Publié
Gỡ thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19
20 avril 2023
Lời khuyên về chính sách này xem xét liệu Meta nên tiếp tục gỡ một số hạng mục thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 hay nên dùng phương pháp khác ít hạn chế, phù hợp hơn với các trách nhiệm về nhân quyền và giá trị của công ty.
I. Tóm tắt chung
Vào tháng 07/2022, Ủy ban Giám sát đã chấp nhận yêu cầu của Meta về việc đánh giá xem Meta nên tiếp tục gỡ một số hạng mục thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 hay nên dùng phương pháp khác ít hạn chế, phù hợp hơn với các trách nhiệm về nhân quyền và giá trị của công ty. Lời khuyên về chính sách này là phản hồi của Ủy ban đối với yêu cầu đó.
Ủy ban đã tiến hành điều tra rộng rãi và trưng cầu ý kiến công khai. Do Meta kiên quyết chỉ áp dụng một phương pháp chung trên toàn cầu để xử lý thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19, Ủy ban kết luận rằng: chừng nào Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) còn tuyên bố COVID-19 là tình trạng y tế công cộng khẩn cấp toàn cầu thì Meta vẫn cần duy trì chính sách hiện tại. Tức là Meta nên tiếp tục gỡ những thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 có khả năng trực tiếp làm tăng nguy cơ tổn hại đáng kể về thể chất sắp xảy ra. Tuy nhiên, theo Ủy ban, Meta cần bắt đầu quy trình đánh giá lại từng tuyên bố trong số 80 tuyên bố mà Meta đang gỡ, sau khi trao đổi với thêm nhiều bên liên quan. Meta cũng cần chuẩn bị các biện pháp sẽ áp dụng khi WHO dỡ bỏ tuyên bố về tình trạng y tế công cộng khẩn cấp, để bảo vệ quyền tự do biểu đạt và các quyền con người khác trong những hoàn cảnh mới này. Meta cần công bố thông tin về yêu cầu của chính phủ đối với việc gỡ nội dung liên quan đến COVID-19, áp dụng biện pháp để hỗ trợ hoạt động nghiên cứu độc lập về các nền tảng của Meta, xem xét mối liên hệ giữa kiến trúc của những nền tảng đó với thông tin sai lệch, đồng thời nâng cao hiểu biết về thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 trên toàn cầu.
Thông tin cơ bản
Vào đầu năm 2020, khi đại dịch COVID-19 bùng phát, Meta bắt đầu gỡ khỏi Facebook và Instagram một số tuyên bố mà công ty xác định là thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19. Trong suốt thời kỳ đại dịch, Meta gỡ ngày càng nhiều tuyên bố liên quan đến COVID-19. Hiện tại, Meta gỡ khoảng 80 tuyên bố chứa thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 theo chính sách "Thông tin sai lệch về sức khỏe trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp" – một mục phụ của Tiêu chuẩn cộng đồng về Thông tin sai lệch mà Meta soạn ra nhằm phản hồi đề xuất của Ủy ban trong quyết định "Tuyên bố cách chữa khỏi COVID". Lời khuyên về chính sách này chỉ tập trung vào các biện pháp của Meta trong thời kỳ đại dịch COVID-19 theo chính sách "Thông tin sai lệch về sức khỏe trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp". Lời khuyên này không đề cập đến những biện pháp Meta đã áp dụng trong thời kỳ đại dịch COVID-19 theo các chính sách khác.
Theo chính sách "Thông tin sai lệch về sức khỏe trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp", Meta sẽ gỡ "thông tin sai lệch trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp khi cơ quan y tế công cộng kết luận rằng thông tin đó sai sự thật và có khả năng trực tiếp làm tăng nguy cơ tổn hại về thể chất sắp xảy ra". Meta hoàn toàn dựa vào các cơ quan y tế công cộng để xác định xem tiêu chuẩn nêu trên có được đáp ứng hay không. Meta đang gỡ 80 tuyên bố, chẳng hạn như tuyên bố phủ nhận sự tồn tại của COVID-19 và khẳng định rằng vắc xin COVID-19 gây nhiễm từ tính. Từ tháng 03/2020 đến tháng 07/2022, Meta đã gỡ khỏi Facebook và Instagram 27 triệu thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19, trong đó có 1,3 triệu thông tin được khôi phục dựa trên đơn kháng nghị. Thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 không đạt tiêu chuẩn gỡ có thể trải qua quy trình xác minh dữ kiện, gắn nhãn hoặc hạ bậc. Bên xác minh dữ kiện sẽ xếp hạng nội dung (ví dụ: "sai sự thật" hoặc "thiếu ngữ cảnh"). Sau đó, Meta gắn nhãn tương ứng cho nội dung và liên kết đến bài mẫu dữ kiện liên quan. Công ty còn hạ bậc nội dung mà bên xác minh dữ kiện gắn nhãn, tức là nội dung sẽ xuất hiện ít thường xuyên hơn và hiển thị ở vị trí ít nổi bật hơn trong bảng feed của người dùng, tùy thuộc vào một số yếu tố. Meta cũng áp dụng "nhãn trung lập" cho nội dung liên quan đến COVID-19. Các nhãn này sẽ dành cho những tuyên bố như "some unapproved COVID-19 treatments may cause serious harm" (một số phương pháp điều trị COVID-19 chưa được phê duyệt có thể gây hại nghiêm trọng) và chuyển mọi người đến (COVID-19) Trung tâm thông tin của Meta – nơi cung cấp thông tin về các biện pháp phòng ngừa, vắc xin và nguồn lực từ cơ quan y tế công cộng.
Trong yêu cầu gửi cho Ủy ban, Meta hỏi liệu có nên tiếp tục gỡ một số thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 hay không. Ngoài ra, Meta cho biết công ty có thể ngừng gỡ nội dung như vậy và thay vào đó là hạ bậc, gửi cho bên thứ ba xác minh dữ kiện hoặc gắn nhãn. Meta kiên quyết chỉ áp dụng một phương pháp chung trên toàn cầu để xử lý thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19, thay vì điều chỉnh phương pháp theo quốc gia hoặc khu vực. Meta cho biết việc áp dụng chính sách theo phương pháp mang tính bản địa trên diện rộng sẽ dẫn đến tình trạng thiếu rõ ràng đối với người dùng và thực thi kém hiệu quả, đồng thời công ty cũng không có khả năng áp dụng phương pháp như vậy. Khi xem xét yêu cầu nêu trên, Ủy ban đã tổ chức các cuộc trưng cầu ý kiến công khai rộng rãi. Cụ thể, có một loạt hội nghị bàn tròn trực tuyến hợp tác với xã hội dân sự và những người tham gia trên toàn thế giới. Qua đó, Ủy ban đã lắng nghe ý kiến từ nhiều chuyên gia và bên liên quan.
Kết luận chính và đề xuất
Ủy ban thấy việc tiếp tục gỡ những thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 "có khả năng trực tiếp làm tăng nguy cơ tổn hại về thể chất sắp xảy ra" trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp toàn cầu là phù hợp với các trách nhiệm về nhân quyền và giá trị của công ty. Ban đầu, Ủy ban đã tìm hiểu xem Meta có nên áp dụng phương pháp mang tính bản địa trên diện rộng đối với thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 hay không. Tuy nhiên, Meta khẳng định rằng để thực hiện được theo cách này thì tính minh bạch và công bằng cho người dùng sẽ giảm hẳn, còn lỗi trong quá trình thực thi chính sách của Meta sẽ tăng đáng kể. Mối quan ngại của Meta có thể là chính đáng. Tuy nhiên, bằng việc loại bỏ phương án này, Meta khiến Ủy ban khó dung hòa quan điểm trái chiều của các bên liên quan và Thành viên Ủy ban về cách hiệu quả nhất để xử lý thông tin sai lệch có hại liên quan đến COVID-19 mà vẫn tôn trọng nhân quyền, đặc biệt là quyền tự do biểu đạt. 18 đề xuất trong lời khuyên về chính sách này (hầu hết được tóm tắt bên dưới) đều nằm trong hạn chế nêu trên.
Theo Ủy ban, Meta cần:
Tiếp tục gỡ những nội dung sai sự thật về COVID-19 "có khả năng trực tiếp làm tăng nguy cơ tổn hại về thể chất sắp xảy ra trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp toàn cầu đang tiếp diễn", đồng thời bắt đầu xem xét cũng như đánh giá lại một cách minh bạch và toàn diện 80 tuyên bố mà Meta đang gỡ. Tình trạng y tế công cộng khẩn cấp gây ra mối nguy hiểm trực tiếp và nghiêm trọng đối với sức khỏe. Do Meta kiên quyết chỉ áp dụng một phương pháp chung trên toàn cầu để xử lý thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19, Ủy ban thấy Meta có lý do chính đáng để ứng phó bằng các biện pháp đặc biệt hiện tại nhằm gỡ thông tin sai sự thật có khả năng trực tiếp làm tăng nguy cơ tổn hại về thể chất sắp xảy ra, theo nhận định của cơ quan y tế công cộng. Bên cạnh các việc khác, Meta chưa liên hệ lại với cơ quan y tế công cộng hữu quan để đề nghị họ đánh giá lại những tuyên bố mà công ty gỡ. Meta cũng chưa tiến hành trưng cầu ý kiến của nhiều bên liên quan và chuyên gia hơn để đánh giá lại từng tuyên bố hoặc chính sách tổng thể. Vì Meta chưa tham gia quy trình thẩm định để thay đổi chính sách (đây là trách nhiệm đầu tiên của Meta), Ủy ban không thể đề xuất công ty thay đổi chính sách do việc này có khả năng ảnh hưởng không tương xứng đến đối tượng dễ bị tổn thương nhất.
Tuy nhiên, hiện chúng ta không còn ở những giai đoạn đầu của cuộc khủng hoảng. Bởi vậy, để làm tròn các trách nhiệm về nhân quyền, Meta cần định kỳ đánh giá xem ngưỡng gỡ (theo chính sách của Meta) có tiếp tục được đáp ứng hay không. Do đó, Meta cần bắt đầu một quy trình minh bạch để định kỳ xem xét 80 tuyên bố thuộc diện bị gỡ, dựa vào ý kiến của nhiều bên liên quan. Chỉ khi các bên liên quan cung cấp bằng chứng rõ ràng cho thấy một tuyên bố có khả năng gây tổn hại về thể chất sắp xảy ra thì mới có lý do chính đáng để đưa tuyên bố đó vào danh sách gỡ. Meta cần chia sẻ công khai kết quả xem xét định kỳ nêu trên.
Khám phá cách bản địa hóa phương pháp của Meta. Meta cần lập kế hoạch về việc nên làm khi WHO ngừng phân loại COVID-19 là tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu, nhưng cơ quan y tế công cộng địa phương vẫn nhận định đây là tình trạng y tế công cộng khẩn cấp. Ủy ban đề xuất Meta bắt đầu một quy trình đánh giá rủi ro để xác định các biện pháp sẽ áp dụng trong trường hợp này. Những biện pháp như vậy cần xử lý thông tin sai lệch có khả năng trực tiếp làm tăng tổn hại đáng kể sắp xảy ra trong đời thực, mà không ảnh hưởng đến quyền tự do biểu đạt trên toàn cầu. Quy trình đánh giá rủi ro cần đánh giá xem có thể bản địa hóa cách thực thi chính sách của Meta hay không.
Đánh giá tác động từ kiến trúc của các nền tảng. Các chuyên gia bày tỏ mối quan ngại rằng kiến trúc của các nền tảng từ Meta thúc đẩy thông tin y tế sai lệch có hại. Với những tuyên bố này, Ủy ban đề xuất Meta đánh giá xem các lựa chọn thiết kế của công ty có tác động như thế nào đến nhân quyền. Meta cần ủy quyền việc đánh giá tác động về nhân quyền để nắm được cách bảng tin, thuật toán đề xuất và các tính năng khác thúc đẩy thông tin y tế sai lệch có hại cũng như tác động từ đó.
Tăng cường tính minh bạch về các yêu cầu của chính phủ. Vào thời điểm đại dịch bùng phát mạnh mẽ nhất, có những mối quan ngại rằng Meta xét duyệt nội dung liên quan đến COVID-19 theo chỉ thị của chính phủ. Vấn đề này đặc biệt nghiêm trọng khi các chính phủ yêu cầu trấn áp những người biểu tình ôn hòa hoặc nhà hoạt động nhân quyền, kiểm soát các cuộc thảo luận về nguồn gốc đại dịch và dập tắt ý kiến của những người chỉ trích/nghi ngờ về cách ứng phó của chính phủ đối với cuộc khủng hoảng y tế công cộng. Liên Hiệp Quốc bày tỏ mối quan ngại rằng một số chính phủ đã lấy đại dịch làm cái cớ để xóa nhòa các nguyên lý dân chủ. Meta cần minh bạch và báo cáo thường xuyên về các yêu cầu mà chủ thể nhà nước đưa ra, đó là xét duyệt nội dung theo chính sách "Thông tin sai lệch về sức khỏe trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp".
Hỗ trợ hoạt động nghiên cứu độc lập và nâng cao hiểu biết về thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19. Theo ý kiến phản hồi mà Ủy ban nhận được từ các chuyên gia, họ khó có thể thực hiện việc lớn hơn, đó là tìm hiểu thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 và hiệu quả ứng phó của Meta đối với những thông tin như vậy do không tiếp cận được dữ liệu cũng như nghiên cứu của công ty. Việc thiếu dữ liệu cũng khiến Ủy ban gặp thách thức khi đánh giá cơ sở của yêu cầu xin lời khuyên về chính sách này. Ủy ban nhận thấy so với các công ty mạng xã hội khác, Meta đã thực hiện những bước quan trọng để chia sẻ dữ liệu với các nhà nghiên cứu bên ngoài. Trong đó, có nhiều nhà nghiên cứu trình bày với Ủy ban về tầm quan trọng của các công cụ mà Meta cung cấp, chẳng hạn như CrowdTangle và Facebook Open Research and Transparency (FORT). Đồng thời, các nhà nghiên cứu cũng phàn nàn về việc khó tiếp cận những công cụ như FORT. Meta cần tiếp tục cung cấp, cải thiện khả năng tiếp cận các công cụ này và cho phép nhà nghiên cứu bên ngoài truy cập vào dữ liệu không công khai. Meta cũng cần tiến hành nghiên cứu và công bố dữ liệu về hoạt động thực thi các chính sách liên quan đến COVID-19, đồng thời công bố kết quả nghiên cứu "nhãn trung lập" mà công ty chia sẻ với Ủy ban. Cuối cùng, Meta cần thực hiện các bước để mở rộng khả năng tiếp cận dữ liệu của công ty cho Nhóm dân tộc đa số (Global Majority) – còn gọi là Nhóm quốc gia ở Nam bán cầu (Global South), các nhà nghiên cứu và trường đại học, cũng như hỗ trợ các chương trình kỹ năng số trên toàn thế giới.
Tăng cường tính công bằng, rõ ràng và nhất quán trong việc gỡ thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19. Để thực hiện các trách nhiệm về nhân quyền, Meta cũng phải đảm bảo người dùng hiểu rõ quy tắc của công ty. Do đó, Meta cần giải thích xem mỗi hạng mục tuyên bố về COVID-19 mà công ty gỡ sẽ trực tiếp làm tăng nguy cơ tổn hại về thể chất sắp xảy ra như thế nào. Meta cũng cần giải thích cơ sở khiến công ty đánh giá rằng một tuyên bố là sai sự thật và ghi lại mọi thay đổi đối với danh sách tuyên bố bị gỡ. Để hỗ trợ việc áp dụng nhất quán quy tắc ở nhiều ngôn ngữ và khu vực, Meta cần dịch hướng dẫn nội bộ dành cho người kiểm duyệt nội dung sang các ngôn ngữ mà công ty sử dụng. Meta cũng cần bảo vệ quyền tiếp cận biện pháp khắc phục cho người dùng bằng cách mở rộng khả năng của họ trong việc kháng nghị nhãn từ bên xác minh dữ kiện, cũng như bằng cách đảm bảo rằng đội ngũ xem xét những kháng nghị đó không phải là bên xác minh dữ kiện đưa ra quyết định ban đầu.
II. Yêu cầu của Meta
1. Đây là yêu cầu xin lời khuyên về chính sách mà Meta đưa ra đối với thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19, như được nêu trong chính sách của công ty cho Thông tin sai lệch về sức khỏe trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp. Chính sách này thuộc Tiêu chuẩn cộng đồng về Thông tin sai lệch. Vào tháng 07/2022, Meta gửi yêu cầu xin lời khuyên về chính sách này, cụ thể là hỏi Ủy ban liệu công ty nên tiếp tục gỡ một số nội dung liên quan đến COVID-19 theo chính sách này hay nên dùng phương pháp khác ít hạn chế, phù hợp hơn với các trách nhiệm về nhân quyền và giá trị của công ty.
2. Meta giải thích trong yêu cầu của công ty rằng theo chính sách Thông tin sai lệch về sức khỏe trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp, Meta sẽ gỡ những thông tin sai lệch "có khả năng trực tiếp làm tăng nguy cơ tổn hại về thể chất sắp xảy ra" trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp. Mục III bên dưới giải thích chi tiết hơn về chính sách nêu trên. Nhằm xác định xem thông tin sai lệch có đáp ứng tiêu chuẩn này hay không, công ty sẽ hợp tác với các cơ quan y tế công cộng có kiến thức và chuyên môn để đánh giá tính không chân thực của tuyên bố cụ thể và xem liệu tuyên bố đó có khả năng trực tiếp làm tăng nguy cơ tổn hại về thể chất sắp xảy ra không. Đây là hoạt động đánh giá ở cấp độ toàn cầu. Meta trình bày rõ với Ủy ban rằng để thực thi được chính sách theo phương pháp mang tính bản địa trên diện rộng thì tính minh bạch và công bằng cho người dùng sẽ giảm hẳn, còn lỗi trong quá trình thực thi đó sẽ tăng đáng kể. Đối với thông tin sai lệch không đáp ứng ngưỡng cao này, Meta áp dụng các biện pháp khác như hạ bậc, gắn nhãn hoặc xác minh dữ kiện.
3. Trong quá trình xây dựng phương pháp xử lý thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 từ tháng 01/2020 đến tháng 02/2021 (xem Mục III bên dưới), Meta đã trưng cầu ý kiến của hơn 180 chuyên gia thuộc nhiều ngành, bao gồm cả chuyên gia y tế công cộng và bệnh truyền nhiễm, chuyên gia an ninh quốc gia và an toàn công cộng, nhà nghiên cứu thông tin sai lệch và thông tin đánh lạc hướng, bên xác minh dữ kiện cũng như chuyên gia về quyền tự do biểu đạt và quyền kỹ thuật số. Meta cũng trưng cầu ý kiến của các bên liên quan trong khu vực. Meta đề cập đến những đề xuất, quan điểm khác biệt và đôi khi trái ngược của các chuyên gia thuộc nhiều ngành cùng các bên liên quan tại nhiều khu vực trên thế giới, như được giải thích kỹ hơn ở bên dưới. Meta cho biết khi áp dụng chính sách hiện tại, công ty xác định rằng một số thông tin sai lệch có nguy cơ đủ nghiêm trọng để cần phải bị gỡ, xét đến tình trạng y tế công cộng khẩn cấp toàn cầu do đại dịch COVID-19 gây ra. Trong yêu cầu gửi cho Ủy ban, Meta giải thích rằng bối cảnh xoay quanh COVID-19 đã thay đổi kể từ khi Meta quyết định gỡ một số thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 vào 2 năm trước. Những thay đổi đó đã khiến công ty cân nhắc liệu việc gỡ thông tin sai lệch như vậy có còn cần thiết không. Meta nêu ra 3 thay đổi để Ủy ban xem xét.
4. Đầu tiên, theo Meta, có một thay đổi trong hệ sinh thái thông tin liên quan đến COVID-19. Khi đại dịch mới bùng phát, việc thiếu hướng dẫn đáng tin cậy đã tạo ra khoảng trống thông tin khiến thông tin sai lệch ngày càng lan truyền mạnh mẽ. Công ty nêu rằng tình hình hiện tại có nhiều thay đổi. Mọi người đã tiếp cận được thông tin đáng tin cậy về loại virus này cũng như những cơ quan y tế công cộng có thể cung cấp thông tin cho và tác động đến hành vi của những người có nguy cơ cao.
5. Thứ hai, Meta nêu rằng vắc xin và sự phát triển của các biến thể bệnh làm giảm khả năng gây tử vong của COVID-19 so với đầu năm 2020. Nhờ hoạt động tạo ra và phân phối các loại vắc xin hữu hiệu, hiện đã có cách để phòng ngừa và giảm mức độ nghiêm trọng của triệu chứng COVID-19. Bên cạnh đó, theo nhiều chuyên gia y tế công cộng, các biến thể hiện tại gây ra bệnh ít nghiêm trọng hơn những biến thể trước và các phương pháp điều trị đang phát triển nhanh chóng.
