أسقط

Chuyển hóa những từ ngữ tiếng Ả Rập

تم النشر بتاريخ 13 حَزِيران 2022

Ủy ban Giám sát đã hủy bỏ quyết định gỡ một bài viết trên Instagram mà Meta đưa ra ban đầu. Theo người dùng, bài viết này hiển thị các bức hình chứa từ ngữ tiếng Ả Rập có thể dùng để xúc phạm những người đàn ông cư xử nữ tính.

نوع القرار

معيار

السياسات والمواضيع

عنوان
مثليون، مجتمعات مهمشة، المساواة بين الجنسين
معيار المجتمع
خطاب يحض على الكراهية

المناطق/البلدان

موقع
مصر، لبنان، المغرب

منصة

منصة
Instagram

Ủy ban Giám sát đã hủy bỏ quyết định gỡ một bài viết trên Instagram mà Meta đưa ra ban đầu. Theo người dùng, bài viết này hiển thị các bức hình chứa từ ngữ tiếng Ả Rập có thể dùng để xúc phạm những người đàn ông "effeminate mannerisms" (cư xử nữ tính). Nội dung đó thuộc ngoại lệ liên quan đến chính sách về Ngôn từ gây thù ghét của Meta và đáng lẽ không nên bị gỡ.

Giới thiệu về trường hợp

Vào tháng 11/2021, một tài khoản Instagram công khai – tự nhận là không gian để thảo luận về những câu chuyện liên quan đến giới queer trong văn hóa Ả Rập – đã đăng một thẻ quay vòng (dạng bài viết trên Instagram có thể chứa lên đến 10 hình ảnh với cùng 1 chú thích) gồm loạt bức hình. Phần chú thích – viết bằng tiếng Ả Rập và tiếng Anh – cho biết mỗi bức hình giới thiệu 1 từ có thể dùng để xúc phạm những người đàn ông "effeminate mannerisms" (cư xử nữ tính) ở các nước nói tiếng Ả Rập, bao gồm các từ "zamel" (bóng lộ), "foufou" (bảnh tỏn) và "tante/tanta" (thím). Người dùng tuyên bố rằng bài viết nhằm "to reclaim [the] power of such hurtful terms" (chuyển hóa sức nặng của những từ ngữ gây tổn thương đó).

Nội dung này ban đầu bị Meta gỡ do vi phạm chính sách về Ngôn từ gây thù ghét nhưng đã được khôi phục sau khi người dùng kháng nghị. Tiếp đến, một người dùng khác báo cáo nội dung nên Meta lại gỡ với lý do như trên. Theo Meta, trước khi Ủy ban chọn trường hợp này, nội dung đã được chuyển đi xem xét thêm trong phạm vi nội bộ, nhờ vậy mà xác định được rằng thực tế nội dung không vi phạm chính sách về Ngôn từ gây thù ghét của công ty. Sau đó, Meta đã khôi phục nội dung trên Instagram. Meta giải thích rằng quyết định gỡ nội dung mà ban đầu công ty đưa ra dựa trên các đánh giá về những bức hình chứa các từ "z***l" và "t***e/t***a".

Kết luận chính

Ủy ban thấy việc gỡ nội dung này là một sai sót rõ ràng vì không phù hợp với chính sách về Ngôn từ gây thù ghét của Meta. Mặc dù bài viết có chứa các từ ngữ phỉ báng, nhưng nội dung đó thuộc ngoại lệ về ngôn từ "dùng để tự nói về mình hoặc để truyền sức mạnh tinh thần", cũng như ngoại lệ cho phép trích dẫn ngôn từ gây thù ghét nhằm "nâng cao nhận thức hoặc lên án". Đáng lẽ người kiểm duyệt phải nhận thấy khả năng có thể áp dụng ngoại lệ dựa trên tuyên bố của người dùng rằng họ không "condone or encourage the use" (dung túng hoặc khuyến khích việc sử dụng) các từ ngữ phỉ báng đã nêu và mục đích của họ là "to reclaim [the] power of such hurtful terms" (chuyển hóa sức nặng của những từ ngữ gây tổn thương đó).

Đối với người thuộc cộng đồng LGBTQIA+ ở những quốc gia mà họ sẽ bị phạt khi thể hiện bản thân, mạng xã hội thường là một trong các phương tiện duy nhất để họ tự do làm vậy. Việc kiểm duyệt quá mức ngôn từ của người dùng thuộc nhóm thiểu số bị áp bức sẽ đe dọa nghiêm trọng đến quyền tự do biểu đạt của họ. Do đó, Ủy ban quan ngại rằng Meta chưa áp dụng nhất quán các ngoại lệ trong chính sách về Ngôn từ gây thù ghét cho nội dung biểu đạt của những nhóm yếu thế.

Sai sót trong trường hợp này, bao gồm cả việc 3 người kiểm duyệt riêng biệt đều xác định rằng nội dung đã vi phạm chính sách về Ngôn từ gây thù ghét, cho thấy hướng dẫn của Meta mà người kiểm duyệt dùng để đánh giá những phần nhắc đến các từ ngữ xúc phạm có thể chưa đầy đủ. Ủy ban quan ngại rằng người xét duyệt có thể thiếu nguồn lực về khả năng hoặc đào tạo để ngăn chặn loại sai sót xảy ra trong trường hợp này.

Việc cung cấp cho người kiểm duyệt hướng dẫn bằng tiếng Anh về cách xét duyệt nội dung bằng các ngôn ngữ không phải tiếng Anh (như Meta đang làm) vốn đã là một thách thức. Nhằm giúp người kiểm duyệt đánh giá chuẩn xác hơn xem khi nào nên áp dụng ngoại lệ cho nội dung chứa từ ngữ phỉ báng, Ủy ban đề xuất Meta dịch hướng dẫn nội bộ của công ty sang các phương ngữ tiếng Ả Rập để người kiểm duyệt sử dụng.

Ủy ban cũng cho rằng nhằm tạo danh sách từ ngữ phỉ báng theo sắc thái và cung cấp hướng dẫn thích hợp để người kiểm duyệt biết cách áp dụng các ngoại lệ liên quan đến chính sách về từ ngữ phỉ báng, Meta phải thường xuyên thu thập ý kiến đóng góp của những nhóm thiểu số mà loại từ ngữ đó nhắm vào ở cấp quốc gia và văn hóa cụ thể. Meta cũng cần minh bạch hơn về cách tạo, thực thi và kiểm tra danh sách từ ngữ phỉ báng theo thị trường cụ thể.

Quyết định của Ủy ban Giám sát

Ủy ban Giám sát hủy bỏ quyết định gỡ nội dung mà Meta đưa ra ban đầu.

Trong phần nội dung tư vấn về chính sách, Ủy ban đề xuất Meta nên:

  • Dịch Tiêu chuẩn triển khai nội bộ và Câu hỏi đã biết sang các phương ngữ tiếng Ả Rập để người kiểm duyệt nội dung sử dụng. Như vậy, người kiểm duyệt có thể đánh giá chuẩn xác hơn xem khi nào nên áp dụng ngoại lệ cho nội dung chứa từ ngữ phỉ báng, từ đó giảm tình trạng thực thi quá mức ở các khu vực nói tiếng Ả Rập.
  • Đăng phần giải thích rõ ràng về cách tạo danh sách từ ngữ phỉ báng theo thị trường cụ thể, trong đó nêu các quy trình và tiêu chí để xác định những từ ngữ phỉ báng và quốc gia thuộc từng danh sách dành cho thị trường nhất định.
  • Đăng phần giải thích rõ ràng về cách thực thi danh sách từ ngữ phỉ báng theo thị trường cụ thể, trong đó nêu các quy trình và tiêu chí để xác định chính xác trường hợp và phạm vi thực thi quy định cấm từ ngữ phỉ báng, cho dù là đối với bài viết có nguồn gốc địa lý tại khu vực thuộc danh sách, bên ngoài nhưng liên quan đến khu vực thuộc danh sách và/hoặc liên quan đến tất cả người dùng trong khu vực thuộc danh sách, bất kể nguồn gốc địa lý của bài viết.
  • Đăng phần giải thích rõ ràng về cách kiểm tra danh sách từ ngữ phỉ báng theo thị trường cụ thể, trong đó nêu các quy trình và tiêu chí để gỡ hoặc giữ lại những từ ngữ này ở danh sách của Meta dành cho thị trường nhất định.

