ربات میانمار

خلاصه پرونده

هیئت نظارت تصمیم فیس‌بوک مبنی بر حذف یک پست به زبان برمه‌ای به‌دلیل نقص استاندارد انجمن درباره نفرت‌پراکنی را رد کرده است. هیئت به این نتیجه رسید که پست مذکور نه چینی‌ها را، بلکه دولت چین را، هدف قرار داده بود. نکتۀ خاص اینکه این پست طی بخشی از بحث‌ سیاسی درمورد نقش دولت چین در میانمار، از لحن ناسزا برای اشاره به سیاست دولت چین در هنگ‌کنگ استفاده کرد بود.

درباره این پرونده

در ماه آوریل ۲۰۲۱، یکی از کاربران فیس‌بوک که ظاهراً در میانمار حضور داشت در گاه‌نمای خود پستی را به زبان برمه‌ای منتشر کرد. در این پست، روش‌هایی برای محدود کردن مسیر تأمین مالی ارتش میانمار پس از کودتای میانمار در روز ۱ فوریه ۲۰۲۱ پرداخته بود. پیشنهاد شده بود که درآمد مالیاتی به کمیته نمایندۀ Pyidaungsu Hlutaw (‏CRPH) که گروهی از قانون‌گذارانِ مخالف کودتا هستند داده شود. این پست حدود نیم میلیون بازدید داشت و هیچ‌یک از کاربران فیس‌بوک آن را گزارش نکردند.

فیس‌بوک قسمتی از پست کاربر را که بنا به ادعایش ناقض استاندارد بود بدین شکل ترجمه کرد: «هنگ‌کنگی‌ها، چون چینی‌های عوضی آنها را شکنجه دادند، سیستم بانکداری‌شان را به انگلستان تغییر دادند، و حالا (چینی‌ها) دستشان به آنها نمی‌رسد.» فیس‌بوک این پست را بر اساس استاندارد انجمن درخصوص نفرت‌پراکنی حذف کرد. طبق این استاندارد، محتوایی که فرد یا گروهی از افراد را برمبنای نژاد، قومیت یا ملیت اصلی‌شان با بکارگیری «الفاظ یا عبارات رکیک به‌قصد توهین» هدف قرار دهد ممنوع دانسته می‌شود.

هر چهار بازبین محتوا که به بررسی پست پرداختند اتفاق نظر داشتند که این پست ناقض قوانین فیس‌بوک بوده است. کاربر در درخواست تجدیدنظرش به هیئت اظهار داشت که این محتوا را پست کرده بود تا «جلوی این رژیم نظامی بی‌رحم بایستد.»

یافته‌های کلیدی

این پرونده اهمیت درنظر گرفتن بافتار موقع اجرای خط‌مشی‌های مقابله با نفرت‌پراکنی، و همچنین اهمیت حفاظت از گفتار سیاسی، را پررنگ‌تر می‌کند. این مسئله بالاخص در موضوع میانمار باتوجه به کودتای ماه فوریه ۲۰۲۱ و نقش کلیدی فیس‌بوک به‌عنوان رسانه ارتباطی در کشور معنا پیدا می‌کند.

در این پست از عبارت برمه‌ای «‎$တရုတ်» استفاده شده بود، که فیس‌بوک آن را به انگلیسی «fucking Chinese» (چینی‌های عوضی) (یا «sout ta-yote») ترجمه کرد. بنا به گفته فیس‌بوک، واژه «ta-yote» «از لحاظ فرهنگی و زبانی به‌عنوان موردی از هم‌پوشانی هویت‌ها/معانی بین کشور چین و مردم چین برداشت می‌شود.» فیس‌بوک اظهار داشت باتوجه به ماهیت این واژه و این موضوع که کاربر «به‌وضوح اشاره نکرده بود این عبارت به کشور/دولت چین اشاره دارد،» چنین تصمیم‌گیری کرد که «کاربر در کمترین حالت دارد به مردم چین اشاره می‌کند.» بر این اساس، فیس‌بوک این پست را بر اساس استاندارد انجمن درخصوص نفرت‌پراکنی حذف کرد.

از آنجایی که این واژه برمه‌ای همزمان هم به دولت اشاره می‌کند و هم افراد آن دولت، بافتار در درک معنای مدنظر نقش کلیدی دارد. هیئت باتوجه به چند فاکتور متقاعد شد که کاربر نه مردم چین، بلکه دولت چین را هدف قرار داده است.

بخشی از پست که ادعا می‌شد ناقض قوانین فیس‌بوک است خط‌مشی‌های مالی چین در هنگ‌کنگ را «شکنجه» یا «آزار و اذیت» می‌خواند، و کاری به اعمال افراد یا مردم چین در میانمار ندارد. هردو مترجم هیئت عنوان کردند که در این پرونده، واژه «ta-yote» به دولت اشاره داشته است. وقتی از مترجمان درباره امکان هرگونه ابهامی در دلالت این واژه سؤال شد، مترجمان هیچ‌گونه شک و تردیدی بیان نکردند. مترجمان هیئت همچنین اظهار داشتند که پست حاوی واژه‌هایی است که دولت میانمار و سفارت چین برای خطاب قرار دادن یکدیگر به‌طور متداول استفاده می‌کنند. به‌علاوه، با اینکه نیم میلیون نفر پست را دیدند و بیش از ۶,۰۰۰ نفر آن را به‌اشتراک گذاشتند، هیچ کاربری آن را گزارش نکرد. در نظرات عمومی نیز لحن کلی این پست به‌عنوان بحث سیاسی توصیف شده بود.