6. Thứ ba, Meta nêu rằng các cơ quan y tế công cộng đang tích cực đánh giá xem COVID-19 đã chuyển sang trạng thái ít nghiêm trọng hơn chưa và "một số cơ quan y tế công cộng nhận thấy rằng đại dịch ở vài khu vực trên thế giới đã bắt đầu chuyển sang trạng thái ít nghiêm trọng hơn". (Yêu cầu xin lời khuyên về chính sách mà Meta đưa ra, trang 14) Meta trích dẫn các tuyên bố của Bác sĩ Anthony Fauci tại Hoa Kỳ, Ủy ban châu Âu và Bộ trưởng Bộ Y tế Công cộng Thái Lan để chứng minh nhận định này.
7. Tuy nhiên, Meta thừa nhận rằng đại dịch có diễn biến khác nhau trên thế giới. Trong yêu cầu gửi cho Ủy ban, công ty viết:
Mặc dù vắc xin, phương pháp điều trị y tế và hướng dẫn đáng tin cậy ngày càng phổ biến ở những quốc gia có thu nhập cao, nhưng các chuyên gia dự đoán rằng người dân ở những quốc gia có thu nhập thấp và hệ thống chăm sóc sức khỏe kém phát triển sẽ không tiếp cận được kịp thời các nguồn lực đó. Sự khác biệt đáng kể nhất hiện nay là giữa các quốc gia phát triển (…) và các quốc gia đang phát triển. (…) 80% người dân ở những quốc gia có thu nhập cao đã tiêm ít nhất một liều vắc xin, còn con số này ở những quốc gia có thu nhập thấp chỉ đạt 13%. Ngoài ra, ở các quốc gia có thu nhập thấp, nhiều khả năng mức đáp ứng của hệ thống chăm sóc sức khỏe sẽ kém hơn, nền kinh tế không phát triển mạnh mẽ bằng và độ tin tưởng vào hướng dẫn của chính phủ cũng thấp hơn. Tất cả những yếu tố này sẽ tạo thêm thách thức đối với việc tiêm vắc xin và điều trị cho những người nhiễm COVID-19.
(Yêu cầu xin lời khuyên về chính sách mà Meta đưa ra, trang 3)
Câu hỏi Meta đặt cho Ủy ban
8. Với những ý kiến trên, Meta đã trình bày để Ủy ban xem xét các phương án chính sách sau đây. Mục III bên dưới cung cấp thêm chi tiết về các biện pháp này:
- Tiếp tục gỡ một số thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19: Với phương án này, Meta sẽ tiếp tục cách xử lý như hiện tại, đó là gỡ những nội dung sai sự thật "có khả năng trực tiếp làm tăng nguy cơ tổn hại về thể chất sắp xảy ra trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp". Theo đó, công ty cuối cùng sẽ ngừng gỡ thông tin sai lệch khi thấy không còn nguy cơ tổn hại về thể chất sắp xảy ra và yêu cầu Ủy ban tư vấn xem công ty nên đưa ra quyết định này như thế nào.
- Biện pháp tạm thời để giảm rủi ro trong trường hợp khẩn cấp: Theo phương án này, Meta sẽ ngừng gỡ thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 và thay vào đó là giảm mức phân phối những thông tin như vậy. Đây là biện pháp tạm thời và công ty yêu cầu Ủy ban tư vấn xem khi nào thì nên ngừng áp dụng.
- Bên thứ ba xác minh dữ kiện: Theo phương án này, Meta sẽ chuyển những nội dung đang thuộc diện bị gỡ cho các bên thứ ba độc lập chuyên xác minh dữ kiện để họ đánh giá. Trong yêu cầu gửi cho Ủy ban, Meta nêu rằng "số lượng bên xác minh dữ kiện xếp hạng nội dung lúc nào cũng có hạn. Nếu Meta triển khai phương án này, bên xác minh dữ kiện sẽ không thể xem xét tất cả nội dung về COVID-19 trên các nền tảng của chúng tôi. Vì vậy, một số nội dung sẽ không trải qua quy trình kiểm tra tính chính xác, hạ bậc và gắn nhãn". (Yêu cầu xin lời khuyên về chính sách mà Meta đưa ra, trang 16)
- Nhãn: Theo phương án này, Meta sẽ thêm nhãn vào nội dung nhưng không cản trở người dùng xem nội dung. Thay vào đó, nhãn sẽ cung cấp liên kết trực tiếp đến thông tin đáng tin cậy. Meta xem đây là biện pháp tạm thời và muốn Ủy ban tư vấn xem công ty nên cân nhắc những yếu tố nào để quyết định ngừng sử dụng các nhãn này.
9. Meta nêu rằng mỗi phương án kể trên đều có ưu và nhược điểm, cụ thể là ở khả năng áp dụng trên diện rộng, tính chính xác và số lượng nội dung bị ảnh hưởng. Công ty đặc biệt nhấn mạnh rằng chính sách này phải phù hợp với mọi khu vực mà vẫn nhất quán và khả thi trên toàn cầu. Về các chính sách theo từng quốc gia, Meta nêu rằng: "Vì lý do kỹ thuật, chúng tôi cho rằng cần duy trì các chính sách toàn cầu liên quan đến COVID-19, chứ không phải các chính sách theo từng quốc gia hoặc khu vực". Trong yêu cầu gửi cho Ủy ban, Meta cho biết: "Việc thực thi các chính sách ở cấp độ quốc gia có khả năng dẫn đến tình trạng thực thi quá mức khi một nhóm người xét duyệt theo thị trường đánh giá nhiều quốc gia, cũng như tình trạng thực thi dưới mức vì nội dung có thể lan rộng khắp các quốc gia và khu vực". (Yêu cầu xin lời khuyên về chính sách mà Meta đưa ra, trang 17, chú thích 37.) (Để biết thêm về phương pháp thực thi mang tính bản địa trên diện rộng, hãy xem đoạn 61 bên dưới.)
III. Chính sách của Meta đối với Thông tin sai lệch về sức khỏe trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp
10. Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 và do nhận thấy số lượng thông tin sai lệch tăng mạnh trên các nền tảng của công ty, Meta bắt đầu gỡ thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 vào tháng 01/2020. Chính sách của công ty cũng như các loại tuyên bố thuộc diện bị gỡ đã thay đổi trong 2 năm tiếp theo, nhất là ở mục đang được đề cập mang tên Thông tin sai lệch về sức khỏe trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp của Tiêu chuẩn cộng đồng về Thông tin sai lệch và trang Trung tâm trợ giúp đi kèm.
11. Ở phần mở đầu của Tiêu chuẩn cộng đồng về Thông tin sai lệch, lý do xây dựng chính sách giải thích cách Meta xử lý thông tin sai lệch, bao gồm cả việc áp dụng các biện pháp thực thi như xác minh dữ kiện, gỡ, hạ bậc và gắn nhãn. Theo Meta, công ty chỉ gỡ những thông tin sai lệch "có khả năng trực tiếp làm tăng nguy cơ tổn hại về thể chất sắp xảy ra". Chính sách này còn xác định 4 loại thông tin sai lệch thuộc diện bị gỡ: (1) tổn hại về thể chất hoặc bạo lực; (2) Thông tin y tế sai lệch có hại; (3) can thiệp vào hoạt động bỏ phiếu và điều tra dân số; (4) tệp phương tiện bị chỉnh sửa (đã thêm định dạng để nhấn mạnh).
12. Mục Thông tin y tế sai lệch có hại trong Tiêu chuẩn cộng đồng về Thông tin sai lệch có 3 hạng mục phụ: (i) thông tin sai lệch về vắc xin; (ii) thông tin sai lệch về sức khỏe trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp; và (iii) thông tin quảng bá hoặc tán thành phương pháp chữa trị thần kỳ có hại cho vấn đề về sức khỏe (đã thêm định dạng để nhấn mạnh). Mặc dù các tiêu chuẩn cộng đồng khác có thể áp dụng cho những tuyên bố về COVID-19, nhưng lời khuyên về chính sách này chỉ tập trung vào mục Thông tin sai lệch về sức khỏe trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp của chính sách Thông tin sai lệch, do đây là mục áp dụng cho đại dịch COVID-19. Không nên dựa vào chính sách này để triển khai các chính sách khác.
Gỡ tuyên bố chứa thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19
13. Chính sách đối với Thông tin sai lệch về sức khỏe trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấpquy định rằng:
Chúng tôi gỡ thông tin sai lệch trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp khi cơ quan y tế công cộng kết luận rằng thông tin đó sai sự thật và có khả năng trực tiếp làm tăng nguy cơ tổn hại về thể chất sắp xảy ra, bao gồm cả nguy cơ cá nhân nhiễm phải/lây lan bệnh có hại hoặc từ chối vắc xin liên quan. Chúng tôi hợp tác với các cơ quan y tế địa phương và toàn cầu để xác định tình trạng y tế công cộng khẩn cấp. Hiện nay, những thông tin này bao gồm các tuyên bố sai sự thật liên quan đến COVID-19 mà cơ quan y tế chuyên môn đã xác minh, về sự tồn tại hay mức độ nghiêm trọng của virus, phương pháp chữa trị hoặc phòng ngừa, cách virus lây truyền hay đối tượng có khả năng miễn dịch, cũng như các tuyên bố sai sự thật can ngăn việc áp dụng những cách hiệu quả để bảo vệ sức khỏe khỏi COVID-19 (chẳng hạn như xét nghiệm, giãn cách xã hội, đeo khẩu trang và tiêm vắc xin COVID-19). Nhấp vào đây để xem bộ quy tắc hoàn chỉnh về những thông tin sai lệch mà chúng tôi không cho phép đăng có liên quan đến COVID-19 và vắc xin.
14. Theo chính sách này, Meta sẽ gỡ thông tin sai lệch khi có 3 yếu tố sau đây: (1) đang trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp; 2) tuyên bố đó sai sự thật; và 3) tuyên bố đó có khả năng trực tiếp làm tăng nguy cơ tổn hại về thể chất sắp xảy ra. Khi áp dụng tiêu chuẩn này cho đại dịch COVID-19 và dựa vào kết luận của các cơ quan y tế công cộng, Meta đã phát hiện thấy khoảng 80 tuyên bố thuộc diện bị gỡ. Những tuyên bố nêu trên (được cập nhật định kỳ) và các câu hỏi thường gặp về cách thực thi chính sách đều có trên trang Trung tâm trợ giúp.
15. Như đã nêu trong chính sách, 80 tuyên bố này thuộc 5 hạng mục sau đây: (1) tuyên bố về sự tồn tại hay mức độ nghiêm trọng của COVID-19, bao gồm cả tuyên bố phủ nhận sự tồn tại hoặc giảm nhẹ mức độ nghiêm trọng của COVID-19, ví dụ: tuyên bố cho rằng không có ai tử vong do COVID-19; (2) sự lây truyền và khả năng miễn dịch với COVID-19, bao gồm cả tuyên bố cho rằng công nghệ 5G khiến COVID-19 lây truyền; (3) phương pháp đảm bảo chữa trị hoặc phòng ngừa được COVID-19, chẳng hạn như phương pháp khẳng định rằng kem bôi có thể chữa trị hoặc phòng ngừa tình trạng lây nhiễm virus corona; (4) can ngăn việc áp dụng những cách hiệu quả để bảo vệ sức khỏe, ví dụ: tuyên bố cho rằng khẩu trang chứa sâu nano có hại hoặc vắc xin COVID-19 làm thay đổi ADN của con người/gây nhiễm từ tính; (5) quyền tiếp cận các dịch vụ y tế cần thiết, bao gồm cả tuyên bố cho rằng bệnh viện làm chết bệnh nhân để kiếm được nhiều tiền hơn hoặc để bán nội tạng người.
16. Meta đã giải thích trong yêu cầu của công ty rằng Meta dựa vào những yếu tố sau đây để đánh giá xem có tồn tại tình trạng y tế công cộng khẩn cấp hay không: (1) liệu Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) có tuyên bố tình trạng y tế công cộng khẩn cấp không; (2) liệu WHO có nhận định một căn bệnh là mang tính truyền nhiễm, gây tử vong hoặc chứa rủi ro cao không; hoặc (3) trong trường hợp không tham khảo được kết quả đánh giá của WHO về rủi ro, Meta sẽ xem xét nhận định của cơ quan y tế địa phương về tình trạng y tế công cộng khẩn cấp đối với một quốc gia nhất định. Như Meta giải thích, WHO tư vấn rằng trong tình trạng khẩn cấp đã tuyên bố, "các cá nhân rất dễ gặp tổn hại về thể chất không thể khắc phục khi nguy cơ phơi nhiễm, tốc độ lây truyền, mối liên hệ giữa sự phơi nhiễm và nguy cơ, tỷ lệ nhiễm bệnh và tử vong tăng cao bất thường". (Yêu cầu xin lời khuyên về chính sách mà Meta đưa ra, trang 6) WHO đã tuyên bố sự bùng phát của COVID-19 là "Public Health Emergency of International Concern" (Tình trạng y tế công cộng khẩn cấp toàn cầu) vào ngày 30/01/2020.
17. Theo chính sách của công ty, trong bối cảnh tình trạng y tế công cộng khẩn cấp, Meta sẽ hợp tác với các cơ quan y tế công cộng chuyên môn để xác định tính không chân thực và liệu một tuyên bố sai sự thật "có khả năng trực tiếp làm tăng nguy cơ tổn hại về thể chất sắp xảy ra" không. Meta trình bày với Ủy ban rằng công ty dựa vào ý kiến của các chuyên gia y tế công cộng, chẳng hạn như WHO, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) tại Hoa Kỳ khi đánh giá những tuyên bố đang thuộc diện bị gỡ. Trước đây, Meta cũng đã trưng cầu ý kiến của những người đứng đầu quốc gia thuộc UNICEF và Bộ Y tế Quốc gia Pakistan (Yêu cầu xin lời khuyên về chính sách mà Meta đưa ra, trang 6). Các mẫu thư từ trao đổi giữa Meta và cơ quan y tế công cộng mà Ủy ban xem xét cho thấy Meta phần nào xác định tuyên bố thông qua việc giám sát các nền tảng của công ty rồi gửi những tuyên bố này cho cơ quan y tế công cộng để đánh giá, thay vì cơ quan y tế công cộng tự xác định hoặc phát hiện tuyên bố cần bị gỡ. Chẳng hạn như trong một thư từ trao đổi với cơ quan y tế công cộng tiến hành quy trình đánh giá này, Meta phát hiện thấy một tuyên bố (cho rằng vắc xin COVID-19 gây đau tim), đồng thời hỏi cơ quan y tế công cộng xem tuyên bố đó có sai sự thật và có thể dẫn đến hành động từ chối tiêm vắc xin hay không. Khi trả lời, cơ quan y tế công cộng đã đưa ra các nguồn thông tin và dữ liệu phân tích làm căn cứ để kết luận rằng "there is no evidence that COVID-19 vaccines cause heart attacks" (không có bằng chứng nào cho thấy vắc xin COVID-19 gây đau tim). Cơ quan này nêu rằng có các trường hợp bị myocarditis (viêm cơ tim) sau khi tiêm vắc xin, đặc biệt là ở nam thiếu niên và thanh niên. Cơ quan y tế công cộng cũng kết luận rằng "unfounded fear about vaccines causing heart attacks (myocardial infarction) or other heart conditions could lead to vaccine refusal" (nỗi lo sợ vô căn cứ liên quan đến việc vắc xin gây đau tim (nhồi máu cơ tim) hoặc các tình trạng khác về tim có thể dẫn đến hành động từ chối tiêm vắc xin).
18. Chính sách của Meta về thông tin sai lệch quy định cả các trường hợp ngoại lệ, theo đó công ty sẽ không gỡ một số loại phát ngôn. Ví dụ: Meta cho phép đăng các tuyên bố tập trung vào chính trị hoặc quyết định chính trị, chẳng hạn như "COVID mandates don’t work" (các quy định bắt buộc liên quan đến COVID không có hiệu quả) hoặc "vaccine companies just want to line their wallets" (các công ty vắc xin chỉ muốn trục lợi). Nội dung chia sẻ mang tính hài hước và châm biếm rõ ràng, chẳng hạn như "Only Brad Pitt’s blood can cure COVID" (Chỉ có máu của Brad Pitt mới chữa khỏi COVID) [kèm theo 2 biểu tượng cảm xúc cười chảy cả nước mắt], không vi phạm chính sách. Meta cho phép đăng tuyên bố biểu đạt câu chuyện hoặc trải nghiệm cá nhân khi: nội dung chia sẻ trải nghiệm cá nhân của một người cụ thể; bài viết nêu rõ danh tính của người đó; và nội dung không đưa ra tuyên bố khẳng định hoặc không chứa lời kêu gọi hành động. Công ty cũng cho phép đăng nội dung suy đoán, đặt nghi vấn hoặc bày tỏ nỗi băn khoăn, chẳng hạn như "Do vaccines cause autism?" (Vắc xin có gây ra chứng tự kỷ không?).
19. Meta dựa vào hệ thống thực thi định kỳ trên diện rộng gồm các công cụ tự động (hoặc công nghệ phân loại), người kiểm duyệt nội dung và đội ngũ xem xét thêm nội bộ để gỡ những tuyên bố nêu trong chính sách đối với thông tin sai lệch. Meta trình bày với Ủy ban rằng công ty đã huấn luyện các công nghệ phân loại bằng 19 ngôn ngữ để xác định trường hợp có khả năng vi phạm chính sách này. Người kiểm duyệt nội dung thực thi chính sách đối với thông tin sai lệch nhận được nguyên tắc nội bộ, bao gồm cả hướng dẫn về cách xác định nội dung nên tiếp tục hiển thị trên nền tảng do mang tính hài hước, châm biếm hoặc là câu chuyện cá nhân, theo cách giải thích trên trang Trung tâm trợ giúp. Khi một nội dung bị gỡ, người dùng có thể "không đồng ý với quyết định". Tuy không bảo đảm việc xem xét lại nhưng nếu nhận được đơn kháng nghị và có đủ nhân lực, Meta sẽ làm vậy với một số quyết định. Meta trình bày với Ủy ban rằng từ tháng 03/2020 đến tháng 07/2022, công ty đã gỡ 27 triệu nội dung chứa thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 trên Facebook và Instagram. Trong đó, có 1,3 triệu thông tin được khôi phục dựa trên những đơn kháng nghị mà Meta có thể đánh giá.
Hạ bậc thông tin sai lệch và bên thứ ba xác minh dữ kiện
20. Những nội dung nằm ngoài danh sách tuyên bố thuộc diện bị gỡ nhưng có thể cấu thành thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 phải trải qua quy trình bên thứ ba xác minh dữ kiện. Công nghệ máy học phát hiện bài viết có khả năng là thông tin sai lệch và gửi bài viết đó cho bên thứ ba xác minh dữ kiện. Meta hợp tác với các tổ chức độc lập chuyên xác minh dữ kiện để xem xét và gắn nhãn nội dung. Công ty không đánh giá hiệu quả của bên xác minh dữ kiện. Meta đánh giá các tổ chức và đảm bảo chất lượng dựa vào Mạng lưới Xác minh Dữ kiện Quốc tế IFCN (International Fact Checking Network). IFCN đánh giá các tổ chức xác minh dữ kiện về việc tuân thủ Bộ nguyên tắc, theo đó tổ chức cam kết không thiên vị mà sẽ công bằng, minh bạch về nguồn thông tin cũng như kinh phí, có chính sách đính chính cởi mở và trung thực.
21. Nội dung được gửi đến hàng đợi xác minh dữ kiện có thể tạm thời xuất hiện ở vị trí thấp hơn trong bảng feed của người dùng, đặc biệt nếu nội dung đó đang lan truyền mạnh mẽ, trước khi trải qua quy trình xem xét. Meta sử dụng thuật toán xếp thứ tự để phân loại nội dung ưu tiên cho bên xác minh dữ kiện. Nội dung đang lan truyền mạnh mẽ sẽ được ưu tiên trong hàng đợi của bên xác minh dữ kiện. Khi trả lời câu hỏi của Ủy ban, Meta trình bày rằng đại đa số nội dung trong hàng đợi xác minh dữ kiện không hề được bên xác minh dữ kiện xem xét. Theo Meta, hầu hết các nội dung trong hàng đợi không phải là thông tin sai sự thật, nhưng Meta không cung cấp bằng chứng cho nhận định này. Meta cho biết các đối tác xác minh dữ kiện sẽ ưu tiên những tuyên bố sai sự thật có thể kiểm chứng hoặc bài viết lừa đảo rõ ràng không có cơ sở thực tế, mang tính thời sự, thịnh hành và gây ra hệ quả. Bên xác minh dữ kiện cũng có thể chủ động tìm nội dung để xem xét, bên ngoài hàng đợi do Meta cung cấp.
22. Quy trình xác minh dữ kiện không áp dụng cho những bài viết và quảng cáo của các chính trị gia. Meta định nghĩa "chính trị gia" là "ứng viên tranh cử, viên chức đương nhiệm và rộng ra là những người được bổ nhiệm trong nội các, cũng như đảng phái chính trị và nhà lãnh đạo của đảng đó". Theo Meta, công ty áp dụng chính sách này vì "phát ngôn chính trị [ở các nền dân chủ lâu đời có quyền tự do báo chí] là nội dung được xem xét kỹ lưỡng nhất, [đồng thời] việc giới hạn hình thức bày tỏ này […] sẽ làm giảm cơ hội mọi người biết đến phát ngôn của các viên chức được bầu và các chính trị gia sẽ ít phải chịu trách nhiệm hơn về lời nói của mình".
