Đình chỉ quyền sử dụng của cựu Tổng thống Trump

Để đọc quyết định này dưới dạng tệp PDF, hãy nhấp vào đây.

Tóm tắt trường hợp

Ủy ban tán thành quyết định mà Facebook đưa ra vào ngày 07/01/2021, theo đó hạn chế quyền đăng nội dung lên trang Facebook và tài khoản Instagram của Tổng thống đương thời khi đó là Donald Trump.

Tuy nhiên, việc Facebook áp đặt hình phạt đình chỉ vô thời hạn – một hình phạt mơ hồ và không theo tiêu chuẩn – là không thích đáng. Các hình phạt thông thường của Facebook gồm có gỡ nội dung vi phạm, đình chỉ trong một khoảng thời gian giới hạn hoặc vô hiệu hóa vĩnh viễn trang và tài khoản.

Ủy ban nhất quyết yêu cầu Facebook xem xét vấn đề này để xác định và chứng minh cách xử lý tương xứng, nhất quán với các quy tắc áp dụng cho những người dùng khác trên nền tảng này. Facebook phải hoàn tất quá trình xem xét vấn đề nói trên trong vòng 6 tháng kể từ ngày Ủy ban đưa ra quyết định này. Ủy ban cũng đưa ra các đề xuất mà Facebook cần thực hiện để xây dựng những chính sách rõ ràng, cần thiết và tương xứng nhằm thúc đẩy sự an toàn của cộng đồng, cũng như tôn trọng quyền tự do biểu đạt.

Giới thiệu về trường hợp

Các cuộc bầu cử là một phần vô cùng quan trọng trong chế độ dân chủ. Vào ngày 06/01/2021, trong quá trình kiểm đếm phiếu đại cử tri năm 2020, một đám đông đã dùng vũ lực tràn vào Điện Capitol ở Washington, D.C. Hành vi bạo lực này đã đe dọa đến quy trình nêu trong hiến pháp. 5 người đã thiệt mạng và rất nhiều người bị thương trong cuộc bạo loạn này. Khi những sự kiện này diễn ra, Tổng thống đương thời Donald Trump đã đăng 2 nội dung.

Vào lúc 16:21 theo Giờ chuẩn miền Đông, khi cuộc bạo loạn vẫn tiếp diễn, ông Trump đã đăng một video lên Facebook và Instagram:

I know your pain. I know you’re hurt. We had an election that was stolen from us. It was a landslide election, and everyone knows it, especially the other side, but you have to go home now. We have to have peace. We have to have law and order. We have to respect our great people in law and order. We don’t want anybody hurt. It’s a very tough period of time. There’s never been a time like this where such a thing happened, where they could take it away from all of us, from me, from you, from our country. This was a fraudulent election, but we can't play into the hands of these people. We have to have peace. So go home. We love you. You're very special. You've seen what happens. You see the way others are treated that are so bad and so evil. I know how you feel. But go home and go home in peace. (Tôi thấu hiểu nỗi đau của các bạn. Tôi biết các bạn bị tổn thương. Cuộc bầu cử của chúng ta đã bị đánh cắp. Đó là cuộc bầu cử với chiến thắng áp đảo và ai cũng biết vậy, nhất là phía bên kia. Nhưng giờ các bạn phải về nhà thôi. Chúng ta phải giữ gìn hòa bình. Chúng ta phải tuân thủ luật pháp và quy định. Chúng ta phải tôn trọng những con người tuyệt vời của mình theo luật pháp và quy định. Chúng ta không muốn bất kỳ ai bị tổn thương. Quả là quãng thời gian rất khó khăn. Chưa bao giờ có chuyện như vậy. Họ lấy đi của tất cả chúng ta – của tôi, của bạn, của đất nước này. Đây là cuộc bầu cử gian lận, nhưng chúng ta không thể rơi vào bẫy của những kẻ này. Chúng ta phải giữ gìn hòa bình. Vậy nên hãy về nhà đi. Chúng tôi yêu các bạn. Các bạn rất đặc biệt. Các bạn đã chứng kiến sự tình. Các bạn thấy những người khác bị đối xử tệ bạc và độc ác ra sao. Tôi hiểu cảm nhận của các bạn. Nhưng hãy trở về nhà trong hòa bình.)

Vào lúc 17:41 theo Giờ chuẩn miền Đông, Facebook đã gỡ bài viết này do vi phạm Tiêu chuẩn cộng đồng về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm.

Vào lúc 18:07 theo Giờ chuẩn miền Đông, trong khi cảnh sát đang bảo vệ Điện Capitol, ông Trump đã viết như sau trên Facebook:

These are the things and events that happen when a sacred landslide election victory is so unceremoniously viciously stripped away from great patriots who have been badly unfairly treated for so long. Go home with love in peace. Remember this day forever! (Đây là những gì xảy ra khi một chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử thiêng liêng lại bị tước đi một cách thô bạo và độc ác khỏi tay những người yêu nước vĩ đại – những người đã chịu cảnh bất công thậm tệ trong một thời gian quá dài. Các bạn hãy trở về nhà trong tình thân ái và lòng yêu hòa bình. Đừng bao giờ quên ngày này!)

Vào lúc 18:15 theo Giờ chuẩn miền Đông, Facebook đã gỡ bài viết này do vi phạm Tiêu chuẩn cộng đồng về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm. Facebook cũng chặn ông Trump đăng bài lên Facebook hay Instagram trong 24 giờ.

Vào ngày 07/01, sau khi xem xét kỹ hơn bài viết của ông Trump, các động thái truyền thông gần đây của ông ở bên ngoài Facebook, cùng thông tin bổ sung về mức độ nghiêm trọng của vụ bạo loạn tại Điện Capitol, Facebook đã kéo dài thời gian chặn thành "vô thời hạn và trong ít nhất 2 tuần tiếp theo, cho đến khi việc chuyển giao quyền lực hoàn tất trong hòa bình".

Vào ngày 20/01, với lễ nhậm chức của Tổng thống Joe Biden, ông Trump đã không còn là tổng thống Hoa Kỳ.

Vào ngày 21/01, Facebook công bố đã chuyển trường hợp này cho Ủy ban. Facebook đã yêu cầu Ủy ban xem xét liệu quyết định Facebook đưa ra vào ngày 07/01 có đúng đắn hay không khi cấm vô thời hạn việc ông Trump đăng nội dung lên Facebook và Instagram. Công ty này cũng đề nghị Ủy ban đưa ra đề xuất về các trường hợp đình chỉ quyền sử dụng khi người dùng là lãnh đạo chính trị.

Ngoài 2 bài viết vào ngày 06/01, trước đó, Facebook đã phát hiện 5 bài viết vi phạm Tiêu chuẩn cộng đồng thuộc nội dung tự nhiên đăng trên trang Facebook của ông Donald J. Trump, 3 trong số này đăng trong năm ngoái. Mặc dù 5 bài viết vi phạm đã bị gỡ, không có biện pháp trừng phạt nào ở cấp tài khoản được áp dụng.

Kết luận chính

Ủy ban thấy rằng 2 bài viết của ông Trump vào ngày 06/01 vi phạm nghiêm trọng Tiêu chuẩn cộng đồng của Facebook và Nguyên tắc cộng đồng của Instagram. Câu phát biểu "We love you. You’re very special" (Chúng tôi yêu các bạn. Các bạn rất đặc biệt) trong bài viết đầu tiên và các cụm từ "great patriots" (những người yêu nước vĩ đại), "remember this day forever" (đừng bao giờ quên ngày này) trong bài viết thứ hai đã vi phạm quy tắc của Facebook, đó là nghiêm cấm ca ngợi hoặc ủng hộ những người tham gia vào hành vi bạo lực.

Ủy ban nhận thấy, với việc giữ vững luận điệu vô căn cứ về gian lận bầu cử và khăng khăng kêu gọi hành động, ông Trump đã tạo ra một môi trường tiềm ẩn rủi ro nghiêm trọng về bạo lực. Đã tồn tại một mối nguy hại trực tiếp, rõ ràng vào thời điểm các bài viết của ông Trump được đăng và những lời ủng hộ của ông dành cho người tham gia vào cuộc bạo loạn đã hợp pháp hóa hành động bạo lực của họ. Với cương vị tổng thống, ông Trump có mức độ ảnh hưởng lớn. Số người tiếp cận các bài viết của ông rất cao, với lượng theo dõi là 35 triệu người trên Facebook và 24 triệu người trên Instagram.

Căn cứ vào mức độ nghiêm trọng của các hành vi vi phạm và rủi ro bạo lực đang diễn ra, Facebook có lý do chính đáng khi đình chỉ các tài khoản của ông Trump vào ngày 06/01 và kéo dài thời gian đình chỉ đó vào ngày 07/01.

Tuy nhiên, việc Facebook áp đặt thời gian đình chỉ "vô thời hạn" là không thích đáng.

Facebook không được phép ngăn người dùng sử dụng nền tảng trong một khoảng thời gian không xác định mà không có các tiêu chí cho thời điểm hoặc cho việc khôi phục tài khoản.

Khi áp dụng hình phạt này, Facebook đã không tuân theo một quy trình rõ ràng, đã được công bố. Các biện pháp đình chỉ "vô thời hạn" không được nêu trong chính sách nội dung của công ty này. Các hình phạt thông thường của Facebook gồm có gỡ nội dung vi phạm, đình chỉ trong một khoảng thời gian giới hạn hoặc vô hiệu hóa vĩnh viễn trang và tài khoản.

Vai trò của Facebook là đề ra các hình phạt cần thiết và tương xứng để xử lý những hành vi vi phạm nghiêm trọng chính sách nội dung của mình. Vai trò của Ủy ban là đảm bảo rằng các quy tắc và quy trình của Facebook nhất quán với chính sách nội dung, giá trị và các cam kết về nhân quyền của công ty.

Việc áp dụng một hình phạt mơ hồ, không theo tiêu chuẩn, sau đó chuyển trường hợp này cho Ủy ban giải quyết cho thấy Facebook tìm cách tránh né trách nhiệm. Ủy ban từ chối yêu cầu của Facebook và nhất quyết đề nghị Facebook áp dụng một hình phạt xác định, cũng như chứng minh hình phạt đó là đúng.

Quyết định của Ủy ban Giám sát

Ủy ban Giám sát tán thành quyết định mà Facebook đưa ra vào ngày 07/01/2021, theo đó đình chỉ quyền đăng nội dung lên Facebook và Instagram của ông Trump. Tuy nhiên, do Facebook đình chỉ các tài khoản của ông Trump "vô thời hạn" nên công ty phải đánh giá lại hình phạt này.

Trong vòng 6 tháng kể từ khi Ủy ban đưa ra quyết định, Facebook phải xem xét lại hình phạt tùy ý mà công ty đã áp đặt vào ngày 07/01, đồng thời xác định một hình phạt thích đáng. Hình phạt này phải dựa trên mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm và khả năng gây hại trong tương lai. Ngoài ra, hình phạt cũng phải tuân thủ các quy tắc của Facebook dành cho hành vi vi phạm nghiêm trọng, theo đó hình phạt phải rõ ràng, cần thiết và tương xứng.

Nếu Facebook quyết định khôi phục các tài khoản của ông Trump, công ty phải áp dụng quy tắc khi đưa ra quyết định đó, kể cả mọi thay đổi được thực hiện theo các đề xuất về chính sách mà Ủy ban nêu ra ở bên dưới. Trong trường hợp này, Facebook phải xử lý bất kỳ hành vi vi phạm nào khác một cách nhanh chóng và tuân theo các chính sách nội dung đã thiết lập.

Một số ít thành viên trong Ủy ban nhấn mạnh rằng Facebook nên thực hiện các bước để ngăn chặn việc lặp lại các tác động tiêu cực đến nhân quyền, đồng thời đảm bảo rằng những người dùng muốn khôi phục tài khoản sau thời gian đình chỉ phải nhận ra hành động sai trái của họ và cam kết sau này sẽ tuân thủ các quy tắc.

Khi chuyển trường hợp này cho Ủy ban, Facebook đã đặc biệt yêu cầu "Ủy ban đưa ra các đề xuất hoặc nhận xét về biện pháp đình chỉ khi người dùng là lãnh đạo chính trị".

Trong một nội dung tư vấn về chính sách, Ủy ban đã đưa ra một số đề xuất để hướng dẫn cho các chính sách của Facebook liên quan đến mối nguy hại nghiêm trọng do các lãnh đạo chính trị và những nhân vật có tầm ảnh hưởng khác gây ra.

Ủy ban nêu rõ không phải lúc nào cũng hữu ích khi phân biệt một cách cứng nhắc giữa lãnh đạo chính trị và những người dùng có tầm ảnh hưởng khác, đồng thời công nhận rằng những người dùng khác có lượng đối tượng đông đảo cũng có thể góp phần vào các mối nguy hại nghiêm trọng.

Mặc dù áp dụng cùng một quy tắc cho tất cả người dùng nhưng ngữ cảnh đóng vai trò quan trọng khi đánh giá khả năng và trạng thái sắp xảy ra tổn hại. Khi bài viết của những người có tầm ảnh hưởng có khả năng dẫn đến tổn hại sắp xảy ra, Facebook sẽ hành động nhanh chóng để thực thi các quy tắc của mình. Mặc dù Facebook giải thích rằng công ty không tính đến yếu tố "đáng đưa tin" trong trường hợp này, nhưng Ủy ban vẫn đề nghị Facebook giải quyết mối hiểu nhầm phổ biến về cách ra quyết định liên quan đến người dùng có tầm ảnh hưởng. Ủy ban nhấn mạnh rằng khi cần có hành động cấp bách để ngăn chặn các tổn hại nghiêm trọng, không nên ưu tiên cân nhắc về mức độ đáng đưa tin.

Facebook nên giải thích công khai các quy tắc mình sử dụng khi áp đặt các biện pháp trừng phạt ở cấp tài khoản đối với những người dùng có tầm ảnh hưởng. Các quy tắc này phải đảm bảo rằng khi Facebook áp đặt hình phạt đình chỉ có giới hạn thời gian lên tài khoản của người dùng có tầm ảnh hưởng để giảm thiểu rủi ro gây ra tổn hại nghiêm trọng, công ty sẽ đánh giá liệu rủi ro đó có giảm đi trước khi thời gian đình chỉ kết thúc hay không. Nếu Facebook xác định rằng vào thời điểm đó, người dùng có nguy cơ khích nộ hành vi bạo lực, phân biệt đối xử hoặc hành vi bất hợp pháp sắp xảy ra khác và nguy cơ này là nghiêm trọng, Facebook sẽ phải áp đặt một biện pháp đình chỉ khác, có giới hạn thời gian khi các biện pháp như vậy là cần thiết để bảo vệ sự an toàn của cộng đồng và tương xứng với rủi ro.