*Phần tóm tắt trường hợp cung cấp thông tin tổng quan về trường hợp và không có giá trị tiền lệ.

Toàn bộ quyết định cuối cùng

1.Tóm tắt quyết định

Ủy ban Giám sát đã hủy bỏ quyết định gỡ một bài viết trên Instagram mà Meta đưa ra ban đầu. Đây là bài viết của một tài khoản khám phá "queer narratives in Arabic history and popular culture" (những câu chuyện liên quan đến giới queer trong lịch sử và văn hóa đại chúng Ả Rập). Nội dung đó thuộc ngoại lệ liên quan đến chính sách về Ngôn từ gây thù ghét của Meta vì đã đưa tin, lên án, thảo luận về việc người khác dùng từ ngữ phỉ báng kỳ thị người đồng tính theo cách tiêu cực và vì đã sử dụng những từ ngữ này trong bối cảnh tích cực rõ ràng.

2. Mô tả và dữ kiện về trường hợp

Vào tháng 11/2021, một tài khoản Instagram công khai – tự nhận là không gian để thảo luận về những câu chuyện liên quan đến giới queer trong văn hóa Ả Rập – đã đăng một thẻ quay vòng (dạng bài viết trên Instagram có thể chứa lên đến 10 hình ảnh với cùng 1 chú thích) gồm loạt bức hình. Phần chú thích – do người dùng viết bằng tiếng Ả Rập và tiếng Anh – cho biết mỗi bức hình giới thiệu 1 từ có thể dùng để xúc phạm những người đàn ông "effeminate mannerisms" (cư xử nữ tính) ở các nước nói tiếng Ả Rập, bao gồm các từ "zamel" (bóng lộ), "foufou" (bảnh tỏn) và "tante/tanta" (thím). Trong phần chú thích, người dùng tuyên bố không "condone or encourage the use of these words" (dung túng hoặc khuyến khích việc sử dụng các từ ngữ này), nhưng giải thích rằng trước đây họ từng bị người khác dùng một từ như vậy để lăng mạ và đây là bài viết nhằm "to reclaim [the] power of such hurtful terms" (chuyển hóa sức nặng của những từ ngữ gây tổn thương đó). Các chuyên gia bên ngoài của Ủy ban xác nhận rằng các từ ngữ mà nội dung nêu trên trích dẫn thường được dùng để phỉ báng.

Nội dung này có khoảng 9.000 lượt xem, 30 bình luận và 2.000 cảm xúc. Sau khi hiển thị được 3 giờ, nội dung bị một người dùng báo cáo là vi phạm chính sách về "adult nudity or sexual activity" (ảnh khỏa thân người lớn hoặc hoạt động tình dục) và một người dùng khác báo cáo là vi phạm chính sách về "sexual solicitation" (hành vi gạ gẫm tình dục). Mỗi báo cáo do những người kiểm duyệt khác nhau xử lý riêng biệt. Người kiểm duyệt xem xét báo cáo đầu tiên không áp dụng biện pháp nào, nhưng nội dung đã bị người kiểm duyệt xem xét báo cáo thứ hai gỡ do vi phạm chính sách về Ngôn từ gây thù ghét của Meta. Người dùng kháng nghị quyết định gỡ và người kiểm duyệt thứ ba đã khôi phục nội dung trên nền tảng. Sau khi được khôi phục, nội dung bị một người dùng khác báo cáo là chứa "hate speech" (ngôn từ gây thù ghét) nên người kiểm duyệt thứ tư lại xem xét và gỡ nội dung đó. Người dùng kháng nghị lần thứ hai và sau khi xem xét, người kiểm duyệt thứ năm tán thành quyết định gỡ nội dung. Sau khi nhận được thông báo từ Meta về quyết định đó, người dùng đã gửi đơn kháng nghị cho Ủy ban Giám sát. Tiếp đến, Meta xác nhận rằng tất cả những người kiểm duyệt xem xét nội dung đều nói thông thạo tiếng Ả Rập.

Meta giải thích rằng quyết định gỡ nội dung mà ban đầu công ty đưa ra dựa trên các đánh giá về những bức hình chứa các từ "z***l" và "t***e/t***a". Khi trả lời câu hỏi của Ủy ban, Meta cũng lưu ý rằng công ty xem một từ khác có trong nội dung – "moukhanath" (ẻo lả) – là từ ngữ phỉ báng.

Theo Meta, sau khi người dùng kháng nghị với Ủy ban nhưng trước khi Ủy ban chọn trường hợp này, nội dung đã được chuyển đi một cách độc lập để xem xét thêm trong phạm vi nội bộ, nhờ vậy mà xác định được rằng nội dung không vi phạm Chính sách về Ngôn từ gây thù ghét. Cuối cùng, Meta đã khôi phục nội dung trên nền tảng.

3. Thẩm quyền và phạm vi hoạt động của Ủy ban Giám sát

Ủy ban có thẩm quyền xem xét quyết định của Meta theo đơn kháng nghị của người dùng có nội dung bị gỡ (Mục 1 của Điều 2 trong Điều lệ; Mục 1, Điều 3 trong Quy chế).

Ủy ban có thể tán thành hoặc hủy bỏ quyết định của Meta (Mục 5 của Điều 3 trong Điều lệ) và công ty phải tuân theo quyết định của Ủy ban (Điều 4 trong Điều lệ). Meta cũng phải đánh giá xem việc áp dụng quyết định của Ủy ban với nội dung giống hệt có ngữ cảnh tương đương có khả thi hay không (Điều 4 trong Điều lệ). Quyết định của Ủy ban có thể bao gồm nội dung tư vấn chính sách với các đề xuất tuy không mang tính ràng buộc nhưng Meta phải phản hồi (Mục 4 của Điều 3; Điều 4 trong Điều lệ).

Khi lựa chọn các trường hợp tương tự (trường hợp mà Meta đồng ý rằng công ty có sai sót), Ủy ban sẽ xem xét quyết định ban đầu để hiểu thêm về lý do xảy ra sai sót, cũng như để đưa ra nhận xét hoặc đề xuất có thể góp phần giảm thiểu sai sót và đẩy mạnh trình tự công bằng.

4.Nguồn căn cứ

Ủy ban Giám sát đã xem xét các nguồn căn cứ sau đây:

I.Quyết định của Ủy ban Giám sát:

Những quyết định của Ủy ban liên quan nhất đến trường hợp này bao gồm:

Ủy ban cũng đề cập đến các đề xuất đã đưa ra trong: "Quyết định về trường hợp Lệnh biệt giam Ocalan" (2021-006-IG-UA), "Quyết định về trường hợp Ảnh chế 2 cái nút" (2021-005-FB-UA) và "Quyết định về trường hợp Triệu chứng ung thư vú và ảnh khỏa thân" (2020-004-IG-UA).

II. Chính sách nội dung của Meta:

Trường hợp này liên quan đến Nguyên tắc cộng đồng của Instagram và Tiêu chuẩn cộng đồng của Facebook. Trung tâm minh bạch của Meta nêu rằng "Facebook và Instagram áp dụng chung Chính sách nội dung. Như vậy, nếu nội dung bị xem là vi phạm trên Facebook thì cũng bị xem là vi phạm trên Instagram".