23. Bên xác minh dữ kiện có thể xếp hạng nội dung là "sai sự thật", "bị chỉnh sửa", "sai sự thật một phần" hoặc "thiếu ngữ cảnh". Meta sẽ gắn nhãn tương ứng cho nội dung và cung cấp liên kết đến bài mẫu dữ kiện liên quan. Để đọc bài mẫu đó, người dùng phải thoát khỏi Facebook rồi chuyển đến một trang khác. Quy trình này cần sử dụng dữ liệu bổ sung. Do vậy, sẽ có thêm chi phí phát sinh đối với một số người dùng ở những quốc gia miễn cước sử dụng các nền tảng của Meta (nghĩa là người dùng không phải trả phí dữ liệu hoặc khoản phí khác để truy cập vào các ứng dụng của Meta trên thiết bị di động). Bên trên nội dung có gắn nhãn "sai sự thật" và "bị chỉnh sửa" sẽ là màn hình cảnh báo che khuất nội dung và yêu cầu người dùng nhấp vào để xem nội dung đó. Nội dung có gắn nhãn "sai sự thật một phần" và "thiếu ngữ cảnh" sẽ không bị che khuất. Meta trình bày với Ủy ban rằng trong khoảng thời gian 90 ngày tính đến ngày 09/12/2022, đối với những bài viết có gắn nhãn "sai sự thật" hoặc "bị chỉnh sửa" kèm theo màn hình che khuất nội dung, 10% người dùng Facebook và 43% người dùng Instagram đã nhấp vào bài viết để xem nội dung đó". Trong khoảng thời gian nêu trên, theo báo cáo của Meta về các bài viết có gắn nhãn "sai sự thật", "bị chỉnh sửa", "sai sự thật một phần" hoặc "thiếu ngữ cảnh" thì trung bình, 3% người dùng Facebook và 19% người dùng Instagram đã nhấp vào gợi ý "Xem lý do". Thao tác này chuyển người dùng đến một màn hình riêng cung cấp thông tin về lý do xếp hạng nội dung và liên kết đến bài mẫu dữ kiện.
24. Khi bên xác minh dữ kiện gắn nhãn một nội dung, Meta sẽ xếp thứ tự nội dung đó ở vị trí thấp hơn trong bảng feed của người dùng. Mức độ hạ bậc áp dụng cho thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 có gắn nhãn "sai sự thật", "bị chỉnh sửa" và "sai sự thật một phần" sẽ cao hơn mức độ hạ bậc áp dụng cho nội dung có gắn nhãn "thiếu ngữ cảnh". Theo Meta, biện pháp hạ bậc có tác động khác nhau đến vị trí hiển thị một nội dung trên bảng feed của từng người dùng. Meta cho biết công ty cá nhân hóa nội dung cho người dùng theo hướng hiển thị những gì mà họ nhiều khả năng sẽ quan tâm nhất. Khi nội dung bị hạ bậc, điểm xếp hạng cũng sẽ thấp đi. Tuy nhiên, việc này sẽ không khiến số lượt xem hoặc tỷ lệ phần trăm lượt xem giảm một lượng nhất định. Khả năng một người dùng cụ thể nhìn thấy nội dung bị hạ bậc sẽ phụ thuộc vào mức điểm xếp hạng của nội dung đó so với các nội dung khác trong bảng feed của họ. Do vậy, biện pháp hạ bậc tác động đến một nội dung theo nhiều cách, tùy vào người dùng và khoảng không nội dung của họ. Khi nội dung được chia sẻ trong một nhóm hoặc bởi một người dùng có đông đảo người theo dõi, điểm xếp hạng của nội dung đó đối với những người theo dõi và thường xuyên tương tác với nhóm/trang có thể cao hơn hoặc bằng với điểm xếp hạng của nội dung khác trong bảng feed. Tức là biện pháp hạ bậc có thể không mang lại hiệu quả như mong muốn.
25. Trong trường hợp bên xác minh dữ kiện phát hiện thấy rằng nội dung do một trang/nhóm tạo vi phạm chính sách của công ty đối với thông tin sai lệch, người quản lý trang hoặc quản trị viên nhóm có thể kháng nghị. Trang cá nhân Facebook không cung cấp lựa chọn kháng nghị nhãn xác minh dữ kiện. Để kháng nghị về trường hợp vi phạm trong nhóm, người quản lý trang/quản trị viên nhóm có thể dùng ứng dụng Facebook trên iOS và Android hoặc trình duyệt web. Tuy nhiên, họ không thể kháng nghị về trường hợp vi phạm trên trang thông qua trình duyệt web. Theo Trung tâm trợ giúp của Facebook, "tính năng kháng nghị này trong sản phẩm hiện chỉ dành cho quản trị viên nhóm và người quản lý trang ở một số quốc gia. Tất cả những người khác vẫn có thể gửi đơn kháng nghị qua email đến các bên xác minh dữ kiện".
26. Trong yêu cầu gửi cho Ủy ban, Meta giải thích rằng số lượng bên xác minh dữ kiện xếp hạng nội dung lúc nào cũng có hạn. Khi yêu cầu Ủy ban đánh giá nhiều phương pháp xử lý thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19, Meta giải thích rằng nếu công ty hoàn toàn hoặc chủ yếu dựa vào biện pháp xác minh dữ kiện thì bên xác minh dữ kiện sẽ không thể xem xét tất cả nội dung về COVID-19 trên các nền tảng. Vì vậy, một số thông tin sai lệch sẽ không trải qua quy trình kiểm tra tính chính xác, hạ bậc và gắn nhãn.
Áp dụng nhãn
27. Meta cũng áp dụng 2 loại nhãn là "phương pháp điều trị trung lập mang tính tham khảo" (NIT): nhãn trung lập về phương pháp điều trị; và Sự thật về phương pháp điều trị X mang tính tham khảo (FAXIT). Những nhãn này không liên quan đến bên xác minh dữ kiện mà sẽ do Meta áp dụng trực tiếp. FAXIT đưa ra nhận định phù hợp về nội dung được chia sẻ trong bài viết trước khi chuyển người dùng đến trung tâm thông tin. Meta có 2 nhãn FAXIT: (1) "Vắc xin COVID-19 trải qua nhiều thử nghiệm về tính an toàn và hiệu quả, sau đó được theo dõi chặt chẽ"; và (2) "Một số phương pháp điều trị COVID-19 chưa được phê duyệt có thể gây hại nghiêm trọng". Meta áp dụng nhãn cho bất kỳ nội dung nào mà công nghệ phân loại xác định là thảo luận về COVID-19. Nội dung có thể đúng hoặc sai sự thật và nhãn không đưa ra nhận định cụ thể nào về nội dung. Tất cả NIT đều chuyển người dùng đến (COVID-19) Trung tâm thông tin của Meta.
28. Trong các cuộc thảo luận liên quan đến yêu cầu xin lời khuyên về chính sách này, Meta trình bày với Ủy ban rằng công ty sẽ thu hẹp phạm vi áp dụng NIT từ ngày 19/12/2022. Đây là quyết định dựa trên một thử nghiệm toàn cầu mà các đội ngũ phụ trách Tính toàn vẹn và Sản phẩm của Meta tiến hành về hiệu quả của NIT trong việc hạn chế mức độ phổ biến của thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 trên nền tảng. Trong thử nghiệm này, có một nhóm kiểm soát vẫn nhìn thấy NIT về COVID-19 mà không bị giới hạn. Ba nhóm thử nghiệm bổ sung cũng được thiết lập: nhóm đầu tiên nhìn thấy một NIT về COVID-19 trong mỗi loại cứ sau 3 ngày; nhóm thứ hai nhìn thấy một NIT về COVID-19 trong mỗi loại cứ sau 30 ngày; và nhóm thứ ba không nhìn thấy nhãn nào cả. Theo công ty, nhóm thứ hai (nhóm nhìn thấy một NIT trong mỗi loại cứ sau 30 ngày) có tỷ lệ nhấp trung bình cao nhất vào thông tin đáng tin cậy trong số tất cả các nhóm, bao gồm cả nhóm kiểm soát. Thời gian trung bình dành cho việc xem NIT cũng đạt mức cao nhất ở nhóm này. Hơn nữa, "không có kết quả hồi quy mang ý nghĩa thống kê" về mức độ phổ biến của thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 giữa nhóm kiểm soát và các nhóm thử nghiệm. Dựa trên kết quả thử nghiệm, Meta trình bày với Ủy ban rằng công ty đã giới hạn số lượng NIT về COVID-19 mà người dùng nhìn thấy trên các nền tảng của Meta đối với một nhãn COVID-19 trong mỗi loại cứ sau 30 ngày, kể từ ngày 19/12/2022. Tiếp đến, Meta trình bày với Ủy ban rằng công ty đã ngừng áp dụng tất cả NIT về COVID-19 nhằm giảm số lượng nhãn hiển thị với người dùng. Việc này là để đảm bảo NIT cũng có hiệu quả trong những cuộc khủng hoảng y tế công cộng khác.
Hình phạt
29. Meta áp dụng các hình phạt ở cấp độ tài khoản và cấp độ nhóm có tác động đến việc lan truyền thông tin sai lệch. Trang cá nhân, trang hoặc nhóm đăng nội dung bị gỡ hay có gắn nhãn "sai sự thật" hoặc "bị chỉnh sửa" theo chính sách này sẽ nhận một lần cảnh cáo và biến mất khỏi phần đề xuất, không được phép kiếm tiền và khách truy cập trang hoặc nhóm đó sẽ nhìn thấy các cửa sổ bật lên cho biết rằng trang này chia sẻ thông tin sai lệch, trong trường hợp đạt đến ngưỡng cảnh cáo. Theo trang Trung tâm trợ giúp, Meta còn có thể gỡ trang, nhóm và tài khoản Instagram "nếu họ chia sẻ nội dung vi phạm các chính sách về COVID-19 và vắc xin cũng như cố tình chia sẻ thông tin khác trên nền tảng nhằm can ngăn việc tiêm vắc xin".
IV. Hoạt động trao đổi với bên ngoài
30. Trong quá trình xây dựng lời khuyên về chính sách này, Ủy ban Giám sát đã trao đổi với cả các bên liên quan và Meta theo một số cách.
Bình luận công khai
31. Ủy ban Giám sát nhận được 181 bình luận công khai vào tháng 08/2022 liên quan đến lời khuyên về chính sách này. Trong đó, có 4 bình luận từ Mỹ La tinh và Caribe, 5 bình luận từ Trung và Nam Á, 8 bình luận từ châu Á Thái Bình Dương và châu Đại Dương, 81 bình luận từ châu Âu và 83 bình luận từ Hoa Kỳ và Canada. Ủy ban không nhận được bất kỳ bình luận công khai nào từ Trung Đông và Bắc Phi hoặc châu Phi hạ Sahara.
32. Các nội dung gửi đề cập đến những vấn đề sau đây:
- Nội dung do viện nghiên cứu chính sách Khazanah Research Institute ở Malaysia gửi đến (PC-10703) nêu bật nhiều mức độ tiếp cận thông tin y tế đáng tin cậy tại các quốc gia khác nhau và nhiều mức độ rủi ro do không kiểm duyệt thông tin sai lệch. Nếu chỉ được có một phương pháp chung trên toàn cầu thì theo đề xuất trong nội dung gửi này, Meta cần ưu tiên hành động thận trọng và tiếp tục gỡ thông tin sai lệch có hại liên quan đến COVID-19. Nội dung gửi nêu trên còn bình luận về tình trạng thiếu định nghĩa rõ ràng cho "imminent physical harm" (tổn hại về thể chất sắp xảy ra) cũng như tầm quan trọng của việc tìm hiểu bối cảnh, giám sát liên tục và tính minh bạch trong quá trình thực thi để đảm bảo có thể đánh giá hiệu quả cách sử dụng tiêu chuẩn này.
- Nội dung do American Civil Liberties Union gửi đến (PC-10759) bày tỏ mối quan ngại rằng vì gặp khó khăn khi phân biệt trên diện rộng giữa sự thật và tình tiết hư cấu, giữa quan điểm, trải nghiệm và nhận định về vấn đề thực tế nên Meta sẽ kìm hãm quyền phát ngôn đáng lẽ phải được cho phép.
- Nội dung do tổ chức phi lợi nhuận Asian Americans Advancing Justice ở Hoa Kỳ gửi đến (PC-10751) nêu rằng người Mỹ gốc Á bị "scapegoating" (đổ lỗi) cho việc mang virus đến Hoa Kỳ.
- Nội dung do Giáo sư Simon Wood tại Đại học Edinburgh gửi đến (PC-10713) nhấn mạnh mối quan ngại rằng các bên xác minh dữ kiện không có đủ kiến thức kỹ thuật để xác minh dữ kiện một cách hiệu quả những tài liệu và bằng chứng khoa học phức tạp.
- Nội dung do Media Matters for America gửi đến (PC-10758) đã thu hút sự chú ý vào tác động của hệ thống kiểm tra chéo mà Meta triển khai trong việc cản trở các nỗ lực xử lý thông tin sai lệch. Vì người nổi tiếng, chính trị gia, nhà báo và những người dùng chủ chốt khác chỉ "afforded slower or more lenient enforcement" (phải chịu biện pháp thực thi chậm hoặc khoan dung hơn) khi có nội dung vi phạm nên thông tin sai lệch vẫn được phép tiếp tục hiển thị trên nền tảng.
- Một số nội dung gửi lưu ý trách nhiệm của Meta khi giải quyết nguy cơ an toàn công cộng dựa trên phạm vi tiếp cận và vai trò của các hệ thống trong việc thúc đẩy thông tin sai lệch. Ngoài ra còn có những mối quan ngại về tính hiệu quả của nhãn và biện pháp hạ bậc khi giải quyết nguy cơ tổn hại. Ví dụ: Nội dung do phó chủ tịch cấp cao của Center of Internet and International Studies gửi đến (PC-10673) nhấn mạnh mối quan ngại rằng nhãn không phải là biện pháp đủ hiệu quả để xử lý thông tin sai lệch do các chính trị gia và những người có tầm ảnh hưởng chủ chốt lan truyền. Nguyên nhân là do "simply labelling the posting is insufficient for the potential risk. Permitting the publication of false information that increase the chances of death or serious illness is an abdication of responsibility" (gắn nhãn bài viết không phải là biện pháp đủ hiệu quả đối với nguy cơ tiềm ẩn. Việc cho phép đăng thông tin sai sự thật làm tăng nguy cơ tử vong hoặc mắc bệnh nghiêm trọng là hành động thoái thác trách nhiệm".
- Một số nội dung gửi đề xuất sử dụng nhãn và biện pháp hạ bậc thay vì gỡ thông tin sai lệch. Nội dung do Giáo sư phụ Saiph Savage của Đại học Northeastern và Đại học Nacional Autónoma de México (UNAM) gửi đến (PC-10519) đã thu hút sự chú ý vào tác động của chính sách gỡ cũng như các hình phạt liên quan đối với các ý kiến và cộng đồng bản địa, lưu ý rằng cộng đồng bản địa "have expressed themselves differently about best practices to treat COVID-19 due to their religious beliefs" (đã bày tỏ những quan điểm khác nhau về cách tốt nhất để điều trị COVID-19 dựa theo tín ngưỡng tôn giáo của họ).
33. Để đọc các bình luận công khai gửi đến cho lời khuyên về chính sách này, vui lòng nhấp vào đây.
Hội nghị bàn tròn với bên liên quan trong khu vực
34. Ủy ban đã trưng cầu thêm ý kiến của bên liên quan thông qua loạt hội nghị bàn tròn trong khu vực. Các tổ chức xã hội dân sự đã cùng Ủy ban nhóm họp những bên liên quan từ Bắc Mỹ, Mỹ La tinh, châu Phi, châu Á và châu Âu cho 6 cuộc thảo luận bàn tròn. Thông qua những hội nghị bàn tròn này, Ủy ban đã trao đổi với khoảng 100 cá nhân đại diện cho các tổ chức xác minh dữ kiện, cơ quan và chuyên gia y tế công cộng, nhà nghiên cứu thông tin sai lệch, chuyên gia truyền thông và kỹ năng số cũng như những người ủng hộ nhân quyền. Các hoạt động trao đổi nêu trên tuân theo Quy tắc Chatham House để đảm bảo cuộc thảo luận diễn ra thẳng thắn và bảo vệ người tham gia.
35. Các cuộc trưng cầu ý kiến này nêu bật những chủ đề và vấn đề sau đây:
- Các vấn đề thường gặp ở nhiều khu vực bao gồm: tình trạng thiếu dữ liệu và thách thức trong việc đo lường cả phạm vi lan truyền thông tin sai lệch tại các quốc gia lẫn tác động của những chính sách Meta hiện áp dụng, do khó tiếp cận dữ liệu và nghiên cứu nội bộ của Meta; số lượng đáng kể thông tin sai lệch về mức độ nghiêm trọng của virus, cách chữa bệnh tại nhà hoặc phương pháp điều trị thay thế (kể cả việc quảng cáo thuốc tẩy), mối liên hệ giữa biện pháp ứng phó với đại dịch và công nghệ 5G cũng như thông tin sai lệch phản đối vắc xin; mối quan ngại rằng chính sách gỡ có thể dẫn đến tình trạng thực thi quá mức, từ đó kìm hãm quyền phát ngôn; cần xử lý kiến trúc cơ bản của Facebook có đặc điểm là thúc đẩy thông tin sai lệch; những người chuyên lan truyền thông tin sai lệch có động cơ tài chính và/hoặc chính trị khi quảng bá nội dung này; Thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 không chỉ làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng y tế công cộng mà còn khiến mọi người bớt tin tưởng vào các tổ chức, thông tin khoa học lẫn phương pháp điều trị khoa học và y tế như vắc xin.
- Các vấn đề mà những bên liên quan ở Mỹ La tinh xác định bao gồm: biện pháp xác minh dữ kiện có thể hiệu quả, nhưng thông tin sai lệch thường được gắn nhãn sau khi nội dung đã tiếp cận đối tượng mục tiêu; mối quan ngại rằng biện pháp xác minh dữ kiện không áp dụng được trên diện rộng và có phạm vi triển khai hẹp hơn đáng kể ở các ngôn ngữ khác không phải tiếng Anh; hành vi quấy rối có tổ chức đối với những nhà khoa học đặt nghi vấn về thông tin sai lệch; các cá nhân xác minh dữ kiện đã bị đe dọa và quấy rối, trong đó có một số người rời khỏi quốc gia hoặc khu vực vì lo sợ cho sự an toàn về thể chất; các tổ chức xác minh dữ kiện đã bị kiện do tiến hành hoạt động này và phải biện hộ trong những vụ kiện như vậy, khiến nguồn lực vốn đã ít ỏi của họ bị cạn kiện; các chính trị gia và nhân vật chủ chốt không phải trải qua quy trình xác minh dữ kiện; các chuyên gia y tế công cộng và nhân viên chăm sóc sức khỏe thiếu kiến thức hoặc năng lực để chống lại chiến dịch thông tin sai lệch một cách hiệu quả, đặc biệt là những chiến dịch nhận được sự giúp sức từ người có tầm ảnh hưởng hoặc chủ thể nổi tiếng có lợi ích chính trị/kinh tế, chẳng hạn như quảng cáo thuốc thay thế không hữu hiệu để chữa trị COVID-19.
- Các vấn đề mà những bên liên quan ở Bắc Mỹ xác định bao gồm: các chuyên gia y tế báo cáo rằng nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe phải chịu áp lực đáng kể khi xử lý thông tin sai lệch, cần nhiều thời gian và nguồn lực nên bị kiệt sức; cần áp dụng các cơ chế kháng nghị hữu ích và công bằng hơn cho những người dùng có nội dung bị gỡ; mối quan ngại rằng hầu hết các nghiên cứu xem xét mức độ phổ biến của thông tin sai lệch và hiệu quả của nhiều biện pháp can thiệp chỉ tập trung vào Hoa Kỳ và Tây Âu; mối quan ngại rằng biện pháp xác minh dữ kiện không áp dụng được trên diện rộng và có phạm vi triển khai hẹp hơn đáng kể ở các ngôn ngữ không phải tiếng Anh; cần có hình phạt hữu hiệu hơn đối với tài khoản; mối quan ngại rằng sự không nhất quán trong việc gỡ thông tin sai lệch có thể củng cố thêm cho các thuyết âm mưu hiện tại; những khó khăn khi kiểm duyệt nội dung có định dạng video.
- Các vấn đề mà những bên liên quan ở châu Á xác định bao gồm: thông tin sai lệch lan rộng khi đại dịch bắt đầu bùng phát và lan truyền trên mạng xã hội cũng như phương tiện truyền thống; lời kể chứa thông tin sai lệch tại nhiều quốc gia nhắm vào những người dễ bị tổn thương và nhóm thiểu số, chẳng hạn như dân lao động nhập cư hoặc nhóm tôn giáo thiểu số, cho rằng họ khiến virus lây lan; biện pháp xác minh dữ kiện không bắt kịp thông tin sai lệch và thường quá chậm trễ; các chính phủ lợi dụng những mối đe dọa từ thông tin sai lệch để nhắm vào các cơ quan truyền thông và dập tắt ý kiến bất đồng; các bài mẫu dữ kiện không dễ tiếp cận hoặc không hấp dẫn như nội dung chứa thông tin sai lệch; các tổ chức xác minh dữ kiện trong khu vực cần tăng cường phối hợp do có những lời kể giống/tương tự nhau lan truyền từ quốc gia này sang quốc gia khác; các tổ chức xác minh dữ kiện thiếu nguồn lực để cung cấp bài mẫu dữ kiện bằng nhiều ngôn ngữ mà đa số quốc gia sử dụng.