Ủy ban lưu ý rằng các nguyên thủ quốc gia và viên chức cấp cao có thể có khả năng gây hại lớn hơn những người khác. Nếu một nguyên thủ quốc gia hoặc một viên chức cấp cao nhiều lần đăng các thông điệp có nguy cơ gây tổn hại theo các quy chuẩn quốc tế về nhân quyền, Facebook nên đình chỉ tài khoản của nguyên thủ/viên chức này trong thời gian đủ để ngăn chặn tổn hại sắp xảy ra. Khoảng thời gian đình chỉ phải đủ lâu để ngăn chặn hành vi sai trái và trong những trường hợp cần thiết, có thể phải bao gồm cả biện pháp xóa tài khoản hoặc trang.

Trong các đề xuất khác, Ủy ban đề nghị Facebook:

• Nhanh chóng chuyển nội dung chứa phát ngôn chính trị của người dùng có tầm ảnh hưởng lớn cho đội ngũ chuyên biệt quen thuộc với ngữ cảnh chính trị và ngôn ngữ. Các nhân viên trong đội ngũ này phải được bảo vệ trước sự can thiệp về kinh tế và chính trị, cũng như những thủ đoạn uy hiếp.
• Dành đủ nguồn lực và chuyên môn để đánh giá nguy cơ gây hại của các tài khoản có tầm ảnh hưởng trên toàn cầu.
• Cung cấp thêm thông tin để người dùng hiểu và đánh giá quy trình cũng như tiêu chí áp dụng cho trường hợp được phép do đáng đưa tin, bao gồm cả cách áp dụng quy trình/tiêu chí cho các tài khoản có tầm ảnh hưởng. Công ty cũng nên giải thích rõ lý do, tiêu chuẩn và quy trình xét duyệt kiểm tra chéo, đồng thời báo cáo tỷ lệ sai sót tương đối của các quyết định được đưa ra thông qua quy trình này so với quy trình thực thi thông thường.
• Tiến hành xem xét toàn diện khả năng Facebook đã góp phần lan truyền luận điệu về gian lận bầu cử và các căng thẳng gia tăng mà đỉnh điểm là cuộc bạo loạn ở Hoa Kỳ vào ngày 06/01. Trong quá trình này, Facebook nên thẳng thắn nhìn nhận lại các lựa chọn thiết kế và chính sách đã đưa ra mà từ đó khiến cho nền tảng bị lạm dụng.
• Nêu rõ trong chính sách về nhân quyền của công ty cách công ty thu thập, lưu giữ và chia sẻ thông tin (nếu cần) để trợ giúp việc điều tra và truy tố các hành vi có thể vi phạm nghiêm trọng luật hình sự, luật nhân quyền và luật nhân đạo quốc tế.
• Giải thích quá trình tiến hành các hình phạt và biện pháp cảnh cáo nhằm hạn chế trang cá nhân, trang, nhóm và tài khoản trong Tiêu chuẩn cộng đồng của Facebook và Nguyên tắc cộng đồng của Instagram.
• Đưa vào báo cáo minh bạch số lần thực hiện biện pháp hạn chế tài khoản, trang và trang cá nhân, trong đó thông tin được chia nhỏ theo khu vực và quốc gia.
• Cung cấp cho người dùng thông tin dễ tìm thấy về số lần vi phạm, lượt hình phạt và biện pháp cảnh cáo đã áp dụng cho họ và hậu quả nếu vi phạm trong tương lai.
• Xây dựng và đăng chính sách điều chỉnh cách Facebook đối phó với các cuộc khủng hoảng hoặc những tình huống mới mà các quy trình thông thường sẽ không ngăn chặn hay phòng tránh được tổn hại sắp xảy ra. Hướng dẫn này sẽ thiết lập các giới hạn thích đáng cho những hành động như vậy, bao gồm cả yêu cầu xem xét quyết định của Facebook trong một khoảng thời gian cố định.

*Phần tóm tắt trường hợp cung cấp thông tin tổng quan về trường hợp và không có giá trị tiền lệ.

Toàn bộ quyết định cuối cùng

Trong trường hợp này, Facebook đã yêu cầu Ủy ban trả lời 2 câu hỏi sau:

Khi xét đến các giá trị của Facebook, nhất là cam kết của công ty về giá trị bày tỏ ý kiến và an toàn, liệu quyết định Facebook đưa ra vào ngày 07/01/2021 có đúng đắn khi cấm vô thời hạn việc ông Trump đăng nội dung lên Facebook và Instagram hay không?

Ngoài quyết định của Ủy ban về việc tán thành hay hủy bỏ biện pháp đình chỉ vô thời hạn, Facebook cũng hoan nghênh các đề xuất hoặc nhận xét của Ủy ban về biện pháp đình chỉ khi người dùng là lãnh đạo chính trị.

1. Tóm tắt quyết định

Ủy ban tán thành quyết định mà Facebook đưa ra vào ngày 07/01/2021, theo đó hạn chế quyền đăng nội dung lên trang Facebook và tài khoản Instagram của Tổng thống đương thời khi đó là Donald Trump.

Tuy nhiên, việc Facebook áp đặt hình phạt đình chỉ vô thời hạn – một hình phạt mơ hồ và không theo tiêu chuẩn – là không thích đáng. Các hình phạt thông thường của Facebook gồm có gỡ nội dung vi phạm, đình chỉ trong một khoảng thời gian giới hạn hoặc vô hiệu hóa vĩnh viễn trang và tài khoản.

Ủy ban nhất quyết yêu cầu Facebook xem xét vấn đề này để xác định và chứng minh cách xử lý tương xứng, nhất quán với các quy tắc áp dụng cho những người dùng khác trên nền tảng này. Facebook phải hoàn tất quá trình xem xét vấn đề nói trên trong vòng 6 tháng kể từ ngày Ủy ban đưa ra quyết định này. Ủy ban cũng đưa ra các đề xuất mà Facebook cần thực hiện để xây dựng những chính sách rõ ràng, cần thiết và tương xứng nhằm thúc đẩy sự an toàn của cộng đồng, cũng như tôn trọng quyền tự do biểu đạt.

2. Mô tả trường hợp

Các cuộc bầu cử là một phần vô cùng quan trọng trong chế độ dân chủ. Thông qua các cuộc bầu cử này, mọi người trên khắp thế giới mới có thể điều chỉnh và giải quyết các xung đột xã hội một cách hoàn bình. Tại Hợp chủng quốc Hoa Kỳ, theo Hiến pháp, tổng thống được chọn bằng cách kiểm số phiếu của đại cử tri. Vào ngày 06/01/2021, trong quá trình kiểm đếm phiếu đại cử tri năm 2020, một đám đông đã dùng vũ lực tràn vào Điện Capitol nơi phiếu đại cử tri đang được kiểm đếm và đe dọa đến quy trình nêu trong hiến pháp. 5 người đã thiệt mạng và rất nhiều người bị thương trong cuộc bạo loạn này.

Trước ngày 06/01, Tổng thống đương thời Donald Trump đã khẳng định một cách vô căn cứ rằng cuộc bầu cử tổng thống diễn ra vào tháng 11/2020 đã bị đánh cắp. Các khiếu nại pháp lý mà ông Trump và những người khác đưa ra về việc gian lận bầu cử đã bị bác bỏ ở hơn 70 vụ kiện. Bộ trưởng Tư pháp đương thời, sau khi điều tra, đã tuyên bố không có gian lận "ở quy mô có thể làm thay đổi kết quả của cuộc bầu cử". Tuy nhiên, ông Trump vẫn tiếp tục đưa ra các tuyên bố vô căn cứ này, kể cả thông qua việc sử dụng Facebook, và đã nhắc đến một cuộc mít tinh được lên kế hoạch diễn ra vào ngày 06/01:

1. Vào ngày 19/12/2020, trang Facebook của ông Trump đã đăng: "Peter Navarro releases 36-page report alleging election fraud 'more than sufficient' to swing victory to Trump - A great report by Peter. Statistically impossible to have lost the 2020 Election. Big protest in D.C. on January 6th. Be there, will be wild!" (Peter Navarro đưa ra báo cáo dài 36 trang cho rằng có gian lận bầu cử, "quá đủ" để xoay chuyển phần thắng về phía Trump – Bản báo cáo của Peter thật tuyệt vời. Về mặt thống kê, không thể có chuyện thua cuộc trong cuộc Bầu cử 2020. Sẽ có cuộc biểu tình lớn ở D.C. vào ngày 06/01. Các bạn hãy ở đó, sẽ rất dữ dội!)
2. Vào ngày 01/01/2021, trang Facebook của ông Trump đã đăng: "The BIG Protest Rally in Washington, D.C., will take place at 11.00 A.M. on January 6th. Locational details to follow. StopTheSteal!" (Cuộc mít tinh phản đối quy mô LỚN ở Washington, D.C. sẽ diễn ra lúc 11 giờ ngày 06/01. Nhớ theo dõi thông tin chi tiết về địa điểm. Hãy chặn đứng sự đánh cắp!)

Vào sáng ngày 06/01/2021, ông Trump đã tham dự một cuộc mít tinh gần Nhà Trắng và phát biểu tại đó. Ông Trump tiếp tục đưa ra các tuyên bố vô căn cứ rằng mình đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử và gợi ý Phó Tổng thống Mike Pence nên hủy bỏ chiến thắng của Joe Biden trong cuộc bầu cử Tổng thống (ông Pence lại không có quyền này). Ông cũng tuyên bố "we will stop the steal" (chúng ta sẽ chặn đứng sự đánh cắp) và "we’re going to the Capitol" (chúng ta sẽ đi đến Điện Capitol).

Nhiều người tham dự buổi mít tinh này sau đó đã tuần hành đến Điện Capitol của Hoa Kỳ, rồi gia nhập những người phản đối khác đã tụ tập sẵn. Nhiều trong số những người phản đối đã tấn công nhân viên an ninh ở Capitol, dùng vũ lực tràn vào tòa nhà này và gây ra bạo loạn ở Capitol. Ông Pence và các Nghị sĩ Quốc hội đứng trước nguy cơ cao là mục tiêu nhắm đến của hành vi bạo lực. 5 người đã thiệt mạng và nhiều người bị thương.

Trong thời gian diễn ra các sự kiện này, ông Trump đã đăng một video và một tuyên bố lên trang Facebook của mình (có ít nhất 35 triệu người theo dõi). Ngoài ra, ông Trump còn chia sẻ video đó lên tài khoản Instagram (có ít nhất 24 triệu người theo dõi). Các bài viết này nêu rõ cuộc bầu cử năm 2020 đã bị "stolen" (đánh cắp) và "stripped away" (tước đi). Các bài viết cũng ca ngợi và ủng hộ những người khi đó đang bạo loạn bên trong Điện Capitol, mặc dù có kêu gọi họ giữ hòa bình. Cả trang Facebook và tài khoản Instagram đều có dấu kiểm màu xanh da trời bên cạnh tên trang hoặc tên tài khoản. Điều này nghĩa là Facebook đã xác nhận tài khoản chính là "sự hiện diện xác thực của người của công chúng" mà tài khoản đại diện.

Trong video dài 1 phút đăng lúc 16:21 theo Giờ chuẩn miền Đông (EST), khi cuộc bạo loạn vẫn tiếp diễn, ông Trump đã nói:

I know your pain. I know you’re hurt. We had an election that was stolen from us. It was a landslide election, and everyone knows it, especially the other side, but you have to go home now. We have to have peace. We have to have law and order. We have to respect our great people in law and order. We don’t want anybody hurt. It’s a very tough period of time. There’s never been a time like this where such a thing happened, where they could take it away from all of us, from me, from you, from our country. This was a fraudulent election, but we can't play into the hands of these people. We have to have peace. So go home. We love you. You're very special. You've seen what happens. You see the way others are treated that are so bad and so evil. I know how you feel. But go home and go home in peace. (Tôi thấu hiểu nỗi đau của các bạn. Tôi biết các bạn bị tổn thương. Cuộc bầu cử của chúng ta đã bị đánh cắp. Đó là cuộc bầu cử với chiến thắng áp đảo và ai cũng biết vậy, nhất là phía bên kia. Nhưng giờ các bạn phải về nhà thôi. Chúng ta phải giữ gìn hòa bình. Chúng ta phải tuân thủ luật pháp và quy định. Chúng ta phải tôn trọng những con người tuyệt vời của mình theo luật pháp và quy định. Chúng ta không muốn bất kỳ ai bị tổn thương. Quả là quãng thời gian rất khó khăn. Chưa bao giờ có chuyện như vậy. Họ lấy đi của tất cả chúng ta – của tôi, của bạn, của đất nước này. Đây là cuộc bầu cử gian lận, nhưng chúng ta không thể rơi vào bẫy của những kẻ này. Chúng ta phải giữ gìn hòa bình. Vậy nên hãy về nhà đi. Chúng tôi yêu các bạn. Các bạn rất đặc biệt. Các bạn đã chứng kiến sự tình. Các bạn thấy những người khác bị đối xử tệ bạc và độc ác ra sao. Tôi hiểu cảm nhận của các bạn. Nhưng hãy trở về nhà trong hòa bình.)

Lúc 17:41 theo giờ EST, Facebook đã gỡ bài viết này do vi phạm Tiêu chuẩn cộng đồng về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm.

Trong khi cảnh sát đang bảo vệ Điện Capitol, ông Trump đã tuyên bố như sau trong một bài viết đăng lúc 18:07 theo giờ EST:

These are the things and events that happen when a sacred landslide election victory is so unceremoniously viciously stripped away from great patriots who have been badly unfairly treated for so long. Go home with love in peace. Remember this day forever! (Đây là những gì xảy ra khi một chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử thiêng liêng lại bị tước đi một cách thô bạo và độc ác khỏi tay những người yêu nước vĩ đại – những người đã chịu cảnh bất công thậm tệ trong một thời gian quá dài. Các bạn hãy trở về nhà trong tình thân ái và lòng yêu hòa bình. Đừng bao giờ quên ngày này!)