با عنایت به اینکه این پست هیچ گروهی از افراد را برمبنای نژاد، قومیت یا ملیت اصلی هدف قرار نداده بود و درواقع مخاطبش یک دولت بوده است، هیئت به این نتیجه رسید که پست ناقض استاندارد انجمن فیس‌بوک درخصوص نفرت‌پراکنی نمی‌باشد.

تصمیم هیئت نظارت

هیئت نظارت تصمیم فیس‌بوک مبنی بر برداشتن این محتوا را رد می‌کند و ملزم می‌دارد که محتوا بازیابی شود.

هیئت در یک اظهارنامه مشاوره برای خط‌مشی، به فیس‌بوک توصیه می‌کند:

• اطمینان یابد که «استانداردهای اجرایی داخلی» به زبانی که نظارت‌کنندگان بر محتوا اقدام به بازبینی محتوا می‌کنند ترجمه شده باشد. درصورت نیاز به اولویت‌بندی، فیس‌بوک ابتدا باید روی بافتارهایی تمرکز کند که خطرات متوجه حقوق انسانی شدیدتر است.

*خلاصه‌های پرونده یک مرور کلی درباره پرونده ارائه می‌کنند و هیچ ارزش رسمی ندارند.

تصمیم کامل درباره پرونده

۱. خلاصه تصمیم

هیئت نظارت تصمیم فیس‌بوک مبنی بر حذف محتوا به دلیل نقص «استاندارد انجمن فیس‌بوک درخصوص نفرت‌پراکنی» را رد کرده است. هیئت دریافت که پست جزء سخنان نفرت‌پراکنی نبوده است.

۲. شرح تصمیم

در ماه آوریل ۲۰۲۱، یکی از کاربران فیس‌بوک که ظاهراً در میانمار حضور داشت در گاه‌نمای خود پستی را به زبان برمه‌ای منتشر کرد. در این پست، روش‌هایی برای محدود کردن مسیر تأمین مالی ارتش میانمار پس از کودتای میانمار در روز ۱ فوریه ۲۰۲۱ پرداخته بود. پیشنهاد شده بود که درآمد مالیاتی به کمیته نمایندۀ Pyidaungsu Hlutaw (‏CRPH) که گروهی از قانون‌گذارانِ مخالف کودتا هستند داده شود. این پست حدود ۵۰۰,۰۰۰ بازدید داشت و حدود ۶,۰۰۰ واکنش داشت و حدود ۶,۰۰۰ بار نیز به‌اشتراک گذاشته شد. هیچ‌یک از کاربران فیس‌بوک این پست را گزارش نکردند.

فیس‌بوک قسمتی از پست کاربر را که بنا به ادعایش ناقض استاندارد بود بدین شکل ترجمه کرد: «هنگ‌کنگی‌ها، چون چینی‌های عوضی آنها را شکنجه دادند، سیستم بانکداری‌شان را به انگلستان تغییر دادند، و حالا (چینی‌ها) دستشان به آنها نمی‌رسد.» فیس‌بوک این پست را روز پس از انتشارش به‌عنوان سخنان نفرت‌پراکنی «دسته ۲» طبق استاندارد انجمن درخصوص نفرت‌پراکنی برداشت. طبق این استاندارد، محتوایی که فرد یا گروهی از افراد را برمبنای نژاد، قومیت یا ملیت اصلی‌شان با بکارگیری «الفاظ یا عبارات رکیک به‌قصد توهین» هدف قرار دهد ممنوع دانسته می‌شود.

بنا به گفته فیس‌بوک، یک اشتراک‌گذاری مجدد «به‌صورت خودکار به‌عنوان بخشی از یک نمونه انتخاب گردید و به بررسی غیر‌ماشینی ارسال شد تا برای آموزش طبقه‌بندی‌کننده مورد استفاده قرار گیرد.» طی این فرآیند، فیس‌بوک با ایجاد مجموعه‌ای از داده‌های متشکل از نمونه‌های ناقض و غیرناقض محتوا، پروسه‌های ماشینی تشخیص و اجرا را آموزش می‌دهد که بتواند محتواهای ناقض خط‌مشی‌های فیس‌بوک را پیش‌بینی کند. بازبین تشخیص داد که پست اشتراک‌گذاری‌شده ناقض استاندارد انجمن درخصوص نفرت‌پراکنی بوده است. گرچه هدف از فرآیند این بوده است که مجموعه‌ای از محتواها برای آموزش دادن طبقه‌بندی‌کننده ایجاد شود، پس از اینکه ناقض بودن آن محرز شد، حذف گردید.

