Dược phẩm tại Sri Lanka

Quyết định này cũng có phiên bản tiếng Sinhala và tiếng Tamil.

මෙම තීරණය සිංහල භාෂාවෙන් කියවීමට මෙතන ක්ලික් කරන්න.

இந்த முடிவைத் தமிழில் படிக்க இங்கே கிளிக் செய்யவும்.

Tóm tắt trường hợp

Ủy ban Giám sát tán thành quyết định của Meta, đó là để lại một bài viết trên Facebook kêu gọi quyên góp dược phẩm cho Sri Lanka khi quốc gia này đang gặp khủng hoảng tài chính. Tuy nhiên, Ủy ban nhận thấy rằng các trường hợp miễn trừ bí mật, tùy ý liên quan đến chính sách là không phù hợp với trách nhiệm của Meta về nhân quyền, đồng thời đưa ra các đề xuất để nâng cao tính minh bạch và nhất quán xoay quanh nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách". Dựa trên nguyên tắc này, nội dung có thể hiển thị khi cách hiểu cứng nhắc về chính sách dẫn đến kết quả trái ngược với ý định của chính sách đó.

Giới thiệu về trường hợp

Vào tháng 04/2022, có người đã đăng hình ảnh lên trang Facebook của một công đoàn y tế ở Sri Lanka nhằm kêu gọi mọi người quyên góp thuốc và sản phẩm y tế cho quốc gia này, đồng thời cung cấp liên kết để quyên góp.

Tại thời điểm đó, do đang gặp khủng hoảng nghiêm trọng về tài chính và chính trị nên Sri Lanka đã cạn kiệt nguồn dự trữ ngoại tệ. Vì vậy, Sri Lanka – nơi có 85% số vật tư y tế là hàng nhập khẩu – không có kinh phí để nhập khẩu thuốc. Nhiều bác sĩ cho biết các bệnh viện đã hết thuốc men cũng như vật tư thiết yếu và lo sợ rằng một thảm họa y tế sắp xảy ra.

Những đội ngũ của Meta chịu trách nhiệm giám sát rủi ro khi Sri Lanka đang gặp khủng hoảng đã xác định thấy nội dung trong trường hợp này. Công ty nhận thấy rằng bài viết vi phạm Tiêu chuẩn cộng đồng về Hàng hóa và dịch vụ bị hạn chế. Tiêu chuẩn này cấm nội dung kêu gọi cung cấp dược phẩm, nhưng áp dụng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" trên diện rộng.

Dựa trên nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách", nội dung có thể hiển thị khi lý do xây dựng chính sách và giá trị của Meta đòi hỏi một kết quả khác với cách hiểu cứng nhắc về quy tắc. Nguyên tắc cho phép trên diện rộng áp dụng với mọi loại nội dung, thay vì chỉ các bài viết riêng lẻ. Lý do xây dựng chính sách về Hàng hóa và dịch vụ bị hạn chế đề cập đến việc "thúc đẩy sự an toàn". Meta đã chuyển trường hợp này cho Ủy ban.

Kết luận chính

Ủy ban Giám sát nhận thấy rằng bài viết này vi phạm Tiêu chuẩn cộng đồng về Hàng hóa và dịch vụ bị hạn chế. Tuy nhiên, Ủy ban nhận thấy rằng việc áp dụng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" trên diện rộng để nội dung này và các nội dung tương tự có thể hiển thị là hành động thích đáng và phù hợp với trách nhiệm về nhân quyền cũng như giá trị của Meta.

Trong bối cảnh khủng hoảng ở Sri Lanka, khi sức khỏe và sự an toàn của mọi người bị đe dọa nghiêm trọng, nguyên tắc này hướng đến mục tiêu của Tiêu chuẩn cộng đồng là "thúc đẩy sự an toàn" và quyền được bảo đảm sức khỏe của con người. Mặc dù rủi ro có thể sẽ phát sinh khi cho phép quyên góp thuốc, nhưng nhu cầu cấp thiết ở Sri Lanka là cơ sở chính đáng cho hành động của Meta.

Tuy nhiên, Ủy ban quan ngại khi Meta trình bày rằng công ty "có thể sẽ" áp dụng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" với nội dung được đăng bằng tiếng Sinhala bên ngoài Sri Lanka như tại thị trường Sri Lanka. Meta cần làm rõ về trường hợp áp dụng nguyên tắc này. Ngoài ra, công ty cần đảm bảo rằng nguyên tắc cho phép trên diện rộng nhạy bén với sự đa dạng về dân tộc và ngôn ngữ của những người có thể sẽ chịu tác động của nguyên tắc này, nhằm tránh việc vô tình phân biệt đối xử. Sri Lanka có 2 ngôn ngữ chính thức là Sinhala và Tamil, theo đó các nhóm thiểu số Tamil và Hồi giáo thường dùng tiếng Tamil.

Ủy ban cũng nhận thấy rằng nhằm làm tròn trách nhiệm về nhân quyền của công ty, Meta cần hành động để giúp người dùng hiểu rõ hơn về nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" và đảm bảo áp dụng nhất quán nguyên tắc này.

Những người dùng báo cáo nội dung sẽ không nhận được thông báo khi Meta áp dụng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" với nội dung đó, cũng như không có cách nào để biết đến ngoại lệ. Tiêu chuẩn cộng đồng không đề cập đến nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" và Meta cũng chưa công bố thông tin về nguyên tắc này trong Trung tâm minh bạch như đã thực hiện với ngoại lệ do đáng đưa tin (một phần nhờ vào các đề xuất của Ủy ban). Các trường hợp miễn trừ bí mật, tùy ý liên quan đến chính sách của Meta là không phù hợp với trách nhiệm của Meta về nhân quyền.

Dường như không có tiêu chí điều chỉnh rõ ràng khi áp dụng và ngừng áp dụng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách". Ủy ban nhấn mạnh tầm quan trọng của các tiêu chí như vậy trong việc đảm bảo tính nhất quán khi Meta đưa ra quyết định, đồng thời đề xuất Meta công khai những tiêu chí đó. Ủy ban cũng nhận thấy rằng nếu thường xuyên áp dụng nguyên tắc cho phép để phục vụ cùng một mục đích, Meta phải đánh giá xem có cần một ngoại lệ độc lập cho chính sách liên quan hay không.

Quyết định của Ủy ban Giám sát

Ủy ban Giám sát tán thành quyết định của Meta, đó là để lại bài viết này trên Facebook.

Ủy ban cũng đề xuất Meta:

• Công bố thông tin về nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" trong Trung tâm minh bạch, bao gồm cả các tiêu chí là căn cứ để Meta quyết định có nên áp dụng nguyên tắc này trên diện rộng hay không.
• Giải thích trong Tiêu chuẩn cộng đồng rằng nguyên tắc cho phép có thể sẽ được áp dụng khi lý do xây dựng chính sách và giá trị của Meta đòi hỏi một kết quả khác với cách hiểu cứng nhắc về quy tắc. Phần giải thích này cần có mối liên hệ với thông tin về nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" trong Trung tâm minh bạch.
• Thông báo cho người dùng khi áp dụng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" với nội dung mà họ báo cáo.
• Chia sẻ công khai dữ liệu tổng hợp trong Trung tâm minh bạch về các trường hợp đã áp dụng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách", bao gồm cả thông tin về số lượng trường hợp cũng như khu vực và ngôn ngữ bị ảnh hưởng.