- Các vấn đề mà những bên liên quan ở châu Phi xác định bao gồm: các thủ lĩnh tôn giáo ở châu Phi là những người chuyên phát tán thông tin sai lệch; các chính phủ và đảng đối lập là những bên chuyên phát tán thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19; tình trạng mất niềm tin vào chính phủ và các tổ chức công cộng đã tạo ra mảnh đất màu mỡ cho thông tin sai lệch phát triển; các cơ quan y tế công cộng phải đối mặt với những thách thức đáng kể trong hoạt động truyền thông đại chúng, đồng thời có sự chênh lệch rất lớn về hiệu quả của các cơ quan y tế công cộng và tính sẵn có của nguồn lực giữa các quốc gia; biện pháp xác minh dữ kiện chỉ dành cho một số ngôn ngữ nên hiệu quả bị giới hạn.
- Các vấn đề mà những bên liên quan ở châu Âu xác định bao gồm: tác động của thông tin sai lệch sẽ khác nhau giữa các quốc gia, tùy thuộc vào mức kỹ năng số, độ tin tưởng vào chính phủ và các tổ chức y tế công cộng cũng như môi trường truyền thông mở; một số bên quan ngại rằng biện pháp gỡ thông tin sai lệch sẽ kìm hãm quyền tranh luận tự do về các vấn đề dư luận quan tâm; một số bên lập luận rằng những người dễ bị tổn thương nhất sẽ chịu nhiều ảnh hưởng nhất từ thông tin sai lệch, chẳng hạn như người bị suy giảm miễn dịch, trẻ em, người không thông thạo kỹ năng số, người khó tiếp cận nhiều kênh truyền thông và người không tiếp cận được hệ thống chăm sóc sức khỏe đủ đáp ứng; thông tin sai lệch cản trở quá trình ra quyết định của mọi người; các bên khác nhắc đến việc cần áp dụng những cách tạo điều kiện để mọi người thảo luận cởi mở về các biện pháp y tế công cộng như sử dụng khẩu trang hoặc giãn cách xã hội; một số bên chỉ ra rằng vì thông tin sai lệch bị gỡ khỏi nền tảng này dễ dàng chuyển sang nền tảng khác nên cần có phương pháp mang tính phối hợp; cần thiết kế cách phòng ngừa thay vì ứng phó với thông tin đánh lạc hướng; cần thúc đẩy thông tin hữu ích và chính xác trên các nền tảng của Meta.
Hoạt động trao đổi với Meta
36. Sau khi Meta gửi yêu cầu xin lời khuyên về chính sách này, từ tháng 07-12/2022, Ủy ban đã gửi 50 câu hỏi bằng văn bản cho công ty. Trong 3 buổi hỏi đáp về những vấn đề nêu trên, bằng văn bản hoặc lời nói, Meta đã trả lời trọn vẹn 40 câu hỏi và chưa trọn vẹn 10 câu hỏi. Các câu trả lời chưa trọn vẹn có liên quan đến những yêu cầu chia nhỏ dữ liệu theo khu vực và ngôn ngữ, nghiên cứu nội bộ về hiệu quả của nhiều biện pháp thực thi, cách công ty cân nhắc các yếu tố đối lập lẫn lời khuyên của chuyên gia khi xây dựng chính sách. Ủy ban gửi các câu hỏi xoay quanh: Dữ liệu nội bộ hoặc nghiên cứu của Meta về mức độ phổ biến của thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 ở các nền tảng của Meta trên toàn cầu, chia nhỏ theo quốc gia và ngôn ngữ; quy trình và biện pháp Meta áp dụng để thực thi chính sách gỡ cũng như dữ liệu về số lần gỡ; báo cáo công khai về dữ liệu thực thi đối với tiêu chuẩn cộng đồng về thông tin sai lệch; vai trò của cơ quan y tế công cộng và chuyên gia trong việc xây dựng cũng như thực thi chính sách gỡ; bất kỳ nghiên cứu nào về hiệu quả và tác động của việc gỡ thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19; bất kỳ nghiên cứu nào về hiệu quả và tác động của các biện pháp khác, bao gồm cả việc xác minh dữ kiện, gắn nhãn trung lập và hạ bậc; vai trò của tổ chức bên thứ ba xác minh dữ kiện; hình phạt áp dụng cho thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19; nguyên tắc nội bộ về cách triển khai chính sách đối với thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19; liệu công ty đã đánh giá xem chính sách đối với thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 chịu tác động như thế nào từ chương trình kiểm tra chéo hay chưa; quá trình trao đổi với bên liên quan và những chuyên gia mà Meta đã trưng cầu ý kiến khi đang xây dựng chính sách này, cũng như cách Meta đánh giá ý kiến nhận được; khả năng áp dụng biện pháp thực thi chính sách trên thực tế theo 2 hướng, cụ thể là gỡ nội dung ở một số quốc gia nhưng các quốc gia khác thì không; các biện pháp thay thế bổ sung, bao gồm cả việc đầu tư vào kỹ năng số.
V. Khung phân tích và đánh giá của Ủy ban cho chính sách đối với Thông tin sai lệch về sức khỏe trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp
37. Trong yêu cầu gửi cho Ủy ban, Meta hỏi rằng liệu công ty nên tiếp tục gỡ một số nội dung liên quan đến COVID-19 theo chính sách đối với Thông tin sai lệch về sức khỏe trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp hay nên dùng phương pháp khác ít hạn chế, phù hợp hơn với các trách nhiệm về nhân quyền và giá trị của công ty. Để trả lời câu hỏi nêu trên, Ủy ban đã phân tích xem chính sách đó có phù hợp với các cam kết về nhân quyền và giá trị của Meta không, bao gồm cả việc liệu chính sách có cần thiết và tương xứng vào thời điểm hiện tại không hay công ty nên dùng phương pháp khác ít hạn chế hơn để xử lý thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19. Các đề xuất mà Ủy ban đưa ra sau khi phân tích sẽ có ở mục cuối cùng trong lời khuyên về chính sách này.
38. Khi trình bày chiến lược Meta áp dụng trong quá trình xây dựng chính sách đối với thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19, Meta đã thu hút sự chú ý vào sự khác biệt đáng kể giữa các chuyên gia thuộc nhiều ngành và các bên liên quan tại nhiều khu vực trong việc đánh giá rủi ro cũng như những biện pháp giảm thiểu tác động. Trong nghiên cứu của riêng mình và sau khi trao đổi với bên liên quan, Ủy ban cũng đã lắng nghe những quan điểm đối lập và trái ngược về nguy cơ khi để lại thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 trên các nền tảng cũng như hiệu quả của nhiều biện pháp đối với việc giải quyết nguy cơ.
39. Không có một giải pháp thống nhất nào cho thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 cũng như nguy cơ của vấn đề này đối với nhân quyền, tính mạng và sức khỏe, đặc biệt là ở những người dễ bị tổn thương nhất. Một phương pháp dựa nhiều hơn vào khu vực sẽ thắt chặt mối liên hệ cần thiết giữa thông tin sai lệch và tổn hại về thể chất sắp xảy ra. Tuy nhiên, Ủy ban đã phải xem xét tuyên bố của Meta về những giới hạn hiện tại của các hệ thống mà công ty đang áp dụng và cách lời kể chứa thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 lan truyền trên toàn thế giới. Các Thành viên Ủy ban đưa ra phản hồi khác nhau đối với những mối quan ngại như vậy và trong phạm vi có thể, lời khuyên về chính sách này sẽ dung hòa nhiều quan điểm trong Ủy ban. Đó là kết quả thỏa hiệp thận trọng xoay quanh việc dù cần thiết nhưng khó đảm bảo được nhiều phương pháp xử lý thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 trên toàn cầu trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp, xét đến các giới hạn có chủ đích của Meta về mặt kỹ thuật. Do vậy, lời khuyên về chính sách này có thể không đại diện cho quan điểm cá nhân của từng Thành viên Ủy ban.
Các giá trị của Meta
40. Các giá trị của Meta được trình bày ở phần giới thiệu về Tiêu chuẩn cộng đồng của Facebook. Trong đó, theo mô tả, giá trị "Bày tỏ ý kiến" đóng vai trò "quan trọng nhất". Meta hạn chế giá trị "Bày tỏ ý kiến" để phục vụ 4 giá trị khác. Đối với trường hợp này, 2 giá trị có liên quan là: "An toàn" và "Phẩm giá". Để bảo vệ giá trị "An toàn", Meta sẽ "gỡ nội dung có khả năng làm tăng nguy cơ tổn hại về an toàn thể chất cho con người". Giá trị "Phẩm giá" nghĩa là "mọi người đều bình đẳng về phẩm giá và các quyền", còn người dùng phải "tôn trọng phẩm giá của người khác, đồng thời không quấy rối hoặc làm mất thể diện của người khác".
41. Theo Ủy ban, chính sách của Meta đối với Thông tin sai lệch về sức khỏe trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp tuân thủ các giá trị "Bày tỏ ý kiến", "An toàn" và "Phẩm giá" của công ty. Trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp, nguy cơ tổn hại là đáng kể và giá trị "Bày tỏ ý kiến" có thể bị giới hạn để phục vụ giá trị "An toàn" khi xuất hiện thông tin sai lệch về sức khỏe "có khả năng trực tiếp làm tăng nguy cơ tổn hại về thể chất sắp xảy ra". Các tổn hại sắp xảy ra do thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 sẽ tác động không tương xứng đến những người dễ bị tổn thương nhất, bao gồm cả người bị suy giảm miễn dịch và người mắc bệnh nền khác, người khuyết tật, cộng đồng nghèo khó và người cao tuổi cũng như nhân viên chăm sóc sức khỏe.
Các trách nhiệm của Meta về nhân quyền
42. Vào ngày 16/03/2021, Meta công bố Chính sách về nhân quyền tại doanh nghiệp, trong đó trình bày cam kết rằng công ty sẽ tôn trọng các quyền theo Nguyên tắc chỉ đạo của Liên Hiệp Quốc về kinh doanh và nhân quyền (UNGP). UNGP (do Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc phê chuẩn vào năm 2011) thiết lập một khung tự nguyện cho các trách nhiệm của doanh nghiệp tư nhân về nhân quyền.
43. Theo Nguyên tắc 12 của UNGP, trách nhiệm của tổ chức kinh doanh trong việc tôn trọng nhân quyền đề cập đến các quyền con người mà quốc tế công nhận, có cách hiểu ở mức tối thiểu như những quyền nêu trong Bộ luật nhân quyền quốc tế. Những văn bản liên quan bao gồm Tuyên ngôn quốc tế về nhân quyền, Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị (ICCPR), Công ước quốc tế về các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa (ICESCR). Theo trách nhiệm này, các công ty "should avoid infringing on the human rights of others and should address adverse human rights impacts with which they are involved" (không được xâm phạm nhân quyền của người khác và phải giải quyết những tác động tiêu cực về nhân quyền có liên quan đến họ) (Nguyên tắc 11). Các công ty phải: "(a) Avoid causing or contributing to adverse human rights impacts through their own activities, and address such impacts when they occur; (b) Seek to prevent or mitigate adverse human rights impacts that are directly linked to their operations, products or services by their business relationships, even if they have not contributed to those impacts" ((a) Tránh gây ra hoặc góp phần gây ra tác động tiêu cực đến nhân quyền thông qua các hoạt động của chính họ và giải quyết những tác động đó khi có; (b) Tìm cách phòng ngừa hoặc giảm thiểu tác động tiêu cực về nhân quyền có liên quan trực tiếp đến hoạt động, sản phẩm hay dịch vụ của họ thông qua các mối quan hệ kinh doanh, ngay cả khi họ không góp phần gây ra những tác động đó) (Nguyên tắc 13).
44. Nguyên tắc 17 nêu rõ thêm rằng để "identify, prevent, mitigate, and account for how they address their adverse human rights impacts" (xác định, phòng ngừa, giảm thiểu và triển khai cách giải quyết tác động tiêu cực về nhân quyền), các công ty phải "carry out human rights due diligence" (tiến hành thẩm tra tính nhân quyền). Quy trình này cần bao gồm việc đánh giá tác động thực tế và tiềm ẩn đối với nhân quyền, tích hợp dữ liệu thu được và hành động dựa trên dữ liệu đó, theo dõi hiệu quả ứng phó và trao đổi về cách giải quyết tác động. Trách nhiệm tiến hành thẩm tra tính nhân quyền là hoạt động liên tục, ghi nhận rằng nguy cơ về nhân quyền có thể thay đổi theo thời gian khi hoạt động và bối cảnh hoạt động của tổ chức kinh doanh chuyển biến. Cuối cùng, theo Nguyên tắc 20, tổ chức kinh doanh cần theo dõi hiệu quả ứng phó của họ, dựa trên những chỉ số định tính và định lượng phù hợp, đồng thời thu thập ý kiến đóng góp từ các nguồn bên trong và bên ngoài, bao gồm cả bên liên quan bị ảnh hưởng.
45. Trong lời khuyên về chính sách này, phân tích của Ủy ban dựa trên các tiêu chuẩn sau đây về nhân quyền:
- Quyền tự do biểu đạt, như được bảo vệ theo đoạn 2 của Điều 19 trong ICCPR. Điều khoản này đưa ra mức bảo vệ bao quát về quyền tự do biểu đạt bằng bất kỳ phương tiện nào và bất kể biên giới. Quyền tự do biểu đạt bao gồm cả quyền tìm kiếm, tiếp nhận và truyền đạt mọi loại thông tin.
- Quyền được sống (Điều 6 trong ICCPR): mọi người đều có quyền cố hữu là được sống.
- Quyền được bảo đảm sức khỏe (Điều 2 và 12 trong ICESCR): quyền hưởng tiêu chuẩn cao nhất có thể đạt được về sức khỏe thể chất và tinh thần dành cho mọi người. Điều 12(2) nêu rằng "creation of conditions which would assure to all medical service and medical attention in the event of sickness" (việc tạo điều kiện đảm bảo cho mọi dịch vụ y tế và công tác chăm sóc y tế trong trường hợp ốm đau) là một cách để thực hiện quyền này, trong đó có "underlying determinants to health" (các yếu tố cơ bản tác động đến sức khỏe), chẳng hạn như khả năng tiếp cận thông tin và hướng dẫn liên quan đến y tế, cùng "participation of the population in all health-related decision-making at the community, national and international levels" (sự tham gia của người dân vào mọi quá trình ra quyết định liên quan đến y tế ở cấp độ cộng đồng, quốc gia và quốc tế) (đoạn 11 của Chú giải chung số 14 trong ICESCR). Khả năng tiếp cận thông tin bao gồm cả quyền tìm kiếm, tiếp nhận và truyền đạt thông tin cũng như ý kiến liên quan đến các vấn đề sức khỏe. Tôn trọng quyền được bảo đảm sức khỏe nghĩa là bảo vệ cuộc thảo luận chính đáng về các vấn đề y tế công cộng.
- Quyền hưởng lợi từ sự tiến bộ của khoa học và các cách ứng dụng (Điều 15(1)(b) trong ICESCR).
- Quyền không bị phân biệt đối xử (Điều 26 trong ICCPR): Điều 26 nghiêm cấm phân biệt đối xử và bảo đảm cho tất cả mọi người biện pháp bảo vệ bình đẳng và hữu hiệu khỏi hành vi phân biệt đối xử dựa trên bất kỳ đặc điểm nào được bảo vệ.
- Quyền tiếp cận biện pháp khắc phục hữu hiệu (Điều 2 trong ICCPR).
46. Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về quyền tự do biểu đạt đã nhấn mạnh tầm quan trọng của quyền này trong bối cảnh đại dịch COVID-19, lưu ý rằng "promoting access to information bolsters the promotion of health, life, autonomy and good governance" (việc nâng cao khả năng tiếp cận thông tin sẽ giúp thúc đẩy sức khỏe, cuộc sống, quyền tự chủ và hiệu quả quản trị", đồng thời "warned against viewpoint discrimination" (đưa ra cảnh báo đề phòng hành vi phân biệt đối xử về quan điểm) (đoạn 2 và 52 của A/HRC/44/49). Thông tin sai lệch trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp có thể tác động đáng kể đến quyền của mọi người đối với việc tiếp cận thông tin đáng tin cậy, hướng dẫn và nguồn lực y tế, yếu tố cần thiết để bảo vệ quyền được bảo đảm sức khỏe và quyền được sống. Theo nhận định mà Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc đưa ra, "lies and propaganda deprive individuals of autonomy, of the capacity to think critically, or trust in themselves and in sources of information, and of the right to engage in the kind of debate that improves social conditions" (những lời dối trá và tuyên truyền tước đoạt quyền tự chủ của cá nhân, khả năng tư duy phản biện hoặc niềm tin vào bản thân và các nguồn thông tin, cũng như quyền tham gia hình thức tranh luận giúp cải thiện điều kiện xã hội) (đoạn 60 của A/HRC/44/49). Báo cáo viên đặc biệt cũng lưu ý cách "false information is amplified by algorithms and business models that are designed to promote sensational content that keep users engaged on platforms" (thông tin sai lệch được thúc đẩy bởi những thuật toán và mô hình kinh doanh có chức năng quảng bá nội dung giật gân nhằm thu hút người dùng trên các nền tảng), đồng thời kêu gọi các công ty "respond to these concerns, going beyond improving content moderation to reviewing their business models" (không chỉ cải thiện hoạt động kiểm duyệt nội dung và xem xét lại mô hình kinh doanh mà còn phải ứng phó với những mối quan ngại này) (đoạn 16 và 95 của A/HRC/47/25).
47. Điều 19 cho phép hạn chế quyền này theo một số điều kiện nghiêm ngặt và giới hạn, đó là phải thỏa mãn phép kiểm tra 3 yếu tố: tính hợp pháp (sự rõ ràng), tính chính đáng và tính cần thiết (trong đó cũng đánh giá cả tính tương xứng). Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về quyền tự do biểu đạt và bày tỏ ý kiến đã gợi ý rằng đoạn 3 của Điều 19 trong ICCPR cung cấp một khung hướng dẫn hữu ích cho cách kiểm duyệt nội dung của các nền tảng và rằng các công ty cần liên kết chính sách nội dung của họ với nguyên tắc về nhân quyền (đoạn 10-11 của A/HRC/38/35, đoạn 58 của A/74/486). Ủy ban ghi nhận rằng mặc dù không có nghĩa vụ phải tuân thủ ICCPR như các quốc gia, nhưng Meta cam kết tôn trọng những quyền con người được nêu trong UNGP. đoạn 47-48 của A/74/486). Do đó, khi chính sách của công ty không giống với tiêu chuẩn cao mà Quốc gia phải đáp ứng để cho thấy cần áp dụng các biện pháp hạn chế quyền phát ngôn, Meta phải đưa ra lời giải thích hợp lý về sự khác biệt trong chính sách, trên cơ sở nhất quán với các tiêu chuẩn về nhân quyền mà công ty cam kết tôn trọng (đoạn 47-48).
Tính hợp pháp (sự rõ ràng và dễ hiểu của các quy tắc)
48. Mọi biện pháp hạn chế quyền tự do biểu đạt đều phải dễ hiểu, đủ rõ ràng về phạm vi, ý nghĩa và hiệu lực để chỉ dẫn cho người dùng cũng như người xét duyệt nội dung biết nội dung nào được phép và không được phép hiển thị trên nền tảng. Việc thiếu tính rõ ràng hoặc tính chính xác có thể dẫn đến thực thi quy tắc một cách tùy ý và không nhất quán. (đoạn 40 của A/HRC/47/25).
49. Trong quyết định về trường hợp "Tuyên bố cách chữa khỏi COVID" [2020-006-FB-FBR], Ủy ban đề xuất Meta "đưa ra Tiêu chuẩn cộng đồng rõ ràng và dễ hiểu về thông tin y tế sai lệch, làm rõ và hợp nhất các quy tắc hiện có vào một nơi (bao gồm cả việc định nghĩa những thuật ngữ quan trọng, chẳng hạn như thông tin sai lệch). Cách xây dựng quy tắc như trên phải đi kèm với "giả thiết chi tiết minh họa các điểm khác biệt khi diễn giải và áp dụng [những] quy tắc này để người dùng hiểu rõ hơn". Đáp lại đề xuất của Ủy ban, Meta đã xây dựng Tiêu chuẩn cộng đồng về Thông tin sai lệch. Công ty còn đăng một bài viết trên Trung tâm trợ giúp, trong đó cung cấp danh sách tuyên bố thuộc diện bị gỡ cũng như các câu hỏi thường gặp về cách thực thi chính sách, bao gồm cả cách công ty xử lý nội dung hài hước, châm biếm hoặc câu chuyện cá nhân theo chính sách. Ủy ban tán dương công ty vì đã thực hiện các bước này.
