herkese açık metninde, "yasadışı oy kullanma" teriminin tanımına yer vermelidir.

Kurul için bu tavsiyenin yerine getirilme kriteri, Meta'nın herkese açık Zarara Yol Açma Amaçlı Organizasyon ve Suça Teşvik Etme Topluluk Standardını bu değişikliği yansıtacak şekilde güncellemesidir.

*Prosedür Notu:

Gözetim Kurulunun kararları beş Üyeden oluşan alt kurullar tarafından hazırlanmaktadır ve Kurulun çoğunluğu tarafından onaylanma şartı aranmaktadır. Kurul kararları, tüm Üyelerin kişisel görüşlerini yansıtmayabilir.

Bu vaka kararında, Kurul adına bağımsız araştırmalar yürütülmüştür. Jeopolitik, güven, emniyet ve teknolojinin kesişimine odaklanan Duco Advisors danışmanlık firması Kurula yardımlarını sunmuştur. Sosyal medya trendleri hakkında açık kaynaklı araştırmalar yürüten Memetica kuruluşu da analizlerini temin etmiştir.

मामले के निर्णयों और नीति सलाहकार राय पर लौटें