Lúc 18:15 theo giờ EST, Facebook đã gỡ bài viết nói trên do vi phạm Tiêu chuẩn cộng đồng về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm, đồng thời áp đặt lệnh chặn ông Trump đăng bài lên Facebook/Instagram trong 24 giờ.

Vào ngày 07/01/2021, sau khi xem xét kỹ hơn những bài viết của ông Trump, các động thái truyền thông gần đây của ông ở bên ngoài Facebook, cùng thông tin bổ sung về mức độ nghiêm trọng của vụ bạo loạn tại Điện Capitol, Facebook đã kéo dài thời gian chặn thành "vô thời hạn và trong ít nhất 2 tuần tiếp theo, cho đến khi việc chuyển giao quyền lực hoàn tất trong hòa bình. " Facebook đã dẫn ra việc ông Trump "sử dụng nền tảng của Facebook để khích nộ cuộc bạo loạn chống lại chính phủ được bầu cử dân chủ".

Trong những ngày tiếp theo kể từ ngày 06/01, một số người tham gia vào cuộc bạo loạn đã tuyên bố công khai rằng họ làm vậy theo lời hiệu triệu của tổng thống. Tờ Washington Post đã trích dẫn lời của một người tham gia (16/01/2021): “I thought I was following my president. . . . He asked us to fly there. He asked us to be there. So I was doing what he asked us to do." (Tôi nghĩ mình đã làm theo lời tổng thống. . . .Ông ấy đã yêu cầu chúng tôi đến đó. Ông ấy đã yêu cầu chúng tôi có mặt ở đó. Vậy nên, tôi đã làm theo những gì ông ấy yêu cầu.) Một video quay lại cảnh một người tham gia bạo loạn đứng trên bậc thang của điện Capitol hét lớn với viên chức cảnh sát "We were invited here! We were invited by the president of the United States!" (Chúng tôi được mời đến đây! Chúng tôi là khách mời của tổng thống Hoa Kỳ!)

Đặc khu Columbia đã ban bố tình trạng khẩn cấp công cộng vào ngày 06/01 và trong cùng ngày hôm đó đã kéo dài tình trạng này đến ngày 21/01. Vào ngày 27/01, Bộ An ninh Nội địa (DHS) đã phát hành Bản tin trên Hệ thống Cảnh báo Khủng bố Quốc gia cảnh báo về "môi trường đe dọa tăng cao trên khắp Hoa Kỳ mà DHS cho là sẽ tiếp diễn trong những tuần tiếp theo sau Lễ nhậm chức Tổng thống thành công". Bản tin nêu rõ "những yếu tố thúc đẩy bạo lực sẽ vẫn còn tồn tại trong khoảng đầu năm 2021 và có thể một số [Phần tử bạo lực quá khích trong nước] bị kích động bởi vụ đột kích vào Điện Capitol, Hoa Kỳ ngày 06/01 ở thủ đô Washington, D.C. sẽ nhắm đến các viên chức được bầu và các công trình của chính phủ".

Mặc dù Facebook đã gỡ các bài viết mà công ty này phát hiện vi phạm chính sách nội dung của mình, công chúng vẫn có thể truy cập vào trang Facebook và tài khoản Instagram của ông Trump trên Facebook và Instagram. Trên trang hoặc tài khoản này không có thông báo nào về các biện pháp hạn chế mà Facebook đã áp đặt. Vào ngày 21/01/2021, Facebook công bố đã chuyển trường hợp này cho Ủy ban Giám sát.

Ngoài 2 bài viết vào ngày 06/01/2021, trước đó, Facebook đã phát hiện 5 bài viết vi phạm Tiêu chuẩn cộng đồng thuộc nội dung tự nhiên đăng trên trang Facebook của ông Donald J. Trump, 3 trong số này đăng trong năm ngoái. 5 bài viết vi phạm đã bị gỡ nhưng không có biện pháp trừng phạt nào ở cấp tài khoản được áp dụng. Khi trả lời câu hỏi của Ủy ban về việc liệu có bất cứ biện pháp cảnh cáo nào đã được áp dụng hay không, Facebook cho biết trang này đã bị cảnh cáo một lần do một bài viết vào tháng 08/2020 vi phạm chính sách Thông tin sai lệch và gây hại về COVID-19. Facebook không giải thích lý do công ty này không cảnh cáo những nội dung vi phạm khác mà công ty đã gỡ.

Facebook có quy định về "trường hợp được phép do đáng đưa tin", theo đó vẫn cho phép nội dung vi phạm chính sách xuất hiện trên nền tảng này nếu Facebook xem nội dung đó là "đáng đưa tin và vì lợi ích của cộng đồng". Facebook khẳng định rằng công ty "chưa bao giờ áp dụng quy định về trường hợp được phép do đáng đưa tin cho nội dung mà trang Facebook hoặc tài khoản Instagram của ông Trump đăng".

Khi trả lời các câu hỏi của Ủy ban, Facebook hé lộ "có 20 nội dung trên Trang Facebook và Tài khoản Instagram của ông Trump mà ban đầu hệ thống tự động hóa hoặc nhân viên xét duyệt nội dung đã đánh dấu là vi phạm Tiêu chuẩn cộng đồng của Facebook nhưng cuối cùng lại xác định là không vi phạm".

Facebook cho Ủy ban biết công ty này áp dụng hệ thống "kiểm tra chéo" đối với một số tài khoản có "danh tiếng" để "giảm thiểu rủi ro xảy ra lỗi khi thực thi". Đối với các tài khoản này, Facebook sẽ tiến hành thêm quy trình nội bộ để xét duyệt nội dung bị phát hiện vi phạm Tiêu chuẩn cộng đồng. Sau khi chuyển qua quy trình xét duyệt bổ sung này, Facebook sẽ quyết định liệu nội dung có vi phạm hay không. Facebook nói với Ủy ban rằng "công ty chưa bao giờ đưa ra quy tắc chung nới lỏng hơn đối với nội dung do các lãnh đạo chính trị đăng". Mặc dù áp dụng cùng một quy tắc chung, hệ thống "kiểm tra chéo" cho thấy đối với một số người dùng có "danh tiếng", quy trình đưa ra quyết định sẽ khác.

3. Thẩm quyền và phạm vi

Ủy ban Giám sát có thẩm quyền xem xét một lượng lớn các câu hỏi mà Facebook chuyển đến (Mục 1, Điều 2 trong Điều lệ; Mục 2.1, Điều 2 trong Quy chế). Các quyết định đưa ra liên quan đến các câu hỏi này mang tính ràng buộc và có thể bao gồm nội dung tư vấn về chính sách, trong đó chứa các đề xuất. Các đề xuất này không mang tính ràng buộc nhưng Facebook phải phản hồi các đề xuất đó (Mục 4, Điều 3 trong Điều lệ). Ủy ban là một cơ chế khiếu nại độc lập để giải quyết các tranh chấp theo cách minh bạch và có nguyên tắc.

4. Các tiêu chuẩn có liên quan

Theo Điều lệ của Ủy ban Giám sát, Ủy ban phải xem xét tất cả các trường hợp theo những tiêu chuẩn sau:

I. Chính sách nội dung của Facebook:

Facebook có Tiêu chuẩn cộng đồng mô tả nội dung người dùng không được phép đăng lên Facebook, còn Instagram có Nguyên tắc cộng đồng mô tả nội dung người dùng không được phép đăng lên Instagram.

Tiêu chuẩn cộng đồng của Facebook về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm nghiêm cấm "nội dung ca ngợi, ủng hộ hoặc thể hiện các sự kiện mà Facebook xác định là vụ tấn công khủng bố, giết người hàng loạt hoặc âm mưu giết người hàng loạt, tội ác thù ghét hay các sự kiện có liên quan đến thù ghét cũng như sự kiện vi phạm". Tiêu chuẩn này cũng nghiêm cấm "nội dung ca ngợi bất kỳ tổ chức/cá nhân nào nêu trên hoặc bất kỳ hành vi phạm tội nào của họ", nhắc đến các tổ chức thù ghét và tổ chức tội phạm, bên cạnh các tổ chức khác.

Nguyên tắc cộng đồng của Instagram quy định rằng "Instagram không phải là nơi để ủng hộ hay ca ngợi khủng bố, tội phạm có tổ chức hoặc các nhóm thù địch" và cung cấp liên kết đến Tiêu chuẩn cộng đồng về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm.

Tiêu chuẩn cộng đồng của Facebook về bạo lực và khích nộ nêu rõ công ty sẽ "gỡ nội dung, vô hiệu hóa tài khoản và cộng tác với cơ quan hành pháp khi cho rằng thực sự có nguy cơ tổn hại về thể chất hoặc mối đe dọa trực tiếp đến sự an toàn của cộng đồng". Tiêu chuẩn này đặc biệt nghiêm cấm: "Tuyên bố ủng hộ hành vi bạo lực có mức độ nghiêm trọng cao" và "Bất kỳ nội dung nào có chứa tuyên bố thể hiện ý định, lời kêu gọi hành động, tuyên bố thể hiện điều kiện/mong muốn hoặc ủng hộ hành vi bạo lực do hoạt động bỏ phiếu, đăng ký cử tri, quản lý công tác bầu cử hoặc kết quả bầu cử". Tiêu chuẩn cũng nghiêm cấm "Thông tin sai lệch và các tin đồn không thể xác minh được làm tăng nguy cơ xảy ra hành vi bạo lực hoặc hành vi gây tổn hại về thể chất".

Nguyên tắc cộng đồng của Instagram nêu rõ rằng Facebook sẽ gỡ "nội dung chứa các mối đe dọa có thể xảy ra" và "không cho phép những mối đe dọa nghiêm trọng ảnh hưởng đến sự an toàn của cá nhân và cộng đồng". Cả hai mục đều bao gồm liên kết đến Tiêu chuẩn cộng đồng về Bạo lực và khích nộ.

Điều khoản dịch vụ của Facebook quy định rằng Facebook "có thể tạm ngừng hoặc vô hiệu hóa vĩnh viễn quyền truy cập" vào tài khoản nếu xác định rằng người dùng vi phạm "rõ ràng, nghiêm trọng hoặc nhiều lần" các điều khoản hoặc chính sách của công ty này. Phần giới thiệu của Tiêu chuẩn cộng đồng lưu ý rằng "hậu quả của việc vi phạm Tiêu chuẩn cộng đồng của chúng tôi sẽ khác nhau tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm và hoạt động trước đây của người đó trên nền tảng này".

Điều khoản sử dụng của Instagram nêu rõ Facebook "có thể ngay lập tức từ chối hoặc dừng cung cấp tất cả hay một phần Dịch vụ cho bạn (bao gồm chấm dứt hoặc vô hiệu hóa quyền truy cập của bạn vào Sản phẩm của Facebook và Sản phẩm của các công ty thuộc Facebook) để bảo vệ cộng đồng/dịch vụ của mình hoặc nếu bạn khiến chúng tôi gặp rủi ro hay rắc rối liên quɑn đến pháp luật, vi phạm các Điều khoản sử dụng này hoặc chính sách của chúng tôi (bao gồm cả Nguyên tắc cộng đồng của Instagram)". Nguyên tắc cộng đồng của Instagram quy định "Nếu phát hiện hành vi vượt quá các ranh giới này, chúng tôi có thể xóa nội dung, vô hiệu hóa tài khoản hoặc áp dụng các hạn chế khác".

II. Giá trị của Facebook:

Phần giới thiệu của Tiêu chuẩn cộng đồng trình bày 5 giá trị mà theo Facebook là định hướng những gì được phép trên nền tảng này. 3 trong số các giá trị đó là "Bày tỏ ý kiến", "An toàn" và "Phẩm giá".

Facebook mô tả giá trị "Bày tỏ ý kiến" nghĩa là muốn "mọi người được tự do bàn luận về những vấn đề quan trọng với họ, kể cả khi ai đó có thể không đồng ý hoặc phản đối họ. […] Luôn ưu tiên cam kết về quyền tự do biểu đạt, nhưng chúng tôi cũng nhận thức được rằng mạng Internet đã tạo thêm nhiều cơ hội lạm dụng mới".

Facebook mô tả giá trị "An toàn" nghĩa là cam kết của công ty này về việc "biến Facebook thành một không gian an toàn" và nêu rõ "Những lời lẽ đe dọa mà có khả năng bài trừ, hăm dọa người khác hoặc khiến họ phải im lặng sẽ không được phép xuất hiện trên Facebook".

Facebook mô tả giá trị "Phẩm giá" nghĩa là công ty tin rằng "mọi người đều bình đẳng về phẩm giá và các quyền", cũng như nêu rõ công ty "muốn mọi người tôn trọng phẩm giá của người khác đồng thời không quấy rối hoặc làm mất thể diện của họ".

III. Các tiêu chuẩn về nhân quyền:

Vào ngày 16/03/2021, Facebook công bốchính sách về nhân quyền của công ty, trong đó nhắc lại cam kết rằng công ty sẽ tôn trọng các quyền theo Nguyên tắc chỉ đạo của Liên Hiệp Quốc về kinh doanh và nhân quyền (UNGP). UNGP, do Hội đồng Nhân quyền của Liên Hiệp Quốc phê chuẩn vào năm 2011, thiết lập một khung tự nguyện cho các trách nhiệm của doanh nghiệp tư nhân về nhân quyền. Là một công ty toàn cầu cam kết tuân thủ UNGP, Facebook phải tôn trọng các tiêu chuẩn quốc tế về nhân quyền ở bất cứ đâu công ty này hoạt động. Ủy ban Giám sát được yêu cầu đánh giá quyết định của Facebook dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế về nhân quyền áp dụng cho Facebook.