از آنجایی که مشخص شد پست اشتراک‌گذاری‌شده ناقض قوانین فیس‌بوک بوده است، «ربات عملیات اجرایی» به‌صورت خودکار پست اصلی را برای بازبینی نشان کرد. فیس‌بوک توضیح داد که ربات عملیات اجرایی نوعی حساب داخلی فیس‌بوک است که به ارزیابی محتوا نمی‌پردازد، بلکه «اقدامات مختلفی را در سراسر سیستم اجرای قوانین مطابق با تصمیمات ماشینی یا غیرماشینی» انجام می‌دهد. سپس دو بازبین غیرماشینی پست اصلی را تحلیل کردند، و تصمیم هردو این بود که جزء سخنان نفرت‌پراکنی «دسته ۲» قرار می‌گیرد. محتوا برداشته شد. کاربر درخصوص برداشته شدن محتوا به فیس‌بوک درخواست تجدیدنظر کرد، و طی آن بازبین غیرماشینی چهارم از اقدام به برداشتن محتوا حمایت نمود. طبق گفته فیس‌بوک، «بازبینان محتوا در این پرونده همگی اعضای یک تیم برمه‌ای بررسی محتوا از فیس‌بوک بودند.» سپس کاربر درخواست تجدیدنظرش را به هیئت نظارت تسلیم نمود.

۳. اختیار و حدود آن

هیئت این اختیار را دارد که تصمیم فیس‌بوک را پس از طرح درخواست تجدیدنظر از طرف کاربری که پست او برداشته شد بازبینی کند (منشور، ماده ۲، بند ۱؛ آیین‌نامه، ماده ۲، بند ۲.۱). هیئت اجازه دارد از آن تصمیم حمایت کند یا آن را نقض نماید (منشور، ماده ۳، بند ۵). تصمیمات هیئت الزام‌آور است و می‌تواند شامل بیانیه مشورتی درباره خط‌مشی همراه با توصیه‌هایی باشد. این توصیه‌ها الزام‌آور نیستند، اما فیس‌بوک باید به آنها پاسخ دهد (منشور، ماده ۳، بند ۴). هیئت یک مکانیسم طرح شکایت مستقل برای رسیدگی به اختلافات به شیو‌ه‌ای شفاف و اصولی است.

۴. استانداردهای مرتبط

هیئت نظارت استانداردهای زیر را در تصمیم خود در نظر گرفته است:

I. استانداردهای انجمن فیس‌بوک

استانداردهای انجمن فیس‌بوک نفرت‌پراکنی را اینطور تعریف می‌کند: «حمله مستقیم به افراد بر اساس آنچه ما تحت عنوان ویژگی‌های محافظت‌شده به آن اشاره می‌کنیم - یعنی نژاد، قومیت، ملیت اصلی، مذهب، گرایش جنسی، طبقه خانوادگی، جنسیت، باور جنسی، هویت جنسی و بیماری جدی یا معلولیت». محتواهای ممنوعه طبق «دسته ۲» شامل فحاشی می‌شود، که اینطور تعریف شده است: «الفاظ یا عبارات رکیک با نیت توهین، ازجمله «عوضی، حرام‌زاده، مادرقحبه.»

II. ارزش‌های فیس‌بوک

ارزش‌های فیس‌بوک، در قسمت معرفی استانداردهای انجمن ذکر شده‌اند. ارزش «حق اظهارنظر» به‌عنوان «سرآمد» توصیف شده است.

هدف استانداردهای انجمن ما همیشه ایجاد فضایی برای آزادی بیان و فراهم کردن امکان اظهارنظر برای افراد است. […] ما می‌خواهیم به مردم این امکان را بدهیم که بتوانند با صراحت درباره مسائلی که برایشان اهمیت دارد صحبت کنند، حتی اگر عده‌ای با آن مخالف باشند یا آن را ناخوشایند بدانند.

فیس‌بوک برای حراست از چهار ارزش، «اظهارنظر» را محدود می‌کند، و دو مورد در اینجا مرتبط هستند:

«امنیت»: ما متعهد هستیم فیس‌بوک را به مکانی امن تبدیل کنیم. صحبت‌هایی که افراد را تهدید می‌کند، ممکن است منجر به ارعاب، کنار گذاشتن یا ساکت کردن دیگران شود، و در فیس‌بوک مجاز نیست.

«شأن» : ما معتقدیم همه مردم از لحاظ شأن و حقوق یکسان هستند. انتظار داریم افراد به شأن دیگران احترام بگذارند و باعث تحقیر و آزار سایرین نشوند.

III. استانداردهای حقوق بشری

اصول سازمان ملل در هدایت کسب‌وکارها و حقوق بشر (UNGPs)، که در سال ۲۰۱۱ به تأیید شورای حقوق بشر سازمان ملل رسید، یک چارچوب داوطلبانه برای مسئولیت‌های حقوق بشری برای کسب‌وکارهای خصوصی تعریف می‌کند. در سال ۲۰۲۱، فیس‌بوک اعلام کرد که خط‌مشی سازمانی حقوق بشری خود را منتشر نموده است، و طی آن تعهد خود در احترام به حقوق بشر مطابق با UNGPs را یادآوری کرده است.. تحلیل هیئت در این پرونده طبق استانداردهای حقوق بشری زیر گزارش شده است:

1. آزادی بیان: ماده ۱۹ پیمان بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی (ICCPR)، نظر عمومی شماره ۳۴، کمیته حقوق بشر، سال ۲۰۱۱
2. مسئولیت‌های کسب‌وکارها: حقوق بشر تجاری و مناطق متأثر از تعارضات: به‌سوی ارتقایی در سطح گزارش اقدامات (A/75/212)، کارگروه سازمان ملل درخصوص مسئله حقوق بشر و شرکت‌ها و سایر نهادهای تجاری فراملی

۵. اظهارات کاربر

کاربر در درخواست تجدیدنظر خود به هیئت اظهار داشت که این محتوا را پست کرده بود تا «جلوی این رژیم نظامی بی‌رحم بایستد» و توصیه‌هایی به رهبران دموکراتیک میانمار ارائه کند. کاربر مجدداً به لزوم محدود کردن بودجه رژیم نظامی میانمار نیز اشاره کرد. کاربر خود را جزء «فعالان» معرفی کرد و گمانه‌زنی او این بود که جاسوسان رژیم نظامی میانمار اقدام به گزارش پست او نموده‌اند. کاربر همچنین اظهار داشت «فردی که زبان میانماری متوجه می‌شود» باید این پست را بررسی کند.