Nguyên tắc cộng đồng của Instagram nêu rằng:

Chúng tôi muốn phát triển một cộng đồng tích cực và đa dạng. Chúng tôi sẽ gỡ nội dung chứa các mối đe dọa có thể xảy ra hoặc ngôn từ gây thù ghét... Chúng tôi tuyệt đối không cho phép hành vi cổ xúy bạo lực hay công kích bất cứ ai vì chủng tộc, dân tộc, nguồn gốc quốc gia, giới tính, bản dạng giới, thiên hướng tính dục, thành phần tôn giáo, tình trạng khuyết tật hoặc bệnh lý của họ. Chúng tôi có thể cho phép chia sẻ ngôn từ gây thù ghét để nâng cao nhận thức hoặc lên án. Trong những trường hợp đó, bạn phải thể hiện rõ ràng ý định của mình.

Tiêu chuẩn cộng đồng của Facebook định nghĩa ngôn từ gây thù ghét là "sự công kích trực tiếp vào mọi người dựa trên những gì mà chúng tôi gọi là đặc điểm được bảo vệ – chủng tộc, dân tộc, nguồn gốc quốc gia, thành phần tôn giáo, thiên hướng tính dục, đẳng cấp theo chế độ chủng tính, giới, giới tính, bản dạng giới, tình trạng khuyết tật hoặc bệnh lý nghiêm trọng". Meta chia sự công kích thành 3 cấp độ. Mục từ ngữ phỉ báng của chính sách về ngôn từ gây thù ghét cấm "[n]ội dung mô tả hoặc nhắm vào mọi người một cách tiêu cực thông qua từ ngữ phỉ báng (được định nghĩa là những lời lẽ vốn mang tính xúc phạm và dùng để lăng mạ các đặc điểm nêu trên)". Cấp độ 3 còn cấm nội dung nhắm vào người khác để cô lập hoặc tẩy chay họ.

Trong phần lý do xây dựng chính sách, Meta giải thích như sau:

Chúng tôi nhận thấy rằng đôi khi, mọi người chia sẻ nội dung có ngôn từ gây thù ghét của người khác nhằm mục đích nâng cao nhận thức hoặc lên án. Trong những trường hợp khác, mọi người lại dùng ngôn từ có thể vi phạm tiêu chuẩn của chúng tôi để tự nói về mình hoặc để truyền sức mạnh tinh thần. Chính sách của chúng tôi cho phép những loại ngôn từ này. Tuy nhiên, mọi người phải thể hiện rõ ý định của mình. Nếu ý định không rõ ràng thì chúng tôi có thể sẽ gỡ nội dung.

III. Các giá trị của Meta:

Các giá trị của Meta được trình bày trong phần giới thiệu về Tiêu chuẩn cộng đồng của Facebook. Trong đó, theo mô tả, giá trị "Bày tỏ ý kiến" đóng vai trò "quan trọng nhất":

Từ trước đến nay, Tiêu chuẩn cộng đồng của chúng tôi luôn có mục tiêu là tạo ra một nơi để mọi người tự do biểu đạt và bày tỏ ý kiến. […] Chúng tôi muốn mọi người được tự do bàn luận về những vấn đề quan trọng với họ, kể cả khi ai đó có thể không đồng ý hoặc phản đối họ.

Meta hạn chế khả năng "Bày tỏ ý kiến" để phục vụ cho 4 giá trị. Trong trường hợp này, 2 giá trị có liên quan là:

"An toàn": Chúng tôi cam kết biến Facebook thành một nơi an toàn. Những lời lẽ đe dọa mà có khả năng bài trừ, hăm dọa người khác hoặc khiến họ phải im lặng sẽ không được phép xuất hiện trên Facebook.

"Phẩm giá": Chúng tôi tin rằng mọi người đều bình đẳng về phẩm giá và các quyền. Chúng tôi muốn mọi người tôn trọng phẩm giá của người khác và không quấy rối hoặc làm mất thể diện của họ.

IV. Tiêu chuẩn quốc tế về nhân quyền:

Nguyên tắc chỉ đạo của Liên Hiệp Quốc về kinh doanh và nhân quyền (UNGP), do Hội đồng Nhân quyền của Liên Hiệp Quốc phê chuẩn vào năm 2011, thiết lập một khung tự nguyện cho các trách nhiệm của doanh nghiệp tư nhân về nhân quyền. Năm 2021, Meta công bốChính sách của công ty về nhân quyền, trong đó tái khẳng định cam kết rằng công ty sẽ tôn trọng nhân quyền theo UNGP. Ủy ban đã phân tích các trách nhiệm của Meta về nhân quyền trong trường hợp này dựa trên những tiêu chuẩn sau đây về nhân quyền (áp dụng tại Mục 8 của quyết định):

5. Nội dung do người dùng gửi

Trong phần trình bày với Ủy ban, người dùng mô tả tài khoản của họ là nơi "celebrate queer Arab culture" (tôn vinh giới queer trong văn hóa Ả Rập). Họ giải thích rằng mặc dù đó là một "safe space" (không gian an toàn), nhưng khi đã có được lượng lớn người theo dõi, tài khoản ngày càng trở thành mục tiêu của những kẻ kỳ thị người đồng tính phá rối bằng cách viết các bình luận lăng mạ cũng như báo cáo hàng loạt nội dung.

Người dùng giải thích rằng họ đăng nội dung để tôn vinh "effeminate men and boys" (những người đàn ông và bé trai nữ tính) trong xã hội Ả Rập. Đây là đối tượng thường xuyên phải chịu lời lẽ xúc phạm thể hiện sự coi thường như bài viết đã chỉ ra. Người dùng còn giải thích rằng họ đang cố gắng chuyển hóa những từ ngữ xúc phạm mình nhằm phản kháng và truyền sức mạnh tinh thần, đồng thời lập luận rằng họ đã làm rõ trong nội dung của bài viết là không dung túng hoặc khuyến khích việc sử dụng các từ ngữ trong bức hình để phỉ báng. Người dùng cũng nêu rằng họ tin là nội dung của mình tuân thủ chính sách nội dung của Meta, trong đó có quy định cụ thể cho phép người dùng sử dụng từ ngữ bị cấm khi tự nói về mình hoặc để truyền sức mạnh tinh thần.

6. Nội dung do Meta gửi

Trong phần lý do, Meta giải thích rằng ban đầu, nội dung bị gỡ theo Chính sách về Ngôn từ gây thù ghét do chứa từ ngữ bị cấm thuộc danh sách từ ngữ phỉ báng của Meta. Cụ thể, đó là "từ ngữ xúc phạm người đồng tính nam". Cuối cùng, Meta đã hủy bỏ quyết định ban đầu và khôi phục nội dung vì việc sử dụng từ ngữ nêu trên thuộc ngoại lệ mà Meta đặt ra cho "nội dung lên án ngôn từ phỉ báng/gây thù ghét, thảo luận về việc dùng từ ngữ phỉ báng (bao gồm cả báo cáo về các trường hợp sử dụng) hoặc tranh luận xem có nên chấp nhận loại từ ngữ này hay không". Meta chấp nhận khi bối cảnh chỉ ra rằng người dùng đang thu hút sự chú ý đến tính chất gây tổn thương của từ ngữ và do đó không vi phạm.

Để trả lời câu hỏi của Ủy ban về vai trò của bối cảnh đối với việc áp dụng các ngoại lệ liên quan đến chính sách về Ngôn từ gây thù ghét, Meta tuyên bố "cho phép sử dụng ngôn từ gây thù ghét và từ ngữ phỉ báng" với mục đích chế giễu, lên án, thảo luận, báo cáo hoặc tự nói về mình, đồng thời người dùng có trách nhiệm làm rõ ý định đó khi nhắc đến từ ngữ phỉ báng.