* Phần tóm tắt trường hợp trình bày sơ lược về trường hợp và không có giá trị tiền lệ.

Toàn bộ quyết định cuối cùng

1. Tóm tắt quyết định

Ủy ban tán thành quyết định của Meta, đó là để lại một bài viết trên Facebook kêu gọi quyên góp dược phẩm ở Sri Lanka. Mặc dù vi phạm Tiêu chuẩn cộng đồng của Meta về Hàng hóa và dịch vụ bị hạn chế, nhưng nội dung đó vẫn hiển thị trên Facebook do Meta đã áp dụng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" trên diện rộng. Nguyên tắc này cho phép hiển thị nội dung tìm cách quyên góp, tặng hoặc kêu gọi cung cấp dược phẩm ở Sri Lanka trong khoảng thời gian từ ngày 27/04/2022 đến ngày 10/11/2022. Ủy ban nhận thấy rằng đây là nguyên tắc phù hợp với các cuộc khủng hoảng nghiêm trọng và ngày càng tồi tệ về chính trị, kinh tế cũng như chăm sóc sức khỏe ở Sri Lanka. Tuy nhiên, Ủy ban kêu gọi Meta cung cấp thêm thông tin để người dùng nắm được cách áp dụng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách", đặc biệt là trong thời kỳ khủng hoảng.

2. Mô tả và dữ kiện về trường hợp

Vào tháng 04/2022, một người dùng Facebook đã đăng hình ảnh lên trang Facebook của một công đoàn y tế ở Sri Lanka. Hình ảnh này hiển thị nút "donate" (quyên góp) cùng chú thích bằng tiếng Anh cho biết mọi người hiện có thể nhấp vào liên kết kèm theo để quyên góp thuốc và sản phẩm y tế cho Sri Lanka. Liên kết trong chú thích dẫn đến một trang trên trang web bên ngoài của công đoàn, theo đó mô tả cuộc khủng hoảng ở Sri Lanka trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe và nêu rằng cần mọi người quyên góp dược phẩm để hỗ trợ hệ thống chăm sóc sức khỏe. Trang web này còn cung cấp hướng dẫn cho người quyên góp, bao gồm cả cách thu thập: 1) thư của người nhận thuốc quyên góp; 2) hóa đơn thương mại ghi rõ loại, số lượng và giá trị thuốc; 3) hình quét nhãn thuốc. Bài viết này đã thu hút được hơn 80.000 lượt xem, gần 1.000 lượt chia sẻ và không bị ai báo cáo.

Tại thời điểm nội dung được đăng, do đang gặp khủng hoảng nghiêm trọng về tài chính nên Sri Lanka đã cạn kiệt nguồn dự trữ ngoại tệ. Nhiều người Sri Lanka đã tham gia các cuộc biểu tình chống lại những thành viên chính phủ góp phần gây ra khủng hoảng kinh tế cho quốc gia này. Vào tháng 06/2022, theo báo cáo của Liên Hiệp Quốc, khoảng 3/4 dân số đã giảm lượng thức ăn tiêu thụ do tình trạng thiếu lương thực trầm trọng ở Sri Lanka. 85% số vật tư y tế của Sri Lanka được nhập khẩu từ các quốc gia khác, nhất là từ Ấn Độ. Khi gặp khủng hoảng về tiền tệ, Sri Lanka không còn kinh phí để nhập khẩu những loại thuốc này. Vào tháng 04/2022, nhiều bác sĩ trên khắp Sri Lanka cho biết các bệnh viện đã hết thuốc men cũng như vật tư thiết yếu và lo sợ rằng một thảm họa y tế sắp xảy ra. Các thủ thuật y khoa thông thường đã bị hủy và nhiều bác sĩ lo sợ rằng tỷ lệ tử vong sẽ tăng theo cấp số nhân. Vào tháng 09/2022, cùng với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ở Sri Lanka, Chương trình Phát triển của Liên Hiệp Quốc (UNDP) tại đây đã đứng ra trợ giúp bằng cách mua và cung cấp những loại thuốc quan trọng, thiết yếu cũng như vật tư y tế cho quốc gia này, nhờ có sự hỗ trợ về tài chính từ Quỹ Ứng phó Khẩn cấp Trung ương CERF (Central Emergency Response Fund) của Liên Hiệp Quốc.

Đội ngũ Vận hành trên toàn cầu của Meta đã xác định thấy nội dung có vấn đề trong trường hợp này khi tiến hành hoạt động giám sát rủi ro liên quan đến cuộc khủng hoảng đang diễn ra ở Sri Lanka. Công ty nêu rằng hình thức giám sát này thường được tiến hành trong các sự kiện có rủi ro cao, theo ý kiến chuyên môn và đánh giá của đội ngũ nêu trên về các tình huống bên ngoài nền tảng. Sau 2 lần chuyển đi xem xét thêm, Meta đã gửi nội dung trong trường hợp này đến đội ngũ Chính sách nội dung.

Meta áp dụng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" trên diện rộng trong thời gian giới hạn để bài viết này cũng như các nội dung khác tìm cách quyên góp, tặng hoặc kêu gọi cung cấp dược phẩm ở Sri Lanka có thể hiển thị. Meta đưa ra ngoại lệ theo "tinh thần của chính sách" khi việc áp dụng cứng nhắc Tiêu chuẩn cộng đồng liên quan sẽ dẫn đến kết quả không nhất quán với lý do xây dựng và mục tiêu của chính sách. Nguyên tắc cho phép trên diện rộng theo chính sách là nguyên tắc chung áp dụng với mọi nội dung đáp ứng những tiêu chí nhất định và chỉ có thể do các đội ngũ nội bộ của Meta đưa ra ở bước xem xét thêm. Sau đó, người xét duyệt trên diện rộng sẽ thực thi nguyên tắc này. Meta áp dụng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" vào ngày 27/04/2022, trong khoảng thời gian 2 tuần (có hiệu lực từ ngày 27/04/2022 đến ngày 10/05/2022). Công ty nhiều lần đưa ra nguyên tắc này sau khi xem xét lại và gia hạn định kỳ.

Kể từ ngày 10/11/2022, khi nguyên tắc cho phép hết hiệu lực, Meta đã xem xét lại mọi nội dung tìm cách quyên góp, tặng hoặc kêu gọi cung cấp dược phẩm ở Sri Lanka vi phạm chính sách về Hàng hóa và dịch vụ bị hạn chế, đồng thời thực thi chính sách này mà không áp dụng nguyên tắc cho phép.

Khi chuyển cho Ủy ban, Meta trình bày rằng trường hợp này khó giải quyết do liên quan đến việc cân bằng các giá trị đối lập là "An toàn" và "Bày tỏ ý kiến". Cũng theo Meta, đây là trường hợp quan trọng do xoay quanh cuộc khủng hoảng tài chính ở Sri Lanka khi có nguy cơ dẫn đến tình trạng tử vong vì thiếu thuốc điều trị mà có thể phòng ngừa được. Meta đã yêu cầu Ủy ban đánh giá cách công ty đưa ra nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" tại khu vực cụ thể, mang tính tạm thời đối với chính sách về Hàng hóa và dịch vụ bị hạn chế, nhất là trong các tình huống khủng hoảng hoặc xung đột.