۶. توضیح درمورد تصمیم فیس‌بوک

فیس‌بوک محتوا را به‌عنوان حملات «دسته ۲» طبق استاندارد انجمن درخصوص نفرت‌پراکنی برداشت، بخصوص به‌دلیل نقض خط‌مشی فیس‌بوک مبنی بر منع استفاده از واژگان ناسزا و رکیک برای خطاب کردن افراد براساس نژاد، قومیت و/یا ملیت اصلی آنان. طبق گفته فیس‌بوک، محتوایی که بنا به ادعا ناقض قوانین بوده است به‌عنوان حمله‌ای به مردم چین تلقی شده بود.

محتوا حاوی عبارت برمه‌ای «‎$တရုတ်» بود که تیم منطقه‌ای فیس‌بوک آن را «چینی‌های عوضی» (یا «sout ta-yote») ترجمه کرد. تیم منطقه‌ای فیس‌بوک در ادامه عنوان کرد که از «$» می‌توان به‌عنوان حرف اختصاری به‌معنی «စောက» یا «sout» استفاده کرد، که ترجمه آن «عوضی» است. بنا به گفته تیم فیس‌بوک، واژه «ta-yote» «از لحاظ فرهنگی و زبانی به‌عنوان موردی از هم‌پوشانی هویت‌ها/معانی بین کشور چین و مردم چین برداشت می‌شود.» فیس‌بوک رهنمود داخلی محرمانه ذیربط یا «استانداردهای اجرایی داخلی» درخصوص لحن متمایزی که افراد را براساس ویژگی‌های محافظت‌شده و مفاهیم مرتبط با آنها هدف قرار می‌دهد به هیئت ارائه نمود. اینها مواردی است که فیس‌بوک در اختیار نظارت‌کنندگانش قرار می‌دهد.

فیس‌بوک در توجیه تصمیم اتخاذکرده‌اش اشاره نمود که در پی کودتای ماه فوریه ۲۰۲۱، «گزارش‌هایی مبنی بر افزایش عواطف ضدچینی» در میانمار بوده است و اینکه «چندین نفر از مردم چین در یک حمله آتش‌افروزی که ادعا می‌شد به کارخانه پوشاکی با بودجه چین در یانگون میانمار صورت گرفته بود زخمی، محبوس یا کشته شدند. فیس‌بوک در پاسخ به یکی از سؤالات هیئت بیان کرد هیچ‌گونه تماسی با رژیم نظامی میانمار درخصوص این پست نداشته است.

فیس‌بوک اظهار داشت باتوجه به ماهیت واژه «ta-yote» و این موضوع که کاربر «به‌وضوح اشاره نکرده بود این عبارت به کشور/دولت چین اشاره دارد،» چنین تصمیم‌گیری کرد که «کاربر در کمترین حالت دارد به مردم چین اشاره می‌کند.» بر این اساس، فیس‌بوک بیان کرد که برداشتن پست با استانداردهای انجمن درخصوص نفرت‌پراکنی همخوانی داشته است.

فیس‌بوک همچنین اظهار داشت که برداشتن محتوا، در توازنی میان ارزش‌های «شأن» و«امنیت» در یک طرف و ارزش «حق اظهارنظر» در طرف دیگر همخوانی داشته است. طبق گفته فیس‌بوک، الفاظ ناسزای رکیک خطاب به مردم چین «ممکن است منجر به آسیب رساندن به آن افراد شود» و «تحقیرآمیز، مغایر با ارزش‌های انسانی و موجب کسر شأن آن فرد» است.

بنا به استدلال فیس‌بوک، تصمیم این شرکت همسو با استانداردهای بین‌المللی حقوق بشر بوده است. فیس‌بوک بیان کرد تصمیم اتخاذشده از الزامات قانونی حقوق بشر بین‌المللی مبنی بر مطابقت با قانون، هدف مشروع و ضرورت و تناسب همخوانی داشته است. طبق گفته فیس‌بوک، خط‌مشی فیس‌بوک در استانداردهای انجمن «به‌راحتی قابل دسترس» بوده و «واژگان انتخابی کاربر دقیقاً جزء الفاظ رکیک ممنوعه قرار می‌گرفته است.» همچنین، تصمیم به برداشتن محتوا از بابت حفظ «حقوق سایرین درمقابل اضرار و تبعیض» توجیه قانونی داشته است. نهایتاً، تصمیم فیس‌بوک مبنی بر برداشتن محتوا «ضروری و به‌جا» بوده است چرا که «انباشت محتواهای حاوی لحن ناسزا علیه مردم چین فضایی ایجاد می‌کند که احتمال تحمل اعمال خشونت‌آمیز را بیشتر کرده و موجب گسترش تبعیض در جامعه می‌شود» (به‌نقل از تصمیم هیئت به شماره ‎2021-002-FB-UA در ارتباط با زوارته پیت). فیس‌بوک به تشابه آنها اشاره کرد بر این اساس که «هردو پرونده شامل نفرت‌پراکنی علیه افرادی برمبنای نژاد یا قومیت آنها می‌شود.»