Ủy ban đã phân tích các trách nhiệm của Facebook về nhân quyền trong trường hợp này bằng cách xem xét các tiêu chuẩn về nhân quyền sau đây:

• Quyền tự do biểu đạt: Điều 19 và 20 trong Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị (ICCPR); như được diễn giải trong Chú giải chung số 34, Ủy ban Nhân quyền (2011) (Chú giải chung số 34); Kế hoạch hành động Rabat, OHCHR, (2012); Báo cáo do Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về quyền tự do biểu đạt và bày tỏ ý kiến thực hiện A/HRC/38/35 (2018); Tuyên bố chung liên quan đến COVID-19 do giám sát viên về quyền tự do biểu đạt của các tổ chức quốc tế đưa ra (tháng 03/2020).
• Quyền được sống: Điều 6 trong ICCPR.
• Quyền được bảo vệ an toàn thân thể: Đoạn 1, Điều 9 trong ICCPR
• Quyền không bị phân biệt đối xử: Điều 2 và 26 trong ICCPR; Điều 1 và 4 trong Công ước quốc tế về việc xóa bỏ tất cả các hình thức phân biệt chủng tộc (ICERD).
• Quyền tham gia vào các công việc chung và quyền bỏ phiếu: Điều 25 trong ICCPR.
• Quyền yêu cầu biện pháp khắc phục: Điều 2 trong ICCPR; Chú giải chung số 31 của Ủy ban Nhân quyền (2004) (Chú giải chung số 31); Nguyên tắc 22 của UNGP.

5. Phần trình bày của người tạo ra nội dung

Khi nhận được một trường hợp từ Facebook, Ủy ban sẽ cho cá nhân chịu trách nhiệm về nội dung cơ hội gửi phần trình bày. Trong trường hợp này, phần trình bày do đại diện của ông Trump, thông qua Trung tâm Luật pháp và Công lý Hoa Kỳ cũng như một quản trị viên trang, gửi đến Ủy ban. Phần trình bày này yêu cầu Ủy ban "hủy bỏ lệnh đình chỉ vô thời hạn của Facebook đối với tài khoản Facebook của cựu Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump".

Phần trình bày này bàn về các bài viết đã bị gỡ khỏi Facebook và Instagram vào ngày 06/01/2021, cũng như bài phát biểu của ông Trump vào buổi sáng cùng ngày. Phần trình bày nêu rõ các bài viết "kêu gọi những người có mặt tại Điện Capitol và các khu vực xung quanh vào ngày đó giữ hòa bình, tuân thủ pháp luật và tôn trọng cảnh sát", đồng thời cho rằng thật "không thể tưởng tượng được một trong hai bài viết đó có thể bị xem là mối đe dọa đối với sự an toàn của cộng đồng hoặc là hành vi khích nộ bạo lực". Phần trình bày cũng tuyên bố rằng "Cực kỳ rõ ràng là trong bài phát biểu của ông Trump không có lời nào kêu gọi nổi dậy, khích nộ bạo lực và đe dọa đến sự an toàn của cộng đồng dưới bất cứ hình thức nào", cũng như cho rằng "hoàn toàn không có mối liên hệ thực sự nào giữa bài phát biểu của ông Trump và vụ đột kích vào Điện Capitol".

Phần trình bày cũng nói đến các lý do mà Facebook đưa ra khi áp đặt các biện pháp hạn chế. Phần trình bày nêu rõ "không có điều nào trong những lời của ông Trump với người tham dự cuộc mít tinh có thể được diễn giải một cách hợp lý thành mối đe dọa đến sự an toàn của cộng đồng", vì vậy căn cứ để Facebook áp đặt các biện pháp hạn chế không thể liên quan đến lý do an toàn. Phần trình bày cũng tuyên bố "bất cứ nội dung nào được cho là ảnh hưởng đến sự an toàn đều phải có mối liên hệ trực tiếp và rõ ràng với nguy cơ bạo lực thực sự". Phần trình bày còn mô tả thêm rằng các từ "chiến đấu" hoặc "đấu tranh" dùng trong bài phát biểu tại cuộc mít tinh "được liên kết với lời kêu gọi tham gia hoạt động dân sự và chính trị hợp pháp", đồng thời kết luận rằng "những lời đó không nhằm ý định hoặc không được bất kỳ người quan sát hoặc lắng nghe biết suy luận nào cho là lời kêu gọi nổi dậy bạo loạn hay gây mất trật tự".

Phần trình bày cũng đề cập đến "vụ đột kích vào Điện Capitol". Phần trình bày tuyên bố "tất cả những người thực sự ủng hộ ông Trump về mặt chính trị đều tuân thủ pháp luật" và vụ đột kích "chắc chắn bị tác động, nhiều khả năng nhất là do các thế lực bên ngoài kích động". Phần trình bày mô tả một khiếu nại cấp liên bang chống lại các thành viên của tổ chức Oath Keepers và tuyên bố nhóm này "không có bất kỳ mối liên quan nào đến ông Trump hay tổ chức chính trị của ông". Tiếp đến, phần trình bày nêu rõ tổ chức Oath Keepers "lợi dụng cuộc mít tinh của ông Trump và bám vào vấn đề tranh cãi về phiếu Đại cử tri để đạt được các mục đích riêng".

Phần trình bày cũng nêu rõ Tiêu chuẩn cộng đồng về Bạo lực và khích nộ "không phải là căn cứ để đình chỉ tài khoản Facebook của ông Trump" do 2 bài viết này "chỉ kêu gọi hòa bình và sự an toàn" và "không có lời nào trong bài phát biểu của ông Trump, khi xem xét trong ngữ cảnh thực sự, có thể được hiểu là khích nộ bạo lực hoặc gây rối trật tự". Phần trình bày cũng trích dẫn nội dung Facebook chuyển đến Ủy ban trong đó đề cập đến việc "chuyển giao quyền lực trong hòa bình" và nêu rõ "quy tắc mới, tạm thời này về việc đảm bảo [đúng nguyên văn là] chuyển giao chính quyền trong hòa bình không những quá mơ hồ mà còn không tồn tại cho đến thời điểm sau các sự kiện mà Facebook dùng để biện minh".

Phần trình bày cũng chỉ rõ rằng Ủy ban nên "tuân theo luật pháp Hoa Kỳ trong trường hợp kháng nghị này" và đề cập đến các tiêu chuẩn luật quốc tế về hạn chế quyền tự do biểu đạt, về tính hợp pháp, mục đích chính đáng, tính cần thiết và tương xứng, với từng thành phần được diễn giải bằng cách tham chiếu đến luật hiến pháp của Hoa Kỳ. Về tính hợp pháp, phần trình bày dẫn ra biện pháp bảo vệ trước các tuyên bố cường điệu và sai sự thật, cũng như tầm quan trọng của Facebook đối với công luận. Phần trình bày nêu rõ rằng "việc đưa ra quyết định về nội dung dựa trên những gì có vẻ "hợp lý" hoặc cách một "người biết lý lẽ thông thường" sẽ phản ứng với nội dung là chưa đủ" và Facebook nên "cân nhắc một mức tiêu chuẩn cao hơn nhiều". Phần trình bày tuyên bố Tòa án Tối cao yêu cầu xem xét kỹ lưỡng các luật đặt nặng trách nhiệm lên phát ngôn chính trị và rằng Facebook có vị thế thống trị trên thị trường. Phần trình bày cũng đề cập đến các tiêu chuẩn trong hiến pháp về khích nộ bạo lực. Về mục đích chính đáng, phần trình bày nêu rõ việc bảo vệ sự an toàn của cộng đồng là một mục đích chính đáng, song bài phát biểu của ông Trump không gây ra mối lo ngại về an toàn. Về tính cần thiết và tương xứng, phần trình bày bác bỏ tính hợp lệ của các biện pháp hạn chế và tuyên bố hình phạt là không tương xứng.

Cuối cùng, phần trình bày đưa ra các gợi ý đề xuất cho chính sách của Ủy ban liên quan đến những trường hợp đình chỉ khi người dùng là lãnh đạo chính trị. Phần trình bày đưa ra lý lẽ rằng Ủy ban nên "tuân theo các nguyên tắc pháp lý của quốc gia mà người lãnh đạo đó (đã) đang điều hành". Sau đó, phần trình bày mô tả nhiều trường hợp ngoại lệ đối với việc tuân thủ này căn cứ trên các đánh giá quy tắc luật pháp, sự đảm bảo các quyền, quy trình lập pháp, quy trình phúc thẩm và sự tồn tại của các nguyên tắc pháp lý có liên quan ở những quốc gia cụ thể.

6. Lời giải thích Facebook đưa ra cho quyết định của mình

Đối với mỗi trường hợp, Facebook đều giải thích cho Ủy ban về hành động của mình và Ủy ban đặt ra các câu hỏi cho Facebook để làm rõ thêm thông tin mà Ủy ban cần để đưa ra quyết định. Trong trường hợp này, Facebook giải thích rõ rằng công ty gỡ 2 nội dung đăng vào ngày 06/01/2021 do vi phạm Tiêu chuẩn cộng đồng về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm. Cụ thể, nội dung bị gỡ do vi phạm "chính sách của Facebook, trong đó nghiêm cấm ca ngợi, ủng hộ và đại diện cho các Sự kiện được xác định là Bạo lực". Facebook cũng cho biết nội dung đó chứa lời lẽ "vi phạm chính sách của công ty về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm, trong đó nghiêm cấm ca ngợi các cá nhân tham gia vào những hoạt động bạo lực có tổ chức". Facebook lưu ý rằng Tiêu chuẩn cộng đồng của công ty nghiêm cấm một cách rõ ràng "nội dung thể hiện sự ủng hộ hoặc ca ngợi các nhóm, nhà lãnh đạo hoặc cá nhân tham gia" những hoạt động như khủng bố, bạo lực có tổ chức hoặc hoạt động tội phạm, và điều này bao gồm cả các cuộc tấn công có tổ chức, cũng như các hành động bạo lực được lên kế hoạch nhằm cố gây thương tích cho một người nào đó với ý định đe dọa chính phủ để đạt được một mục đích chính trị.

Facebook lưu ý rằng sự đánh giá của công ty dựa trên cả câu chữ của chính sách lẫn bối cảnh của lời tuyên bố, trong đó có cả diễn biến bạo lực tại Điện Capitol. Công ty này cho biết mặc dù trong video của mình, ông Trump đã yêu cầu mọi người "go home in peace" (trở về nhà trong hòa bình), nhưng ông cũng nhắc lại các cáo buộc cho rằng cuộc bầu cử có gian lận và ám chỉ đến một mục đích chung khi nói "I know how you feel" (tôi hiểu cảm nhận của các bạn). Căn cứ vào tình hình bất ổn diễn ra tại thời điểm ông Trump đưa ra các bình luận và nội dung chính trong những lời lẽ đó, Facebook đưa ra kết luận rằng câu nói "We love you. You’re very special" (Chúng tôi yêu các bạn. Các bạn rất đặc biệt) là nhằm ca ngợi những người đang vi phạm luật khi xông vào Điện Capitol. Facebook cho rằng bài viết thứ 2 cũng chứa lời lẽ ca ngợi sự kiện này, khi ông Trump gọi những người xông vào Điện Capitol là "great patriots" (những người yêu nước vĩ đại) và kêu gọi mọi người "[r]emember this day forever" (đừng bao giờ quên ngày này).

Facebook lưu ý rằng công ty thường hạn chế hoạt động của các trang Facebook, trang cá nhân và tài khoản Instagram vi phạm nhiều lần hoặc nghiêm trọng chính sách của công ty. Trong trường hợp kết luận rằng có một "nguy cơ khẩn cấp và nghiêm trọng về an toàn", Facebook sẽ "áp dụng biện pháp xử lý mạnh tay hơn so với các quy tắc thực thi thông thường đối với những người dùng và trang tham gia vào hành vi vi phạm". Trong những trường hợp như vậy, Facebook nêu rõ rằng các biện pháp thực thi của mình vẫn dựa trên Tiêu chuẩn cộng đồng của Facebook và Nguyên tắc cộng đồng của Instagram. Facebook tuyên bố công ty "đánh giá tất cả các công cụ thực thi hiện có, kể cả lệnh cấm vĩnh viễn, trước khi quyết định biện pháp phù hợp nhất để áp dụng trong tình huống cụ thể. Trong các trường hợp Facebook phải đưa ra quyết định khẩn cấp được nhiều người quan tâm, công ty sẽ cố gắng chia sẻ cho công chúng biết về quyết định đó và lý do đi kèm, thường là thông qua một bài viết trên trang Tin tức".

Facebook nêu rõ rằng thông thường công ty không chặn khả năng đăng bài hoặc tương tác với nội dung của trang mà gỡ các trang vi phạm nghiêm trọng hoặc nhiều lần chính sách của Facebook. Tuy nhiên, Facebook lưu ý rằng các quy tắc thực thi của công ty dành cho trang cá nhân, bao gồm cả biện pháp chặn tính năng, cũng có thể được áp dụng cho trang Facebook khi trang đó đại diện cho quan điểm của một cá nhân duy nhất, như với trường hợp trang của ông Donald J. Trump. Ở trường hợp này, Facebook nêu rõ, tuân theo các quy tắc thực thi thông thường, đầu tiên công ty đã áp đặt lệnh chặn 24 giờ đối với khả năng đăng bài của trang Facebook và tài khoản Instagram đó. Sau khi đánh giá thêm diễn biến tình hình và các thông tin chi tiết mới có về tình trạng bạo lực ở Điện Capitol, Facebook đi đến kết luận rằng lệnh cấm 24 giờ là không đủ để xử lý "nguy cơ ông Trump sử dụng sự hiện diện của mình trên Facebook và Instagram để làm gia tăng rủi ro bạo lực hơn nữa".

Facebook lưu ý rằng công ty duy trì lệnh đình chỉ vô thời hạn sau khi lễ nhậm chức của ông Biden diễn ra một phần là vì theo phân tích, tình trạng bạo lực liên quan đến ông Trump vẫn chưa chấm dứt. Facebook trích dẫn Bản tin trên Hệ thống Cảnh báo Khủng bố Quốc gia của Bộ An ninh Nội địa (DHS) phát hành vào ngày 27/01, trong đó mô tả một "môi trường đe dọa tăng cao trên khắp Hoa Kỳ mà DHS cho là sẽ tiếp diễn trong những tuần tiếp theo sau Lễ nhậm chức Tổng thống thành công" và rằng "những yếu tố thúc đẩy bạo lực sẽ vẫn còn tồn tại trong khoảng đầu năm 2021 và có thể một số [Phần tử bạo lực quá khích trong nước] bị kích động bởi vụ đột kích vào Điện Capitol, Hoa Kỳ ngày 06/01/2021. ở thủ đô Washington, D.C. sẽ nhắm đến các viên chức được bầu và các công trình của chính phủ". Facebook lưu ý rằng ngay cả khi rủi ro bạo lực đã giảm bớt, việc chặn khả năng đăng bài của ông Trump vẫn là thích đáng, căn cứ trên mức độ nghiêm trọng của các vi phạm vào ngày 06/01, việc ông Trump tiếp tục khăng khăng rằng cuộc bầu cử của ông Biden có gian lận, cũng như việc ông chia sẻ những thông tin sai lệch khác và sự thật rằng ông không còn là tổng thống.