50. Những tuyên bố bị gỡ theo chính sách này có độ phổ quát hoặc cụ thể khác nhau. Ví dụ: Meta xác định một số tuyên bố hiện thuộc diện bị gỡ theo nghĩa hẹp (ví dụ: "các tuyên bố cho rằng lệnh giãn cách xã hội do COVID-19 thực ra chỉ là một cách để lắp đặt cơ sở hạ tầng công nghệ truyền thông không dây 5G"), đồng thời diễn tả những tuyên bố khác theo nghĩa rộng hơn (ví dụ: "các tuyên bố cho rằng việc giữ khoảng cách/giãn cách xã hội không góp phần ngăn ngừa COVID-19 lây lan"). Ủy ban không phân tích liệu biện pháp hạn chế trong từng tuyên bố này có đủ rõ ràng hay không, vì trách nhiệm đảm bảo tính chính xác và rõ ràng trước hết thuộc về Meta. Ủy ban lưu ý rằng Meta cần nắm được tuyên bố nào dẫn đến tình trạng thực thi dưới mức và quá mức một cách có hệ thống do đây có thể là dấu hiệu cho biết vấn đề liên quan về tính mơ hồ. Ngoài ra, Ủy ban lưu ý rằng các tuyên bố cụ thể thuộc diện bị gỡ theo chính sách Thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 đều có trên trang Trung tâm trợ giúp. Trang này không cung cấp nhật ký thay đổi để người dùng biết khi có hoạt động thêm, gỡ hoặc chỉnh sửa tuyên bố.
51. Để điều chỉnh chính sách Thông tin sai lệch về sức khỏe trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp cho phù hợp hơn với các tiêu chuẩn về tính hợp pháp, Ủy ban đưa ra đề xuất 1, 2, 3, 4 và 11 được giải thích chi tiết trong mục VI bên dưới.
Mục đích chính đáng
52. Các biện pháp hạn chế quyền tự do biểu đạt phải hướng đến mục đích chính đáng, trong đó có việc bảo vệ quyền của người khác và sức khỏe cộng đồng. Ủy ban Nhân quyền giải thích từ "quyền" bao gồm các quyền con người được công nhận trong ICCPR và rộng hơn là trong luật quốc tế về nhân quyền (đoạn 28 trong Chú giải chung số 34).
53. Chính sách của Meta đối với Thông tin sai lệch về sức khỏe trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp hướng đến các mục tiêu chính đáng là bảo vệ sức khỏe cộng đồng trong cuộc khủng hoảng y tế, đồng thời bảo vệ quyền tiếp cận thông tin, quyền được sống, quyền được bảo đảm sức khỏe, quyền hưởng lợi từ sự tiến bộ của khoa học và các cách ứng dụng cũng như quyền không bị phân biệt đối xử dành cho cá nhân.
Tính cần thiết và tương xứng
Tổng quan
54. Mọi biện pháp hạn chế quyền tự do biểu đạt "phải phù hợp để thực hiện chức năng bảo vệ; phải là công cụ ít xâm phạm nhất trong số những công cụ có thể thực hiện chức năng bảo vệ; phải tương xứng với lợi ích cần được bảo vệ" (đoạn 34 trong Chú giải chung số 34).
55. Vì các lý do được giải thích bên dưới, Ủy ban thấy rằng chính sách cho phép Meta gỡ những thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 "có khả năng trực tiếp làm tăng nguy cơ tổn hại về thể chất sắp xảy ra" trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp là cần thiết và tương xứng. Do đó, về nguyên tắc, chính sách này tương thích với các trách nhiệm về nhân quyền và giá trị của công ty. Bằng việc tuyên bố tình trạng y tế công cộng khẩn cấp, cơ quan y tế công cộng của Liên Hiệp Quốc xác định rằng có sự kiện bất thường gây rủi ro cho sức khỏe cộng đồng hoặc tính mạng của người dân, thông qua hiện tượng lây lan một căn bệnh trên toàn thế giới tạo ra "a serious and direct danger" (mối nguy hiểm trực tiếp và nghiêm trọng) (Điều lệ y tế quốc tế năm 2005 của WHO). Căn cứ vào tuyên bố của WHO về tình trạng y tế công cộng khẩn cấp toàn cầu liên quan đến COVID-19 – một căn bệnh có hệ quả đầy bất ổn, dễ biến đổi đột ngột và gây tử vong, Ủy ban thấy rằng cách ứng phó của Meta là tương xứng. Ủy ban Giám sát hiểu rằng trong những trường hợp khẩn cấp như vậy, một số thông tin y tế sai lệch có hại, đặc biệt là khi được lan truyền trên diện rộng hoặc bởi người có tầm ảnh hưởng chủ chốt, có thể dẫn đến tổn hại nghiêm trọng cho sức khỏe cộng đồng cũng như ảnh hưởng tiêu cực đến quyền của các cá nhân dùng và không dùng nền tảng của Meta. Ủy ban biết rằng trong giai đoạn cấp bách nhất của tình trạng y tế công cộng khẩn cấp, có thể Meta không tiến hành được kỹ lưỡng từ trước các cuộc trưng cầu ý kiến của nhiều chuyên gia về những tuyên bố cá nhân chứa thông tin sai lệch. Khi đánh giá tính tương xứng của phương pháp mà Meta đưa ra, Ủy ban cũng cân nhắc quan điểm của công ty rằng không thể áp dụng phương pháp mang tính bản địa đối với thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19.
56. Tuy nhiên, khi tình hình COVID-19 thay đổi, cách đánh giá tính cần thiết và tương xứng cũng cần phải thay đổi. Ủy ban nhận thấy rằng COVID-19 có tác động khác nhau trên thế giới. Vấn đề này phụ thuộc vào sự lây lan của virus, hệ thống y tế của quốc gia và chất lượng của không gian dân sự tạo điều kiện để mọi người tiếp nhận và chia sẻ thông tin về COVID-19, cùng những yếu tố khác. Mặc dù tuyên bố của WHO về tình trạng khẩn cấp liên quan đến COVID-19 vẫn còn hiệu lực (và được nhắc lại vào tháng 01/2023), nhưng ở nhiều nơi trên thế giới, số ca nhiễm COVID-19 đã giảm và các biện pháp khẩn cấp đã được thu hẹp đáng kể. Do đó, việc triển khai một phương pháp chung trên toàn cầu thỏa mãn phép kiểm tra tính tương xứng lại càng khó khăn. Như đã nêu trong đề xuất 1 bên dưới, Meta cần bắt đầu một quy trình minh bạch và toàn diện để xác định xem có bất kỳ tuyên bố nào trong số 80 tuyên bố thuộc diện bị gỡ không còn sai sự thật hoặc không còn "khả năng trực tiếp làm tăng nguy cơ tổn hại về thể chất sắp xảy ra" hay không. Quy trình này cần áp dụng một cơ chế để những quan điểm bất đồng được lắng nghe và xem xét, cụ thể là nhiều quan điểm trong cộng đồng khoa học, của các chuyên gia về quyền tự do biểu đạt và những người có chuyên môn về cách thông tin sai lệch lan truyền trên mạng cũng như tác động của thông tin đó. Trong đề xuất 4 bên dưới, Ủy ban cũng kêu gọi Meta bắt đầu quy trình xác định nguy cơ về nhân quyền có thể tồn tại ở một số quốc gia và chuẩn bị xây dựng phương pháp mang tính bản địa hơn để giảm thiểu những nguy cơ đó sau khi tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu chấm dứt.
Ý kiến của bên liên quan
57. Khi trao đổi với Ủy ban, các bên liên quan ở nhiều khu vực trên thế giới đề cập đến những chính trị gia, thủ lĩnh tôn giáo, người có tầm ảnh hưởng và cơ quan y tế đã quảng bá thông tin sai lệch một cách rõ ràng mà các bên xác minh dữ kiện, chuyên gia khoa học và cơ quan y tế công cộng không nắm bắt kịp. Ngoài ra, các bên liên quan ở từng khu vực còn trình bày về tác động của thông tin sai lệch đối với những người áp dụng các phương pháp điều trị thay thế hoặc tâm lý sẵn sàng của họ trong việc tiêm vắc xin. Những bên này lưu ý rằng thông tin sai lệch đã tác động đến tâm lý sẵn sàng của các cá nhân trong việc tuân theo hướng dẫn y tế công cộng hoặc áp dụng các biện pháp phòng ngừa. Họ nhấn mạnh rằng đây là loại thông tin sai lệch cản trở các biện pháp phòng ngừa và quản lý rủi ro, từ đó ảnh hưởng đến mọi người nói chung, tác động không tương xứng đến những nhóm dễ bị tổn thương như người bị suy giảm miễn dịch, người khuyết tật, người mắc bệnh nền, người cao tuổi, cộng đồng nghèo khó và yếu thế. (Để biết thêm về dữ liệu liên quan đến COVID-19, hãy xem Trang tổng quan của WHO.) Các nghiên cứu kỹ lưỡng về tác động của thông tin sai lệch trên mạng cho thấy sự gia tăng của tâm lý phớt lờ hướng dẫn y tế công cộng và tình trạng giảm khả năng chấp nhận xét nghiệm chẩn đoán trong tương lai hoặc tiêm vắc xin. Ủy ban lưu ý về các tổn hại khác ghi nhận được do thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19, bao gồm cả việc khiến mọi người bớt tin tưởng vào các cơ quan khoa học và y tế công cộng. Do vậy, khó có thể triển khai hiệu quả các biện pháp y tế công cộng đối với COVID-19 và những cuộc khủng hoảng y tế công cộng khác. Ngoài ra, theo ghi nhận, thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 còn gây ra các tổn hại như hành vi công kích trực tiếp và quấy rối, vụ kiện có chiến lược chống lại tổ chức và cá nhân xác minh dữ kiện.
58. Các chuyên gia cũng lưu ý rằng sau khi Meta bắt đầu gỡ thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19, tổng số thông tin sai lệch trên nền tảng đã giảm đáng kể. Họ lập luận rằng nếu không có những biện pháp đó, thông tin sai lệch sẽ tăng trở lại và nội dung phản đối việc tiêm vắc xin trên các nền tảng xã hội như Facebook sẽ chiếm ưu thế trong hoạt động thảo luận. Những chuyên gia này lưu ý rằng do thiếu tính minh bạch và khả năng tiếp cận dữ liệu hoặc nghiên cứu nội bộ của Meta nên khó tìm được bằng chứng rõ ràng về hiệu quả của các biện pháp xử lý thông tin sai lệch, bao gồm cả việc gỡ. Tuy nhiên, các bên liên quan trên toàn cầu lập luận với Ủy ban rằng chừng nào vẫn còn nhiều ca tử vong và rủi ro đối với sức khỏe của vô số người, công ty phải tiếp tục áp dụng các biện pháp khẩn cấp và chấp nhận rằng bất kỳ sai sót nào cũng phải ưu tiên cứu sống sinh mạng của đối tượng có nguy cơ cao, đặc biệt là những người dễ bị tổn thương nhất. Mặc dù thông tin khoa học đáng tin cậy về COVID-19 ngày càng phổ biến hơn nhiều kể từ khi đại dịch bắt đầu bùng phát, nhưng khả năng tiếp cận thông tin đó giữa các quốc gia và cộng đồng là khác nhau, đồng thời phạm vi lan truyền thông tin sai sự thật và gây hiểu nhầm đã khiến khả năng tiếp cận cũng như đánh giá thông tin khoa học hiện có trở nên khó khăn đối với mọi người trên toàn thế giới, dẫn đến làm giảm lợi ích tiếp cận. Về khía cạnh này, nội dung do viện nghiên cứu chính sách Khazanah Research Institute ở Malaysia gửi đến (PC-10703) đã nêu bật nhiều mức độ tiếp cận thông tin y tế đáng tin cậy ở các quốc gia khác nhau và nhiều mức độ rủi ro do không kiểm duyệt thông tin sai lệch. Quan điểm tương tự cũng nhận được sự ủng hộ từ các chuyên gia và những bên liên quan khác ở nhiều nơi trên thế giới, đặc biệt là tại các quốc gia có mức thu nhập thấp hơn. Nếu chỉ được có một phương pháp chung trên toàn cầu thì theo đề xuất của Khazanah Research Institute, Meta cần ưu tiên hành động thận trọng và tiếp tục gỡ thông tin sai lệch có hại liên quan đến COVID-19.
59. Như Meta đã nêu trong yêu cầu gửi cho Ủy ban, đại dịch đã và sẽ tiếp tục có diễn biến khác nhau trên thế giới. Có sự khác biệt quan trọng về tỷ lệ tiêm vắc xin, năng lực và nguồn lực của hệ thống chăm sóc sức khỏe cũng như độ tin tưởng vào hướng dẫn đáng tin cậy. Đây là các yếu tố làm tăng tác động không tương xứng của virus đối với đa số người dễ bị tổn thương ở nhiều quốc gia. Mặc dù vắc xin đã được tạo ra và có sẵn tại Hoa Kỳ cũng như các quốc gia khác trên thế giới, nhưng đó không phải là xu hướng toàn cầu. Theo lời của Meta: "80% người dân ở những quốc gia có thu nhập cao đã tiêm ít nhất một liều vắc xin, còn con số này ở những quốc gia có thu nhập thấp chỉ đạt 13%. Ngoài ra, ở các quốc gia có thu nhập thấp, nhiều khả năng mức đáp ứng của hệ thống chăm sóc sức khỏe sẽ kém hơn, nền kinh tế không phát triển mạnh mẽ bằng và độ tin tưởng vào hướng dẫn của chính phủ cũng thấp hơn. Tất cả những yếu tố này sẽ tạo thêm thách thức đối với việc tiêm vắc xin và điều trị cho những người nhiễm COVID-19". (Yêu cầu xin lời khuyên về chính sách mà Meta đưa ra, trang 15, tháng 07/2022). Sau đây là ví dụ về một vài trường hợp cho thấy sự khác biệt đáng kể về tỷ lệ tiêm vắc xin: Từ tháng 02/2023, dưới 20% người dân ở Iraq đã tiêm đủ loạt mũi vắc xin cơ bản và dưới 1% người dân đã tiêm một mũi tăng cường. Ở Bulgaria, khoảng 30% người dân đã tiêm đủ loạt mũi vắc xin cơ bản. Con số đó ở Syria là 13%, còn ở Papua New Guinea và Haiti là dưới 5%. Một số chuyên gia tư vấn cho Ủy ban đã cảnh báo về mối nguy hiểm của việc dựa trên thông tin và dữ liệu tập trung chủ yếu vào các quốc gia phương Tây để đưa ra chính sách cũng như phương pháp chung trên toàn cầu. Những chuyên gia này cũng lưu ý góc nhìn hẹp về mặt địa lý của hầu hết các nghiên cứu thực nghiệm về thông tin sai lệch và thông tin đánh lạc hướng.
60. Vào tháng 01/2023, WHO lưu ý rằng mặc dù "the world is in a better position than it was during the peak of the Omicron transmission one year ago, more than 170,000 COVID-19 related deaths have been reported globally within the last eight weeks" (thế giới đang ở trạng thái tốt hơn so với thời kỳ Omicron lây truyền mạnh nhất từ một năm trước, nhưng vẫn có hơn 170.000 ca tử vong liên quan đến COVID-19 ghi nhận được trên toàn cầu trong vòng 8 tuần qua", đồng thời các hệ thống y tế "are currently struggling with COVID-19 and caring for patients with influenza and respiratory syncytial virus (RSV), health workforce shortages, and fatigued health workers" (đang vật lộn với COVID-19 cũng như việc chăm sóc bệnh nhân cúm và nhiễm virus hợp bào hô hấp (RSV), tình trạng thiếu nhân lực y tế và nhân viên y tế kiệt sức". WHO cũng nhấn mạnh rằng "the COVID-19 response remains hobbled in too many countries unable to provide [vaccines, therapeutics, and diagnostic] to the populations most in need, older people and health workers" (công tác ứng phó với COVID-19 còn gặp khó khăn ở rất nhiều quốc gia không thể cung cấp [vắc xin, phương pháp điều trị và dịch vụ chẩn đoán] cho nhóm người cần nhất, người cao tuổi và nhân viên y tế). Ủy ban WHO lưu ý rằng "[v]accine hesitancy and the continuing spread of misinformation continue to be extra hurdles to the implementation of crucial public health interventions" (tâm lý e ngại tiêm vắc xin và sự lan truyền không ngừng của thông tin sai lệch là những trở ngại khác đối với việc thực hiện các biện pháp can thiệp quan trọng về y tế công cộng).
Meta kiên quyết chỉ áp dụng một phương pháp chung trên toàn cầu
61. Meta thừa nhận rằng đại dịch có diễn biến không giống nhau trên thế giới, với sự khác biệt đáng kể nhất là giữa các quốc gia "phát triển" và "đang phát triển". Khi đề nghị Ủy ban tư vấn, công ty đã loại trừ gần như hoàn toàn phương pháp mang tính bản địa, nêu rằng việc áp dụng các biện pháp thực thi như vậy "sẽ dẫn đến những mối quan ngại nghiêm trọng về tính minh bạch và công bằng, mang lại trải nghiệm tiêu cực cho người dùng và không có tính khả thi về mặt hoạt động". Meta cho biết việc triển khai các biện pháp thực thi theo từng quốc gia hoặc khu vực trên diện rộng sẽ khiến người dùng không nắm rõ được chính sách và hình phạt nào sẽ áp dụng cho một nội dung, xét đến cách người dùng và thông tin di chuyển xuyên biên giới. Phương pháp này sẽ cần một chính sách thậm chí còn phức tạp và dài dòng hơn, trong đó "trình bày khi nào và ở đâu thì nhiều loại tuyên bố bị gỡ, hạ bậc hoặc phải chịu biện pháp thực thi khác". Theo Meta, hiện công ty không thể áp dụng phương pháp mang tính bản địa và vì phương pháp này cần nhiều nguồn lực cũng như thời gian để xây dựng nên sẽ không khả thi trong tương lai gần. Công ty lập luận rằng "[v]iệc thực thi các chính sách ở cấp độ quốc gia có khả năng dẫn đến tình trạng thực thi quá mức khi một nhóm người xét duyệt theo thị trường đánh giá nhiều quốc gia, cũng như tình trạng thực thi dưới mức vì nội dung có thể lan rộng khắp các quốc gia và khu vực". Về khía cạnh này, Meta nêu rằng chính sách được đề xuất phải phù hợp với mọi khu vực "mà vẫn nhất quán và khả thi trên toàn cầu".
Phân tích
62. Khi ra quyết định liên quan đến vấn đề về tính tương xứng, Ủy ban đã cân nhắc nhiều yếu tố, bao gồm: (i) tổn hại tiềm ẩn về nhân quyền khi tình trạng y tế công cộng khẩn cấp đang diễn ra; (ii) trở ngại đối với quyền tự do biểu đạt; (iii) yêu cầu liên quan trong Tiêu chuẩn cộng đồng rằng nội dung thuộc diện bị gỡ phải được xem là sai sự thật và có khả năng trực tiếp làm tăng nguy cơ tổn hại đáng kể về thể chất sắp xảy ra; (iv) kiến trúc của nền tảng mà theo một số chuyên gia là có thể góp phần thúc đẩy nội dung có hại (xem đề xuất 10 về việc cần tiến hành Đánh giá tác động về nhân quyền của các lựa chọn thiết kế nền tảng); (v) mối quan ngại nghiêm trọng về khả năng áp dụng trên diện rộng và hiệu quả của các biện pháp kiểm duyệt nội dung mà không phải gỡ (như được giải thích trong những mục sau đây về hoạt động xác minh dữ kiện, hạ bậc và gắn nhãn); (vi) việc Meta tuyên bố không thể áp dụng phương pháp mang tính bản địa trên diện rộng khi triển khai chính sách của công ty.
63. Do Meta kiên quyết chỉ áp dụng một phương pháp chung trên toàn cầu và WHO vẫn nhận định COVID-19 là "Public Health Emergency of International Concern" (Tình trạng y tế công cộng khẩn cấp toàn cầu), Ủy ban không thể đề xuất Meta thay đổi cách triển khai chính sách toàn cầu khi công ty chưa tiến hành thẩm tra và đánh giá thêm về tác động của các chính sách cũng như nhiều công cụ thực thi. Việc đề xuất thay đổi như vậy trong các trường hợp này có thể ảnh hưởng không tương xứng đến những người dễ bị tổn thương nhất trên toàn cầu. Các đối tượng nêu trên bao gồm người cao tuổi, người bị suy giảm miễn dịch, người mắc bệnh nền, cũng như cộng đồng nghèo khó và yếu thế có ít nguồn lực hơn, không gian dân sự dễ bị ảnh hưởng hơn, thiếu nguồn thông tin đáng tin cậy khác, trong điều kiện hệ thống y tế kém hiệu quả hoặc không tiếp cận được dịch vụ y tế. Như lưu ý ở trên, Ủy ban biết rằng trong giai đoạn cấp bách nhất của cuộc khủng hoảng y tế công cộng, Meta đã sử dụng các biện pháp đặc biệt. Ủy ban hiểu rằng công ty cần thực hiện các biện pháp đặc biệt trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp đã tuyên bố, chẳng hạn như ở trường hợp này là gỡ toàn bộ các hạng mục thông tin sai lệch dựa trên kết quả đánh giá chỉ do một cơ quan y tế công cộng cung cấp với mục đích tránh tổn hại về thể chất có thể sắp xảy ra. Theo Ủy ban, đây là những biện pháp tương xứng với hoàn cảnh đặc biệt của đại dịch.