3. Thẩm quyền và phạm vi hoạt động của Ủy ban Giám sát

Ủy ban có thẩm quyền xem xét các quyết định mà Meta gửi để yêu cầu làm vậy (Mục 1 của Điều 2 trong Điều lệ; Mục 2.1.1 của Điều 2 trong Quy chế). Ủy ban có thể yêu cầu Meta chuyển các quyết định cho mình.

Ủy ban có thể tán thành hoặc hủy bỏ quyết định của Meta (Mục 5 của Điều 3 trong Điều lệ) và công ty phải tuân theo quyết định của Ủy ban (Điều 4 trong Điều lệ). Meta cũng phải đánh giá tính khả thi của việc áp dụng quyết định từ Ủy ban cho nội dung giống hệt có bối cảnh tương tự (Điều 4 trong Điều lệ). Quyết định của Ủy ban có thể bao gồm nội dung tư vấn chính sách với các đề xuất tuy không mang tính ràng buộc nhưng Meta phải phản hồi (Mục 4 của Điều 3; Điều 4 trong Điều lệ). Nếu Meta cam kết hành động theo các đề xuất, Ủy ban sẽ giám sát quá trình công ty triển khai.

4. Nguồn căn cứ và hướng dẫn

Ở trường hợp này, Ủy ban phân tích dựa trên các tiêu chuẩn và tiền lệ sau đây:

I. Quyết định của Ủy ban Giám sát:

Dưới đây là các quyết định có liên quan nhất mà Ủy ban Giám sát từng đưa ra:

• "Khẩu hiệu biểu tình tại Iran" (2022-013-FB-UA): Trường hợp này liên quan đến cách nguyên tắc cho phép nội dung đáng đưa tin – một nguyên tắc cho phép khác theo chính sách của Meta đóng vai trò tối quan trọng – có thể sẽ được áp dụng trong thời kỳ khủng hoảng. Theo đề xuất của Ủy ban, Meta cần công khai thêm dữ liệu về các trường hợp đã áp dụng nguyên tắc cho phép nội dung đáng đưa tin và thông báo khi thực hiện nguyên tắc đó.
• "Cuộc biểu tình tại Colombia" (2021-010-FB-UA): Trường hợp này liên quan đến việc áp dụng nguyên tắc cho phép nội dung đáng đưa tin. Theo đề xuất của Ủy ban, Meta cần "thông báo cho tất cả những người dùng báo cáo nội dung rằng nguyên tắc cho phép nội dung đáng đưa tin đã được áp dụng với bài viết đó, khi nội dung bị đánh giá là vi phạm nhưng vẫn hiển thị trên nền tảng vì lý do phục vụ lợi ích cộng đồng. Thông báo này cần dẫn liên kết đến bài viết trong Trung tâm minh bạch giải thích nguyên tắc nêu trên".
• "Đình chỉ quyền sử dụng của cựu Tổng thống Trump" (2021-001-FB-FBR): Trường hợp này liên quan đến cách Meta ứng phó với các cuộc khủng hoảng và đưa ra ngoại lệ cho chính sách. Theo đề xuất của Ủy ban, Meta cần "xây dựng và công bố chính sách điều chỉnh cách công ty ứng phó với các cuộc khủng hoảng hoặc những tình huống mới mà các quy trình thông thường sẽ không ngăn chặn hay phòng tránh được tổn hại sắp xảy ra".

II. Chính sách nội dung của Meta:

Tiêu chuẩn cộng đồng về Hàng hóa và dịch vụ bị hạn chế

Theo Tiêu chuẩn cộng đồng về Hàng hóa và dịch vụ bị hạn chế, Meta "cấm các cá nhân, nhà sản xuất và nhà bán lẻ tìm cách mua, bán, tiến hành bốc thăm, tặng, chuyển giao hoặc trao đổi những hàng hóa và dịch vụ nhất định". Cụ thể là hành vi "tìm cách quyên góp hoặc tặng dược phẩm", cũng như kêu gọi "cung cấp dược phẩm, trừ trường hợp nội dung thảo luận về khả năng chi trả, tiếp cận hoặc hiệu quả của dược phẩm trong bối cảnh y tế". Lý do xây dựng chính sách cho Tiêu chuẩn cộng đồng này là thúc đẩy sự an toàn trong khi ngăn chặn hoạt động có khả năng gây hại. Theo mô tả của Tiêu chuẩn cộng đồng, "dược phẩm" là "thuốc theo toa hoặc phải do chuyên gia y tế quản lý".

Nguyên tắc cho phép theo tinh thần của chính sách

Meta có thể sẽ áp dụng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" với nội dung khi lý do xây dựng chính sách (phần văn bản giới thiệu từng Tiêu chuẩn cộng đồng) và giá trị của Meta đòi hỏi một kết quả khác với cách hiểu cứng nhắc về quy tắc (những quy tắc nêu ở mục "không được đăng" và trong danh sách nội dung bị cấm).

Trong trường hợp này, Meta đã áp dụng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" để nội dung tìm cách quyên góp, tặng hoặc kêu gọi cung cấp dược phẩm ở Sri Lanka có thể hiển thị. Cuộc khủng hoảng kinh tế và nhu cầu cấp thiết về thuốc men là lý do khiến công ty làm vậy. Khi trả lời Ủy ban, Meta trình bày rằng công ty áp dụng nguyên tắc cho phép với nội dung được đăng ở Sri Lanka và "cũng có thể là cả nội dung được đăng bằng tiếng Sinhala bên ngoài Sri Lanka" do khả năng "chuyển hướng theo thị trường" của công ty. Meta không đề cập đến việc áp dụng nguyên tắc cho phép bên ngoài Sri Lanka với nội dung được đăng bằng tiếng Tamil – một ngôn ngữ chính thức khác của quốc gia này.

Kết quả phân tích của Ủy ban cũng dựa trên giá trị "Bày tỏ ý kiến" (mà Meta mô tả là "quan trọng nhất") và giá trị "An toàn" của công ty.

III. Trách nhiệm của Meta về nhân quyền

Nguyên tắc chỉ đạo của Liên Hiệp Quốc về kinh doanh và nhân quyền (UNGP) (do Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc phê chuẩn vào năm 2011) thiết lập một khung tự nguyện cho các trách nhiệm của doanh nghiệp tư nhân về nhân quyền. Năm 2021, Meta công bốChính sách về nhân quyền tại doanh nghiệp, trong đó tái khẳng định cam kết rằng công ty sẽ tôn trọng nhân quyền theo UNGP.

Ủy ban đã phân tích trách nhiệm của Meta về nhân quyền trong trường hợp này dựa trên những tiêu chuẩn quốc tế sau đây:

• Quyền tự do biểu đạt và bày tỏ ý kiến: Điều 19 trong Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị (ICCPR), Chú giải chung số 34 của Ủy ban Nhân quyền, năm 2011; Các báo cáo do Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về quyền tự do biểu đạt và bày tỏ ý kiến thực hiện: A/HRC/38/35 (năm 2018) và A/74/486 (năm 2019).
• Quyền được sống: Điều 6 trong ICCPR.
• Quyền được bảo đảm sức khỏe: Điều 12, Công ước quốc tế về các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa (ICESCR); Chú giải chung số 14 của Ủy ban về Quyền Kinh tế, Xã hội và Văn hóa (năm 2000).

5. Nội dung do người dùng gửi

Tác giả bài viết đã nhận được thông báo về hoạt động xem xét của Ủy ban và có cơ hội gửi bản giải thích cho Ủy ban. Người dùng đã không gửi bản giải thích nào.