Facebook tuyên bố quyết định mình đưa ra "căn cứ trên Điều 19 của ICCPR và Chú giải chung số 34 của Liên Hiệp Quốc về quyền tự do biểu đạt, trong đó cho phép áp dụng các biện pháp cần thiết và tương xứng nhằm hạn chế quyền tự do biểu đạt trong các tình huống khẩn cấp công cộng đe dọa đến đời sống của quốc gia đó. Trong trường hợp này, Đặc khu Columbia đang được đặt trong tình trạng khẩn cấp được tuyên bố là để bảo vệ điện Capitol của Hoa Kỳ". Facebook lưu ý rằng công ty cũng đã xem xét 6 yếu tố ngữ cảnh nêu trong Kế hoạch hành động Rabat về việc nghiêm cấm hành vi cổ xúy sự thù hận quốc gia, chủng tộc hay tôn giáo. Kế hoạch hành động Rabat được các chuyên gia xây dựng với sự hỗ trợ của Liên Hiệp Quốc để hướng dẫn các quốc gia cách xử lý trong trường hợp hành vi cổ xúy sự thù hận quốc gia, chủng tộc hay tôn giáo dẫn đến khích nộ bạo lực, phân biệt đối xử hoặc thù địch trở nên nghiêm trọng đến mức việc sử dụng các biện pháp trừng phạt hình sự do quốc gia áp đặt là thích đáng, trong khi vẫn bảo vệ quyền tự do biểu đạt, tuân thủ các nghĩa vụ của quốc gia theo Điều 19 và đoạn 2, Điều 20 trong ICCPR.

Facebook đưa ra lý lẽ rằng các sự kiện diễn ra vào ngày 06/01 cho thấy mối đe dọa chưa từng có đến các quy trình dân chủ và hệ thống hiến pháp của Hoa Kỳ. Mặc dù Facebook khẳng định rằng công ty cố gắng hành xử một cách tương xứng và có trách nhiệm khi hạn chế quyền ngôn luận công khai, nhưng dựa trên các tình huống bất ổn và chưa từng có tiền lệ, Facebook cho rằng mình vẫn nên duy trì tính linh hoạt trong vận hành để đưa ra thêm biện pháp xử lý khác, trong đó có cả cấm vĩnh viễn.

Trong trường hợp này, Ủy ban đã đưa ra cho Facebook 46 câu hỏi. Facebook từ chối trả lời hoàn toàn 7 câu hỏi và từ chối trả lời một phần 2 câu hỏi. Các câu hỏi mà Facebook không trả lời bao gồm câu hỏi về mức độ tác động của bảng tin và các tính năng khác của Facebook đến khả năng hiển thị nội dung của ông Trump; liệu Facebook đã nghiên cứu hoặc lên kế hoạch nghiên cứu các quyết định dự kiến sẽ áp dụng liên quan đến sự kiện ngày 06/01/2021 hay chưa và thông tin về nội dung vi phạm từ những người theo dõi các tài khoản của ông Trump. Ủy ban cũng đưa ra các câu hỏi liên quan đến lệnh đình chỉ những nhân vật chính trị khác và việc gỡ các nội dung khác; liệu các viên chức chính trị hoặc nhân viên của họ có liên hệ với Facebook về lệnh đình chỉ tài khoản của ông Trump hay chưa; và liệu lệnh xóa hoặc đình chỉ tài khoản có tác động đến khả năng nhà quảng cáo nhắm mục tiêu đến tài khoản của người theo dõi không. Facebook đã tuyên bố rằng thông tin này không phải là một đòi hỏi hợp lý để đưa ra quyết định theo mục đích của Điều lệ; không khả thi về mặt kỹ thuật để cung cấp; được bảo vệ bởi đặc quyền của luật sư/khách hàng; và/hoặc không thể hay không nên được cung cấp do những lo ngại về luật pháp, quyền riêng tư, sự an toàn hoặc khả năng bảo vệ dữ liệu.

7. Bình luận do bên thứ ba gửi đến

Ủy ban Giám sát đã nhận được 9.666 bình luận công khai liên quan đến trường hợp này. Trong đó, 80 bình luận đến từ Châu Á Thái Bình Dương và Châu Đại Dương, 7 đến từ Trung và Nam Á, 136 đến từ Châu Âu, 23 đến từ Mỹ La tinh và Caribe, 13 đến từ Trung Đông và Bắc Phi, 19 đến từ Châu Phi Hạ Sahara và 9.388 đến từ Hoa Kỳ và Canada.

Các bình luận gửi đến đề cập về các chủ đề sau, trong đó có cả những vấn đề mà Ủy ban đã yêu cầu cụ thể trong lời kêu gọi bình luận công khai của mình:

• Biện pháp đình chỉ vô thời hạn các tài khoản của ông Trump mà Facebook đưa ra, mức độ tuân thủ của biện pháp này với trách nhiệm của công ty trong việc tôn trọng quyền tự do biểu đạt và quyền con người, và liệu lẽ ra có nên áp dụng các biện pháp thay thế khác hay không.
• Các chính sách và cách làm của Facebook trong việc đánh giá bối cảnh bên ngoài Facebook khi thực thi Tiêu chuẩn cộng đồng của công ty, nhất là nếu nội dung đó có thể khích nộ bạo lực.
• Các vấn đề liên quan đến tính rõ ràng của các quy tắc mà Facebook đưa ra đối với trường hợp vô hiệu hóa tài khoản.
• Các chính sách toàn cầu của Facebook về nội dung liên quan đến ứng cử viên chính trị, viên chức và cựu viên chức, bao gồm cả sự phù hợp của quy định về trường hợp được phép do "đáng đưa tin" của Facebook và quyền tiếp cận thông tin của công chúng.
• Các mối lo ngại liên quan đến tính nhất quán trong việc thực thi Tiêu chuẩn cộng đồng của Facebook dựa trên sự thiên vị chính trị.
• Các mối lo ngại về việc thực thi Tiêu chuẩn cộng đồng của Facebook liên quan đến các bài viết trước đây của ông Trump, bao gồm cả những bài viết có thể làm gia tăng tổn hại nhắm đến những nhóm người nhất định và tình trạng lan truyền thông tin sai lệch.
• Quyền biểu đạt của ông Trump, cả trước và vào ngày 06/01, có cấu thành hành vi khích nộ bạo lực hay không.
• Kết quả của cuộc bầu cử Hoa Kỳ và nhiệm kỳ tổng thống của ông Trump.

Để đọc các bình luận công khai gửi đến cho trường hợp này, vui lòng nhấp vào đây.

8. Phân tích của Ủy ban Giám sát

8.1 Sự tuân thủ các chính sách nội dung

Ủy ban nhất trí với quyết định của Facebook khi cho rằng 2 bài viết của ông Trump vào ngày 06/01 vi phạm Tiêu chuẩn cộng đồng của Facebook và Nguyên tắc cộng đồng của Instagram. Tiêu chuẩn cộng đồng của Facebook về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm quy định người dùng không được đăng nội dung "thể hiện sự ủng hộ hoặc ca ngợi các nhóm, nhà lãnh đạo hoặc cá nhân tham gia" các sự kiện vi phạm. Facebook chỉ rõ vụ xông vào Điện Capitol là "sự kiện vi phạm" và lưu ý rằng công ty diễn giải sự kiện vi phạm bao gồm cả các sự kiện được chỉ định là "bạo lực".

Tại thời điểm các bài viết được đăng, tình trạng bạo lực tại Điện Capitol đang diễn ra. Cả hai bài viết đều đã ca ngợi hoặc ủng hộ những người tham gia vào hành vi bạo lực. Những lời lẽ "We love you. You’re very special" (Chúng tôi yêu các bạn. Các bạn rất đặc biệt) trong bài viết đầu tiên và các cụm từ "great patriots" (những người yêu nước vĩ đại), "remember this day forever" (đừng bao giờ quên ngày này) trong bài viết thứ hai chung quy là dùng để ca ngợi hoặc ủng hộ những người tham gia vào hành vi bạo lực và sự kiện tại Điện Capitol vào ngày đó.

Ủy ban cũng lưu ý là trong trường hợp này, có thể các Tiêu chuẩn cộng đồng khác cũng đã bị vi phạm, trong đó có Tiêu chuẩn về Bạo lực và khích nộ. Do quyết định của Facebook không dựa trên Tiêu chuẩn này và việc phát hiện thêm một vi phạm khác sẽ không ảnh hưởng đến kết quả của tiến trình xem xét, đại đa số thành viên trong Ủy ban không đưa ra bất kỳ đánh giá nào dựa trên căn cứ bổ sung này nữa. Quyết định tán thành việc Facebook áp đặt các biện pháp hạn chế đối với tài khoản của ông Trump là căn cứ trên hành vi vi phạm Tiêu chuẩn cộng đồng về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm.

Một số ít thành viên trong Ủy ban cân nhắc đến căn cứ khác và thấy rằng Tiêu chuẩn cộng đồng về Bạo lực và khích nộ đã bị vi phạm. Số ít thành viên này giữ vững quan điểm rằng, đọc trong ngữ cảnh, các bài viết nêu rõ cuộc bầu cử là bị "stolen from us" (đánh cắp) và bị "so unceremoniously viciously stripped" (tước đi một cách thô bạo và độc ác), cộng với việc ca ngợi những kẻ tham gia bạo loạn, đủ tiêu chuẩn để xem là "lời kêu gọi hành động", "ủng hộ bạo lực", cũng như là "thông tin sai lệch và các tin đồn không thể xác minh được làm tăng nguy cơ xảy ra hành vi bạo lực hoặc hành vi gây tổn hại về thể chất" và bị nghiêm cấm theo Tiêu chuẩn cộng đồng về Bạo lực và khích nộ.

Ủy ban nhận thấy 2 bài viết vi phạm nghiêm trọng chính sách của Facebook và kết luận rằng Facebook có lý do chính đáng khi hạn chế tài khoản và trang vào ngày 06 và 07/01. Người dùng đã ca ngợi và ủng hộ những người tham gia vào một cuộc bạo loạn đang tiếp diễn, trong cuộc bạo loạn đó có những người đã thiệt mạng, các nhà lập pháp thì bị đặt vào tình thế rủi ro gây hại nghiêm trọng và quy trình dân chủ then chốt bị gián đoạn. Hơn nữa, tại thời điểm các biện pháp hạn chế này được gia hạn vào ngày 07/01, tình hình chưa ổn định và các mối lo ngại nghiêm trọng về an toàn vẫn còn. Dựa trên tình huống lúc đó, việc kéo dài biện pháp hạn chế quyền truy cập của ông Trump vào Facebook và Instagram qua ngày 06 và 07/01 là một quyết định cân bằng, thích đáng căn cứ theo tình trạng rủi ro bạo lực và gián đoạn vẫn tiếp diễn. Tuy nhiên, khi thảo luận đầy đủ hơn ở bên dưới, quyết định đưa ra các biện pháp hạn chế "vô thời hạn" của Facebook không viện dẫn được cơ sở nào trong Tiêu chuẩn cộng đồng và vi phạm các nguyên tắc về quyền tự do biểu đạt.

Ủy ban lưu ý rằng thông tin công khai về hệ thống kiểm tra chéo và trường hợp được phép do đáng đưa tin chưa đủ chi tiết. Mặc dù Facebook tuyên bố áp dụng cùng một quy tắc cho cả tài khoản có danh tiếng lẫn tài khoản thông thường, nhưng các quy trình khác nhau có thể dẫn đến những kết quả khác nhau đáng kể. Facebook trình bày với Ủy ban rằng công ty không áp dụng quy định về trường hợp được phép do đáng đưa tin cho các bài viết đang đề cập đến trong trường hợp này. Rất tiếc, việc thiếu minh bạch về các quy trình ra quyết định có vẻ đã góp phần củng cố quan điểm rằng công ty có thể bị tác động một cách quá mức bởi các cân nhắc liên quan đến chính trị hoặc thương mại.

8.2 Sự tuân thủ các giá trị của Facebook

Phân tích ở trên nhất quán với các giá trị mà Facebook tuyên bố, đó là "Bày tỏ ý kiến" và "An toàn". Theo các lý do nêu trong quan điểm này, ở trường hợp này việc bảo vệ trật tự công cộng là lý lẽ chính đáng để hạn chế quyền tự do biểu đạt.

Số ít thành viên cho rằng cần đặc biệt nhấn mạnh là giá trị "Phẩm giá" cũng có liên quan. Facebook liên hệ giá trị "Phẩm giá" với sự bình đẳng và cho rằng mọi người không được "quấy rối hoặc làm mất thể diện" của người khác. Số ít thành viên cho rằng các bài viết trước đây trên nền tảng này của ông Trump đã góp phần làm gia tăng tình trạng căng thẳng và bài trừ chủng tộc và rằng ngữ cảnh này là mấu chốt để hiểu được tác động mà nội dung của ông Trump gây ra. Do đã xem xét trường hợp này dựa trên các căn cứ khác, đại đa số thành viên không bình luận về các bài viết đó.

8.3 Sự tuân thủ các trách nhiệm của Facebook về nhân quyền

Quyết định của Ủy ban không liên quan đến các nghĩa vụ về nhân quyền của quốc gia hay việc áp dụng luật quốc gia mà tập trung vào các chính sách nội dung của Facebook, các giá trị của công ty này và trách nhiệm về nhân quyền của công ty với vai trò là một doanh nghiệp. Nguyên tắc chỉ đạo của Liên Hiệp Quốc về kinh doanh và nhân quyền mà Facebook đã đồng ý tuân thủ (xem Mục 4) đề ra những gì doanh nghiệp nên làm, dựa trên cơ sở tự nguyện, để làm tròn các trách nhiệm này. Điều này bao gồm tránh gây ra hoặc làm gia tăng các tổn hại đến quyền con người, một phần thông qua việc xác định các tổn hại thực tế và có thể có, đồng thời tìm cách ngăn chặn hoặc giải quyết các tổn hại đó (Nguyên tắc 11, 13, 15, 18 của UNGP). Các trách nhiệm này mở rộng ra cả những tổn hại do bên thứ ba gây ra (Nguyên tắc 19 của UNGP).