Khi trả lời một câu hỏi khác Ủy ban, Meta trình bày rằng công ty "không đoán được" lý do nội dung bị gỡ nhầm vì những người xét duyệt nội dung không ghi lại lý do đưa ra quyết định.

Ủy ban hỏi Meta tổng cộng 17 câu, công ty trả lời đầy đủ 16 câu và chưa trọn vẹn 1 câu.

7. Bình luận công khai

Ủy ban nhận được 3 bình luận công khai liên quan đến trường hợp này, trong đó có 1 bình luận đến từ Hoa Kỳ và Canada, 1 bình luận đến từ châu Âu, 1 bình luận đến từ Trung Đông và Bắc Phi, 1 bình luận đến từ Mỹ La tinh và Caribe.

Các nội dung gửi đến xoay quanh những chủ đề sau đây: Sự an toàn của cộng đồng LGBT trên các nền tảng mạng xã hội lớn, việc xem xét bối cảnh địa phương khi thực thi chính sách về ngôn từ gây thù ghét, các nghĩa thay đổi của từ ngữ trong tiếng Ả Rập.

Để đọc các bình luận công khai gửi đến cho trường hợp này, vui lòng nhấp vào đây.

Ngoài ra, nhằm duy trì tương tác với bên liên quan, các thành viên Ủy ban đã tổ chức những cuộc thảo luận giàu thông tin và bổ ích với các tổ chức có hoạt động hướng đến quyền tự do biểu đạt và quyền của người thuộc cộng đồng LGBTQIA+, bao gồm cả những người nói tiếng Ả Rập. Cuộc thảo luận nêu bật các mối quan ngại sau đây: khó khăn trong việc tuyên bố rằng một từ ngữ phỉ báng đã được chuyển hóa rõ rệt và nhìn chung là không mang tính xúc phạm – khi từ đó có thể vẫn bị vài đối tượng xem như từ ngữ phỉ báng (bất kể ý định của người nói), vấn đề phát sinh do thiếu ý kiến đóng góp của những nhóm ủng hộ cộng đồng LGBTQIA+ và cộng đồng không nói tiếng Anh cho chính sách nội dung, cùng các rủi ro bắt nguồn từ quy trình kiểm duyệt nội dung không đủ nhạy bén với bối cảnh.

8.Phân tích của Ủy ban Giám sát

Ủy ban đã xem xét câu hỏi liệu có nên khôi phục nội dung này hay không dựa trên 3 góc độ: Chính sách nội dung của Meta, giá trị của công ty và trách nhiệm của công ty về nhân quyền.

Ủy ban chọn và xem đây là trường hợp kiểm duyệt quá mức ngôn từ của người dùng thuộc nhóm thiểu số bị áp bức, do đó đe dọa nghiêm trọng đến quyền tự do biểu đạt của họ. Không gian trực tuyến để biểu đạt đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với những nhóm chịu sự áp bức và cần được các công ty mạng xã hội chú ý bảo vệ quyền hơn. Trường hợp này cũng cho thấy khó khăn của Meta khi phải tìm cách vừa bảo vệ các nhóm thiểu số trước ngôn từ gây thù ghét, vừa tạo ra một không gian để những đối tượng này hết mình thể hiện bản thân (kể cả thông qua việc chuyển hóa từ ngữ phỉ báng gây thù ghét).

8.1 Sự tuân thủ chính sách nội dung của Meta

I.Quy tắc nội dung

Ủy ban thấy rằng mặc dù nội dung có sử dụng từ ngữ phỉ báng nhưng không phải là ngôn từ gây thù ghét do thuộc ngoại lệ liên quan đến chính sách về Ngôn từ gây thù ghét. Cụ thể, đó là từ ngữ phỉ báng "dùng để tự nói về mình hoặc để truyền sức mạnh tinh thần", cũng như ngoại lệ cho phép trích dẫn ngôn từ gây thù ghét nhằm "nâng cao nhận thức hoặc lên án".

Trong các quyết định về trường hợp "Thắt lưng wampum" và "Ảnh chế 2 cái nút", Ủy ban lưu ý rằng để đáp ứng yêu cầu của một ngoại lệ liên quan đến chính sách về Ngôn từ gây thù ghét, người dùng không cần phải trình bày rõ ràng ý định của họ ở bài viết. Trong bài viết, người dùng chỉ cần làm rõ rằng họ đang sử dụng ngôn từ gây thù ghét theo cách mà chính sách cho phép.

Tuy nhiên, trong nội dung của trường hợp này, người dùng đã tuyên bố không "condone or encourage" (dung túng hoặc khuyến khích) việc sử dụng các từ ngữ phỉ báng đã nêu mà thay vì vậy, mục đích của bài viết là "an attempt to resist and challenge the dominant narrative" (cố gắng phản kháng và đấu tranh với quan niệm phổ biến), đồng thời "to reclaim [the] power of such hurtful terms" (chuyển hóa sức nặng của những từ ngữ gây tổn thương đó). Mặc dù các tuyên bố rõ ràng về ý định không phải lúc nào cũng cần thiết hoặc đủ để hợp thức hóa việc sử dụng hay trích dẫn ngôn từ gây thù ghét, nhưng họ phải thông báo để người kiểm duyệt biết về khả năng có thể áp dụng ngoại lệ. Trong trường hợp này, Ủy ban nhận định rằng tuyên bố nêu trên, cùng với bối cảnh, cho thấy rõ nội dung chắc chắn thuộc ngoại lệ.

Tuy vậy, ban đầu, Meta đã gỡ nội dung sau khi 3 người kiểm duyệt riêng biệt xác định rằng nội dung đó vi phạm chính sách về Ngôn từ gây thù ghét. Mặc dù việc nhiều người kiểm duyệt đều không phân loại đúng cách nội dung có thể xuất phát từ một số lý do, nhưng Meta đã không giải thích được cụ thể về sai sót này vì công ty không yêu cầu người kiểm duyệt ghi lại lý do đưa ra quyết định. Như Ủy ban đã lưu ý trong quyết định về trường hợp "Thắt lưng wampum", những loại sai sót cùng những người hoặc cộng đồng phải chịu sự bất tiện từ đó sẽ phản ánh lựa chọn thiết kế cho hệ thống thực thi trên nền tảng. Đây là các lựa chọn có nguy cơ gây ảnh hưởng đến quyền tự do biểu đạt của thành viên trong nhóm bị áp bức. Khi nhận thấy khuynh hướng thực thi quá mức lặp lại nhiều lần đối với nội dung liên quan đến nhóm bị áp bức hoặc yếu thế, chẳng hạn như trong trường hợp này, Meta nên điều tra lý do đằng sau các quyết định thực thi và cân nhắc xem cần sửa đổi gì về quy tắc kiểm duyệt hoặc tăng cường việc đào tạo/giám sát ra sao đối với quy tắc hiện hành, từ đó tránh tình trạng thực thi quá mức gây bất tiện cho thành viên của những nhóm có quyền biểu đạt gặp nguy cơ cụ thể.

II.Biện pháp thực thi

Khi trả lời câu hỏi của Ủy ban, Meta giải thích rằng chính nhờ nhân viên Meta gắn cờ để chuyển nội dung đó đi xem xét thêm nên nội dung mới được khôi phục trên nền tảng. "Chuyển đi xem xét thêm" có nghĩa là thay vì đánh giá lại quyết định bằng quy trình xem xét trên diện rộng vốn thường thuê nguồn lực bên ngoài, Meta sẽ gửi trường hợp đến một đội ngũ nội bộ. Nhân viên Meta phải thông báo về việc gỡ nội dung rồi điền và gửi mẫu nội bộ (nêu rõ vấn đề) trên web. Ngoài yếu tố may rủi, các hệ thống như vậy chỉ có thể xác định sai sót trong nội dung mà nhân viên Meta tiếp xúc trực tiếp. Theo đó, nội dung không phải bằng tiếng Anh, nội dung không do tài khoản có nhiều người theo dõi ở Hoa Kỳ đăng, nội dung do các nhóm chiếm số ít tại Meta tạo hoặc nội dung dành cho những đối tượng này sẽ khó được nhận diện, gắn cờ và thu hút thêm sự chú ý.