۷. نظرات ارسالی اشخاص ثالث

هیئت نظارت در رابطه با این پرونده، ۱۰ نظر عمومی دریافت کرد. پنج مورد از این نظرات از شرق آسیا و اقیانوسیه، بخصوص میانمار، بود و پنج مورد دیگر هم از ایالات متحده و کانادا. نظرات دریافتی هیئت از سوی ذینفعانی مثل مدافعان حقوق بشر و سازمان‌های جامعه مدنی بود که بر آزادی بیان و نفرت‌پراکنی در میانمار تمرکز داشتند.

مضامینی که نظارت ارسالی پوشش می‌داد شامل موارد ذیل بود: ترجمه و تحلیل واژه «sout ta-yote»؛ اینکه آیا محتوا حمله‌ای به چین یا مردم چین بوده است؛ اینکه آیا پست نوعی گفتار سیاسی بوده که باید در بافتار تعارضات فضای میانمار از آن حفاظت می‌شده است؛ اینکه آیا افزایشی در عواطف ضد چینی در میانمار پس از کودتای ماه فوریه ۲۰۲۱ اتفاق افتاده است؛ روابط بین چین و رژیم نظامی میانمار؛ و رویه‌های فیس‌بوک در نظارت بر محتوا، بالاخص استفاده، آموزش و حسابرسی ابزارهای ماشینی فیس‌بوک برای محتواهایی که به زبان برمه‌ای هستند.

برای خواندن نظرات عمومی ارسال‌شده در ارتباط با این پرونده، لطفاً روی اینجا کلیک کنید.

۸. تحلیل هیئت نظارت

این پرونده اهمیت این موضوع را روشن‌تر می‌کند که موقع اجرای خط‌مشی‌های مربوط به محتوا که برای حفاظت از کاربران درمقابل نفرت‌پراکنی تدوین شده است، باید به بافتار توجه شود و درکنار آن به گفتار سیاسی نیز احترام گذاشته شود. این مسئله بالاخص در موضوع میانمار باتوجه به کودتای ماه فوریه ۲۰۲۱ و اهمیت فیس‌بوک به‌عنوان رسانه ارتباطی معنا پیدا می‌کند. هیئت به این پرسش پرداخت که آیا این محتوا باید از طریق سه دیدگاه بازگردانده شود یا خیر: استانداردهای انجمن فیس‌بوک؛ ارزش‌های شرکت؛ و مسئولیت‌های آن نسبت به حقوق بشر.

۸.۱ تبعیت از استانداردهای انجمن

هیئت معتقد است بازیابی محتوا مغایرتی با استانداردهای انجمن فیس‌بوک درخصوص نفرت‌پراکنی ندارد. طبق خط‌مشی فیس‌بوک، «الفاظ رکیک به قصد توهین» که مخاطبش فرد یا افرادی برمبنای نژاد، قومین یا ملیت اصلی باشد ممنوع است. هیئت چنین نتیجه‌گیری می‌کند که مخاطب این پست عامه مردم نبوده بلکه خط‌مشی دولت چین در هنگ‌کنگ بوده است که در چارچوب بحث درمورد نقش دولت چین در میانمار مطرح گردیده است.

علاوه بر نظرات عمومی، هیئت دو ترجمه از متن نیز درخواست کرد. این ترجمه‌ها از یک برمه‌ای‌زبان مستقر در میانمار و یک برمه‌ای‌زبان مستقر در خارج از میانمار بود. نظارت عمومی و مترجمان هیئت به این اشاره داشتند که در زبان برمه‌ای، از یک واژه یکسان هم برای اشاره به کشورها و هم افراد آن کشور استفاده می‌شود. بنابراین، توجه به بافتار برای درک معنای مدنظر اهمیت ویژه دارد. این موضوع بالاخص در اجرای خط‌مشی نفرت‌پراکنی فیس‌بوک معنا می‌یابد. موقعی که محتوا برداشته شد، استاندارد انجمن درخصوص نفرت‌پراکنی عنوان کرد که حمله به افراد برمبنای ملیت اصلی ممنوع است ولی ممنوعیتی در حمله علیه کشورها قرار نمی‌دهد.

هیئت در رسیدن به این تصمیم که پست مذکور مردم چین را برمبنای قومیت، نژاد یا ملیت اصلی هدف قرار نداده است عوامل مختلفی را درنظر گرفت. اولاً، متن کامل‌تر پست روش‌هایی را برای محدود کردن مداخله مالی با رژیم نظامی و ارائه پشتیبانی مالی برای CRPH پیشنهاد می‌دهد. ثانیاً، بخشی از پست که بنا به ادعا ناقض قوانین است خط‌مشی‌های مالی چین در هنگ‌کنگ را «شکنجه» یا «آزار و اذیت» می‌خواند، و کاری به اعمال افراد یا مردم چین در میانمار ندارد. نکته سوم اینکه گرچه عدم گزارش یک پست با دفعات اشتراک‌گذاری گسترده همیشه دلالت بر ناقض نبودن آن نمی‌کند، بیش از ۵۰۰,۰۰۰ نفر آن را دیدند، بیش از ۶,۰۰۰ بار به‌اشتراک گذاشتند و درعین حال هیچ کاربری آن را گزارش نکرد. مورد چهارم اینکه هردو مترجمی که هیئت با آنها مشورت کرد اشاره کردند با اینکه از همین واژه هم برای اشاره به کشور و هم مردم آن استفاده می‌شود، در اینجا مقصود کشور بوده است. وقتی از مترجمان درباره هرگونه ابهام احتمالی در دلالت این واژه سؤال شد، مترجمان هیچ‌گونه شک و تردیدی بیان نکردند. نکته پنجم اینکه هردو مترجم هیئت اظهار داشتند که پست حاوی واژه‌هایی است که دولت میانمار و سفارت چین برای خطاب قرار دادن یکدیگر به‌طور متداول استفاده می‌کنند. و در آخر، نظرات عمومی در کل فحوای کلی پست را عمدتاً بحث سیاسی دانستند.