6. Nội dung do Meta gửi

Meta giải thích với Ủy ban rằng mặc dù Tiêu chuẩn cộng đồng không cho phép hiển thị nội dung kêu gọi cung cấp dược phẩm, nhưng theo công ty xác định thì nhu cầu về "dược phẩm phát sinh do khủng hoảng kinh tế ở Sri Lanka là cơ sở chính đáng để áp dụng nguyên tắc cho phép theo lý do xây dựng chính sách về Hàng hóa và dịch vụ bị hạn chế". Theo lý do xây dựng nêu trên, mục tiêu của chính sách này là "[đ]ể thúc đẩy sự an toàn và ngăn chặn các hoạt động có khả năng gây hại". Meta cũng nêu rằng quyết định áp dụng nguyên tắc cho phép trên diện rộng là "đặc biệt khó khăn" vì Meta phải "cân bằng nhu cầu của người Sri Lanka trong thời kỳ khủng hoảng với mối nguy khi cho phép mọi người chia sẻ và trao đổi những loại thuốc có khả năng gây hại" trên các nền tảng của công ty. Ngoài ra, theo Meta, hầu hết các quốc gia, bao gồm cả Sri Lanka, có "luật phân phối thuốc nghiêm ngặt mà theo đó hình sự hóa rộng rãi việc bán, vận chuyển hoặc chuyển giao những chất thuộc diện kiểm soát". Tuy nhiên, công ty xác nhận rằng quyết định áp dụng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" trong trường hợp này còn nhằm mục đích chính đáng là thúc đẩy sự an toàn của người dùng và bảo vệ sức khỏe cộng đồng vì những rủi ro về mặt an toàn do tình trạng thiếu thuốc điều trị ở Sri Lanka.

Meta cho rằng quyết định nêu trên là phù hợp với giá trị của công ty cũng như nguyên tắc quốc tế về nhân quyền liên quan đến việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Meta đã đưa ra ví dụ khác về việc áp dụng nguyên tắc cho phép trong trường hợp quyên góp dược phẩm, cụ thể là: (a) 3 tháng áp dụng nguyên tắc cho phép ở Cuba vào năm 2022 do tình trạng thiếu thuốc nặng nề liên quan đến cuộc khủng hoảng kinh tế; (b) 9 tháng áp dụng nguyên tắc cho phép ở Li Băng vào năm 2021 do tình trạng thiếu thuốc nặng nề và không đủ khả năng chi trả trong thời kỳ khủng hoảng kinh tế; (c) hiện đang áp dụng nguyên tắc cho phép ở Ukraine từ ngày 27/02/2022 do tình trạng gián đoạn nguồn cung vì Nga xâm lược.

Theo Meta, công ty cũng chỉ áp dụng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" với các loại thuốc và mặt hàng y tế liên quan đến COVID-19, qua đó "cho phép hiển thị nội dung quyên góp và kêu gọi quyên góp oxy y tế ở Afghanistan (1 tháng), Indonesia (1 tháng) và Myanmar (5 tháng), nội dung đề nghị quyên góp hoặc kêu gọi quyên góp cho Remdesivir, Fabiflu và Tocilizumab ở Ấn Độ (1 tháng) cũng như Nepal (2 tuần)". Ngoài ra, Meta trình bày rằng trong mỗi tình huống, công ty đã dựa vào "báo cáo độc lập để xác minh cuộc khủng hoảng".

Khi trả lời các câu hỏi của Ủy ban, Meta giải thích rằng những tiêu chí là căn cứ để áp dụng và ngừng áp dụng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" trên diện rộng trong các tình huống khủng hoảng sẽ thay đổi tùy thuộc vào tính chất của chính sách và bối cảnh khủng hoảng. Meta cho biết thêm rằng công ty thường quyết định dựa trên ý kiến của các đội ngũ nội bộ và đôi khi là ý kiến của những bên liên quan bên ngoài. Trong trường hợp này, Meta nêu rằng quyết định của công ty chịu ảnh hưởng từ một "cuộc khủng hoảng rõ ràng", kèm theo "tin tức và dữ liệu phân tích kinh tế" về tình trạng thiếu thuốc điều trị. Meta xem xét việc "các cơ quan y tế uy tín đã đề cập đến nhu cầu về thuốc điều trị".

Khi trả lời các câu hỏi của Ủy ban, Meta cũng trình bày rằng trong 3 năm qua, nguyên tắc cho phép ít được áp dụng trên diện rộng, trong số đó chỉ có vài trường hợp liên quan đến chính sách về Hàng hóa và dịch vụ bị hạn chế. Nguyên tắc cho phép theo chính sách chỉ có thể do các đội ngũ nội bộ của Meta đưa ra "ở bước xem xét thêm". Nguyên tắc cho phép trên diện rộng theo chính sách là nguyên tắc chung áp dụng với mọi nội dung đáp ứng những tiêu chí nhất định khi người xét duyệt trên diện rộng xem xét lần đầu. Nếu không được áp dụng trên diện rộng, nguyên tắc cho phép sẽ chỉ dành cho bài viết của cá nhân.

Ủy ban đã đặt 9 câu hỏi bằng văn bản cho Meta. Đó là các câu hỏi liên quan đến nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" ở Sri Lanka, Bộ quy tắc ứng phó với khủng hoảng mà Meta đề ra, cũng như cách tiếp cận chung của Meta trong việc bắt đầu và ngừng áp dụng nguyên tắc cho phép theo tinh thần của chính sách. Meta đã trả lời trọn vẹn mọi câu hỏi.

7. Bình luận công khai

Ủy ban Giám sát đã nhận được 3 bình luận công khai liên quan đến trường hợp này, trong đó có 2 bình luận đến từ Hoa Kỳ và Canada, 1 bình luận đến từ Mỹ La tinh và Caribe.

Các bình luận này xoay quanh những chủ đề sau đây: rủi ro khi nhận thuốc quyên góp; tổn hại do Meta không cho phép điều phối chiến dịch quyên góp dược phẩm trên các nền tảng của công ty; nhu cầu về các tiêu chí rõ ràng, tôn trọng nhân quyền khi Meta đưa ra ngoại lệ cho chính sách của công ty.

Để đọc các bình luận công khai gửi đến cho trường hợp này, vui lòng nhấp vào đây.

8. Phân tích của Ủy ban Giám sát

Ủy ban chọn tiếp nhận trường hợp này vì các quyết định của Meta về việc có nên áp dụng nguyên tắc cho phép với trường hợp quyên góp dược phẩm trong các tình huống khủng hoảng hay không sẽ tác động lớn đến khả năng mọi người được bảo đảm sức khỏe và tiếp cận thông tin về các cuộc khủng hoảng y tế ở những quốc gia bị ảnh hưởng. Thông qua trường hợp này, Ủy ban có thể đánh giá cách Meta tiếp cận nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" và đưa ra các đề xuất liên quan, cũng như cách Meta tiếp cận việc áp dụng quy tắc của công ty tại quốc gia cụ thể. Ủy ban phân tích chính sách nội dung, trách nhiệm về nhân quyền và giá trị của Meta để xem liệu có nên gỡ nội dung này hay không. Ủy ban cũng đánh giá tác động của trường hợp này đối với cách tiếp cận rộng hơn của Meta trong việc quản lý nội dung.