Khi tiếp cận các bên liên quan, Ủy ban được cho biết mối quan ngại rằng để thực thi đúng cách các ngoại lệ liên quan đến chính sách về Ngôn từ gây thù ghét, Meta phải đạt đến mức độ chuyên môn nhất định về vấn đề cụ thể và nắm rõ kiến thức địa phương mà công ty có thể còn thiếu hoặc không phải lúc nào cũng áp dụng được. Tương tự, Ủy ban cũng quan ngại rằng trừ khi Meta thường xuyên thu thập ý kiến đóng góp của những nhóm thiểu số mà từ ngữ phỉ báng nhắm vào ở cấp quốc gia cụ thể, công ty sẽ không tạo được danh sách từ ngữ phỉ báng như đã xác định theo sắc thái và cung cấp hướng dẫn thích hợp để người kiểm duyệt biết cách áp dụng các ngoại lệ liên quan đến chính sách về từ ngữ phỉ báng.

8.2 Sự tuân thủ các giá trị của Meta

Ủy ban thấy quyết định gỡ nội dung mà Meta đưa ra ban đầu không phù hợp với các giá trị "Bày tỏ ý kiến" và "Phẩm giá" của công ty, cũng như không phục vụ cho giá trị "An toàn". Mặc dù quyết định nêu trên phù hợp với mục đích của các giá trị do Meta đặt ra là ngăn chặn việc sử dụng từ ngữ phỉ báng để lăng mạ người khác trên nền tảng của công ty, nhưng Ủy ban quan ngại rằng Meta chưa áp dụng nhất quán các ngoại lệ trong chính sách cho nội dung biểu đạt của những nhóm yếu thế.

Trong trường hợp này, giá trị "Bày tỏ ý kiến" thúc đẩy quyền tự do biểu đạt cho thành viên của các nhóm yếu thế sẽ đóng vai trò quan trọng nhất. Meta đã đúng khi cố gắng hạn chế việc sử dụng từ ngữ phỉ báng để bôi nhọ và đe dọa người bị nhắm vào, cũng như cho phép những hành động thiện chí nhằm loại bỏ tác động tiêu cực của loại từ ngữ đó thông qua việc chuyển hóa.

Ủy ban nhận thấy rằng việc phát tán từ ngữ phỉ báng sẽ ảnh hưởng đến giá trị "Phẩm giá". Đặc biệt, khi ý định sử dụng là xúc phạm hoặc khi không có dấu hiệu về bối cảnh cho thấy ý định sử dụng không phải để xúc phạm, từ ngữ phỉ báng có thể đe dọa, xúc phạm hoặc gây khó chịu cho người dùng theo những cách cản trở quyền biểu đạt trên mạng. Trong trường hợp có dấu hiệu rõ ràng về bối cảnh cho thấy việc nhắc đến từ ngữ phỉ báng nhằm nâng cao nhận thức, lên án, tự nói về mình hoặc truyền sức mạnh tinh thần, từ ngữ đó sẽ không bị buộc phải gỡ khỏi nền tảng vì giá trị "Phẩm giá". Ngược lại, việc thực thi quá mức mà bỏ qua ngoại lệ sẽ đặc biệt ảnh hưởng đến các nhóm thiểu số và yếu thế. Theo đề xuất của Ủy ban trong quyết định về trường hợp "Ảnh chế 2 cái nút", Meta phải đảm bảo rằng những người kiểm duyệt có đủ nguồn lực và sự hỗ trợ để đánh giá đúng cách bối cảnh liên quan. Để bảo vệ các giá trị "Bày tỏ ý kiến" và "Phẩm giá" cho người dùng, đặc biệt là những người thuộc cộng đồng yếu thế, người kiểm duyệt cần có khả năng phân biệt trường hợp được phép và trường hợp không được phép sử dụng từ ngữ phỉ báng.

Vì 2 giá trị nêu trên của cộng đồng yếu thế có mức độ rủi ro lớn trên các nền tảng mạng xã hội nên những nền tảng này phải đề cao trách nhiệm bảo vệ đối tượng đó. Trong quyết định về trường hợp"Thắt lưng wampum", Ủy ban đề xuất Meta đánh giá độ chính xác của việc áp dụng nguyên tắc cho phép theo chính sách về Ngôn từ gây thù ghét. Nhằm cải thiện độ chính xác, Meta có thể đào tạo để người kiểm duyệt biết cách xác định nội dung liên quan đến cộng đồng bị phân biệt đối xử và hướng dẫn họ đánh giá kỹ càng xem có nên áp dụng ngoại lệ liên quan đến chính sách về Ngôn từ gây thù ghét hay không. Việc đánh giá nội dung – cùng với các dấu hiệu làm rõ thêm bối cảnh – phải là yếu tố tiên quyết khi áp dụng những ngoại lệ này.

Về giá trị "An toàn", Ủy ban cũng lưu ý tầm quan trọng cụ thể của cả không gian trực tuyến an toàn lẫn quy trình kiểm duyệt kỹ càng đối với các cộng đồng yếu thế và bị đe dọa. Những người nói tiếng Ả Rập thuộc cộng đồng LGBTQIA+, đặc biệt là ở khu vực Trung Đông và Bắc Phi (MENA) sẽ gặp mối nguy hiểm ở mức độ nhất định khi công khai thể hiện bản thân trên mạng. Meta phải cân bằng giữa nhu cầu cung cấp môi trường hỗ trợ cho quyền biểu đạt này với việc đảm bảo rằng mình không kiểm duyệt quá mức và khiến những người đang chịu sự kiểm duyệt cũng như áp bức phải im lặng. Mặc dù Ủy ban thấy được sự phức tạp của quy trình kiểm duyệt trong khía cạnh này, đặc biệt là khi áp dụng trên diện rộng, nhưng các nền tảng phải đầu tư nguồn lực cần thiết để tiến hành hoạt động đó đúng cách.

8.3 Sự tuân thủ các trách nhiệm của Meta về nhân quyền

Ủy ban kết luận rằng quyết định gỡ nội dung mà Meta đưa ra ban đầu không phù hợp với trách nhiệm của Meta về nhân quyền trong vai trò doanh nghiệp. Chính Meta đã cam kết tôn trọng các quyền con người theo Nguyên tắc chỉ đạo của Liên Hiệp Quốc về kinh doanh và nhân quyền (UNGP). Chính sách của công ty về nhân quyền dành cho Facebook nêu rằng cam kết này bao gồm cả Công ước quốc tế về quyền dân sự và chính trị (ICCPR).

1. Quyền tự do biểu đạt (Điều 19 trong ICCPR)

Điều 19 trong ICCPR đưa ra mức bảo vệ bao quát về quyền biểu đạt, bao gồm cả nội dung thảo luận về nhân quyền và nội dung biểu đạt có thể bị xem là "xúc phạm sâu sắc" (đoạn 11 của Chú giải chung số 34). Quyền tự do biểu đạt được đảm bảo cho tất cả mọi người mà không có sự phân biệt đối xử về "giới" hoặc "trạng thái khác" (đoạn 1 của Điều 2 trong ICCPR), bao gồm cả thiên hướng tính dục và bản dạng giới (vụ Toonen kiện Úc (năm 1992); (đoạn 7 của A/HRC/19/41).