بنابراین، با عنایت به اینکه این لحن ناسزا هیچ گروهی از افراد را برمبنای نژاد، قومیت یا ملیت اصلی هدف قرار نداده بود و درواقع مخاطبش یک دولت بوده است، هیئت نتیجه می‌گیرد که پست ناقض استاندارد انجمن فیس‌بوک درخصوص نفرت‌پراکنی نمی‌باشد. اطمینان از این موضوع اهمیت ویژه دارد که ممنوعیت‌های تعیین‌شده در هدف قرار دادن افراد برمبنای ویژگی‌های محافظت‌شده به‌شکلی تفسیر نشود که دولت‌ها یا نهادها در مقابل انتقاد مصون دانسته شوند. هیئت بر این امر واقف است که سخنان نفرت‌پراکنی ضد چینی یک مسئله جدی است، اما مخاطب این پست دولت چین بوده است.

هیئت با این استدلال فیس‌بوک مخالف است که می‌گوید تصمیمش مبنی بر حذف محتوا با توجیه هیئت در تصمیم درباره پرونده ‎2021-002-FB-UA همراستا است (پرونده‌ای که هیئت در آن از برداشتن تصاویر افراد سیاه‌چهره را حمایت کرد). در آن پرونده، فیس‌بوک قانونی برای مقابله با تصاویر افراد سیاه‌چهره داشت، و هیئت به فیس‌بوک اجازه داد که آن قانون را درمورد محتوایی که شامل تصاویری از چهره سیاه زوارته پیت می‌شد اعمال کند. در اینجا، برخلاف پرونده مذکور، بافتار پست حاکی از آن است که لحن بکاررفته به‌هیچ وجه ناقض قوانین فیس‌بوک نبوده است.

طی روند بحث و بررسی هیئت درخصوص این پرونده، فیس‌بوک استاندارد انجمن خود درخصوص نفرت‌پراکنی را به‌روزرسانی‌ کرد تا اطلاعات بیشتری درخصوص چگونگی منع شدن «مفاهیم» مرتبط با ویژگی‌های محافظت‌شده در شرایط خاص ارائه گردد. طبق این قانون جدید فیس‌بوک، برای اجرای قوانین، «اطلاعات تکمیلی و/یا بافتار الزامی است» و ضمناً کاربران نباید «محتوایی را برای حمله به مفاهیم، نهادها، ایده‌ها، رویه‌ها یا اعتقادات مرتبط با ویژگی‌های محافظت‌شده پست کنند به‌طوری که احتمال داشته باشد در وقوع آسیب فیزیکی، ترساندن، یا تبعیض علیه افراد دارای آن ویژگی‌های محافظت‌شده نقشی ایفا کند.»

باتوجه به اینکه تحلیل کاربرد این خط‌مشی برای پرونده جاری موقعی که فیس‌بوک اقدام به حذف محتوا کرد جزء بخشی از استاندارد انجمن نبود، و فیس‌بوک نیز استدلالی برای هیئت به میان نیاورده بود که محتوا را طبق نسخه جدید استاندارد حذف کرده است، هیئت تحلیلی روی کاربرد این خط‌مشی صورت نداد. بااین‌حال، هیئت عنوان می‌کند که «مفاهیم، نهادها، ایده‌ها، رویه‌ها یا اعتقادات» می‌تواند طیف بسیار وسیعی از بیانات را دربر گیرد که گفتار سیاسی یکی از آنهاست.

۸.۲ تبعیت از ارزش‌های فیس‌بوک

نتیجه‌گیری هیئت این است که بازگردانی این محتوا همسو با ارزش‌های فیس‌بوک می‌باشد. گرچه ارزش‌های «شأن» و «امنیت» فیس‌بوک حائز اهمیت هستند، بخصوص در بافتار کودتای ماه فوریه ۲۰۲۱ در میانمار، این محتوا خطری برای ارزش‌های مذکور ایجاد نمی‌کند آنچنان‌که منتفی شدن «حق اظهارنظر» را توجیه نماید. هیئت همچنین دریافت که پست حاوی گفتار سیاسی بوده است، چیزی که در محوریت ارزش «حق اظهارنظر» قرار دارد.

۸.۳ پیروی از مسئولیت‌های فیس‌بوک نسبت به حقوق بشر

هیئت چنین نتیجه‌گیری می‌کند که بازگردانی محتوا با مسئولیت‌های فیس‌بوک نسبت به حقوق بشر در جایگاه یک نهاد تجاری همخوانی دارد. فیس‌بوک خود را متعهد دانسته است که طبق اصول سازمان ملل در هدایت کسب‌وکارها و حقوق بشر (UNGPs)، به حقوق بشر احترام بگذارد. خط‌مشی سازمانی حقوق بشری فیس‌بوک عنوان می‌کند که این موضوع شامل پیمان بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی (ICCPR) می‌شود.