8.1 Sự tuân thủ chính sách nội dung của Meta

Ủy ban nhận thấy rằng nội dung trong trường hợp này vi phạm Tiêu chuẩn cộng đồng về Hàng hóa và dịch vụ bị hạn chế, cụ thể là quy định cấm nội dung "kêu gọi cung cấp dược phẩm". Tuy nhiên, theo Ủy ban, việc Meta áp dụng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" trên diện rộng để nội dung này và các nội dung tương tự tiếp tục hiển thị trên Facebook là hành động phù hợp tại thời điểm phát sinh nhu cầu cấp bách ở Sri Lanka.

I. Quy tắc nội dung

Chính sách của Meta về Hàng hóa và dịch vụ bị hạn chế cấm "tìm cách quyên góp hoặc tặng dược phẩm", cũng như cấm các bài viết kêu gọi cung cấp dược phẩm, "trừ trường hợp nội dung thảo luận về khả năng chi trả, tiếp cận hoặc hiệu quả của dược phẩm trong bối cảnh y tế".

Ủy ban lưu ý rằng nội dung trong trường hợp này có liên quan đến việc điều phối hoạt động quyên góp. Tuy nhiên, bản thân nội dung đó không "tìm cách quyên góp hoặc tặng dược phẩm" mà chỉ kêu gọi mọi người quyên góp vật tư y tế. Vì vậy, theo Ủy ban, đây là nội dung "kêu gọi cung cấp dược phẩm".

Nguyên tắc nội bộ của Meta dành cho người kiểm duyệt nội dung làm rõ thêm rằng thảo luận về "khả năng chi trả" nghĩa là đề cập đến mức giảm giá/ưu đãi (ví dụ: "Giảm 5 USD cho toa thuốc") mà trong đó so sánh giá trị của các phiên bản biệt dược và thuốc sao chép hoặc niêm yết giá vắc xin. Ngoài ra, nội dung thảo luận về khả năng tiếp cận trong bối cảnh y tế có thể gợi ý về cách giải quyết tình trạng bệnh lý (ví dụ: "Nếu bạn gặp vấn đề về dị ứng, hãy đến Nhà thuốc ABC để mua methylprednisolone"). Nội dung nêu trên được đăng trong bối cảnh khả năng chi trả và tiếp cận dược phẩm ở Sri Lanka đang gặp rủi ro. Tuy nhiên, Ủy ban nhận thấy rằng nội dung này không phù hợp với những ví dụ về các cuộc thảo luận liên quan đến khả năng chi trả và tiếp cận, như đã nêu trong nguyên tắc nội bộ của Meta. Do đó, đây là nội dung vi phạm Tiêu chuẩn cộng đồng. Ủy ban lưu ý rằng Meta chưa trình bày công khai những ví dụ này trong chính sách về Hàng hóa và dịch vụ bị hạn chế.

Meta cho biết công ty có thể áp dụng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" khi lý do xây dựng chính sách của Tiêu chuẩn cộng đồng liên quan và giá trị của Meta đòi hỏi một kết quả khác với cách hiểu quy tắc theo nghĩa đen. Chính sách về Hàng hóa và dịch vụ bị hạn chế nhằm mục đích "thúc đẩy sự an toàn và ngăn chặn các hoạt động có khả năng gây hại". Tương tự, để phục vụ giá trị "An toàn", Meta sẽ "gỡ nội dung có thể góp phần dẫn đến nguy cơ gây tổn hại về an toàn thể chất cho con người".

Khi xét đến giá trị an toàn, Meta phải cân nhắc các yếu tố khác nhau tùy thuộc vào bối cảnh. Trong khoảng thời gian này ở Sri Lanka, có một cuộc khủng hoảng nặng nề do tình trạng thiếu thuốc dẫn đến rủi ro nghiêm trọng về mặt an toàn. Tuy nhiên, cũng có những mối quan ngại nghiêm trọng về mặt an toàn khi cho phép quyên góp dược phẩm, đặc biệt là trong thời kỳ khủng hoảng. Theo cảnh báo của WHO, dược phẩm quyên góp có thể hết hạn sử dụng, được bảo quản không đúng cách hoặc tạo ra gánh nặng kiểm tra và bảo quản gây tốn kém cho các quốc gia vốn đang gặp khủng hoảng (Tổ chức Y tế Thế giới, Hướng dẫn quyên góp thuốc, trang 6). Meta cũng cần lưu ý điều này khi áp dụng nguyên tắc cho phép với chính sách về Hàng hóa và dịch vụ bị hạn chế. Ngoài ra, việc cho phép người dùng chia sẻ và trao đổi những loại thuốc có khả năng gây hại trên các nền tảng của Meta có thể dẫn đến hành vi lạm dụng thuốc cho mục đích bất chính hoặc nguy hiểm.

Tuy có những mối quan ngại hợp lý như trên, nhưng Ủy ban nhận thấy rằng quyết định của Meta là chính đáng khi áp dụng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" trên diện rộng để nội dung tìm cách quyên góp, tặng hoặc kêu gọi cung cấp dược phẩm ở Sri Lanka có thể hiển thị, xét đến cuộc khủng hoảng kinh tế của quốc gia này và tình trạng thiếu vật tư y tế. Nhu cầu cấp thiết hơn trong thời kỳ khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng phải là yếu tố được ưu tiên nhằm bảo vệ ở mức tối thiểu cơ hội mọi người tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Các bên chịu trách nhiệm khác, chẳng hạn như chính quyền địa phương và những tổ chức tham gia phân phối thuốc, có thể giảm thiểu mối quan ngại xoay quanh việc bảo quản cũng như hành vi lạm dụng thuốc, nếu nhận được thông báo thích đáng từ Meta về nguyên tắc cho phép theo chính sách.

II. Biện pháp thực thi

Khi trả lời một trong những câu hỏi của Ủy ban, Meta giải thích rằng nhiều đội ngũ nội bộ có thể tham gia quá trình đưa ra quyết định áp dụng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" cũng như quyết định ngừng áp dụng nguyên tắc đó, bao gồm cả các đội ngũ có kiến thức chuyên môn về sự an toàn, nhân quyền và khu vực cụ thể. Khi áp dụng nguyên tắc cho phép trong thời gian giới hạn, Meta sẽ đánh giá định kỳ và quyết định xem nên gia hạn hay ngừng áp dụng nguyên tắc. Meta giải thích rằng công ty đã ngừng áp dụng nguyên tắc cho phép trong trường hợp này từ ngày 10/11/2022, sau khi các đội ngũ nội bộ của công ty thông báo rằng "cuộc khủng hoảng y tế ở Sri Lanka đã giảm nhẹ đến mức những lời kêu gọi tùy ý về việc quyên góp thuốc điều trị trên Facebook có nguy cơ lạm dụng tiềm ẩn lớn hơn các lợi ích còn lại". Sau khi Ủy ban đặt tiếp một câu hỏi, Meta giải thích rằng:

Cuộc khủng hoảng này đã giảm nhẹ nhờ vào 2 yếu tố: (i) lượng thuốc mới thu được từ các chính quyền, tổ chức phi chính phủ và cơ quan quyên góp đa phương giúp giảm nhẹ tình trạng thiếu hụt và (ii) một chính phủ lâm thời mới hình thành, tái ưu tiên việc chi tiêu cho hoạt động mua thuốc thiết yếu. Chúng tôi cũng nhận thấy những bước phát triển tích cực khác, bao gồm cả việc các bệnh viện địa phương thiết lập một hệ thống tập trung để điều phối vật tư y tế, cũng như những hạn mức tín dụng mới từ các cơ quan quốc tế và Ấn Độ mà trong đó có một số hạn mức dành riêng để mua thuốc.