Facebook đã trở thành một phương tiện không thể thiếu trên mạng để đàm luận về chính trị, đặc biệt là trong giai đoạn bầu cử. Trách nhiệm của công ty là vừa cho phép quyền biểu đạt chính trị vừa tránh những rủi ro nghiêm trọng đến các quyền khác của con người. Facebook, giống như các công ty truyền thông và những nền tảng số khác, đã bị chỉ trích nặng nề vì phân phối thông tin sai lệch, cũng như lan truyền nội dung mang tính khích động và gây tranh cãi. Các trách nhiệm của Facebook về quyền con người phải được hiểu với những cân nhắc đôi khi xung đột đó.

Ủy ban phân tích các trách nhiệm của Facebook về quyền con người thông qua các tiêu chuẩn quốc tế về quyền tự do biểu đạt, cũng như quyền được sống, được bảo đảm an toàn và được tham gia hoạt động chính trị. Điều 19 trong ICCPR trình bày về quyền tự do biểu đạt. Điều 19 nêu rõ "mọi người đều có quyền tự do biểu đạt. Quyền này bao gồm tự do tìm kiếm, tiếp nhận và truyền đạt mọi thông tin, ý kiến, không phân biệt lĩnh vực, hình thức tuyên truyền bằng miệng, bằng bản viết, in hoặc dưới hình thức nghệ thuật, thông qua bất kỳ phương tiện thông tin đại chúng nào tùy theo sự lựa chọn của họ". Ủy ban không áp dụng Tu chính án thứ nhất trong Hiến pháp của Hoa Kỳ. Tu chính án này không điều chỉnh hành vi ứng xử của các công ty tư nhân. Tuy nhiên, Ủy ban lưu ý rằng trong nhiều khía cạnh có liên quan, các nguyên tắc về quyền tự do biểu đạt phản ánh trong Tu chính án thứ nhất tương tự hoặc giống với các nguyên tắc về quyền tự do biểu đạt trong Điều 19 của ICCPR.

Quyền ngôn luận chính trị được đặt ở mức bảo vệ cao theo các luật nhân quyền do tầm quan trọng của hình thức này trong tranh luận dân chủ. Ủy ban Nhân quyền của Liên Hiệp Quốc đã đưa ra hướng dẫn mang tính chỉ thị về Điều 19 của ICCPR trong Chú giải chung số 34, theo đó nêu rõ "việc tự do trao đổi thông tin và ý kiến về các vấn đề chung và vấn đề chính trị giữa các công dân, ứng cử viên và đại biểu được bầu là hết sức cần thiết" (đoạn 20).

Quyết định đình chỉ tài khoản Instagram và trang Facebook của ông Trump mà Facebook đưa ra liên quan đến không chỉ quyền tự do biểu đạt của ông Trump mà còn quyền được nghe quan điểm từ các lãnh đạo chính trị của mọi người, cho dù họ có ủng hộ các lãnh đạo này hay không. Mặc dù quyền tự do biểu đạt của các nhân vật chính trị ngang bằng với mọi người, nhưng việc hạn chế quyền ngôn luận của họ có thể gây hại đến quyền tiếp cận thông tin và tham gia vào các công việc chính trị của người khác. Tuy nhiên, các tiêu chuẩn quốc tế về nhân quyền kỳ vọng các chủ thể nhà nước lên án bạo lực (Kế hoạch hành động Rabat) và cung cấp thông tin chính xác cho công chúng về những vấn đề cộng đồng quan tâm, đồng thời đính chính thông tin sai lệch (Tuyên bố chung liên quan đến COVID-19 do giám sát viên về quyền tự do biểu đạt của các tổ chức quốc tế đưa ra vào năm 2020).

Luật quốc tế cho phép hạn chế quyền biểu đạt khi đáp ứng một số điều kiện nhất định. Mọi biện pháp hạn chế đều phải thỏa mãn 3 yêu cầu, đó là: các quy tắc phải rõ ràng và dễ hiểu, biện pháp hạn chế phải dành cho một mục đích chính đáng, đồng thời phải cần thiết và tương xứng với mối nguy hại. Ủy ban phân tích hành động của Facebook khi hạn chế nội dung/tài khoản bằng cách kiểm tra xem hành động đó có thỏa mãn 3 yêu cầu nói trên hay không. Các nguyên tắc trong Tu chính án thứ nhất theo luật Hoa Kỳ cũng nhấn mạnh rằng các biện pháp hạn chế quyền tự do ngôn luận được áp đặt thông qua hành động của nhà nước không được mơ hồ, phải vì những lý do quan trọng của chính quyền và chỉ giới hạn ở mối nguy hại đó.

I. Tính hợp pháp (sự rõ ràng và dễ hiểu của các quy tắc)

Theo luật quốc tế về quyền tự do biểu đạt, nguyên tắc về tính hợp pháp yêu cầu rằng mọi quy tắc dùng để hạn chế quyền biểu đạt đều phải rõ ràng và dễ hiểu. Mọi người phải hiểu được những gì được phép và không được phép. Một điều quan trọng không kém là các quy tắc phải đủ rõ ràng để chỉ dẫn những người ra quyết định về biện pháp hạn chế quyền biểu đạt, sao cho các quy tắc này không dẫn đến những quyết định tùy ý không chịu sự ràng buộc, từ đó có thể gây ra việc áp dụng có chọn lọc các quy tắc. Trong trường hợp này, các quy tắc chính là Tiêu chuẩn cộng đồng của Facebook và Nguyên tắc cộng đồng của Instagram. Các chính sách này nhằm mục đích quy định những nội dung nào mọi người không được phép đăng, cũng như nêu rõ khi nào Facebook có thể hạn chế quyền truy cập vào các tài khoản Instagram và Facebook.

Vẫn còn nhiều điều không thỏa đáng về tính rõ ràng của Tiêu chuẩn chống lại việc ca ngợi, ủng hộ Cá nhân và tổ chức nguy hiểm, như Ủy ban đã lưu ý trong một quyết định trước đó (trường hợp 2020-005-FB-UA). Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về quyền tự do biểu đạt cũng đã nêu lên lo ngại liên quan đến tính mơ hồ của Tiêu chuẩn về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm (chú thích 67, đoạn 26 trong báo cáo A/HRC/38/35). Như Ủy ban đã nhận thấy trong trường hợp 2020-003-FB-UA trước đó, một số cách diễn đạt đôi khi làm dấy lên mối lo ngại về tính hợp pháp, nhưng khi áp dụng vào một trường hợp cụ thể thì các lo ngại đó không còn nữa. Mọi sự mơ hồ trong các điều khoản của Tiêu chuẩn không dẫn đến sự nghi ngại khi áp dụng cho những tình huống trong trường hợp này. Cuộc bạo loạn ngày 06/01 tại Điện Capitol chắc chắn thuộc loại sự kiện gây hại nêu trong chính sách của Facebook, đồng thời các bài viết của ông Trump đã ca ngợi và ủng hộ những người tham gia vào đúng thời điểm tình trạng bạo lực đang diễn ra, cũng như trong khi các Nghị sĩ Quốc hội kêu gọi ông trợ giúp. Khi xét đến mối liên quan với những sự kiện này, các chính sách của Facebook đã đủ để lưu ý người dùng và hướng dẫn họ thực thi quy tắc.

Về các hình phạt dành cho vi phạm, Tiêu chuẩn cộng đồng và thông tin liên quan đến các biện pháp hạn chế tài khoản được đăng trên nhiều nguồn khác nhau, bao gồm Điều khoản dịch vụ, phần giới thiệu của Tiêu chuẩn cộng đồng, Tiêu chuẩn cộng đồng về Danh tính thực và tính toàn vẹn của tài khoản, Tin tức trên Facebook và Trung tâm trợ giúp của Facebook. Như đã lưu ý trong trường hợp 2020-006-FB-FBR, Ủy ban nhắc lại rằng việc các quy tắc áp dụng nằm rải rác ở những nguồn khác nhau khiến cho người dùng khó hiểu tại sao và khi nào thì Facebook hạn chế tài khoản, đồng thời làm dấy lên các mối lo ngại về tính hợp pháp.

Mặc dù Facebook thuyết phục được Ủy ban rằng Tiêu chuẩn về Cá nhân và tổ chức nguy hiểm là đủ rõ ràng khi xét đến các tình huống trong trường hợp này và thỏa mãn yêu cầu về tính rõ ràng, các quy tắc mơ hồ về quyền tự do ngôn luận, việc Facebook áp đặt biện pháp hạn chế "vô thời hạn" lại mập mờ và không chắc chắn. Các biện pháp hạn chế "vô thời hạn" không được mô tả trong Tiêu chuẩn cộng đồng và không rõ là tiêu chuẩn nào sẽ kích hoạt hình phạt này hay tiêu chuẩn nào sẽ được sử dụng để duy trì hoặc gỡ bỏ nó. Facebook không cung cấp thông tin về bất kỳ biện pháp đình chỉ vô thời hạn nào được áp đặt trước đó trong các trường hợp khác. Ủy ban công nhận tính cần thiết của quyết định đình chỉ tài khoản mà Facebook tự ý đưa ra trong những tình huống cấp bách như sự kiện xảy ra vào tháng 1, nhưng không thể bỏ lại người dùng trong tình trạng không xác định khi đưa ra một biện pháp vô thời hạn.

Ủy ban từ chối đề nghị của Facebook trong đó yêu cầu Ủy ban ủng hộ biện pháp hạn chế vô thời hạn được áp đặt và dỡ bỏ tùy ý mà không tuân theo các tiêu chí rõ ràng. Việc đặt ra các giới hạn phù hợp cho quyền tự quyết là vô cùng quan trọng để phân biệt trường hợp sử dụng quyền tự quyết chính đáng với các trường hợp có thể xảy ra trên khắp thế giới, trong đó Facebook hạn chế quyền ngôn luận quá mức khi không liên quan đến các tổn hại hoặc không phải để cản trở một hành động nguy cấp nhằm bảo vệ mọi người.

II. Mục đích chính đáng

Yêu cầu về mục đích chính đáng có nghĩa là mọi biện pháp hạn chế quyền biểu đạt phải dùng cho một mục đích được nêu trong đoạn 3, Điều 19 của ICCPR. Danh sách trong đoạn 3 này bao hàm tất cả các mục đích. Mục đích chính đáng bao gồm bảo vệ trật tự công cộng, cũng như tôn trọng các quyền của người khác, trong đó có quyền được sống, được an toàn, được tham gia vào các cuộc bầu cử, đồng thời kết quả bầu cử được tôn trọng và thực thi. Một mục đích sẽ không chính đáng nếu được sử dụng như là cái cớ để đàn áp quyền biểu đạt, chẳng hạn như trích dẫn các mục đích về bảo vệ an toàn hoặc quyền của người khác để kiểm duyệt ngôn từ chỉ bởi vì không vừa ý hoặc bị xúc phạm (Chú giải chung số 34, đoạn 11, 30, 46, 48). Chính sách của Facebook liên quan đến việc ca ngợi, ủng hộ cá nhân tham gia vào các "sự kiện vi phạm", hoạt động bạo lực hoặc tội phạm là tuân thủ các mục đích ở trên.

III. Tính cần thiết và tương xứng

Yêu cầu về tính cần thiết và tương xứng có nghĩa là mọi biện pháp hạn chế quyền biểu đạt, ngoài những khía cạnh khác, phải là biện pháp ít xâm phạm nhất để đạt được một mục đích chính đáng (đoạn 34 trong Chú giải chung số 34).

Ủy ban cho rằng trong trường hợp có thể, Facebook nên sử dụng các biện pháp ít xâm phạm để xử lý ngôn từ có khả năng gây hại và bảo vệ quyền của những người khác trước khi phải dùng đến biện pháp gỡ nội dung và hạn chế tài khoản. Tối thiểu, điều này có nghĩa là phát triển các cơ chế hiệu quả để tránh lan truyền ngôn từ có nguy cơ gây ra hành vi bạo lực, phân biệt đối xử hoặc các hành vi không tuân thủ pháp luật sắp xảy ra khác, trong trường hợp có thể và với mức độ tương xứng, thay vì cấm hoàn toàn.

Facebook nêu rõ với Ủy ban rằng công ty có cân nhắc đến việc ông Trump "nhiều lần dùng Facebook và các nền tảng khác để làm xói mòn niềm tin vào tính liêm chính của cuộc bầu cử (dẫn đến việc Facebook phải áp dụng nhiều lần các nhãn có căn cứ đích xác để đính chính thông tin sai lệch), điều đó cho thấy ông đặc biệt lạm dụng nền tảng này". Ủy ban muốn Facebook làm rõ phạm vi của các quyết định liên quan đến cách thiết kế nền tảng, bao gồm các thuật toán, chính sách, quy trình và tính năng kỹ thuật, đã làm lan truyền các bài viết của ông Trump sau cuộc bầu cử và liệu Facebook có thực hiện bất cứ phân tích nội bộ nào để xem các quyết định về cách thiết kế như vậy có phải đã góp phần gây ra các sự kiện ngày 06/01 hay không. Facebook đã từ chối trả lời các câu hỏi này. Điều đó khiến Ủy ban khó đánh giá được liệu các biện pháp ít nặng tay hơn, nếu được áp dụng sớm hơn, có thể đã đủ để bảo vệ quyền của những người khác hay chưa.

Câu hỏi hết sức quan trọng là liệu quyết định hạn chế quyền truy cập vào tài khoản của ông Trump mà Facebook đưa ra vào ngày 06 và 07/01 có cần thiết và tương xứng để bảo vệ quyền của những người khác không. Để hiểu rủi ro mà các bài viết đăng ngày 06/01 mang lại, Ủy ban đã đánh giá các bài viết của ông Trump trên Facebook và Instagram, cũng như những bình luận bên ngoài các nền tảng này kể từ cuộc bầu cử tháng 11. Với việc giữ vững luận điệu vô căn cứ về gian lận bầu cử và khăng khăng kêu gọi hành động, có khả năng ông Trump đã tạo ra một môi trường tiềm ẩn nguy cơ lớn xảy ra bạo lực. Vào ngày 06/01, những lời lẽ ủng hộ của ông Trump dành cho những người tham gia cuộc bạo loạn đã hợp pháp hóa hành động bạo lực của họ. Mặc dù các thông điệp đưa ra bao gồm lời kêu gọi có vẻ như chiếu lệ rằng mọi người hãy hành động trong hòa bình, điều này không đủ để xoa dịu sự căng thẳng và loại bỏ rủi ro gây hại mà những tuyên bố ủng hộ của ông Trump đã góp vào. Việc Facebook diễn giải các bài viết của ông Trump vào ngày 06/01 trong bối cảnh căng thẳng leo thang ở Hoa Kỳ, cùng với các lời phát biểu của ông trên các phương tiện truyền thông khác và tại các sự kiện công cộng là thích đáng.