ماده ۱۹ از ICCPR به موضوع محافظت گسترده از آزادی بیان می‌پردازد. این محافظت برای اظهارات و مناظره‌های سیاسی، ازجمله دررابطه با نهادهای عمومی، «به‌طور خاصی بالا» است (نظر عمومی شماره ۳۴، پاراگراف ۳۸). طبق ماده ۱۹ از ICCPR، اعمال محدودیت‌های کشوری در رابطه با آزادی بیان الزامی است تا آزمون سه‌بخشی مطابقت با قانون، مشروعیت، و ضرورت و تناسب را پشت سر بگذارد. هیئت چنین نتیجه‌گیری می‌کند که اقدامات فیس‌بوک باعث نشده است که مسئولیت‌های خود را در جایگاه یک نهاد تجاری طبق این آزمایش برآورده سازد.

I. مطابقت با قانون (شفافیت و قابل دسترس بودن قوانین)

اصل تبعیت از قانون طبق قانون حقوق بشر بین‌المللی ایجاب می‌کند قوانینی که در محدود کردن آزادی بیان توسط کشورها بکار می‌رود شفاف و قابل دسترس باشد (نظر عمومی شماره ۳۴، پاراگراف ۲۵). قوانین محدودکننده آزادی بیان نیز حتماً باید «رهنمود کافی در اختیار کسانی که متخلف شناخته شده‌اند قرار دهد تا بتوانند مطلع شوند که چه‌نوع اظهاراتی محدودیت دارد و چه نوع اظهاراتی ندارد» (نظر عمومی شماره ۳۴، پاراگراف ۲۵).

طبق استاندارد انجمن درخصوص نفرت‌پراکنی، استفاده از لحن ناسزا در خطاب قرار دادن افراد برمبنای نژاد، قومیت یا ملیت اصلی آنان ممنوع است. فیس‌بوک به هیئت گفت که به‌خاطر دشواری در «تعیین قصد فرد به‌شکل مقتضی، فیس‌بوک عبارت «چینی‌های عوضی» را هم به‌عنوان اشاره‌ای به مردم چین و هم کشور یا دولت چین می‌داند، مگر اینکه کاربر با ارائه بافتار بیشتر، نشان دهد که صرفاً به کشور یا دولت اشاره می‌کند. خط‌مشی پیش‌فرض قرار دادن حذف محتوا در استاندارد انجمن عنوان نشده است.

هیئت چنین نتیجه می‌گیرد که کاربر با ارائه بافتار بیشتر نشان داد که پست به دولت یا کشور اشاره دارد، همانطور که در تحلیل هیئت از استاندارد انجمن درخصوص نفرت‌پراکنی (بخش ۸.۱ فوق) عنوان شد. نتیجه‌گیری بازبینان متعدد فیس‌بوک با مترجمان هیئت، افراد ارائه‌دهنده نظرات عمومی، و احتمالاً خیلی بیش از ۵۰۰,۰۰۰ کاربری که پست را دیدند ولی گزارش نکردند متفاوت بود. باتوجه به این مغایرت، هیئت کارآمدی رهنمود داخلی فیس‌بوک، منابع و آموزش‌های ارائه‌‌شده به نظارت‌کنندگان بر محتوا را مورد سؤال قرار می‌دهد.

باتوجه به یافته هیئت مبنی بر اینکه کاربر خط‌مشی فیس‌بوک درخصوص نفرت‌پراکنی را نقض نکرده است، هیئت تصمیمی درخصوص نقض شدن یا نشدن اصل مطابقت با قانون به‌واسطه خط‌مشی غیرعمومی پیش‌فرض قرار دادن حذف محتوا اتخاذ نمی‌کند. با این حال، هیئت این نگرانی را دارد که خط‌مشی پیش‌فرض قرار دادن حذف محتوا موقعی که لحن ناسزای بکاررفته را می‌توان مستقیماً به افراد یا به دولت خاصی نسبت داد از استانداردهای انجمن مشخص نباشد. به‌طور کلی، فیس‌بوک باید به تهیه رهنمود داخلی عمومی اقدام کند که طبق آن تفسیر استانداردهای انجمن از نوع عمومی تغییر یابد.

II. هدف مشروع

هرگونه محدودیت کشوری در حیطه آزادی بیان باید یکی از اهداف مشروع مندرج در ICCPR را دنبال کند. این اهداف شامل «حقوق دیگران» می‌شود. طبق گفته فیس‌بوک، هدف خط‌مشی نفرت‌پراکنی این است که از کاربران درمقابل تبعیض محافظت نماید. هیئت موافق است که چنین هدفی یک هدف مشروع به‌حساب می‌آید.

III. ضرورت و تناسب

اصل ضرورت و تناسب طبق قانون حقوق بشر بین‌المللی ایجاب می‌کند که محدودیت‌های آزادی بیان «باید برای دستیابی به عملکرد محافظتی موردنظر متناسب باشد؛ این کار باید از طریق ابزاری انجام شود که می‌تواند با حداقل دخالت ممکن، عملکردهای محافظتی موردنظر را داشته باشد؛ این محدودیت‌ها باید با منافعی که از آنها حفاظت می‌شود، تناسب داشته باشند» (نظر عمومی شماره ۳۴، پاراگراف ۳۴). در این پرونده، تشخیص هیئت مطابق با تفسیر محتوا این بود که با محدود کردن این پست کمکی به دستیابی عملکردهای حفاظتی نمی‌شود.