64. Tuy nhiên, đối với các biện pháp đặc biệt như vậy, Meta chỉ được áp dụng tạm thời, phải điều chỉnh cho phù hợp với những tình huống khẩn cấp và xác định công khai. Khi hoàn cảnh thay đổi thì việc phân tích tính cần thiết và tương xứng cũng vậy. Do bản chất không ngừng chuyển biến của đại dịch, hiện tại, Meta phải tiến hành cuộc trưng cầu ý kiến một cách kỹ lưỡng hơn ngay khi có thể để cố gắng đảm bảo rằng việc tự động gỡ những tuyên bố nhất định không kìm hãm quyền tranh luận về các vấn đề liên quan đến lợi ích cộng đồng hoặc dẫn đến tác động quá mức từ chính phủ đối với hoạt động kiểm duyệt nội dung mà Meta thực hiện. Quá trình trưng cầu cần thu thập ý kiến chuyên môn của một nhóm gồm các bên liên quan đa dạng hơn, kể cả những ý kiến bất đồng (như được nêu trong đề xuất 1 bên dưới). Ủy ban đề cập đến Nguyên tắc 17 của UNGP, trong đó nêu rõ rằng để "identify, prevent, mitigate and account for how they address their adverse human rights impacts" (xác định, phòng ngừa, giảm thiểu và triển khai cách giải quyết tác động tiêu cực về nhân quyền), các tổ chức kinh doanh phải không ngừng thẩm tra tính nhân quyền, bao gồm cả việc "assessing actual and potential human rights impacts, integrating and acting upon the findings, tracking responses, and communicating how impacts are addressed" (đánh giá tác động thực tế và tiềm ẩn đối với nhân quyền, tích hợp dữ liệu thu được và hành động dựa trên dữ liệu đó, theo dõi hiệu quả ứng phó và trao đổi về cách giải quyết tác động). Ngoài ra, như đã nêu trong Nguyên tắc 20 của UNGP, công ty cần theo dõi hiệu quả ứng phó của họ, "dựa trên những chỉ số định tính và định lượng phù hợp, đồng thời thu thập ý kiến đóng góp từ các nguồn bên trong và bên ngoài, bao gồm cả bên liên quan bị ảnh hưởng".
65. Như lưu ý ở trên, trong quá trình đưa ra kết luận, Ủy ban đã cân nhắc liệu các biện pháp ít xâm phạm hơn mà không phải gỡ có thể giải quyết phạm vi lan truyền thông tin sai lệch và bảo vệ sức khỏe cộng đồng trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp hay không, cũng như quyền của những người dùng và không dùng nền tảng. Đầu tiên, mặc dù việc thêm nhãn xác minh dữ kiện vào nội dung là cơ hội để đính chính thông tin mà không cần gỡ nội dung đó, nhưng theo một số bên liên quan cũng như thông tin do Meta cung cấp, đây là công cụ giải quyết kém hiệu quả đối với tốc độ và phạm vi lan truyền của thông tin y tế sai lệch có thể gây hại trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp. Meta trình bày với Ủy ban rằng các bên xác minh dữ kiện không thể xem xét đại đa số nội dung trong hàng đợi. Meta cũng cho biết rằng công ty không thể mở rộng quy mô chương trình xác minh dữ kiện do không kiểm soát hoặc sở hữu những tổ chức bên thứ ba này. Ngoài ra, giới hạn áp dụng cho chương trình đó khiến biện pháp nêu trên kém hiệu quả hơn. Meta không cho phép các bên xác minh dữ kiện xem xét nội dung do chính trị gia chia sẻ, bao gồm cả ứng viên tranh cử, viên chức đương nhiệm và người được bổ nhiệm, cũng như đảng phái chính trị và nhà lãnh đạo của đảng đó. Theo nhiều thông tin do các bên liên quan đưa ra và xác nhận ở từng khu vực, đây là những kiểu người dùng chuyên phát tán thông tin sai lệch. Quy trình xác minh dữ kiện cần nhiều thời gian hơn so với việc tự động gỡ trên diện rộng. Đó có thể là yếu tố quyết định khi xử lý thông tin sai lệch có hại trong bối cảnh khủng hoảng y tế công cộng. Ngoài ra, biện pháp này còn chuyển người dùng đến một bài mẫu thường nằm ngoài nền tảng (và do vậy, những người không có nguồn lực để dùng thêm dữ liệu sẽ khó tiếp cận hơn). Ngôn từ của những bài mẫu này thường thiên về mặt kỹ thuật và đôi khi phức tạp, trái ngược với các thông điệp ngắn gọn, giàu cảm xúc mà thông tin sai lệch lan truyền. Nội dung do Giáo sư Simon Wood tại Đại học Edinburgh gửi đến (PC-10713) nhấn mạnh mối quan ngại rằng các bên xác minh dữ kiện thường không có đủ kiến thức kỹ thuật để xác minh dữ kiện một cách hiệu quả những tài liệu và bằng chứng khoa học phức tạp.
66. Thứ hai, mặc dù biện pháp hạ bậc tác động đến vị trí hiển thị một nội dung trong bảng feed của người dùng, nhưng do bản chất cá nhân hóa của từng bảng feed nên rất khó xác định tác động của biện pháp này đối với mức độ lan truyền hoặc phạm vi tiếp cận của nội dung đó. Điểm xếp hạng nội dung cho người dùng biết nội dung nào "nhiều khả năng sẽ khiến họ quan tâm nhất", đồng thời nội dung được chia sẻ trong nhóm/trang mà người dùng theo dõi thường sẽ được xếp ở vị trí cao. Do đó, Ủy ban chưa rõ liệu biện pháp hạ bậc có giải quyết hiệu quả phạm vi tiếp cận nội dung được chia sẻ bởi những người dùng có nhiều người theo dõi hoặc nội dung được chia sẻ trong một nhóm hay không. Hạ bậc có thể là biện pháp ít tác động nhất đối với những người dùng theo dõi nhiều tài khoản, trang hoặc nhóm thường xuyên chia sẻ thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19, xét về tổng lượng nội dung trong bảng feed của họ. Dường như công ty không có dữ liệu về số người dùng ít có khả năng truy cập vào nội dung bị hạ bậc, ngay cả khi mức độ hạ bậc là đáng kể. Meta chỉ áp dụng biện pháp hạ bậc mà không kèm theo việc cảnh cáo và hình phạt. Cuối cùng, vì người dùng không thể kháng nghị quyết định hạ bậc nội dung của họ nên phương án này sẽ làm dấy lên những mối quan ngại nghiêm trọng về việc đối xử công bằng với người dùng.
67. Thứ ba, theo nghiên cứu nội bộ của công ty, không có bằng chứng nào cho thấy các nhãn trung lập tiếp cận hiệu quả người dùng trên diện rộng và tác động đến hiểu biết hoặc thái độ của họ. Meta áp dụng NIT (hay còn gọi là nhãn trung lập) thông qua một hệ thống tự động có chức năng phát hiện chủ đề COVID-19 trong bài viết. Các nhãn này cung cấp liên kết đến (COVID-19) Trung tâm thông tin chứa thông tin đáng tin cậy về COVID-19. Theo Meta, nghiên cứu sơ bộ của công ty về những nhãn nêu trên cho thấy rằng "tỷ lệ nhấp" (tỷ lệ người dùng nhấp vào nhãn để xem thông tin đáng tin cậy) càng giảm thì người dùng càng thấy nhiều NIT. Meta còn trình bày với Ủy ban rằng công ty đã ngừng sử dụng NIT về COVID-19. Theo Meta, các nhãn này không có tác động thấy rõ đến khả năng người dùng đọc, tạo hoặc chia sẻ lại thông tin sai lệch đã trải qua quy trình xác minh dữ kiện hay nội dung can ngăn việc tiêm vắc xin. Cuối cùng, công ty báo cáo rằng nghiên cứu ban đầu cho thấy những nhãn đó có thể không tác động đến hiểu biết và thái độ của người dùng đối với vắc xin.
68. Tóm lại, Ủy ban kết luận rằng do Meta kiên quyết chỉ áp dụng một phương pháp chung trên toàn cầu đối với thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 và tuyên bố của WHO về tình trạng khẩn cấp vẫn còn hiệu lực, Meta cần tiếp tục áp dụng chính sách đối với những thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 có khả năng trực tiếp làm tăng nguy cơ tổn hại về thể chất sắp xảy ra. Đồng thời, công ty cần bắt đầu tiến hành quy trình xem xét cẩn trọng, rộng rãi và toàn diện đối với những tuyên bố đang bị gỡ. Để điều chỉnh chính sách Thông tin sai lệch về sức khỏe trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp cho phù hợp hơn với các tiêu chuẩn về tính cần thiết và tương xứng, Ủy ban đưa ra đề xuất 1, 4, 5, 9, 10, 12, 13, 14, 15 và 18 được giải thích chi tiết trong mục VI bên dưới.
VI. Đề xuất
Đề xuất về chính sách nội dung
69. Đề xuất 1: Do Tổ chức Y tế Thế giới tuyên bố rằng COVID-19 gây ra tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu và Meta kiên quyết chỉ áp dụng một phương pháp chung trên thế giới, Meta cần tiếp tục phương pháp hiện tại là gỡ những nội dung sai sự thật trên toàn cầu về COVID-19 "có khả năng trực tiếp làm tăng nguy cơ tổn hại về thể chất sắp xảy ra". Đồng thời, công ty cần bắt đầu một quy trình minh bạch, toàn diện để đánh giá lại định kỳ và kỹ lưỡng từng tuyên bố trong số 80 tuyên bố thuộc diện bị gỡ nhằm đảm bảo rằng: (1) mỗi tuyên bố cụ thể về COVID-19 thuộc diện bị gỡ là sai sự thật và "có khả năng trực tiếp làm tăng nguy cơ tổn hại về thể chất sắp xảy ra"; (2) các cam kết của Meta về nhân quyền được thực hiện đúng cách (ví dụ: các nguyên tắc về tính hợp pháp và tính cần thiết). Dựa trên quy trình đánh giá lại này, Meta cần xác định xem có tuyên bố nào không còn sai sự thật hoặc không còn "khả năng trực tiếp làm tăng nguy cơ tổn hại về thể chất sắp xảy ra" hay không. Nếu Meta thấy có tuyên bố nào như vậy thì những tuyên bố đó sẽ không thuộc diện bị gỡ theo chính sách này nữa. Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta công bố quy trình đánh giá lại và mọi thay đổi đối với 80 tuyên bố trên trang Trung tâm trợ giúp.
70. Các phần phụ bên dưới trình bày đề xuất của Ủy ban về các cách tốt nhất để tiến hành đánh giá lại những tuyên bố thuộc diện bị gỡ theo chính sách Thông tin sai lệch về sức khỏe trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp. Mỗi đề xuất phụ sẽ được xem là đề xuất riêng biệt tính từ đề xuất 1, nghĩa là Ủy ban sẽ xem xét các biện pháp Meta áp dụng để triển khai từng đề xuất.
Đề xuất 1A: Trưng cầu ý kiến của nhiều bên liên quan và chuyên gia hơn
71. Công ty phải triển khai một quy trình ngay khi có thể để cân nhắc nhiều quan điểm hơn trong việc đánh giá xem biện pháp gỡ từng tuyên bố có cần thiết với những tình huống khẩn cấp hay không. Các chuyên gia và tổ chức tư vấn cần bao gồm chuyên gia y tế công cộng, nhà miễn dịch học, nhà virus học, nhà nghiên cứu bệnh truyền nhiễm, nhà nghiên cứu thông tin sai lệch và thông tin đánh lạc hướng, chuyên gia về chính sách công nghệ, tổ chức nhân quyền, bên xác minh dữ kiện cũng như chuyên gia về quyền tự do biểu đạt. Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta công bố thông tin về các quy trình công ty áp dụng để trưng cầu ý kiến của nhiều chuyên gia về chính sách của công ty đối với Thông tin sai lệch về sức khỏe trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp, cũng như thông tin về tác động của những cuộc trò chuyện đó đến chính sách.
72. Như đã nêu ở trên, Ủy ban chấp nhận rằng công ty cần thực hiện các biện pháp đặc biệt trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp đã tuyên bố, ở trường hợp này là gỡ toàn bộ các hạng mục thông tin sai lệch dựa trên kết quả đánh giá chỉ do một cơ quan y tế công cộng cung cấp. Ủy ban biết rằng trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp, Meta không thể ngay lập tức tiến hành kỹ lưỡng từ trước các cuộc trưng cầu ý kiến của nhiều chuyên gia về những tuyên bố cá nhân. Tuy nhiên, ngay khi có thể, công ty phải trưng cầu ý kiến của nhiều bên liên quan và chuyên gia hơn, xét đến sự chuyển biến không ngừng của thông tin về đại dịch mới và các quan điểm khác nhau xoay quanh phương pháp tốt nhất để xử lý thông tin sai lệch liên quan đến đại dịch. Theo Meta, công ty đã phải thay đổi quan điểm đối với ít nhất 2 tuyên bố từng thuộc diện bị gỡ, cụ thể là một tuyên bố về nguồn gốc virus và một tuyên bố về tỷ lệ tử vong do COVID-19. Trưng cầu ý kiến trên diện rộng hơn và nâng cao tính minh bạch về các ý kiến đó là việc cần thiết để cải thiện quy trình ra quyết định cũng như để ngăn chặn tình trạng kiểm duyệt phi lý.
73. Ủy ban đã hỏi Meta liệu những tuyên bố có trong danh sách "không được đăng" của công ty (do bị xem là sai sự thật và "có khả năng trực tiếp làm tăng nguy cơ tổn hại về thể chất sắp xảy ra") đã được đánh giá lại để tính đến tác động của 3 thay đổi mà công ty nêu trong yêu cầu hay chưa. Meta trình bày với Ủy ban rằng công ty không có thông tin làm căn cứ để đưa ra kết luận rằng các tuyên bố hiện tại đang bị gỡ không còn sai sự thật hoặc không còn khả năng trực tiếp làm tăng nguy cơ tổn hại về thể chất sắp xảy ra. Tuy nhiên, công ty chưa liên hệ lại với cơ quan y tế công cộng hữu quan để đề nghị họ đánh giá lại các tuyên bố. Meta cũng chưa tiến hành trưng cầu ý kiến của bên liên quan hay chuyên gia để đánh giá lại từng tuyên bố hoặc chính sách tổng thể. Theo Meta, công ty đã chọn cách gửi yêu cầu cho Ủy ban để xin lời khuyên về chính sách, thay vì trao đổi với bên liên quan bên ngoài về việc thay đổi chính sách của công ty nhằm không làm chậm trễ yêu cầu. Ủy ban tán dương Meta vì đã thu thập ý kiến bên ngoài về chính sách được xây dựng trong tình trạng khẩn cấp toàn cầu và vì đã nhận ra rằng cần tiến hành đánh giá lại. Tuy nhiên, trách nhiệm của công ty trong việc tôn trọng nhân quyền không chỉ có vậy. Việc triển khai một quy trình đánh giá xem việc tiếp tục gỡ từng tuyên bố có cần thiết hay không sẽ đảm bảo rằng công ty đang tiến hành hoạt động thẩm tra phù hợp, theo UNGP.
Đề xuất 1B: Thời gian xem xét
74. Meta cần thiết lập thời gian cho hoạt động xem xét này (ví dụ: 3 hoặc 6 tháng một lần), đồng thời công khai thông tin đó để đảm bảo mọi người nắm được tình hình và đóng góp ý kiến. Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta đăng công khai biên bản họp xem xét, theo cách tương tự như việc đăng công khai biên bản của diễn đàn chính sách trong Trung tâm minh bạch.
Đề xuất 1C: Thủ tục thu thập ý kiến của công chúng
75. Meta cần xác định một quy trình rõ ràng để xem xét định kỳ, bao gồm cả những cách để các cá nhân và tổ chức quan tâm phản đối việc đánh giá một tuyên bố cụ thể (ví dụ: cung cấp liên kết trên trang Trung tâm trợ giúp để bình luận công khai và trưng cầu ý kiến qua mạng). Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta tạo cơ chế đóng góp ý kiến công khai và chia sẻ với Ủy ban thông tin về tác động của ý kiến đó đến các quy trình nội bộ của công ty.
Đề xuất 1D: Tư vấn về loại thông tin cần xem xét và đánh giá
76. Khi xem xét các tuyên bố, Meta cần tham khảo nghiên cứu mới nhất về sự lan truyền và tác động của thông tin y tế sai lệch trên mạng đã nêu, trong đó có nghiên cứu nội bộ về hiệu quả tương đối của nhiều biện pháp dành cho Meta, bao gồm cả việc xác minh dữ kiện, gỡ, hạ bậc và gắn nhãn trung lập. Meta cần cân nhắc tình trạng đại dịch ở mọi khu vực hoạt động, đặc biệt là những khu vực mà các nền tảng của công ty tạo thành nguồn thông tin chính cũng như có ít cộng đồng thông thạo kỹ năng số hơn, không gian dân sự yếu hơn, thiếu nguồn thông tin đáng tin cậy, trong điều kiện hệ thống chăm sóc sức khỏe dễ bị ảnh hưởng. Meta cũng cần đánh giá hiệu quả của việc thực thi các tuyên bố này. Nếu chưa nắm được thì Meta cần thu thập thông tin để xem tuyên bố nào dẫn đến tình trạng thực thi dưới mức và quá mức một cách có hệ thống. Đây là thông tin cho biết liệu một tuyên bố nên tiếp tục bị gỡ hay nên chịu biện pháp xử lý khác. Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta chia sẻ dữ liệu về hoạt động đánh giá quá trình thực thi chính sách và đăng công khai thông tin này.
Đề xuất 1E: Tư vấn về việc đảm bảo tính minh bạch trong quá trình ra quyết định
77. Nhằm đảm bảo tính minh bạch về các kiểu chuyên gia tư vấn, ý kiến của họ, nghiên cứu nội bộ và bên ngoài được xem xét cũng như cách thông tin tác động đến kết quả phân tích, Meta cần cung cấp cho Ủy ban một bản tóm tắt cho biết công ty dựa vào cơ sở nào để ra quyết định đối với từng tuyên bố. Bản tóm tắt phải nêu cụ thể cơ sở của quyết định tiếp tục gỡ tuyên bố. Meta cũng cần tiết lộ vai trò (nếu có) của nhân viên/tổ chức chính phủ trong quá trình ra quyết định. Nếu quyết định ngừng gỡ một tuyên bố cụ thể, công ty cần giải thích cơ sở của quyết định đó (bao gồm: (a) công ty dựa trên ý kiến nào để xác định rằng tuyên bố đó không còn sai sự thật; (b) công ty dựa trên ý kiến nào, từ nguồn nào, để xác định rằng tuyên bố đó không còn khả năng trực tiếp làm tăng nguy cơ tổn hại về thể chất sắp xảy ra và liệu kết quả đánh giá như vậy có giá trị ở những quốc gia có tỷ lệ tiêm vắc xin thấp nhất và cơ sở hạ tầng y tế công cộng hạn chế về nguồn lực hay không; (c) công ty có xác định rằng hệ thống thực thi dẫn đến tình trạng thực thi quá mức đối với một tuyên bố cụ thể không; (d) công ty có xác định rằng tuyên bố đó không còn phổ biến trên nền tảng không.) Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta chia sẻ kết quả đánh giá quy trình đánh giá chính sách của công ty. Thông tin đó phải phù hợp với các lý do đã đăng công khai trong bài viết trên Trung tâm trợ giúp của mọi thay đổi đối với chính sách, như được nêu ở đoạn đầu tiên của đề xuất này.
78. Đề xuất 2:Meta cần giải thích rõ ngay về lý do mỗi hạng mục tuyên bố thuộc diện bị gỡ "có khả năng trực tiếp làm tăng nguy cơ tổn hại về thể chất sắp xảy ra". Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta sửa đổi trang Trung tâm trợ giúp để đưa ra lời giải thích như vậy.
79. Hiện tại, trang Trung tâm trợ giúp cung cấp ví dụ về mối liên hệ giữa một tuyên bố cụ thể với lý do và cách thức tuyên bố đó làm tăng nguy cơ tổn hại về thể chất sắp xảy ra thông qua việc "làm tăng nguy cơ tiếp xúc/lây truyền virus hoặc gây ra tác động tiêu cực đến khả năng hệ thống y tế công cộng ứng phó với đại dịch". Trang này còn xác định 5 hạng mục thông tin sai sự thật mà theo Meta là đáp ứng tiêu chuẩn "có khả năng làm tăng nguy cơ tổn hại về thể chất sắp xảy ra". Tuy nhiên, trang Trung tâm trợ giúp không giải thích một cách có hệ thống cách mỗi hạng mục tuyên bố thuộc diện bị gỡ đáp ứng tiêu chuẩn đã đề ra. Meta cần giải thích rõ cách mỗi hạng mục tuyên bố có khả năng trực tiếp làm tăng nguy cơ tổn hại về thể chất sắp xảy ra và các nguồn thông tin mà công ty dựa vào để đưa ra kết luận đó.
80. Đề xuất 3: Meta cần làm rõ chính sách Thông tin sai lệch về sức khỏe trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp bằng cách giải thích rằng việc xác định xem thông tin có thỏa mãn điều kiện "sai sự thật" hay không sẽ dựa theo bằng chứng tốt nhất tại thời điểm chính sách trải qua quy trình đánh giá lại gần nhất. Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta làm rõ chính sách trên trang Trung tâm trợ giúp có liên quan.