Khi phân tích, Ủy ban căn cứ vào 6 yếu tố trong Kế hoạch hành động Rabat để đánh giá khả năng các lời phát biểu này gây ra rủi ro nghiêm trọng liên quan đến việc khích nộ hành vi phân biệt đối xử, bạo lực hoặc hành vi không tuân thủ luật pháp khác:

• Bối cảnh: Các bài viết ra đời trong khoảng thời gian căng thẳng chính trị lên cao tập trung vào tuyên bố vô căn cứ rằng cuộc bầu cử tổng thống vào tháng 11/2020 đã bị đánh cắp. Chiến dịch của ông Trump đã đưa các khiếu nại này ra tòa, nhưng với rất ít hoặc không có bằng chứng, các khiếu nại đều đồng loạt bị bác bỏ. Mặc dù vậy, ông Trump vẫn tiếp tục khẳng định các tuyên bố đó trên mạng xã hội, gồm cả Facebook và Instagram, sử dụng thẩm quyền là nguyên thủ quốc gia để tạo ra độ tin cậy cho chúng. Ông Trump khuyến khích người ủng hộ đi đến thủ đô của quốc gia này vào ngày 06/01 để "StoptheSteal" (Hãy chặn đứng sự đánh cắp), đồng thời ám chỉ rằng các sự kiện sẽ rất "wild" (dữ dội). Vào ngày 06/01, ông Trump đã thúc giục người ủng hộ tuần hành đến Điện Capital để gây khó khăn cho quá trình kiểm đếm phiếu đại cử tri. Tại thời điểm các bài viết được đăng, tình trạng bạo lực nghiêm trọng vẫn đang tiếp diễn. Khi các biện pháp hạn chế được gia hạn vào ngày 07/01, tình hình vẫn bất ổn. Một trong những dấu hiệu cho thấy tình hình này, đó là Đặc khu Columbia đã tiến hành các bước để cảnh báo rủi ro bạo lực gia tăng liên quan đến các sự kiện ở Điện Capitol.
• Địa vị của người đưa ra những lời phát biểu: Việc ông Trump là Tổng thống Hoa Kỳ và là nhà lãnh đạo chính trị đã khiến cho các bài viết của ông trên Facebook và Instagram có sức ảnh hưởng lớn. Ủy ban lưu ý rằng là Tổng thống, ông Trump có được sự tín nhiệm và thẩm quyền đối với người dân, điều đó góp phần gây ra các sự kiện ngày 06/01. Địa vị nguyên thủ quốc gia với độ tín nhiệm cao khiến cho những lời nói của ông Trump không chỉ có sức mạnh và độ tin cậy lớn hơn mà còn có nguy cơ khiến những người ủng hộ ông hiểu là họ có thể hành động mà không bị trừng phạt.
• Ý định: Ủy ban không thể đánh giá một cách chắc chắn các ý định của ông Trump. Khả năng tình trạng bạo lực liên quan đến những lời phát biểu của ông Trump là rõ ràng và Ủy ban lưu ý rằng ông Trump có thể biết hoặc đáng lẽ phải biết những lời lẽ này có nguy cơ hợp pháp hóa hoặc khuyến khích bạo lực.
• Nội dung và hình thức: 2 bài viết vào ngày 06/01 đã ca ngợi và ủng hộ những người tham gia bạo loạn, mặc dù có kêu gọi họ về nhà trong hòa bình. Các bài viết cũng nhắc đi nhắc lại tuyên bố vô căn cứ là cuộc bầu cử đã bị đánh cắp. Các báo cáo cho thấy tuyên bố này được một số người tham gia bạo loạn hiểu là sự hợp thức hóa cho hành động của họ. Bằng chứng ở đây chỉ ra rằng ông Trump đã sử dụng thẩm quyền phát ngôn của Tổng thống để ủng hộ những kẻ tấn công vào Điện Capital và nỗ lực ngăn chặn quá trình kiểm đếm hợp pháp phiếu đại cử tri.
• Phạm vi và số người tiếp cận: Ông Trump có một lượng lớn người theo dõi, với ít nhất 35 triệu người trên Facebook và 24 triệu người trên Instagram. Quan trọng là các bài viết trên mạng xã hội này thường xuyên được chọn và chia sẻ rộng hơn thông qua các kênh truyền thông đại chúng, cũng như bởi những người ủng hộ nổi tiếng, có lượng lớn người theo dõi của ông Trump, qua đó gia tăng đáng kể số người tiếp cận.
• Trạng thái sắp xảy ra tổn hại: Các bài viết ra đời trong giai đoạn đầy biến động và bất ổn khi tình trạng bạo lực đang diễn ra. Rõ ràng là đã có mối nguy hại trực tiếp đến đời sống, tính liêm chính của cuộc bầu cử và khả năng tham gia chính trị. Tình trạng bạo lực ở Điện Capital đã bắt đầu trong vòng 1 giờ diễn ra cuộc mít tinh được tổ chức thông qua việc sử dụng Facebook và các mạng xã hội khác. Sự thực là ngay cả lúc ông Trump đang đăng bài, những người tham gia bạo loạn đã điên cuồng xông vào phòng họp của Quốc hội và các Nghị sĩ cho thấy sự lo sợ khi gọi điện đến Nhà Trắng nài nỉ Tổng thống xoa dịu tình hình. Cuộc bạo loạn đã trực tiếp ngăn cản Quốc hội thực hiện nhiệm vụ của mình theo hiến pháp, đó là kiểm đếm phiếu đại cử tri, khiến quá trình này bị trì hoãn nhiều giờ.

Khi phân tính các yếu tố nói trên, Ủy ban đi đến kết luận rằng hành vi bạo lực trong trường hợp này là nghiêm trọng khi xét đến những tổn hại về nhân quyền. Việc Facebook áp đặt các biện pháp hạn chế ở cấp tài khoản vào ngày 06/01 và gia hạn các biện pháp đó vào ngày 07/01 là cần thiết và tương xứng.

Theo số ít thành viên trong Ủy ban, mặc dù chỉ cần căn cứ vào các sự kiện xảy ra vào ngày 06/01 là đủ lý do chính đáng để đưa ra lệnh đình chỉ trong một khoảng thời gian kéo dài hoặc vô hiệu hóa vĩnh viễn, nhưng việc phân tích tính tương xứng cũng nên dựa vào quá trình ông Trump sử dụng các nền tảng của Facebook trước cuộc bầu cử Tổng thống tháng 11/2020. Cụ thể, số ít thành viên lưu ý rằng vào ngày 28/05/2020, bài viết "when the looting starts, the shooting starts" (khi cướp bóc xảy ra, tiếng súng sẽ nổ) được đăng trong bối cảnh diễn ra các cuộc biểu tình đòi công bằng chủng tộc, cũng như nhiều bài viết nhắc đến "China Virus" (Virus Trung Quốc). Facebook cam kết tôn trọng quyền không bị phân biệt đối xử (đoạn 1, Điều 2 trong ICCPR, Điều 2 trong ICERD) và tuân thủ các yêu cầu dành cho những biện pháp hạn chế quyền tự do biểu đạt (đoạn 3, Điều 19 trong ICCPR), để ngăn chặn việc sử dụng các nền tảng của công ty này nhằm cổ xúy lòng hận thù quốc gia và chủng tộc, dẫn đến khích nộ sự thù địch, phân biệt đối xử hay hành vi bạo lực (Điều 20 trong ICCPR, Điều 4 trong ICERD). Tần suất, số lượng và phạm vi của các phát ngôn gây hại nên được đưa vào xem xét khi phân tích khả năng khích nộ theo Kế hoạch hành động Rabat (đoạn 29 trong Kế hoạch hành động Rabat), đặc biệt là các yếu tố về bối cảnh và ý định. Theo một số ít thành viên, phạm vi phân tích rộng hơn này là hết sức quan trọng trong việc cung cấp thông tin cho đánh giá của Facebook để đưa ra hình phạt tương xứng vào ngày 07/01 – một hình phạt vừa ngăn chặn được hành vi vi phạm của các nhà lãnh đạo khác vừa đem lại cơ hội sửa sai (trong trường hợp cần thiết). Ngoài ra, nếu Facebook chọn áp đặt hình phạt đình chỉ có giới hạn thời gian, quá trình phân tích rủi ro cần được thực hiện trước khi khôi phục tài khoản cũng phải xem xét đến các yếu tố này. Do xem xét trường hợp này dựa trên các căn cứ khác, đại đa số thành viên không đưa ra bình luận về các vấn đề đó.

9. Quyết định của Ủy ban Giám sát

Quyết định áp đặt các biện pháp hạn chế lên tài khoản của ông Trump mà Facebook đưa ra vào ngày 06/01 là có lý do chính đáng. Các bài viết đang nói đến đã vi phạm quy tắc của Facebook và Instagram, đó là nghiêm cấm ủng hộ hoặc ca ngợi các sự kiện vi phạm, bao gồm cả cuộc bạo loạn diễn ra khi đó tại Điện Capitol, Hoa Kỳ. Căn cứ vào mức độ nghiêm trọng của các vi phạm và rủi ro bạo lực đang diễn ra, Facebook có lý do chính đáng khi áp đặt các biện pháp hạn chế ở cấp tài khoản và gia hạn các biện pháp đó vào ngày 07/01.

Tuy nhiên, việc Facebook áp đặt thời gian đình chỉ vô thời hạn là không thích đáng.

Trong trường hợp này, Facebook đã không tuân theo một quy trình rõ ràng, đã được công bố. Các hình phạt thông thường ở cấp tài khoản của Facebook dành cho các nội dung vi phạm quy tắc của công ty này là áp đặt lệnh đình chỉ trong một khoảng thời gian giới hạn hoặc vô hiệu hóa vĩnh viễn tài khoản của người dùng. Ủy ban thấy rằng Facebook không được phép ngăn người dùng sử dụng nền tảng trong một khoảng thời gian không xác định mà không có các tiêu chí cho thời điểm hoặc cho việc khôi phục tài khoản.

Vai trò của Facebook là đề ra và công bố cho mọi người biết các hình phạt cần thiết và tương xứng áp dụng cho những hành vi vi phạm nghiêm trọng chính sách nội dung của công ty này. Vai trò của Ủy ban là đảm bảo rằng các quy tắc và quy trình của Facebook nhất quán với chính sách nội dung, giá trị và các cam kết về nhân quyền của công ty. Việc áp dụng một hình phạt vô thời hạn, không theo tiêu chuẩn, sau đó chuyển trường hợp này cho Ủy ban giải quyết cho thấy Facebook tìm cách tránh né trách nhiệm. Ủy ban từ chối yêu cầu của Facebook và nhất quyết đề nghị Facebook áp dụng một hình phạt xác định, cũng như chứng minh hình phạt đó là đúng.

Trong vòng 6 tháng kể từ khi Ủy ban đưa ra quyết định, Facebook phải xem xét lại hình phạt tùy ý mà công ty đã áp đặt vào ngày 07/01, đồng thời xác định hình phạt thích đáng. Hình phạt này phải dựa trên mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm và khả năng gây hại trong tương lai. Ngoài ra, hình phạt cũng phải tuân thủ các quy tắc của Facebook dành cho hành vi vi phạm nghiêm trọng, theo đó hình phạt phải rõ ràng, cần thiết và tương xứng.

Nếu Facebook quyết định khôi phục các tài khoản của ông Trump, công ty phải áp dụng quy tắc khi đưa ra quyết định đó, kể cả mọi sửa đổi được thực hiện theo các đề xuất về chính sách ở bên dưới. Ngoài ra, nếu quyết định để ông Trump được sử dụng nền tảng trở lại, Facebook phải xử lý bất kỳ hành vi vi phạm nào khác một cách nhanh chóng và tuân theo các chính sách nội dung đã thiết lập.

Số ít thành viên cho rằng cần phải nêu ra một số tiêu chí tối thiểu phản ánh đánh giá của Ủy ban đối với các trách nhiệm của Facebook về nhân quyền. Tuy nhiên, đại đa số thành viên lại muốn đưa ra hướng dẫn này dưới dạng đề xuất về chính sách. Số ít thành viên lưu ý một cách rõ ràng rằng trách nhiệm của Facebook trong việc tôn trọng quyền con người bao gồm cả trách nhiệm tạo điều kiện để khắc phục các tác động tiêu cực đến nhân quyền mà công ty này đã góp phần vào (Nguyên tắc 22 trong UNGP). Trách nhiệm khắc phục là một thành phần quan trọng trong khung quy tắc "Bảo vệ, tôn trọng, khắc phục", phản ánh luật quốc tế về nhân quyền ở phạm vi rộng hơn (đoạn 3, Điều 2 trong ICCPR, như được diễn giải ở đoạn 15 – 18 trong Chú giải chung số 31 của Ủy ban Nhân quyền ). Để thực hiện trách nhiệm đảm bảo không lặp lại các tác động tiêu cực, Facebook phải đánh giá xem việc khôi phục các tài khoản của ông Trump có gây ra rủi ro nghiêm trọng liên quan đến việc khích nộ hành vi phân biệt đối xử, bạo lực hoặc hành vi không tuân thủ luật pháp khác sắp xảy ra hay không. Việc đánh giá rủi ro này phải căn cứ theo các lưu ý mà Ủy ban đã nêu chi tiết trong phần phân tích tính cần thiết và tương xứng ở Mục 8.3.III nói trên, bao gồm cả bối cảnh và các điều kiện ở trên cũng như ở ngoài Facebook và Instagram. Ví dụ: Facebook phải tin rằng ông Trump đã dừng đưa ra các tuyên bố vô căn cứ về gian lận bầu cử, theo cách đã được xem là lý do chính đáng dẫn đến lệnh đình chỉ vào ngày 06/01. Các quy trình thực thi của Facebook nhắm đến khả năng khôi phục và số ít thành viên cho rằng mục đích này phù hợp với nguyên tắc về sự hài lòng trong luật nhân quyền. Một số ít thành viên trong Ủy ban nhấn mạnh các quy tắc của Facebook phải đảm bảo rằng những người dùng muốn khôi phục tài khoản sau thời gian đình chỉ nhận ra được hành động sai trái của họ và cam kết sau này sẽ tuân thủ các quy tắc. Trong trường hợp này, số ít thành viên nói trên gợi ý rằng, trước khi khôi phục tài khoản của ông Trump, Facebook cũng phải nhắm đến việc yêu cầu ông Trump rút lại những lời ca ngợi hoặc ủng hộ những người tham gia vào cuộc bạo loạn.