Bài viết này liên quan đến vấn đề xã hội quan trọng về tình trạng phân biệt đối xử đối với những người thuộc cộng đồng LGBTQIA+. Cao ủy Liên Hiệp Quốc về Nhân quyền nhận thấy có mối quan ngại liên quan đến các biện pháp hạn chế quyền tự do biểu đạt xuất phát từ các giới hạn mang tính phân biệt đối xử đối với hoạt động ủng hộ quyền của cộng đồng LGBTQIA+ (đoạn 65 của A/HRC/19/41).

Điều 19 yêu cầu rằng trong trường hợp nhà nước áp đặt các biện pháp hạn chế quyền biểu đạt thì các biện pháp đó phải đáp ứng những yêu cầu về tính hợp pháp, mục đích chính đáng, tính cần thiết và tương xứng (đoạn 3, Điều 19 trong ICCPR). Căn cứ vào khung UNGP, Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về quyền tự do biểu đạt và bày tỏ ý kiến đã kêu gọi các công ty mạng xã hội phải đảm bảo xây dựng quy tắc nội dung tuân theo các yêu cầu có tại đoạn 3 của Điều 19 trong ICCPR (đoạn 45 và 70 của A/HRC/38/35 ).

I. Tính hợp pháp (sự rõ ràng và dễ hiểu của các quy tắc)

Yêu cầu về tính hợp pháp quy định rằng mọi biện pháp hạn chế quyền tự do biểu đạt đều phải dễ tiếp cận và đủ rõ ràng để chỉ dẫn cho mọi người về những gì được phép và không được phép.

Trong các trường hợp "Triệu chứng ung thư vú và ảnh khỏa thân" (Đề xuất số 9 của 2020-004-IG-UA), "Lệnh biệt giam Ocalan" (Đề xuất số 10 của 2021-006-IG-UA) và Ý kiến tư vấn về chính sách liên quan đến việc chia sẻ thông tin cư trú riêng tư (Đề xuất số 9), Ủy ban đã đề xuất Meta trình bày rõ với người dùng Instagram rằng Tiêu chuẩn cộng đồng của Facebook áp dụng cho Instagram giống như cách công ty áp dụng cho Facebook, kèm theo một số ngoại lệ. Ở Ý kiến tư vấn về chính sách, Ủy ban đề xuất Meta hoàn tất việc này trong vòng 90 ngày. Ủy ban nhận được phản hồi của Meta đối với Ý kiến tư vấn về chính sách rằng mặc dù sẽ triển khai đầy đủ đề xuất nêu trên, nhưng Meta vẫn đang xây dựng Nguyên tắc cộng đồng của Instagram sao cho toàn diện hơn để làm rõ mối quan hệ của tài liệu đó với Tiêu chuẩn cộng đồng của Facebook và không thể cam kết thực hiện theo thời hạn 90 ngày. Sau khi nhắc lại đề xuất này nhiều lần, Ủy ban tin rằng Meta đã có đủ thời gian để thay đổi. Mối quan hệ không rõ ràng giữa Nguyên tắc cộng đồng của Instagram và Tiêu chuẩn cộng đồng của Facebook là nguyên nhân khiến người dùng các nền tảng của Meta liên tục thấy khó hiểu. Hiện tại, mặc dù Nguyên tắc cộng đồng của Instagram có chứa liên kết đến Tiêu chuẩn cộng đồng của Facebook về Ngôn từ gây thù ghét, nhưng người dùng chưa rõ liệu toàn bộ Tiêu chuẩn cộng đồng của Facebook về Ngôn từ gây thù ghét (bao gồm cả quy định cấm từ ngữ phỉ báng và ngoại lệ liên quan) có áp dụng cho Instagram hay không. Theo Ủy ban, ưu tiên hàng đầu là cập nhật kịp thời và toàn diện Nguyên tắc cộng đồng của Instagram.

Về việc xây dựng danh sách từ ngữ phỉ báng, Ủy ban nhắc lại quan điểm đã đưa ra trong trường hợp "Từ ngữ phỉ báng tại Nam Phi" (2021-011-FB-UA) rằng Meta cần minh bạch hơn về các quy trình và tiêu chí xây dựng danh sách. Trong trường hợp này, Meta giải thích rằng công ty tạo danh sách từ ngữ phỉ báng cho từng thị trường đã xác định dựa trên "hoạt động phân tích và thẩm xét của đối tác nội bộ có liên quan, chẳng hạn như các đội ngũ phụ trách quy trình, thị trường và chính sách nội dung". Meta còn tuyên bố rằng các chuyên gia thị trường của công ty kiểm tra danh sách từ ngữ phỉ báng hàng năm, đánh giá mỗi từ về mặt chất và lượng, phân biệt "những từ ngữ vốn mang tính xúc phạm, ngay cả khi chỉ đứng một mình, với những từ ngữ vốn không mang tính xúc phạm". Ủy ban không rõ khi nào cuộc đánh giá hàng năm đó diễn ra, nhưng sau khi Ủy ban chọn trường hợp này, Meta đã kiểm tra việc sử dụng từ "z***l". Kết quả là từ "z***l" đã bị gỡ khỏi danh sách từ ngữ phỉ báng bằng tiếng "Ả Rập" nhưng vẫn còn trong danh sách từ ngữ phỉ báng tại "thị trường Maghreb". Ủy ban không biết liệu lần kiểm tra nêu trên có thuộc quy trình thông thường không hay Meta chỉ đánh giá đột xuất do Ủy ban chọn trường hợp này. Nói rộng ra thì Ủy ban không rõ cuộc đánh giá về mặt chất và lượng hàng năm gồm những gì.

Người dùng không biết thông tin về các quy trình và tiêu chí xây dựng danh sách từ ngữ phỉ báng cũng như xác định thị trường, đặc biệt là về cách phân biệt thị trường theo ngôn ngữ và địa lý. Do thiếu thông tin này, có khả năng người dùng sẽ gặp khó khăn khi đánh giá từ ngữ nào có thể bị xem là phỉ báng, nếu chỉ dựa trên định nghĩa về loại từ ngữ đó trong chính sách về Ngôn từ gây thù ghét với những khái niệm chủ quan như vốn mang tính xúc phạm và tính chất lăng mạ (đoạn 46 củaA/74/486; xem thêm đoạn 26 của A/HRC/38/35).

Về cách thực thi danh sách từ ngữ phỉ báng, Meta tuyên bố trong trường hợp "Từ ngữ phỉ báng tại Nam Phi" (2021-011-FB-UA) rằng "quy tắc cấm từ ngữ phỉ báng áp dụng trên toàn cầu, nhưng việc xác định từ ngữ phỉ báng là theo từng thị trường". Meta giải thích rằng "[n]ếu một từ xuất hiện trong danh sách từ ngữ phỉ báng dành riêng cho một thị trường, chính sách ngôn từ gây thù ghét cấm việc sử dụng từ này tại thị trường đó". Phần giải thích của Meta khiến mọi người khó hiểu liệu biện pháp thực thi của công ty, nếu áp dụng trên phạm vi toàn cầu, có đồng nghĩa với việc từ ngữ phỉ báng đã xác định theo thị trường cũng bị cấm trên toàn cầu hay không. Meta giải thích rằng công ty định nghĩa thị trường là "một tập hợp gồm (các) quốc gia và (các) ngôn ngữ/phương ngữ", "sự phân chia giữa [các] thị trường… chủ yếu dựa trên một tập hợp gồm ngôn ngữ/phương ngữ và quốc gia có nội dung". Meta xác định người xét duyệt nội dung "cho thị trường dựa trên khả năng ngôn ngữ, cũng như kiến thức văn hóa và thị trường". Theo Meta, nội dung này liên quan đến các thị trường Ả Rập và Maghreb trong danh sách từ ngữ phỉ báng nên đã được chuyển đến 2 thị trường đó "dựa trên một tập hợp gồm nhiều tín hiệu, chẳng hạn như vị trí, ngôn ngữ và phương ngữ mà Meta phát hiện thấy trong nội dung, loại nội dung và loại báo cáo". Ủy ban không rõ cách Meta phối hợp nhiều tín hiệu với nhau để xác định thị trường liên quan đến nội dung và liệu nội dung chứa từ ngữ phỉ báng tại một thị trường nhất định chỉ bị gỡ nếu liên quan đến thị trường đó hay sẽ bị gỡ trên toàn cầu. Bản thân Tiêu chuẩn cộng đồng không giải thích quy trình này.