81. Ít nhất 2 lần, Meta đã phải sửa đổi các tuyên bố thuộc diện bị gỡ khi thông tin đã biết thay đổi hoặc diễn biến của dịch bệnh khiến tuyên bố trở nên không chính xác hoặc không đầy đủ. Sai sót có thể xảy ra, dữ liệu hoặc nghiên cứu mới có thể thay đổi sự đồng thuận hiện có hoặc định nghĩa về tuyên bố có thể cần được tinh chỉnh. Trước tình hình thực tế như vậy và nhằm thể hiện rõ là Meta biết công ty có trách nhiệm liên tục đánh giá lại kết quả đánh giá rằng có các tuyên bố cụ thể đáp ứng tiêu chuẩn rộng hơn trong chính sách, Meta cần làm rõ chính sách để cho thấy công ty tiến hành đánh giá dựa trên bằng chứng tốt nhất khi đó và kết quả có thể thay đổi.
Đề xuất về việc thực thi
82. Đề xuất 4: Meta cần bắt đầu ngay quy trình đánh giá rủi ro để xác định các biện pháp cần thiết và tương xứng mà công ty nên áp dụng, dựa theo quyết định này về chính sách và những đề xuất khác trong lời khuyên về chính sách này, khi WHO dỡ bỏ tuyên bố về tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu do COVID-19, nhưng cơ quan y tế công cộng địa phương vẫn nhận định đây là tình trạng y tế công cộng khẩn cấp. Quy trình nêu trên cần hướng đến việc áp dụng các biện pháp xử lý thông tin sai lệch gây hại có khả năng làm tăng tổn hại đáng kể sắp xảy ra trong đời thực, mà không ảnh hưởng đến quyền chung là tự do biểu đạt trên toàn cầu. Hoạt động đánh giá rủi ro cần: (1) đánh giá kỹ lưỡng các quyết định thiết kế, cũng như nhiều lựa chọn thay thế dành cho chính sách và về cách triển khai; (2) xem xét tác động tương ứng của rủi ro đối với quyền tự do biểu đạt, quyền được bảo đảm sức khỏe và quyền được cuộc sống cũng như các quyền con người khác; (3) đánh giá tính khả thi của phương pháp thực thi mang tính bản địa. Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta thực hiện những việc sau đây: trao đổi công khai các kế hoạch của công ty về cách tiến hành đánh giá rủi ro, mô tả quy trình đánh giá để phát hiện và giảm thiểu rủi ro, cũng như cập nhật thêm thông tin này vào trang Trung tâm trợ giúp.
83. Đề xuất 5: Meta cần dịch nguyên tắc triển khai nội bộ sang những ngôn ngữ mà các nền tảng của công ty sử dụng. Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta dịch nguyên tắc triển khai nội bộ của công ty và cập nhật cho Ủy ban về việc này.
84. Người kiểm duyệt nội dung có quyền tiếp cận nguyên tắc triển khai nội bộ chi tiết, trong đó cung cấp thêm thông tin về cách xác định nội dung vi phạm và nội dung nên tiếp tục hiển thị trên nền tảng theo một trong các trường hợp ngoại lệ đã đề ra (ví dụ: nội dung hài hước, châm biếm, câu chuyện cá nhân, quan điểm). Để đảm bảo thực thi nhất quán ở nhiều nơi trên thế giới, Meta cần cung cấp những nguyên tắc này cho người kiểm duyệt bằng ngôn ngữ mà họ đang sử dụng.
85. Trước đây, Ủy ban đã đề xuất Meta dịch hướng dẫn triển khai nội bộ của công ty dành cho người kiểm duyệt sang ngôn ngữ mà họ dùng để xét duyệt nội dung (xem các quyết định cuối cùng "Chuyển hóa những từ ngữ tiếng Ả Rập" [2022-003-IG-UA] và "Bot phát hiện nội dung tại Myanmar" [2021-007-FB-UA]). Khi phản hồi Ủy ban, Meta nêu rằng cách tốt nhất để đảm bảo việc chuẩn hóa công tác thực thi trên toàn cầu đối với các chính sách thay đổi nhanh chóng của công ty là "[có] một bộ nguyên tắc nội bộ về chính sách bằng ngôn ngữ mà tất cả những người xét duyệt nội dung đều thông thạo... Do hướng dẫn này nhanh chóng thay đổi (liên tục cập nhật thêm thông tin làm rõ, định nghĩa và ngôn ngữ mới, bao gồm cả từ ngữ phỉ báng theo từng thị trường) nên có thể dẫn đến tình trạng chậm trễ bất thường và những cách diễn giải không đáng tin cậy nếu chỉ dựa vào bản dịch".
86. Với lời giải thích như trên của Meta, một quy trình đánh giá độc lập về cách Meta thực thi chính sách của công ty tại Israel và Palestine đã phát hiện thấy rằng việc người kiểm duyệt nội dung thiếu khả năng ngôn ngữ là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng thực thi quá mức chính sách của Meta bằng tiếng Ả Rập (xem "Human Rights Due Diligence of Meta’s Impacts in Israel and Palestine in May 2021" (Thẩm tra tác động của Meta đến tính nhân quyền tại Israel và Palestine vào tháng 05/2021) của Business for Social Responsibility). Dựa trên dữ liệu thu được này, xét đến độ phức tạp của nguyên tắc nội bộ cũng như cách diễn giải chi tiết trong đó dành cho người kiểm duyệt nội dung, Ủy ban cho rằng tình trạng thực thi quá mức hoặc dưới mức chính sách Thông tin sai lệch về sức khỏe trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp là mối nguy hiểm có thật. Meta cần giảm thiểu những nguy cơ này để đảm bảo áp dụng nhất quán chính sách của công ty ở nhiều ngôn ngữ và khu vực.
87. Đề xuất 6: Đơn kháng nghị của người dùng về nhãn xác minh dữ kiện cần do một bên xác minh dữ kiện không phải bên đánh giá đầu tiên xem xét. Nhằm đảm bảo tính công bằng và thúc đẩy quyền tiếp cận biện pháp khắc phục cho những người dùng có nội dung đã trải qua quy trình xác minh dữ kiện, Meta cần sửa đổi quy trình của công ty để chắc chắn rằng một bên khác xác minh dữ kiện chưa đánh giá về tuyên bố đó có thể đánh giá quyết định gắn nhãn.Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta đưa ra cơ chế để người dùng kháng nghị với một bên khác xác minh dữ kiện, đồng thời khi Meta cập nhật thêm cơ chế kháng nghị mới này vào các chính sách xác minh dữ kiện.
88. Đề xuất 7: Nếu trang cá nhân (không chỉ trang và nhóm) có nội dung do bên thứ ba xác minh dữ liệu gắn nhãn khi thực thi chính sách của Meta đối với thông tin sai lệch, Meta cần cho phép trang đó dùng tính năng kháng nghị trong sản phẩm để kháng nghị nhãn này với một bên khác xác minh dữ kiện. Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta cung cấp tính năng kháng nghị cho các trang cá nhân ở mọi thị trường và chứng minh rằng người dùng có thể kháng nghị nhãn xác minh dữ kiện dựa trên dữ liệu thực thi.
89. Tính năng kháng nghị dành cho người dùng đóng vai trò quan trọng trong việc khắc phục lỗi và đảm bảo rằng họ có quyền tiếp cận biện pháp khắc phục. Bên xác minh dữ kiện sẽ xem xét những nội dung khác nhau đáng kể về độ phức tạp, ngôn từ kỹ thuật và ngữ cảnh. Một số lỗi là không thể tránh khỏi. Một bình luận công khai đã bày tỏ mối quan ngại rằng các bên xác minh dữ kiện thiếu kiến thức khoa học và kỹ thuật để xác minh dữ kiện của những bài mẫu khoa học phức tạp được chia sẻ trên nền tảng. Người dùng phải chịu hệ quả từ nhãn xác minh dữ kiện. Khi bên xác minh dữ kiện áp dụng nhãn cho nội dung, nhãn đó có thể dẫn đến việc cảnh cáo nếu nội dung được gắn nhãn "sai sự thật" hoặc "bị chỉnh sửa". Sau nhiều lần bị cảnh cáo, trang cá nhân sẽ phải chịu các biện pháp như giới hạn tính năng và hạ bậc nội dung mà họ chia sẻ. Khi Meta triển khai đề xuất này, người dùng có thể thông báo với bên xác minh dữ kiện nếu họ cho rằng đã xảy ra sai sót và chia sẻ thêm thông tin hỗ trợ quy trình xem xét lại.
90. Đề xuất 8: Meta cần tăng cường đầu tư vào các chương trình kỹ năng số trên toàn thế giới, ưu tiên những quốc gia có chỉ số tự do truyền thông thấp (ví dụ: điểm Tự do báo chí của Freedom House) và mức độ phổ biến của mạng xã hội cao. Những khoản đầu tư như vậy nên dành cho cả các khóa đào tạo kỹ năng và được điều chỉnh riêng. Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta đăng một bài viết về việc gia tăng đầu tư, nêu rõ số tiền đầu tư, bản chất của các chương trình và những quốc gia bị ảnh hưởng cũng như thông tin về tác động của các chương trình đó.
91. Khi trả lời một câu hỏi, Meta trình bày với Ủy ban rằng trong 3 năm qua, công ty đã đầu tư hơn 7 triệu USD "để giúp mọi người cải thiện kỹ năng truyền thông và chủ động giảm lượng thông tin sai lệch được chia sẻ". Theo các nguồn thông tindo Meta cung cấp, những khoản đầu tư này chủ yếu tập trung vào Hoa Kỳ. Meta đã hợp tác với các tổ chức ở những quốc gia khác để cung cấp các chiến dịch hoặc quảng cáo trên mạng xã hội chú trọng kỹ năng truyền thông.
92. Theo kết quả nghiên cứuđánh giá tác động của những khoản mà Meta đầu tư vào các chương trình kỹ năng truyền thông tại Hoa Kỳ (trong đó có một chương trình hợp tác với PEN America và chương trình còn lại hợp tác với Viện Poynter), khả năng người tham gia đánh giá thông tin trên mạng đã cải thiện đáng kể. Ví dụ: mức trung bình về khả năng người tham gia phát hiện thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 đã tăng từ 53% (trước khi áp dụng biện pháp can thiệp) lên 82% (sau khi áp dụng biện pháp can thiệp). Một chương trình kỹ năng truyền thông dành cho người cao tuổi đã giúp người tham gia cải thiện 22% khả năng đánh giá chính xác các tựa báo là đúng hay sai sự thật sau khi tham gia khóa học.
93. Đề xuất 9: Đối với từng tài khoản và mạng của các thực thể trên Meta nhiều lần vi phạm chính sách đối với thông tin sai lệch, Meta cần tiến hành hoặc chia sẻ nghiên cứu hiện có về tác động của hệ thống hình phạt mới công bố, bao gồm cả mọi dữ liệu về cách hệ thống này được thiết kế để ngăn chặn những trường hợp vi phạm đó. Nghiên cứu này cần phân tích các tài khoản thúc đẩy hoặc tiếp tay cho những chiến dịch thông tin y tế sai lệch. Quy trình đánh giá sẽ đánh giá xem các hình phạt hủy tính năng kiếm tiền mà Meta đang áp dụng có hiệu quả như thế nào đối với việc giải quyết động cơ/lợi ích về mặt tài chính của hành vi chia sẻ thông tin có hại và sai sự thật hoặc gây hiểu nhầm. Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta chia sẻ kết quả của nghiên cứu này với Ủy ban và báo cáo tóm tắt kết quả trên Trung tâm minh bạch.
Đề xuất về tính minh bạch
94. Đề xuất 10: Meta cầnủy quyền việc đánh giá tác động về nhân quyền để nắm được cách bảng tin, thuật toán đề xuất và các tính năng thiết kế khác thúc đẩy thông tin y tế sai lệch có hại cũng như tác động từ đó. Quy trình đánh giá này cần cung cấp thông tin về các yếu tố then chốt trong thuật toán xếp thứ tự trên bảng feed vốn góp phần thúc đẩy thông tin sai lệch y tế có hại, những loại thông tin sai lệch có thể được thúc đẩy bằng thuật toán của Meta, cũng như những nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất từ loại thông tin sai lệch này (và liệu các lựa chọn thiết kế của Meta có đặc biệt nhắm vào họ không). Quy trình đánh giá cũng cần công khai mọi nghiên cứu trước đây mà Meta tiến hành để đánh giá tác động của thuật toán và lựa chọn thiết kế đến việc thúc đẩy thông tin y tế sai lệch. Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta đăng kết quả đánh giá tác động về nhân quyền, trong đó có nội dung phân tích như vậy.
95. Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về quyền tự do biểu đạt đã mô tả cách ứng phó của các nền tảng mạng xã hội với thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19, bao gồm cả biện pháp gỡ thông tin sai lệch mà Meta áp dụng và chương trình bên thứ ba xác minh dữ kiện, là "generally positive" (nhìn chung thì tích cực) nhưng "insufficient" (không đủ hiệu quả) để giải quyết những thách thức phát sinh do thông tin đánh lạc hướng. Báo cáo viên đặc biệt đã nhấn mạnh rằng cần tiến hành "serious review of the business model that underpins much of the drivers of disinformation and misinformation" (xem xét nghiêm túc mô hình kinh doanh tạo cơ sở cho hầu hết các động cơ tuyên truyền thông tin đánh lạc hướng và thông tin sai lệch) (đoạn 65-67 trong A/HRC/47/25).
96. Ủy ban quan ngại rằng Meta chưa tiến hành đánh giá tác động về nhân quyền, cụ thể là cách các tính năng thiết kế trên nền tảng và các biện pháp hiện tại ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng cũng như nhân quyền (ví dụ: quyền được sống, quyền được bảo đảm sức khỏe, quyền tiếp cận thông tin, quyền bày tỏ ý kiến và quan điểm về đại dịch cùng những biện pháp y tế công cộng có liên quan). Meta nên đảm bảo rằng công ty có thể tiếp cận mọi thông tin cần thiết để đánh giá đúng các tác động tiềm ẩn về nhân quyền. Do sự chênh lệch về khả năng tiếp cận thông tin đầy đủ và dễ truy cập, vắc xin, thuốc và phương pháp điều trị thiết yếu cũng như nguồn lực kiểm duyệt nội dung trên thế giới, Meta cần đánh giá tác động về nhân quyền để đánh giá rủi ro phát sinh khi sự lan truyền thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 trong các sản phẩm của Meta có khả năng gây tổn hại về thể chất sắp xảy ra trên toàn cầu.
97. Đề xuất 11: Meta cần thêm nhật ký thay đổi vào trang Trung tâm trợ giúp, trong đó liệt kê toàn bộ các tuyên bố thuộc diện bị gỡ theo chính sách Thông tin sai lệch về sức khỏe trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp của công ty.Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta thêm nhật ký thay đổi vào trang Trung tâm trợ giúp.
98. Tiêu chuẩn cộng đồng cung cấp nhật ký thay đổi để người dùng nắm được những thay đổi trong chính sách mà Meta đang thực thi. Tuy nhiên, trang Trung tâm trợ giúp chứa các tuyên bố cụ thể thuộc diện bị gỡ theo chính sách Thông tin sai lệch về sức khỏe trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấpkhông cung cấp nhật ký thay đổi hoặc bất kỳ cách nào để người dùng xác định thời điểm cập nhật hoặc sửa đổi danh sách tuyên bố. Do đó, mọi nội dung bổ sung hoặc thay đổi đối với các tuyên bố thuộc diện bị gỡ đều khó theo dõi.
99. Meta trình bày với Ủy ban rằng từ tháng 03/2020 đến tháng 10/2022, công ty đã thêm nhiều tuyên bố vào danh sách tuyên bố bị gỡ theo chính sách Thông tin sai lệch về sức khỏe trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp, đồng thời gỡ hoặc sửa đổi một số tuyên bố.
100. Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về quyền tự do biểu đạt nêu rằng mọi cá nhân nên có "genuine access to the tools of communication necessary to learn about the public health crisis" (khả năng tiếp cận thực sự vào các công cụ truyền thông cần thiết để tìm hiểu về cuộc khủng hoảng y tế công cộng) (đoạn 63(b) của A/HRC/44/49). Việc thêm nhật ký thay đổi vào Trung tâm trợ giúp là phù hợp với nguyên tắc về tính hợp pháp vì đây là cách để thông báo rõ cho người dùng khi các tuyên bố cụ thể bị gỡ. Nếu Meta minh bạch hơn về cách danh sách tuyên bố thay đổi, người dùng sẽ được hưởng lợi từ quá trình không ngừng phát triển sự đồng thuận về mặt khoa học và hiểu biết về tác động của đại dịch COVID-19 đối với sức khỏe cộng đồng.
101. Khi có thêm nhật ký thay đổi trong Trung tâm trợ, những người dùng với các quan điểm khác nhau còn có thể đặt nghi vấn đối với kết quả đánh giá của cơ quan y tế công cộng về tính không chân thực hoặc khả năng trực tiếp làm tăng nguy cơ tổn hại về thể chất sắp xảy ra, liên quan đến đề xuất 1 và 2. Với phương pháp này, Meta vừa có thể thực hiện trách nhiệm về nhân quyền liên quan đến y tế công cộng, vừa tạo điều kiện để mọi người đưa ra ý kiến bất đồng phản đối những tuyên bố mà họ không tán thành.
102. Đề xuất 12: Meta cần cung cấp dữ liệu thực thi hàng quý về Thông tin sai lệch ở Báo cáo thực thi hàng quý, trong đó chia nhỏ theo loại thông tin sai lệch (ví dụ: tổn hại về thể chất hoặc bạo lực, thông tin y tế sai lệch có hại, can thiệp vào hoạt động bỏ phiếu và điều tra dân số hay tệp phương tiện bị chỉnh sửa) cũng như quốc gia và ngôn ngữ. Dữ liệu này cần bao gồm thông tin về số lượng đơn kháng nghị và số lượng nội dung được khôi phục. Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta bắt đầu đưa dữ liệu thực thi về chính sách Thông tin sai lệch vào báo cáo thực thi của công ty.
103. Báo cáo thực thi Tiêu chuẩn cộng đồng (CSER) mà Meta phát hành hàng quý cho biết số lượng nội dung chịu biện pháp xử lý theo nhiều Tiêu chuẩn cộng đồng. Tuy nhiên, báo cáo này không chứa dữ liệu thực thi nào về chính sách Thông tin sai lệch của công ty. Ủy ban hiểu rằng một phần nguyên nhân là do Tiêu chuẩn cộng đồng về Thông tin sai lệch chính thức hình thành vào tháng 03/2022. Meta trình bày với Ủy ban rằng công ty không có dữ liệu về mức độ phổ biến của thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 trên các nền tảng của công ty. Theo Meta, nguyên nhân là do sự thay đổi không ngừng của các định nghĩa về yếu tố cấu thành thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 cũng như khó khăn trong việc thiết lập phép so sánh có ý nghĩa giữa mức độ phổ biến trước và sau khi áp dụng chính sách.
104. Tuy nhiên, Meta đã đo lường được mức độ phổ biến trong một khoảng thời gian ngắn đối với các tập hợp con nhỏ hơn. Theo công ty, từ ngày 01/03/2022 đến ngày 21/03/2022, 1-2% lượt xem các bài viết trên Facebook tại Hoa Kỳ là của nội dung liên quan đến COVID-19. Trong số đó, Meta ước tính có khoảng 0,1% lượt xem liên quan đến nội dung vi phạm chính sách Thông tin sai lệch và tổn hại.
105. Ủy ban nhận được nhiều bình luận từ các bên liên quan trên toàn thế giới nhấn mạnh rằng việc thiếu thông tin công khai về số lượng nội dung chịu biện pháp xử lý theo chính sách Thông tin sai lệch, bên cạnh những điểm dữ liệu liên quan khác, làm giảm khả năng nhà nghiên cứu và bên liên quan đánh giá hiệu quả ứng phó hiện tại của Meta đối với thông tin sai lệch về COVID-19. Meta phải cung cấp dữ liệu để đánh giá liệu phương pháp thực thi chính sách có dẫn đến quá nhiều lỗi phát hiện nhầm và có cần được sửa đổi để giảm bớt nguy cơ thực thi quá mức hay không. Liên quan đến vấn đề này, Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về quyền tự do biểu đạt đã nhấn mạnh rằng "lack of transparency and access to data that hampers an objective assessment of the effectiveness of the measures" (do thiếu tính minh bạch và khả năng tiếp cận dữ liệu nên khó có thể đánh giá khách quan về hiệu quả của các biện pháp) được áp dụng nhằm chống lại thông tin đánh lạc hướng trên mạng. Tình trạng này cũng khiến các bên liên quan không nắm được liệu công ty có áp dụng nhất quán các chính sách trên toàn thế giới hay không. (đoạn 65 của A/HRC/47/25).