10. Nội dung tư vấn về chính sách

Ủy ban thừa nhận những vấn đề khó khăn phát sinh trong trường hợp này và cảm kích vì nhận được nhiều bình luận công khai có nội dung liên quan, thấu đáo.

Khi chuyển vấn đề này cho Ủy ban Giám sát, Facebook đã đặc biệt yêu cầu "Ủy ban đưa ra các đề xuất hoặc nhận xét về biện pháp đình chỉ khi người dùng là lãnh đạo chính trị". Ủy ban đã yêu cầu Facebook làm rõ cách hiểu của họ đối với cụm từ "lãnh đạo chính trị"; Facebook giải thích rằng họ muốn đề cập đến "các viên chức được bầu hoặc chỉ định và những người đang tích cực vận động tranh cử trong cuộc bầu cử sắp tới, bao gồm cả khoảng thời gian ngắn sau bầu cử nếu ứng cử viên đó không được bầu" nhưng không phải tất cả các chủ thể nhà nước. Dựa trên phân tích của Ủy ban trong trường hợp này, Ủy ban giới hạn hướng dẫn của mình ở các vấn đề về sự an toàn của cộng đồng.

Ủy ban cho rằng không phải lúc nào cũng hữu ích khi phân biệt một cách cứng nhắc giữa lãnh đạo chính trị và những người dùng có tầm ảnh hưởng khác. Cần phải công nhận rằng những người dùng khác có lượng đối tượng đông đảo cũng có thể góp phần vào các rủi ro gây hại nghiêm trọng. Mặc dù áp dụng cùng một quy tắc cho tất cả người dùng nền tảng nhưng ngữ cảnh đóng vai trò quan trọng khi đánh giá các vấn đề liên quan đến nguyên nhân và khả năng, cũng như trạng thái sắp xảy ra tổn hại. Điều quan trọng là mức độ ảnh hưởng của một người dùng lên những người dùng khác.

Khi bài viết của những người dùng có tầm ảnh hưởng có khả năng cao dẫn đến tổn hại sắp xảy ra, như đánh giá theo các tiêu chuẩn quốc tế về nhân quyền, Facebook phải hành động nhanh chóng để thực thi các quy tắc của mình. Facebook phải đánh giá các bài viết của người dùng có tầm ảnh hưởng trong bối cảnh theo đó có thể hiểu các bài viết này, ngay cả nếu nội dung khích nộ được che đậy dưới vỏ bọc ngôn từ dùng để né tránh trách nhiệm, chẳng hạn những lời khuyến khích ngoài mặt rằng phải hành động trong hòa bình hoặc tuân thủ pháp luật. Ở trường hợp này, Facebook đã sử dụng 6 yếu tố ngữ cảnh nêu trong Kế hoạch hành động Rabat và Ủy ban cho rằng đây là cách thức hữu ích để đánh giá rủi ro ngôn từ có khả năng gây hại theo ngữ cảnh. Ủy ban nhấn mạnh rằng thời điểm là yếu tố tối quan trọng trong các trường hợp như thế này; việc hành động trước khi người dùng có tầm ảnh hưởng có thể gây ra thiệt hại lớn phải được ưu tiên hơn giá trị đáng đưa tin và các giá trị khác về truyền thông chính trị.

Mặc dù nên áp dụng cùng một chính sách nội dung cho tất cả người dùng, có những yếu tố riêng phải được xem xét khi đánh giá phát ngôn của các nhà lãnh đạo chính trị. Các nguyên thủ quốc gia và viên chức cấp cao trong chính phủ có thể có khả năng gây hại lớn hơn những người khác. Facebook nên thừa nhận rằng các bài viết của nguyên thủ quốc gia hoặc các viên chức cấp cao khác trong chính phủ có thể đem lại rủi ro khuyến khích, hợp pháp hóa hoặc khích nộ bạo lực lớn hơn – đó là vì vị thế được tín nhiệm cao của họ khiến cho lời nói của họ có sức mạnh và độ tin cậy lớn hơn hoặc vì những người ủng hộ họ có thể cho rằng nếu hành động thì vẫn không bị trừng phạt. Đồng thời, cũng cần bảo vệ quyền được nghe phát biểu chính trị của mọi người. Tuy nhiên, nếu nguyên thủ quốc gia hoặc viên chức cấp cao nhiều lần đăng các thông điệp có nguy cơ gây tổn hại theo các quy chuẩn quốc tế về nhân quyền, Facebook nên đình chỉ tài khoản của nguyên thủ/viên chức này trong một thời gian xác định, đủ để ngăn chặn tổn hại sắp xảy ra. Khoảng thời gian đình chỉ phải đủ lâu để ngăn chặn hành vi sai trái và trong những trường hợp cần thiết, có thể phải bao gồm cả biện pháp xóa tài khoản hoặc trang.

Các biện pháp hạn chế quyền ngôn luận thường được các chủ thể nhà nước có quyền lực hoặc thông qua chỉ thị của họ áp đặt lên những ý kiến trái chiều và các thành viên của phe chính trị đối lập. Facebook phải chống lại sức ép của chính phủ các nước yêu cầu không cho phe chính trị đối lập có cơ hội lên tiếng. Khi đánh giá các rủi ro tiềm ẩn, Facebook phải đặc biệt cẩn trọng xem xét bối cảnh chính trị có liên quan. Khi đánh giá phát ngôn chính trị của những người dùng có tầm ảnh hưởng lớn, Facebook phải nhanh chóng chuyển quy trình kiểm duyệt nội dung đó sang cho đội ngũ chuyên biệt quen thuộc với ngữ cảnh chính trị và ngôn ngữ, cũng như được bảo vệ trước sự can thiệp về kinh tế, chính trị và những thủ đoạn uy hiếp. Phân tích này phải xem xét hành vi ở bên ngoài nền tảng Facebook và Instagram của người dùng có tầm ảnh hưởng lớn để đánh giá đầy đủ bối cảnh có liên quan đến lời phát biểu có khả năng gây hại. Ngoài ra, Facebook phải đảm bảo dành đủ nguồn lực và chuyên môn để đánh giá nguy cơ gây hại của các tài khoản có tầm ảnh hưởng trên toàn cầu.

Facebook nên giải thích công khai các quy tắc mình sử dụng khi áp đặt các biện pháp trừng phạt ở cấp tài khoản đối với những người dùng có tầm ảnh hưởng. Các quy tắc này phải đảm bảo rằng khi Facebook áp đặt hình phạt đình chỉ có giới hạn thời gian lên tài khoản của người dùng có tầm ảnh hưởng để giảm thiểu rủi ro gây ra tổn hại nghiêm trọng, công ty sẽ đánh giá liệu rủi ro đó có giảm đi trước khi thời hạn đình chỉ kết thúc hay không. Nếu Facebook xác định rằng vào thời điểm đó, người dùng có nguy cơ khích nộ hành vi bạo lực, phân biệt đối xử hoặc hành vi bất hợp pháp sắp xảy ra khác và nguy cơ này là nghiêm trọng, Facebook sẽ phải áp đặt một biện pháp đình chỉ khác, có giới hạn thời gian khi các biện pháp như vậy là cần thiết để bảo vệ sự an toàn của cộng đồng và tương xứng với rủi ro.

Khi Facebook triển khai các quy trình đặc biệt áp dụng cho người dùng có tầm ảnh hưởng, các quy trình này phải được ghi chép đầy đủ thành tài liệu. Trong trường hợp này, không rõ là liệu Facebook có áp dụng các tiêu chuẩn khác nhau hay không và Ủy ban nghe được nhiều ý kiến lo ngại về khả năng áp dụng trường hợp được phép do đáng đưa tin. Facebook cần phải khắc phục sự thiếu minh bạch này và xử lý các nhầm lẫn mà mình đã gây ra. Facebook phải cung cấp thêm thông tin để người dùng có thể hiểu và đánh giá được quy trình, cũng như các tiêu chí áp dụng cho trường hợp được phép do đáng đưa tin. Facebook nên giải thích rõ ràng công ty áp dụng trường hợp được phép do đáng đưa tin như thế nào đối với các tài khoản có tầm ảnh hưởng, bao gồm tài khoản của các nhà lãnh đạo chính trị và những người của công chúng khác. Về việc xét duyệt kiểm tra chéo, Facebook phải giải thích rõ lý do, tiêu chuẩn và quy trình xét duyệt, bao gồm cả các tiêu chí để xác định những trang và tài khoản được chọn cho quy trình này. Ngoài ra, Facebook phải báo cáo tỷ lệ sai sót tương đối và tính nhất quán liên quan đến các quyết định được đưa ra thông qua quy trình kiểm tra chéo so với quy trình thực thi thông thường.

Khi nền tảng của Facebook bị người dùng có tầm ảnh hưởng lạm dụng theo cách dẫn đến các tác động tiêu cực nghiêm trọng đến nhân quyền, công ty này phải tiến hành điều tra kỹ lưỡng vụ việc. Facebook phải đánh giá tác động là gì và xem xét những thay đổi mà công ty có thể ban hành để xác định, ngăn chặn, giảm thiểu và giải thích cách xử lý các tác động tiêu cực trong tương lai. Liên quan đến trường hợp này, Facebook phải tiến hành xem xét toàn diện khả năng Facebook đã góp phần lan truyền luận điệu về gian lận bầu cử và các căng thẳng gia tăng mà đỉnh điểm là cuộc bạo loạn ở Hoa Kỳ vào ngày 06/01/2021. Trong quá trình này, Facebook nên thẳng thắn nhìn nhận lại các lựa chọn thiết kế và chính sách đã đưa ra, từ đó khiến cho nền tảng bị lạm dụng. Facebook phải tiến hành quá trình thẩm tra nói trên, triển khai kế hoạch hành động dựa theo những gì phát hiện được và trao đổi cởi mở về cách Facebook giải quyết các tác động tiêu cực đến nhân quyền mà công ty có liên quan.

Trong những trường hợp người dùng Facebook hoặc Instagram có thể đã tham gia vào các tội ác tàn bạo hoặc hành vi vi phạm nghiêm trọng quyền của con người, cũng như có hành vi khích nộ theo Điều 20 trong ICCPR, việc gỡ nội dung và vô hiệu hóa tài khoản, mặc dù có khả năng làm giảm thiểu rủi ro gây hại, nhưng cũng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến các nỗ lực giải trình, kể cả do đã xóa bỏ bằng chứng. Facebook có trách nhiệm thu thập, lưu giữ và chia sẻ thông tin (nếu cần) để trợ giúp các cơ chế có thẩm quyền và trách nhiệm điều tra, truy tố các hành vi có thể vi phạm nghiêm trọng luật hình sự, luật nhân quyền và luật nhân đạo quốc tế. Chính sách về nhân quyền của Facebook phải làm rõ các quy tắc quốc tế mà công ty đã áp dụng liên quan đến vấn đề này. Chính sách này cũng phải làm rõ cách Facebook cung cấp thông tin công khai trước đó trên nền tảng cho các nhà nghiên cứu đang tiến hành điều tra, tuân theo các tiêu chuẩn quốc tế và các luật bảo vệ dữ liệu hiện hành.

Trường hợp này làm nổi bật những thiếu sót khác trong chính sách của Facebook mà công ty nên khắc phục. Cụ thể, Ủy ban thấy rằng hệ thống hình phạt của Facebook chưa đủ rõ ràng với người dùng và không cung cấp đủ hướng dẫn để điều chỉnh quyền tự quyết của Facebook. Facebook phải giải thích trong Tiêu chuẩn cộng đồng và Nguyên tắc cộng đồng của mình một cách rõ ràng, đầy đủ và dễ hiểu quy trình đưa ra các hình phạt, cũng như biện pháp cảnh cáo để hạn chế các trang cá nhân, trang, nhóm, tài khoản trên Facebook và Instagram. Các chính sách này phải cung cấp cho người dùng đủ thông tin để hiểu khi nào các biện pháp cảnh cáo được áp đặt (bao gồm mọi trường hợp ngoại lệ và được phép hiện áp dụng), cũng như cách tính toán các hình phạt. Facebook cũng phải cung cấp cho người dùng thông tin dễ hiểu về số lần vi phạm, lượt hình phạt và biện pháp cảnh cáo được áp dụng cho họ, cũng như hậu quả nếu vi phạm trong tương lai. Trong báo cáo minh bạch của mình, Facebook phải đưa vào số lần thực hiện biện pháp hạn chế tài khoản, trang và trang cá nhân, bao gồm cả lý do và cách thức thực thi biện pháp xử lý, trong đó thông tin được chia nhỏ theo khu vực và quốc gia.

Cuối cùng, Ủy ban thúc giục Facebook xây dựng và đăng chính sách điều chỉnh cách Facebook đối phó với các cuộc khủng hoảng hoặc những tình huống mới mà các quy trình thông thường sẽ không ngăn chặn hay phòng tránh được tổn hại sắp xảy ra. Mặc dù không phải lúc nào cũng có thể dự đoán được các tình huống này, hướng dẫn của Facebook sẽ thiết lập các giới hạn phù hợp cho những hành động như vậy, bao gồm cả yêu cầu xem xét quyết định của Facebook trong một khoảng thời gian cố định.

*Lưu ý về quy trình:

Quyết định của Ủy ban Giám sát do ban hội thẩm gồm 5 Thành viên soạn thảo và được đa số thành viên trong Ủy ban thông qua. Quyết định của Ủy ban không nhất thiết đại diện cho quan điểm cá nhân của tất cả các Thành viên.

Voltar para Decisões de Casos e Pareceres Consultivos sobre Políticas