Khi trả lời một câu hỏi khác của Ủy ban, Meta giải thích rằng:

Meta chỉ áp dụng nguyên tắc cho phép theo chính sách tại thị trường Sri Lanka. Chúng tôi không áp dụng nguyên tắc này cho những bài viết bên ngoài thị trường đó. Mặc dù thị trường Sri Lanka bao gồm nội dung được đăng ở Sri Lanka, nhưng do khả năng chuyển hướng theo thị trường của chúng tôi, thị trường Sri Lanka cũng có thể bao gồm cả nội dung được đăng bằng tiếng Sinhala bên ngoài Sri Lanka.

Ủy ban lưu ý về quan điểm không chắc chắn của Meta trong việc liệu nguyên tắc cho phép có thực sự được áp dụng bên ngoài Sri Lanka hay không, đồng thời kêu gọi công ty xem xét lại các hệ thống và hoạt động thực thi để đảm bảo Meta có thể dự đoán chính xác hơn về tác động của nguyên tắc cho phép. Ngoài ra, theo Ủy ban, dường như Meta chỉ áp dụng nguyên tắc này với thị trường Sri Lanka và tiếng Sinhala. Sri Lanka có 2 ngôn ngữ chính thức là Sinhala và Tamil, theo đó tiếng Tamil cũng được dùng phổ biến trong nước và ở cộng đồng hải ngoại, chủ yếu bởi các nhóm thiểu số Tamil và dân tộc Hồi giáo. Nguyên tắc cho phép trên diện rộng phải nhạy bén với sự đa dạng về dân tộc và ngôn ngữ của những người có thể sẽ chịu tác động của nguyên tắc này, nhằm tránh việc vô tình phân biệt đối xử.

III. Tính minh bạch

Ủy ban lưu ý rằng Meta chưa công bố thông tin về nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" trong Trung tâm minh bạch cũng như trong Tiêu chuẩn cộng đồng. Một trang trình bày các tiêu chí là căn cứ để Meta quyết định có nên áp dụng nguyên tắc này hay không và trường hợp nào cần áp dụng trên diện rộng sẽ là nguồn tham khảo hữu ích cho người dùng. Ngoài ra, Meta cần công khai các ví dụ về nội dung thuộc phạm vi áp dụng nguyên tắc nêu trên. Cuối cùng, công ty cần thêm vào Trung tâm minh bạch một danh sách gồm tất cả những trường hợp mà công ty đã áp dụng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" trên diện rộng, kèm theo phần giải thích lý do áp dụng và ngừng áp dụng. Trang này trong Trung tâm minh bạch cũng phải cung cấp dữ liệu tổng hợp về những trường hợp đã áp dụng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách", bao gồm cả thông tin về số lượng trường hợp cũng như khu vực và/hoặc ngôn ngữ bị ảnh hưởng. Việc này tương tự như cách tiếp cận hiện tại của Meta đối với nguyên tắc cho phép nội dung đáng đưa tin (cách tiếp cận này đã phát triển và cải thiện đáng kể sau khi công ty hành động theo các đề xuất do Ủy ban đưa ra). Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng vì nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách", giống như nguyên tắc cho phép nội dung đáng đưa tin, là một ngoại lệ chung áp dụng với mọi chính sách nội dung trên Facebook và Instagram.

8.2 Sự tuân thủ trách nhiệm của Meta về nhân quyền

Ủy ban nhận thấy rằng việc tiếp tục hiển thị nội dung này trên nền tảng là phù hợp với trách nhiệm của Meta về nhân quyền. Chính Meta đã cam kết tôn trọng các quyền con người theo Nguyên tắc chỉ đạo của Liên Hiệp Quốc về kinh doanh và nhân quyền (UNGP). Chính sách về nhân quyền tại doanh nghiệp nêu rằng cam kết này bao gồm cả việc tôn trọng Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị (ICCPR).

Quyết định áp dụng nguyên tắc cho phép còn xuất phát từ việc Meta quan ngại về quyền được sống và bảo đảm sức khỏe của mọi người. Ngoài ra, Ủy ban lưu ý rằng khả năng tiếp cận thông tin liên quan đến y tế đóng vai trò đặc biệt quan trọng, xét ở góc độ quyền tự do biểu đạt (đoạn 6 trong A/HRC/44/49). Những quyền như vậy đang bị đe dọa ở Sri Lanka, vì cuộc khủng hoảng nghiêm trọng về kinh tế và chính trị đã cản trở nặng nề đến khả năng tiếp cận vật tư y tế.

Quyền tự do biểu đạt (Điều 19 trong ICCPR)

Quyền tự do biểu đạt có phạm vi áp dụng rộng rãi. Đoạn 2 của Điều 19 trong ICCPR đặt ra mức bảo vệ cao cho quyền biểu đạt, bao gồm cả về công vụ (đoạn 11 trong Chú giải chung số 34). Quyền biểu đạt có thể đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong cuộc khủng hoảng y tế do liên quan đến những vấn đề hệ trọng đối với công chúng. Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về quyền tự do biểu đạt nhấn mạnh rằng "the free flow of information, unhindered by threats and intimidation and penalties, protects life and health and enables and promotes critical social, economic, political and other policy discussions and decision-making" (luồng thông tin tự do, không bị cản trở bởi mối đe dọa, sự uy hiếp và hình phạt, giúp bảo vệ tính mạng và sức khỏe, đồng thời dẫn đến cũng như thúc đẩy các cuộc thảo luận quan trọng về xã hội, kinh tế, chính trị và những chính sách khác cùng với việc đưa ra quyết định) (A/HRC/44/49). Trong trường hợp này, đây là nội dung điều phối hành động nhằm giảm thiểu rủi ro về quyền được sống và bảo đảm sức khỏe của mọi người ở Sri Lanka do khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng.

Nếu nhà nước đặt ra các biện pháp hạn chế quyền biểu đạt thì những biện pháp đó phải đáp ứng yêu cầu về tính hợp pháp, mục đích chính đáng, cũng như tính cần thiết và tương xứng (đoạn 3 của Điều 19 trong ICCPR). Những yêu cầu nêu trên thường được gọi là "quy trình kiểm tra 3 yếu tố". Ủy ban dùng khung này để diễn giải cam kết tự nguyện của Meta về nhân quyền, liên quan đến cả quyết định riêng lẻ về nội dung ở bước xem xét lại và cách tiếp cận rộng hơn của công ty được thể hiện qua quyết định đó đối với việc quản lý nội dung. Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về quyền tự do biểu đạt đã nêu rằng mặc dù "companies do not have the obligations of Governments, their impact is of a sort that requires them to assess the same kind of questions about protecting their users' right to freedom of expression" (các công ty không có nghĩa vụ như Chính phủ, nhưng với tầm ảnh hưởng của mình, họ phải đánh giá những câu hỏi giống vậy liên quan đến việc bảo vệ quyền tự do biểu đạt của người dùng) (đoạn 41 trong A/74/486). Trong trường hợp này, Ủy ban đã áp dụng "quy trình kiểm tra 3 yếu tố" với quy tắc có liên quan của Meta dựa trên Tiêu chuẩn cộng đồng về Hàng hóa và dịch vụ bị hạn chế cũng như nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" – một nguyên tắc đóng vai trò tối quan trọng của công ty.