106. Trước đây, Ủy ban đã đề xuất Meta phân tách Dữ liệu Báo cáo thực thi Tiêu chuẩn cộng đồng theo quốc gia và ngôn ngữ (đề xuất 1 trong quyết định cuối cùng "Mối quan ngại của người Punjab về RSS tại Ấn Độ" [2021-003-FB-UA]). Đáp lại đề xuất này, Meta cam kết thay đổi các số liệu của công ty và đặt mục tiêu ra mắt những số liệu đó vào cuối năm 2023. Phân tách dữ liệu thực thi theo quốc gia hoặc ngôn ngữ là việc thiết yếu để nắm được phạm vi vấn đề ở nhiều nơi trên thế giới và hiệu quả tương đối của các biện pháp thực thi mà công ty áp dụng. Ủy ban và quan trọng là các bên liên quan của Meta không nắm được một cách đầy đủ, có ý nghĩa về hiệu quả của chính sách cũng như phương pháp thực thi mà công ty hiện áp dụng trên toàn cầu để xử lý thông tin sai lệch về COVID-19 khi không có dữ liệu liên quan nào giúp các nhà nghiên cứu và xã hội dân sự đánh giá những nỗ lực của công ty.
107. Đề xuất 13:Meta cần soạn một mục trong "Báo cáo thực thi Tiêu chuẩn cộng đồng" trình bày về các yêu cầu mà chủ thể nhà nước đưa ra, đó là xét duyệt nội dung theochính sách đối với trường hợp vi phạm liên quan đếnThông tin sai lệch về sức khỏe trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp. Báo cáo này cần cung cấp thông tin chi tiết về số lượng yêu cầu xem xét lẫn yêu cầu gỡ theo quốc gia và cơ quan chính phủ, cũng như số lượng yêu cầu bị Meta từ chối lẫn yêu cầu mà Meta phê duyệt. Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta đăng một mục riêng trong "Báo cáo thực thi Tiêu chuẩn cộng đồng" cung cấp thông tin về các yêu cầu của chủ thể nhà nước dẫn đến việc gỡ do có loại hành vi này vi phạm chính sách.
108. Trong trường hợp "Nhạc drill tại Vương quốc Anh" [2022-007-IG-MR], Ủy ban đề xuất Meta "công khai dữ liệu về các yêu cầu xem xét và yêu cầu gỡ nội dung mà chủ thể nhà nước đưa ra đối với trường hợp vi phạm Tiêu chuẩn cộng đồng". Vào thời điểm đại dịch COVID-19 bùng phát mạnh mẽ nhất, có những mối quan ngại rằng Meta xét duyệt nội dung liên quan đến COVID-19 theo chỉ thị của chính phủ. Xu hướng này có thể trở nên trầm trọng hơn ở những quốc gia nơi chính phủ đưa ra các yêu cầu như vậy để trấn áp những người biểu tình ôn hòa/nhà hoạt động nhân quyền chỉ trích chính sách của chính phủ hoặc để dập tắt cuộc tranh luận công khai. Trong thời kỳ đại dịch, Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về quyền tự do lập hội và hội họp ôn hòa đã bày tỏ mối quan ngại về việc các chính phủ trên thế giới lấy đại dịch làm cái cớ để ban bố tình trạng khẩn cấp hoặc né tránh yêu cầu về trình tự công bằng cũng như hoạt động kiểm tra và cân đối về mặt thể chế mà xã hội dân chủ phải có. Điều này ảnh hưởng đến các quyền cơ bản của con người, chẳng hạn như quyền biểu tình ôn hòa (đoạn 18 của A/HRC/50/42; đoạn 40 và 67 của A/77/171). Một báo cáo chi tiết về các yêu cầu mà chủ thể nhà nước đưa ra, đó là xét duyệt nội dung theo chính sách đối với Thông tin sai lệch về sức khỏe trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp, sẽ mang lại trình tự công bằng cho người dùng, trên cơ sở phù hợp với nguyên tắc về tính hợp pháp, đặc biệt là những người ở các quốc gia có nguy cơ cao và không gian dân sự yếu.
109. Theo đề xuất từ Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về quyền tự do lập hội và hội họp ôn hòa, các công ty công nghệ phải đảm bảo rằng sản phẩm của họ không bị chính phủ sử dụng để giám sát hoặc kiểm soát "rights-supporting social movement activists" (các nhà hoạt động phong trào xã hội ủng hộ nhân quyền) (đoạn 71 của A/77/171). Ủy ban tán dương cam kết của Meta trong việc tiếp sức cho những nhà hoạt động nhân quyền phản đối các yêu cầu giám sát, kiểm duyệt và mang tính quấy rối trên mạng từ chính phủ, như được nêu trong Chính sách về nhân quyền tại doanh nghiệp của công ty. Để thực hiện cam kết này, Meta phải minh bạch về các yêu cầu của chính phủ, đó là xem xét và/hoặc gỡ nội dung theo Tiêu chuẩn cộng đồng về Thông tin sai lệch mà Meta áp dụng.
110. Đề xuất 14: Meta cần đảm bảo tiếp tục cung cấp những công cụ nghiên cứu hiện có, chẳng hạn như CrowdTangle và Facebook Open Research and Transparency (FORT), cho các nhà nghiên cứu. Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta công khai cam kết chia sẻ dữ liệu thông qua những công cụ nêu trên với các nhà nghiên cứu.
111. Đề xuất 15: Meta cần thiết lập lộ trình hỗ trợ nhà nghiên cứu bên ngoài tiếp cận dữ liệu không công khai để nghiên cứu độc lập tác động của các biện pháp can thiệp về chính sách mà cụ thể là gỡ và giảm mức phân phối thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19, đồng thời đảm bảo rằng lộ trình đó sẽ bảo vệ quyền riêng tư của người dùng trên Meta cũng như nhân quyền của những người dùng và không dùng nền tảng. Dữ liệu này cần đưa ra các số liệu mới, bao gồm cả tỷ lệ tái phạm xoay quanh các biện pháp can thiệp đối với thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19. Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta cung cấp những tập dữ liệu nêu trên cho các nhà nghiên cứu bên ngoài và xác nhận việc này với Ủy ban.
112. Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về quyền tự do biểu đạt lưu ý về khó khăn trong việc xử lý thông tin đánh lạc hướng, một phần nguyên nhân là do thiếu thông tin công khai đầy đủ giúp người dùng, nhà nghiên cứu và nhà hoạt động nắm được cũng như xác định rõ bản chất vấn đề (đoạn 3, 67 và 81 của A/HRC/47/25). Vì vậy, theo đề xuất từ Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về quyền tự do biểu đạt, cần có dữ liệu dành cho "research, policymaking, monitoring and evaluation" (hoạt động nghiên cứu, hoạch định chính sách, giám sát và đánh giá) (đoạn 104 của A/HRC/47/25).
113. CrowdTangle là công cụ mà nhà nghiên cứu bên ngoài có thể sử dụng để theo dõi "các nhóm và tài khoản công khai có tầm ảnh hưởng trên Facebook cũng như Instagram", đồng thời phân tích các xu hướng liên quan, bao gồm cả thông tin sai lệch. Công cụ này có cơ sở dữ liệu về tất cả người dùng, trang cá nhân và tài khoản đã xác minh/công khai, chẳng hạn như các chính trị gia, nhà báo, kênh truyền thông, nhà xuất bản, người nổi tiếng, đội thể thao và những đối tượng khác cũng là người của công chúng. Cơ sở dữ liệu đó còn chứa thông tin về các nhóm và trang công khai có quy mô vượt một ngưỡng nhất định tùy theo quốc gia. CrowdTangle chia sẻ dữ liệu về loại nội dung và ngày đăng, trang, tài khoản hoặc nhóm chia sẻ nội dung đó, số lượng và loại hoạt động tương tác với nội dung cũng như những trang/tài khoản công khai khác đã chia sẻ nội dung đó. Công cụ này không theo dõi số người tiếp cận nội dung, bất kỳ dữ liệu hoặc nội dung nào do tài khoản cá nhân đăng, nội dung trả phí/quảng cáo hay thông tin nhân khẩu học về những người dùng tương tác với nội dung. CrowdTangle có dữ liệu về hơn 7 triệu trang cá nhân đã xác minh, trang và nhóm trên Facebook, cũng như hơn 2 triệu tài khoản Instagram công khai.
114. Vào năm 2022, báo chí đưa tin rằng Meta dự định ngừng cung cấp CrowdTangle. Mặc dù Meta chưa công khai xác nhận việc này, nhưng Ủy ban nhấn mạnh rằng công ty cần củng cố thay vì ngừng cung cấp các công cụ nghiên cứu. Nhờ vậy, nhà nghiên cứu bên ngoài sẽ nắm được tác động từ các sản phẩm của Meta, bao gồm cả thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19.
115. Ủy ban ghi nhận những nỗ lực của Meta trong việc thiết lập công cụ Facebook Open Research and Transparency (FORT), trong đó cung cấp nhiều tập dữ liệu được bảo vệ quyền riêng tư cho các học giả và nhà nghiên cứu. Theo công ty, Researcher Platform của FORT tạo điều kiện để nhà khoa học xã hội tiếp cận thông tin nhạy cảm trong một môi trường được kiểm soát, liên quan đến "dữ liệu trên diện rộng về hành vi để nghiên cứu và giải thích các hiện tượng xã hội". Tuy nhiên, các báo cáo đã chỉ ra những thiếu sót của công cụ đối với nghiên cứu học thuật, chẳng hạn như "điều khoản sử dụng mang tính hạn chế" của Meta hoặc việc nhà nghiên cứu không nhận được đủ thông tin để tiến hành phân tích có ý nghĩa. Tuy nhiên, Ủy ban nhận thấy rằng so với các công ty mạng xã hội khác, Meta đã thực hiện những bước quan trọng để chia sẻ dữ liệu với các nhà nghiên cứu bên ngoài và Ủy ban khuyến khích Meta làm nhiều việc hơn nữa.
116. Trong suốt các hoạt động trao đổi với những bên liên quan nhằm phục vụ lời khuyên về chính sách này, các nhà nghiên cứu đã nhiều lần nhấn mạnh sự cần thiết của những công cụ nêu trên khi theo dõi các xu hướng liên quan đến thông tin sai lệch về COVID-19. Việc không tiếp cận được dữ liệu liên quan cũng khiến Ủy ban gặp thách thức khi đánh giá cơ sở của yêu cầu xin lời khuyên về chính sách. Theo những gì Ủy ban biết, công ty không có một số dữ liệu trong số này và không thể chia sẻ một số dữ liệu khác mà công ty có với các bên liên quan bên ngoài, bao gồm cả Ủy ban. Meta sẽ cung cấp cho các nhà nghiên cứu quyền truy cập vào dữ liệu liên quan để theo dõi mức độ phổ biến của thông tin sai lệch về COVID-19 trên nền tảng và hiệu quả của các biện pháp xử lý cụ thể. Những thông tin như vậy cũng cần thiết cho việc tiến hành đánh giá tác động về nhân quyền đã thảo luận ở trên.
117. Đề xuất 16: Meta cần công bố kết quả nghiên cứu về các nhãn xác minh dữ kiện và trung lập mà công ty chia sẻ với Ủy ban trong quá trình xin lời khuyên về chính sách xoay quanh COVID-19. Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta đăng công khai nghiên cứu nêu trên trong Trung tâm minh bạch.
118. Ủy ban đánh giá cao thông tin Meta chia sẻ với Ủy ban về hiệu quả của NIT và biện pháp hạ bậc nội dung, chẳng hạn như kết quả của các thử nghiệm mà công ty thực hiện để đánh giá hiệu quả liên tục của NIT. Theo Ủy ban, kết quả của những thử nghiệm này cần được chia sẻ rộng rãi hơn cho các nhà nghiên cứu bên ngoài đang tìm hiểu tác động từ cách công ty ứng phó với thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19.
119. Đề xuất 17: Meta cần đảm bảo các nhà nghiên cứu trên toàn thế giới đều có khả năng truy cập như nhau vào dữ liệu. Mặc dù có một cách để đăng ký quyền truy cập dữ liệu dành cho các nhà nghiên cứu tại châu Âu dựa theo Đạo luật dịch vụ kỹ thuật số (DSA), nhưng Meta cần đảm bảo rằng công ty không tập trung quá mức vào những nhà nghiên cứu đến từ các trường đại học nghiên cứu thuộc Nhóm quốc gia ở Bắc bán cầu (Global North). Nghiên cứu về mức độ phổ biến của thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 và tác động từ các chính sách của Meta sẽ định hướng hiểu biết khái quát về thông tin y tế sai lệch có hại, cũng như cách ứng phó cho tương lai trong tình trạng khẩn cấp hiện tại và sau này. Nếu nghiên cứu đó tập trung không tương xứng vào Nhóm quốc gia ở Bắc bán cầu, công tác ứng phó cũng sẽ không cân bằng như vậy. Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta chia sẻ công khai kế hoạch cung cấp cho các nhà nghiên cứu trên toàn thế giới quyền truy cập vào dữ liệu theo cách tương tự như với các quốc gia thuộc Liên minh châu Âu theo DSA.
120. Phần lớn nghiên cứu về các luồng thông tin đánh lạc hướng phản ánh không tương xứng những xu hướng cũng như quy luật diễn ra ở Hoa Kỳ và Tây Âu. Điều này có thể dẫn đến việc đóng khung các biện pháp can thiệp về chính sách đối với nội dung dựa theo những vấn đề cụ thể của các khu vực địa lý này. Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về quyền tự do biểu đạt lưu ý yêu cầu của xã hội dân sự về việc nghiên cứu thêm tác động của thông tin đánh lạc hướng đối với "vulnerable and minority communities" (các cộng đồng thiểu số và dễ bị tổn thương), viện dẫn những chiến dịch thông tin đánh lạc hướng dựa trên danh tính đã thổi bùng xung đột dân tộc ở Ethiopia và Myanmar (đoạn 26 của A/HRC/47/25). Khi Meta mở rộng khả năng tiếp cận cho các nhà nghiên cứu bên ngoài, trên cơ sở tuân thủ Đạo luật dịch vụ kỹ thuật số cũng như duy trì FORT của chính Meta, công ty cần đảm bảo có đa dạng học giả và nhà nghiên cứu đến từ khắp nơi trên thế giới.
121. Đề xuất 18: Meta cần đánh giá tác động của hệ thống kiểm tra chéo Xét duyệt thứ cấp phản hồi sớm (ERSR) đến hiệu quả thực thi chính sách Thông tin sai lệch, đồng thời đảm bảo rằng Đề xuất 16 và 17 trong lời khuyên về chính sách của Ủy ban đối với chương trình kiểm tra chéo của Meta sẽ áp dụng cho các thực thể đăng nội dung vi phạm chính sách Thông tin sai lệch về sức khỏe trong tình trạng y tế công cộng khẩn cấp. Ủy ban sẽ xem như đề xuất này được triển khai khi Meta chia sẻ kết quả với Ủy ban và công khai kết quả đó.
122. Theo Meta, công ty triển khai chương trình kiểm tra chéo để giảm thiểu các lỗi kiểm duyệt có nguy cơ phát hiện nhầm cao nhất. Phần đầu tiên của chương trình kiểm tra chéo là hệ thống Xét duyệt thứ cấp phản hồi sớm (ERSR). Hệ thống này đảm bảo rằng nội dung có khả năng vi phạm do các thực thể nhất định được cấp quyền đã đăng sẽ trải qua quy trình xét duyệt thêm bằng con người. Meta duy trì danh sách thực thể được cấp quyền dựa trên người mà công ty quyết định có quyền hưởng các lợi ích do ERSR cung cấp. Thực thể sẽ có dạng trang Facebook, trang cá nhân Facebook và tài khoản Instagram, cũng như đại diện cho từng cá nhân và nhóm hoặc tổ chức. Nhiều người dùng có trong danh sách này là người nổi tiếng, công ty lớn, nhà lãnh đạo chính phủ và chính trị gia.
123. Trong lời khuyên về chính sách liên quan đến chương trình kiểm tra chéo của Meta, Ủy ban đề xuất Meta thiết lập "các tiêu chí rõ ràng và công khai về điều kiện ngăn ngừa sai sót dựa trên thực thể" sẽ phân biệt giữa "những người dùng có quyền biểu đạt cần được tăng cường bảo vệ từ góc độ nhân quyền" và những người dùng "được chọn vì lý do kinh doanh".
124. Chương trình bên thứ ba xác minh dữ kiện mà công ty triển khai không áp dụng với chính trị gia. Vì vậy, bên thứ ba xác minh dữ kiện không thể xem xét và gắn nhãn thông tin sai lệch do chính trị gia chia sẻ (vốn không bị gỡ theo chính sách Thông tin y tế sai lệch có hại). Meta cũng giải thích rằng công ty chưa đánh giá tác động của hệ thống ERSR đối với hiệu quả của chính sách Thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19. Nguyên nhân là do Meta thiết lập ERSR để ngăn ngừa sai sót trong quá trình thực thi thay vì đánh giá hiệu quả của một Tiêu chuẩn cộng đồng cụ thể. Bởi vậy, các đội ngũ nội bộ của công ty không theo dõi hoặc phân tích dữ liệu về tác động của hệ thống ERSR đối với chính sách Thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19.
125. Dựa trên nghiên cứu nội bộ cũng như hoạt động trao đổi với bên liên quan cho lời khuyên về chính sách xoay quanh COVID-19 này, Ủy ban thấy rằng nhiều người lan truyền thông tin sai lệch là những diễn giả chủ chốt như người nổi tiếng, chính trị gia, chủ thể nhà nước và nhân vật tôn giáo. Đó có thể là những thực thể được quyền hưởng các lợi ích của chương trình ERSR. Ví dụ: Nội dung do Media Matters for America gửi đến (PC-10758) đã thu hút sự chú ý vào tác động của hệ thống kiểm tra chéo mà Meta triển khai trong việc cản trở các nỗ lực xử lý thông tin sai lệch. Vì người nổi tiếng, chính trị gia, nhà báo và những người dùng chủ chốt khác chỉ "phải chịu biện pháp thực thi chậm hoặc khoan dung hơn" khi có nội dung vi phạm nên thông tin sai lệch vẫn được phép tiếp tục hiển thị trên nền tảng. Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về quyền tự do biểu đạt cũng bày tỏ mối quan ngại tương tự về "unreliable information" (thông tin không đáng tin cậy) do "individuals with significant platforms" (các cá nhân dùng những nền tảng quan trọng) lan truyền, lưu ý rằng việc này "can cause grave harm, whether maliciously intended or not" (có thể gây tổn hại nghiêm trọng, cho dù có chủ đích ác ý hay không). Bên cạnh đối tượng khác, các chủ thể nhà nước cũng lan truyền "often reckless claims" (những tuyên bố thường là thiếu thận trọng) về nguồn gốc virus, tính sẵn có của thuốc chữa trị triệu chứng và tình trạng COVID-19 ở quốc gia của họ. Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc đề xuất buộc các quan chức chịu trách nhiệm về những tuyên bố và hành động của họ. (đoạn 41, 45 và 63(c) của A/HRC/44/49; xem thêm đoạn 18 của A/HRC/47/25, trong đó xác định một cách khái quát hơn rằng người nổi tiếng là đối tượng cung cấp thông tin sai lệch.)
126. Nếu có khả năng trực tiếp làm tăng nguy cơ tổn hại về thể chất sắp xảy ra đối với sức khỏe cộng đồng và an toàn công cộng, thông tin sai lệch do thực thể được cấp quyền theo chương trình ERSR đăng sẽ bị gỡ theo chính sách Thông tin y tế sai lệch có hại. Tuy nhiên, mặc dù thông tin sai lệch thường cần đến biện pháp xác minh dữ kiện hoặc gắn nhãn, nhưng trong trường hợp người đăng là thực thể được cấp quyền (chẳng hạn như chính trị gia), thông tin đó không chỉ nằm ngoài phạm vi bên thứ ba xác minh dữ kiện mà còn được hưởng lợi từ việc trì hoãn hoạt động thực thi do trải qua quy trình xét duyệt thêm bằng con người về nội dung có khả năng vi phạm mà hệ thống ERSR áp dụng. Vì vậy, nếu không thuộc 80 tuyên bố đã xác định, thông tin sai lệch liên quan đến COVID-19 do các thực thể được cấp quyền đã đăng có thể tiếp tục hiển thị trên nền tảng mà không kèm theo nhãn xác minh dữ kiện và hoàn toàn có thể không trải qua quy trình xem xét.
*Lưu ý về quy trình:
Lời khuyên về chính sách mà Ủy ban Giám sát đưa ra do ban hội thẩm gồm 5 Thành viên soạn thảo và được đa số thành viên trong Ủy ban thông qua. Quyết định của Ủy ban không nhất thiết đại diện cho quan điểm cá nhân của tất cả các Thành viên.
Ủy ban đã ủy quyền cho tổ chức nghiên cứu độc lập đưa ra lời khuyên về chính sách này. Ủy ban nhận được sự hỗ trợ của tổ chức nghiên cứu độc lập đặt trụ sở tại Đại học Gothenburg và có đội ngũ bao gồm hơn 50 nhà khoa học xã hội ở 6 châu lục, cũng như hơn 3.200 chuyên gia về quốc gia trên toàn thế giới. Ủy ban còn nhận được sự hỗ trợ của Duco Advisors – một công ty tư vấn chuyên về sự giao thoa giữa các lĩnh vực địa chính trị, niềm tin và sự an toàn cũng như công nghệ. Memetica – một tổ chức tham gia nghiên cứu mã nguồn mở về các xu hướng trên mạng xã hội – cũng cung cấp dữ liệu phân tích để hỗ trợ Ủy ban.
Retour aux décisions de cas et aux avis consultatifs politiques