در UNGPs عنوان شده است که نهادهای تجاری باید با انجام راستی‌آزمایی‌های مستمر بر حقوق بشر، اثرات فعالیت‌های آنان را ارزیابی کنند (UNGP 17) و تصدیق نمایند که خطر آسیب‌های حقوق بشری در بافتارهای متأثر از تعارضات تشدید می‌شود (UNGP 7). کارگروه سازمان ملل در حیطه موضوع حقوق بشر و شرکت‌ها و سایر نهادهای تجاری فراملی عنوان کرد که مسئولیت‌های راستی‌آزمایی نهادهای تجاری باید منعکس‌کننده پیچیدگی و خطر اضرار بیشتر در بعضی از سناریوهای خاص باشد (A/75/212، پاراگراف ۴۹-۴۱). همین‌طور، در تصمیم درباره پرونده ‎2021-001-FB-FBR، هیئت توصیه کرد فیس‌بوک «از منابع و تخصص کافی اطمینان یابد تا بتواند خطر وارد شدن اضرار از حساب‌های اثرگذار جهانی ارزیابی شود» و اذعان داشت که فیس‌بوک باید به مناطق پرخطرتر توجه کند.

در این پرونده، هیئت دریافت که این مسئولیت‌های سنگین‌تر نباید منجر به حذف محتوا به‌صورت پیش‌فرض شود، چرا که هم برداشتن محتوای آسیب‌زا و هم برداشتن محتوایی که خطری ناچیز یا در حد صفر ایجاد می‌کند ریسک بالایی دارد. گرچه نگرانی فیس‌بوک درخصوص سخنان نفرت‌پراکنی در میانمار کاملاً با اساس است، باید توجه ویژه‌ای شود که نقد و آزادی بیان سیاسی، و در این مورد پشتیبانی از حاکمیت دموکراتیک، برداشته نشود.

هیئت عنوان کرد اینکه خط‌مشی فیس‌بوک لحن ناسزایی را که در آن از ملیت اصلی سخن گفته است (در این پرونده «‎$တရုတ်») به‌عنوان اشاره‌ای به کشورها و افراد فرض می‌کند می‌تواند منجر به به اعمال نابجای قوانین در بعضی از بافتارهای زبانی شود، همچون همین مورد که یک واژه به هردو مفهوم دلالت می‌کند. هیئت همچنین عنوان کرد که اثر این اقدام به حذف محتوا فراتر از پرونده بوده است، چرا که فیس‌بوک اشاره کرده بود از این پرونده به‌عنوان نمونه‌ای از محتوای ناقض استاندارد انجمن درخصوص نفرت‌پراکنی برای آموزش طبقه‌بندی‌کننده استفاده شده بود.

باتوجه به مطالب فوق، استانداردهای حقوق بشر بین‌المللی حامی بازگردانی محتوا به فیس‌بوک است.

۹. تصمیم هیئت نظارت

هیئت نظارت تصمیم فیس‌بوک مبنی بر حذف محتوا را رد می‌کند و ملزم می‌دارد که محتوا بازیابی شود. فیس‌بوک مطابق با منشور هیئت مکلف است تصمیم جاری را در بافتارهای همسان اعمال کند، و باید این محتوا را درصورت استفاده در آموزش طبقه‌بندی‌کننده، به‌عنوان محتوای غیرناقض مشخص کند.

۱۰. توصیه درخصوص خط‌مشی:

فیس‌بوک باید اطمینان یابد که «استانداردهای اجرایی داخلی» به زبانی که نظارت‌کنندگان بر محتوا اقدام به بازبینی محتوا می‌کنند ترجمه شده باشد. درصورت نیاز به اولویت‌بندی، فیس‌بوک ابتدا باید روی بافتارهایی تمرکز کند که خطرات متوجه حقوق انسانی شدیدتر است.

*نکته‌ای درباره روند تصمیم‌گیری:

تصمیمات هیئت نظارت توسط هیئت داوران متشکل از پنج عضو تهیه می‌شود و به تأیید اکثریت اعضای هیئت می‌رسد. تصمیمات هیئت لزوماً منعکس‌کننده نظرات شخصی تمام اعضا نیست.

برای این تصمیم پرونده، تحقیق مستقلی از طرف هیئت درخواست شد. یک مؤسسه تحقیقاتی مستقل که مرکز آن در دانشگاه گوتنبرگ واقع شده است، با تیمی متشکل از بیش از ۵۰ متخصص مسائل اجتماعی از شش قاره و همچنین بیش از ۳۲۰۰ متخصص امور کشورها در سراسر جهان، نظرات کارشناسی خود را در رابطه با بافتار اجتماعی-سیاسی و فرهنگی ارائه نمود. شرکت Lionbridge Technologies LLC که متخصصان آن به بیش از ۳۵۰ زبان تسلط دارند و در ۵۰۰۰ شهر در سراسر جهان مشغول فعالیت هستند، تخصص خود در زمینه زبان‌شناسی را در اختیار ما قرار دادند.

Volver a Decisiones de casos y opiniones consultivas sobre políticas