Meta cần giải thích toàn diện về cách thực thi quy định đối với từ ngữ phỉ báng trên nền tảng. Có nhiều khía cạnh không rõ ràng trong chính sách hiện tại, bao gồm cả việc liệu từ ngữ phỉ báng đã xác định cho khu vực địa lý cụ thể chỉ bị gỡ khỏi nền tảng khi có người đăng/xem từ đó trong khu vực địa lý liên quan hay sẽ bị gỡ bất kể nơi đăng/xem. Ngoài ra, Meta cần giải thích cách công ty xử lý những từ ngữ bị xem là phỉ báng trong một số bối cảnh nhưng lại mang nghĩa hoàn toàn khác (mà không vi phạm bất kỳ chính sách nào của Meta) trong bối cảnh khác.

Cấu trúc của Tiêu chuẩn cộng đồng về Ngôn từ gây thù ghét cũng có thể gây khó hiểu. Mặc dù bên dưới tiêu đề của mục ngôn từ gây thù ghét cấp độ 3 có trình bày quy định cấm từ ngữ phỉ báng, nhưng Ủy ban không rõ liệu quy định này có thuộc cấp độ 3 hay không vì từ ngữ phỉ báng không nhất thiết nhắm vào những người bị cô lập hoặc tẩy chay mà đây lại là trọng tâm của phần còn lại trong cấp độ đó.

II.Mục đích chính đáng

Mọi biện pháp hạn chế quyền biểu đạt đều phải phục vụ cho một trong những mục đích chính đáng nêu trong ICCPR, bao gồm cả "quyền của người khác". Chính sách có liên quan trong trường hợp này hướng đến mục đích chính đáng là bảo vệ quyền bình đẳng của người khác (đoạn 28 của Chú giải chung số 34), bảo vệ trước hành vi bạo lực và phân biệt đối xử dựa trên thiên hướng tính dục và bản dạng giới (đoạn 1 của Điều 2, Điều 26 trong ICCPR; Phán quyết của Ủy ban Nhân quyền trong vụ Toonen kiện Úc (năm 1992); Nghị quyết 32/2 do Hội đồng Nhân quyền của Liên Hiệp Quốc ban hành về việc bảo vệ trước hành vi bạo lực và phân biệt đối xử dựa trên thiên hướng tính dục và bản dạng giới).

III. Tính cần thiết và tương xứng

Nguyên tắc về tính cần thiết và tương xứng quy định rằng mọi biện pháp hạn chế quyền tự do biểu đạt "phải phù hợp để thực hiện chức năng bảo vệ; phải là công cụ ít xâm phạm nhất trong số những công cụ có thể thực hiện chức năng bảo vệ; [cũng như] phải tương xứng với lợi ích cần được bảo vệ" (đoạn 34 của Chú giải chung số 34).

Việc gỡ nội dung trong trường hợp này là một sai sót rõ ràng và không cần thiết, không phù hợp với ngoại lệ trong chính sách về Ngôn từ gây thù ghét của Meta. Đây cũng không phải là công cụ ít xâm phạm nhất để đạt được mục đích chính đáng vì sau mỗi lần xem xét rồi gỡ, Meta đều áp dụng biện pháp này với toàn bộ thẻ quay vòng chứa 10 ảnh khi chỉ 1 ảnh bị cho là vi phạm chính sách. Ngay cả khi thẻ quay vòng có chứa 1 ảnh hiển thị từ ngữ phỉ báng không được phép và không thuộc ngoại lệ, việc gỡ toàn bộ thẻ quay vòng sẽ không phải là cách giải quyết tương xứng.

Meta giải thích với Ủy ban rằng "bài viết sẽ bị xem là vi phạm khi có bất kỳ ảnh nào vi phạm Tiêu chuẩn cộng đồng" và "[k]hông giống như Facebook, Meta không thể gỡ 1 ảnh duy nhất khỏi 1 bài viết gồm nhiều ảnh trên Instagram". Meta cho biết đang dự định cập nhật công cụ xét duyệt nội dung để người xét duyệt có thể gỡ riêng ảnh vi phạm trong thẻ quay vòng, nhưng đây không phải là ưu tiên của công ty. Theo Ủy ban, phần giải thích này chưa rõ ràng và việc không ưu tiên cập nhật có thể dẫn đến tình trạng thực thi quá mức mang tính hệ thống khi Meta gỡ toàn bộ thẻ quay vòng dù không phải tất cả các phần trong đó đều bị xem là vi phạm. Ngoài ra, Ủy ban lưu ý rằng khi người dùng đăng cùng một loạt ảnh lên Facebook và Instagram, việc xử lý loại nội dung này trên 2 nền tảng theo những cách khác nhau dẫn đến kết quả không nhất quán và không hợp lý, bất kể mọi sự khác biệt có ý nghĩa về chính sách: nếu 1 ảnh vi phạm, toàn bộ thẻ quay vòng trên Instagram sẽ bị gỡ, nhưng trên Facebook thì không.

2.Không phân biệt đối xử

Do tầm quan trọng của việc chuyển hóa từ ngữ xúc phạm những người thuộc cộng đồng LGBTQIA+ nhằm chống lại hành vi phân biệt đối xử, Ủy ban mong đợi Meta sẽ đặc biệt thận trọng để tránh khả năng gỡ nhầm nội dung trong trường hợp này, cũng như nội dung tương tự trên Facebook và Instagram. Trong quyết định về trường hợp "Thắt lưng wampum" (2021-012-FB-UA) liên quan đến nội dung biểu đạt mang tính nghệ thuật của Người bản địa, Ủy ban lưu ý rằng nếu chỉ xét tổng thể thì sẽ không đánh giá được hiệu quả của Meta khi công ty thực thi chính sách của Facebook về Ngôn từ gây thù ghét mà phải tính đến cả tác động đối với các nhóm yếu thế nhất định. Theo UNGP, "doanh nghiệp kinh doanh cần đặc biệt chú ý đến bất kỳ tác động cụ thể nào về nhân quyền đối với những cá nhân thuộc nhóm hoặc cộng đồng có thể đối mặt nhiều nguy cơ bị tổn thương hoặc rơi vào thế yếu" (các Nguyên tắc 18 và 20 trong UNGP). Đối với người thuộc cộng đồng LGBTQIA+ ở những quốc gia mà họ sẽ bị phạt khi thể hiện bản thân, mạng xã hội thường là một trong các phương tiện duy nhất để họ vẫn có thể tự do làm vậy. Điều này càng đúng với Instagram vì Nguyên tắc cộng đồng của nền tảng này cho phép người dùng không sử dụng tên thật. Ủy ban nhận thấy rằng Tiêu chuẩn cộng đồng của Facebook không mang lại các quyền tự do tương tự cho người dùng. Meta phải chứng minh rằng công ty đã thẩm tra tính nhân quyền để đảm bảo các hệ thống đang hoạt động công bằng và không góp phần gây ra tình trạng phân biệt đối xử (Nguyên tắc 17 trong UNGP). Ủy ban lưu ý rằng Meta phải thường xuyên đánh giá độ chính xác của hệ thống thực thi trong việc xử lý ngôn từ gây thù ghét (quyết định về trường hợp "Thắt lưng wampum"). Tuy nhiên, những cuộc đánh giá này không đo lường độ chính xác cụ thể về khả năng của Meta trong việc phân biệt ngôn từ gây thù ghét không được phép với nội dung được phép nhằm chuyển hóa từ ngữ xúc phạm.