I. Tính hợp pháp (sự rõ ràng và dễ hiểu của các quy tắc)

Nguyên tắc về tính hợp pháp yêu cầu các quy tắc mà nhà nước sử dụng để hạn chế quyền biểu đạt phải rõ ràng và dễ hiểu (đoạn 25 trong Chú giải chung số 34). Nếu không đủ cụ thể, quy tắc có thể bị diễn giải theo hướng chủ quan và thực thi một cách tùy tiện. Các cá nhân phải có đủ thông tin để xác định xem nội dung biểu đạt của họ có thể bị hạn chế hay không và bằng cách nào, từ đó điều chỉnh hành vi của mình cho phù hợp. Thông qua một báo cáo vào năm 2018 đề cập đến hoạt động kiểm duyệt nội dung và các tiêu chuẩn về tính hợp pháp theo Điều 19 trong ICCPR, Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về quyền tự do biểu đạt đã nhấn mạnh rằng những quy tắc điều chỉnh phát ngôn trên mạng phải "clarity and specificity" (rõ ràng và cụ thể) (đoạn 46 trong A/HRC/38/35). Đối với quy tắc nội dung của Meta dành cho Facebook, người dùng cần biết những gì được phép và những gì bị cấm. Ủy ban kết luận rằng mặc dù người dùng có thể không gặp vướng mắc gì về quyết định cấm nội dung "kêu gọi cung cấp dược phẩm" mà Meta đưa ra, nhưng các ngoại lệ liên quan (bao gồm cả những quy tắc điều chỉnh nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách") vẫn chưa đủ rõ ràng và dễ hiểu đối với người dùng. Vì các biện pháp hạn chế về quyền phải rõ ràng nên bất kỳ ngoại lệ nào đối với những biện pháp đó cũng phải đủ rõ ràng để người dùng biết họ được và không được đăng những gì. Do không nêu rõ một cách thích đáng nguyên tắc cho phép để nhiều phát ngôn hơn có thể hiển thị, Meta chưa đáp ứng được tiêu chuẩn về tính hợp pháp. Tuy nhiên, vấn đề đó không ảnh hưởng đến việc áp dụng nguyên tắc như vậy trong trường hợp này, xét đến bối cảnh ở Sri Lanka khi áp dụng nguyên tắc.

Ủy ban lưu ý rằng trong nội dung công khai của chính sách về Hàng hóa và dịch vụ bị hạn chế, Meta chưa cung cấp đủ thông tin về cách diễn giải ngoại lệ đối với nguyên tắc cho phép nội dung thảo luận về "khả năng chi trả, tiếp cận hoặc hiệu quả của dược phẩm trong bối cảnh y tế". Nguyên tắc nội bộ của Meta dành cho người kiểm duyệt nội dung có đưa ra ví dụ về vấn đề này. Ủy ban quan ngại việc các ngoại lệ này còn thiếu rõ ràng, vì người dùng cần biết họ được phép đăng những gì để không vi phạm quy tắc. Meta cần đưa ra ví dụ phù hợp với nguyên tắc nội bộ của công ty để hướng dẫn rõ ràng hơn cho người dùng về cách công ty diễn giải chính sách nội dung.

Ủy ban cũng lưu ý rằng Tiêu chuẩn cộng đồng không hề đề cập đến nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách". Tiêu chuẩn cộng đồng của Facebook không giải thích rằng với các quy tắc của công ty, đôi lúc nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" vẫn được áp dụng ngắn hạn trên diện rộng ở một số khu vực hoặc quốc gia. Người dùng hiện không có cách nào để biết đến nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" hoặc việc áp dụng nguyên tắc này với toàn bộ Tiêu chuẩn cộng đồng do không có phần giải thích công khai. Các trường hợp miễn trừ bí mật, tùy ý liên quan đến chính sách của Meta là không phù hợp với tiêu chuẩn về tính hợp pháp. Khi trả lời một trong những câu hỏi của Ủy ban, Meta giải thích rằng tại thời điểm Sri Lanka bắt đầu bị khủng hoảng, công ty vẫn chưa đề ra Bộ quy tắc ứng phó với khủng hoảng, nhưng đối với cuộc khủng hoảng trong tương lai, "nguyên tắc cho phép nội dung quyên góp, tặng hoặc kêu gọi cung cấp dược phẩm trong thời kỳ xung đột là một trong các đòn bẩy chính sách […] mà bộ quy tắc này ghi nhận". Tuy nhiên, đáp lại Meta, Ủy ban lưu ý rằng còn thiếu các tiêu chí và bộ quy tắc rõ ràng (ví dụ: tham khảo ý kiến của chính quyền địa phương và những bên liên quan bên ngoài) để áp dụng những ngoại lệ như vậy. Ủy ban nhấn mạnh rằng Meta phải áp dụng nguyên tắc cho phép dựa trên các tiêu chí khách quan để đưa ra quyết định nhất quán về việc áp dụng và ngừng áp dụng nguyên tắc đó. Vì vậy, Ủy ban kêu gọi Meta tiết lộ công khai thông tin về nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" và các tiêu chí là căn cứ để công ty áp dụng nguyên tắc này với toàn bộ Tiêu chuẩn cộng đồng.

Ủy ban chấp nhận rằng khi kiểm duyệt nhiều nội dung trên quy mô toàn cầu, Meta cần có một nguyên tắc "bao quát" khả thi nhằm phòng ngừa các tình huống bất công dễ thấy. Tuy nhiên, Meta phải công bố những tiêu chí là căn cứ để đánh giá xem nên áp dụng nguyên tắc đó trong trường hợp nào. Ngoài ra, khi áp dụng nhiều lần nguyên tắc nêu trên theo cùng một cách, như đôi lúc Meta vẫn thực hiện đối với trường hợp quyên góp dược phẩm trong thời kỳ khủng hoảng, công ty cần đánh giá kỹ càng liệu có nên quy định cụ thể đây là một ngoại lệ cho chính sách liên quan hay không.

Vấn đề cuối cùng là người dùng báo cáo nội dung không nhận được thông báo khi Meta áp dụng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" với nội dung mà họ báo cáo. Khi trả lời Ủy ban, Meta xác nhận rằng công ty "không thông báo trực tiếp cho người dùng khi áp dụng nguyên tắc cho phép theo chính sách trên diện rộng". Trong quyết định đối với trường hợp "Cuộc biểu tình tại Colombia" (2021-010-UA), Ủy ban đề xuất Meta thông báo cho những người dùng báo cáo nội dung vi phạm khi nội dung đó tiếp tục hiển thị trên các nền tảng của công ty do thuộc phạm vi áp dụng nguyên tắc cho phép nội dung đáng đưa tin. Meta vẫn đang đánh giá xem có nên triển khai đề xuất này hay không. Tương tự, việc thông báo cho những người dùng báo cáo nội dung rằng Meta áp dụng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" sẽ giúp người dùng hiểu rõ hơn về hệ quả của nguyên tắc đó và lý do nội dung dường như vi phạm chính sách vẫn có thể hiển thị trên nền tảng.

II. Mục đích chính đáng

Điều 19 trong ICCPR quy định rằng nhà nước chỉ được hạn chế quyền biểu đạt để thúc đẩy những mục đích chính đáng mà theo đó phải "respect for the rights or reputations of others . . . [and] the protection of national security or of public order (ordre public), or of public health or morals" (tôn trọng quyền hoặc uy tín của người khác... [và] nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự công cộng hoặc sức khỏe/đạo đức cộng đồng).

Nhìn chung, để phục vụ những mục tiêu chính đáng là bảo vệ sự an toàn và sức khỏe cho cộng đồng (đoạn 3 của Điều 19 trong ICCPR) cũng như quyền được sống (Điều 6 trong ICCPR) và bảo đảm sức khỏe (Điều 12 trong ICESCR) của người khác, Meta cấm "tìm cách quyên góp hoặc tặng" và cấm "kêu gọi cung cấp" dược phẩm. Meta trình bày trong phần lý do đưa ra quyết định rằng "nội dung này có thể tạo điều kiện cho việc chuyển giao bất chính những chất thuộc diện kiểm soát hoặc việc buôn bán dược phẩm cho những người dùng không được kê toa hoặc không có chuyên gia y tế chỉ dẫn". Cách giải thích như trên phù hợp với lý do mà Meta nêu ở phần mở đầu chính sách về Hàng hóa và dịch vụ bị hạn chế, trong đó cho biết rằng mục tiêu của chính sách này là để "thúc đẩy sự an toàn và ngăn chặn các hoạt động có khả năng gây hại".

III. Tính cần thiết và tương xứng

Nguyên tắc về tính cần thiết và tương xứng quy định rằng mọi biện pháp hạn chế quyền tự do biểu đạt "phải phù hợp để thực hiện chức năng bảo vệ; phải là công cụ ít xâm phạm nhất trong số những công cụ có thể thực hiện chức năng bảo vệ; [cũng như] phải tương xứng với lợi ích cần được bảo vệ" (đoạn 34 trong Chú giải chung số 34).

Việc áp dụng Chính sách về Hàng hóa và dịch vụ bị hạn chế trong trường hợp này không phải là biện pháp hạn chế tương xứng đối với phát ngôn, vì cuộc khủng hoảng nghiêm trọng về kinh tế và chính trị ở Sri Lanka đã cản trở người dân Sri Lanka tiếp cận thuốc men, khiến quyền được sống và bảo đảm sức khỏe của họ bị đe dọa. Tuy nhiên, quyết định áp dụng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" mà Meta đưa ra đã bảo vệ quyền được sống và bảo đảm sức khỏe của người Sri Lanka trong cuộc khủng hoảng này.

9. Quyết định của Ủy ban Giám sát

Ủy ban Giám sát tán thành quyết định của Meta, đó là để lại nội dung này.

10. Nội dung tư vấn chính sách

A. Chính sách nội dung

1. Để giúp người dùng hiểu rõ hơn, Meta cần giải thích trên trang đích của Tiêu chuẩn cộng đồng, giống như cách công ty thực hiện đối với nguyên tắc cho phép nội dung đáng đưa tin, rằng công ty có thể sẽ áp dụng nguyên tắc cho phép liên quan đến Tiêu chuẩn cộng đồng khi lý do xây dựng chính sách và giá trị của Meta đòi hỏi một kết quả khác với cách hiểu cứng nhắc về quy tắc. Công ty cần đính kèm liên kết dẫn đến trang Trung tâm minh bạch cung cấp thông tin về nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách". Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta thêm phần giải thích vào Tiêu chuẩn cộng đồng.

B. Biện pháp thực thi

2. Để người dùng cảm thấy an tâm hơn, Meta cần thông báo khi áp dụng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" với nội dung bị báo cáo. Theo hoạt động gần đây của Meta nhằm kiểm tra các hệ thống thông báo cho người dùng như đã nêu khi phản hồi đề xuất của Ủy ban trong trường hợp "Cuộc biểu tình tại Colombia" (2021-010-FB-UA), Meta cần thông báo cho tất cả những người dùng báo cáo nội dung rằng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" đã được áp dụng với bài viết đó nên nội dung vẫn hiển thị trên nền tảng dù bị đánh giá là vi phạm. Thông báo này cần đính kèm liên kết dẫn đến trang Trung tâm minh bạch cung cấp thông tin về nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách". Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta ban hành bộ quy tắc thông báo như mô tả tại đây.

C. Tính minh bạch

3. Theo các đề xuất 5 và 6 của Ủy ban trong trường hợp "Khẩu hiệu biểu tình tại Iran" (2022-013-FB-UA), Ủy ban xác định rằng Meta cần công bố thông tin về nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" trong Trung tâm minh bạch, tương tự như thông tin mà Meta đã công bố về nguyên tắc cho phép nội dung đáng đưa tin. Trong Trung tâm minh bạch, Meta cần: (i) giải thích rằng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" có thể được áp dụng trên diện rộng hoặc ở phạm vi hẹp; (ii) công khai các ví dụ về nội dung thuộc phạm vi áp dụng nguyên tắc này; (iii) đưa ra các tiêu chí là căn cứ để Meta xác định trường hợp nào nên áp dụng nguyên tắc này trên diện rộng; (iv) cung cấp một danh sách gồm tất cả những trường hợp mà công ty đã áp dụng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách" trên diện rộng trong 3 năm qua, kèm theo phần giải thích lý do Meta quyết định áp dụng và ngừng áp dụng. Meta cần không ngừng cập nhật danh sách này khi tiếp tục áp dụng nguyên tắc cho phép. Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta công bố thông tin như vậy trong Trung tâm minh bạch.

4. Theo các đề xuất 5 và 6 của Ủy ban trong trường hợp "Khẩu hiệu biểu tình tại Iran" (2022-013-FB-UA), Ủy ban xác định rằng Meta cần chia sẻ công khai dữ liệu tổng hợp trong Trung tâm minh bạch về các trường hợp đã áp dụng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách", bao gồm cả thông tin về số lượng trường hợp cũng như khu vực và/hoặc ngôn ngữ bị ảnh hưởng. Meta cần không ngừng cập nhật thông tin này khi tiếp tục áp dụng nguyên tắc cho phép theo "tinh thần của chính sách". Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta công bố thông tin như vậy trong Trung tâm minh bạch.

*Lưu ý về quy trình:

Quyết định của Ủy ban Giám sát do ban hội thẩm gồm 5 Thành viên soạn thảo và được đa số thành viên trong Ủy ban thông qua. Quyết định của Ủy ban không nhất thiết đại diện cho quan điểm cá nhân của tất cả các Thành viên.

Ủy ban đã ủy quyền cho tổ chức nghiên cứu độc lập đưa ra quyết định cuối cùng đối với trường hợp này. Ủy ban nhận được sự hỗ trợ của tổ chức nghiên cứu độc lập đặt trụ sở tại Đại học Gothenburg và có đội ngũ bao gồm hơn 50 nhà khoa học xã hội ở 6 châu lục, cũng như hơn 3.200 chuyên gia nhà nước trên khắp thế giới. Ủy ban còn nhận được sự hỗ trợ của Duco Advisors – một công ty tư vấn chuyên về sự giao thoa giữa các lĩnh vực địa chính trị, niềm tin và sự an toàn cũng như công nghệ. Memetica – một tổ chức tham gia nghiên cứu mã nguồn mở về các xu hướng trên mạng xã hội – cũng cung cấp dữ liệu phân tích.