Sai sót trong trường hợp này cho thấy hướng dẫn của Meta mà người kiểm duyệt dùng để đánh giá những phần nhắc đến các từ ngữ xúc phạm có thể chưa đầy đủ. Ủy ban quan ngại rằng người xét duyệt có thể thiếu nguồn lực về khả năng hoặc đào tạo để ngăn chặn loại sai sót xảy ra trong trường hợp này, nhất là khi liên quan đến nội dung được cho phép vì là ngoại lệ của chính sách. Trong trường hợp này, Meta trình bày với Ủy ban rằng Câu hỏi đã biết và Tiêu chuẩn triển khai nội bộ chỉ có phiên bản tiếng Anh để "đảm bảo việc chuẩn hóa quy trình thực thi trên toàn cầu" đối với chính sách của công ty và "tất cả những người kiểm duyệt nội dung đều thông thạo tiếng Anh". Trong quyết định về trường hợp "Bot phát hiện nội dung tại Myanmar" (2021-007-FB-UA), Ủy ban đề xuất Meta đảm bảo rằng Tiêu chuẩn triển khai nội bộ của công ty có phiên bản bằng ngôn ngữ mà người kiểm duyệt dùng để xét duyệt nội dung. Meta không có thêm hành động nào đối với đề xuất này mà chỉ phản hồi tương tự rằng những người kiểm duyệt nội dung đều thông thạo tiếng Anh. Ủy ban nhận thấy rằng việc cung cấp cho người xét duyệt hướng dẫn bằng tiếng Anh về cách kiểm duyệt nội dung bằng các ngôn ngữ không phải tiếng Anh vốn đã là một thách thức. Tiêu chuẩn triển khai nội bộ và Câu hỏi đã biết thường dựa trên cấu trúc tiếng Anh – Mỹ có thể không áp dụng cho các ngôn ngữ khác, chẳng hạn như tiếng Ả Rập.

Trong quyết định về trường hợp "Thắt lưng wampum (Đề xuất số 3 của 2021-012-FB-UA), Ủy ban đề xuất Meta đánh giá độ chính xác của các ngoại lệ liên quan đến chính sách về Ngôn từ gây thù ghét, bao gồm cả nội dung biểu đạt về hành vi xâm phạm nhân quyền (ví dụ: nâng cao nhận thức, lên án, tự nói về mình, truyền sức mạnh tinh thần), cũng như chia sẻ kết quả đánh giá, bao gồm cả việc công ty sẽ cải tiến hoạt động thực thi và xây dựng chính sách dựa trên những kết quả này như thế nào. Ủy ban đề xuất như vậy vì biết rằng chi phí phải bỏ ra do tình trạng gỡ quá mức nội dung biểu đạt về hành vi xâm phạm nhân quyền là đặc biệt lớn. Ủy ban nhận thấy Meta quan ngại về tính khả thi của đề xuất dành cho hoạt động đánh giá khi (a) thiếu các hạng mục cụ thể về ngoại lệ trong chính sách của công ty đối với những khía cạnh như xâm phạm nhân quyền và (b) thiếu mẫu nội dung dễ dàng xác định thuộc ngoại lệ liên quan đến Ngôn từ gây thù ghét. Ủy ban tin rằng Meta có thể vượt qua các thách thức này nếu công ty tập trung phân tích ngoại lệ hiện có liên quan đến Ngôn từ gây thù ghét và ưu tiên xác định mẫu nội dung. Ủy ban khuyến khích Meta cam kết triển khai đề xuất trong trường hợp "Thắt lưng wampum" (2021-012-FB-UA) và hoan nghênh nếu Meta có thông tin mới trong báo cáo hàng quý tiếp theo.

9. Quyết định của Ủy ban Giám sát

Ủy ban Giám sát hủy bỏ quyết định gỡ nội dung mà Meta đưa ra ban đầu.

10. Nội dung tư vấn về chính sách

Thực thi

1. Meta cần dịch Tiêu chuẩn triển khai nội bộ và Câu hỏi đã biết sang tiếng Ả Rập chuẩn hiện đại. Như vậy, người kiểm duyệt có thể đánh giá chuẩn xác hơn xem khi nào nên áp dụng ngoại lệ cho nội dung chứa từ ngữ phỉ báng, từ đó giảm tình trạng thực thi quá mức ở các khu vực nói tiếng Ả Rập. Ủy ban nhận thấy rằng Meta chưa có thêm hành động nào theo đề xuất trong trường hợp "Bot phát hiện nội dung tại Myanmar" (2021-007-FB-UA), đó là đảm bảo rằng Tiêu chuẩn triển khai nội bộ của công ty có phiên bản bằng ngôn ngữ mà người kiểm duyệt dùng để xét duyệt nội dung. Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta thông báo cho Ủy ban rằng công ty đã hoàn tất bản dịch sang tiếng Ả Rập chuẩn hiện đại.

Tính minh bạch

2. Meta cần đăng phần giải thích rõ ràng về cách công ty tạo danh sách từ ngữ phỉ báng theo thị trường cụ thể, trong đó nêu các quy trình và tiêu chí để xác định những từ ngữ phỉ báng và quốc gia thuộc từng danh sách dành cho thị trường nhất định. Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta đăng thông tin liên quan lên Trung tâm minh bạch.

3. Meta cần đăng phần giải thích rõ ràng về cách thực thi danh sách từ ngữ phỉ báng theo thị trường cụ thể, trong đó nêu các quy trình và tiêu chí để xác định chính xác trường hợp và phạm vi thực thi quy định cấm từ ngữ phỉ báng, cho dù là đối với bài viết có nguồn gốc địa lý tại khu vực thuộc danh sách, bên ngoài nhưng liên quan đến khu vực thuộc danh sách và/hoặc liên quan đến tất cả người dùng trong khu vực thuộc danh sách, bất kể nguồn gốc địa lý của bài viết. Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta đăng thông tin liên quan lên Trung tâm minh bạch của công ty.

4. Meta cần đăng phần giải thích rõ ràng về cách công ty kiểm tra danh sách từ ngữ phỉ báng theo thị trường cụ thể, trong đó nêu các quy trình và tiêu chí để gỡ hoặc giữ lại những từ ngữ này ở danh sách của Meta dành cho thị trường nhất định. Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta đăng thông tin liên quan lên Trung tâm minh bạch của công ty.

*Lưu ý về quy trình:

Quyết định của Ủy ban Giám sát do ban hội thẩm gồm 5 Thành viên soạn thảo và được đa số thành viên trong Ủy ban thông qua. Quyết định của Ủy ban không nhất thiết đại diện cho quan điểm cá nhân của tất cả các Thành viên.

Ủy ban đã ủy quyền cho tổ chức nghiên cứu độc lập đưa ra quyết định cuối cùng cho trường hợp này. Đây là tổ chức nghiên cứu độc lập đặt trụ sở tại Đại học Gothenburg và có đội ngũ bao gồm hơn 50 nhà khoa học xã hội ở 6 châu lục, cũng như hơn 3.200 chuyên gia nhà nước trên khắp thế giới. Ủy ban cũng nhận được sự hỗ trợ của Duco Advisors – một công ty tư vấn chuyên về sự giao thoa giữa các lĩnh vực địa chính trị, niềm tin, sự an toàn và công nghệ. Các chuyên gia của công ty Lionbridge Technologies, LLC thành thạo hơn 350 ngôn ngữ và làm việc tại 5.000 thành phố trên khắp thế giới đã cung cấp kiến thức chuyên môn về ngôn ngữ.

العودة إلى قرارات الحالة والآراء الاستشارية المتعلقة بالسياسة