برداشتن اطلاعات نادرست درمورد کووید-۱۹

I. خلاصه اجرایی

در ماه ژوئن ۲۰۲۲، هیئت نظارت درخواست Meta را پذیرفت؛ در این درخواست مطرح شده بود که Meta بررسی کند آیا این شرکت باید به برداشتن بعضی از دسته‌های اطلاعات نادرست کووید-۱۹ ادامه دهد، یا اینکه رویکردی با درجه محدودیت کمتر می‌تواند با ارزش‌ها و مسئولیت‌های حقوق بشری این شرکت همخوانی بیشتری داشته باشد. این نظر مشورتی درباره خط‌مشی درواقع پاسخ آن درخواست است.

هیئت اقدام به تحقیقات گسترده و رای‌زنی عمومی کرده است. باتوجه به اصرار Meta نسبت به اتخاذ رویکردی واحد و جهانی نسبت به اطلاعات نادرست کووید-۱۹، هیئت نتیجه گرفت تا وقتی سازمان بهداشت جهانی (WHO) همچنان کووید-۱۹ را یک وضعیت اضطراری بهداشت عمومی در جهان بداند، Meta باید خط‌مشی جاری خود را حفظ نماید. به عبارتی، این شرکت باید به برداشتن آن دسته از اطلاعات نادرست کووید-۱۹ که ممکن است نقش مستقیمی در ایجاد خطر آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع و چشمگیر داشته باشد ادامه دهد. بااین‌حال، هیئت دریافته است که Meta باید شروع فرآیندی در ارزیابی مجدد هریک از ۸۰ ادعایی که درحال حاضر برمی‌دارد، طیف وسیع‌تری از ذی‌نفعان را در کار دخیل کند. همچنین باید برای زمانی که اعلامیه WHO برداشته می‌شود اقداماتی تدارک ببیند تا از آزادی بیان و سایر حقوق بشر در این شرایط جدید حفاظت به‌عمل آورد. هیئت اکیداً توصیه می‌کند Meta به انتشار اطلاعاتی درخصوص درخواست‌های دولت برای برداشتن محتواهای کووید-۱۹ مبادرت نماید، اقدامی برای حمایت از پژوهش مستقل روی پلتفورم‌هایش صورت دهد، پیوند بین ساختار پلتفورم‌های خود و اطلاعات نادرست را بررسی کند، و آگاهی از اطلاعات نادرست کووید-۱۹ را در سراسر جهان ترویج دهد.

پس‌زمینه

در اوایل سال ۲۰۲۰، وقتی دنیاگیری کووید-۱۹ نمود پیدا کرد، Meta شروع به برداشتن چند ادعا از روی فیس‌بوک و Instagram کرد، ادعاهایی که شرکت آن‌ها را اطلاعات نادرست درخصوص کووید-۱۹ تشخیص داد. فهرست ادعاهای مرتبط با کووید-۱۹ که شرکت از روی پلتفورم برمی‌دارد در جریان این دنیاگیری افزایش یافته است. امروز، Meta حدود ۸۰ ادعای مجزا را که مدعی اطلاعات نادرستی از کووید-۱۹ شده بودند ذیل خط‌مشی «اطلاعات نادرست درخصوص موارد اضطراری بهداشت عمومی» برمی‌دارد. این خط‌مشی یکی از زیربخش‌های «استاندارد انجمن درخصوص اطلاعات نادرست» است که در واکنش به توصیه‌های مطرح‌شدۀ هیئت در تصمیم درباره پرونده «ادعای درمان کرونا» ایجاد شد. این نظر مشورتی درباره خط‌مشی اختصاصاً روی اقدامات Meta طی دنیاگیری کووید-۱۹ ذیل خط‌مشی «اطلاعات نادرست درخصوص موارد اضطراری بهداشت عمومی» تمرکز دارد. این نظر مشورتی به اقداماتی که Meta طی دنیاگیری کووید-۱۹ مطابق با سایر خط‌مشی‌ها صورت داده است نمی‌پردازد.

در موارد اضطراری بهداشت عمومی اگر مراجع بهداشت عمومی نتیجه بگیرند اطلاعاتی نادرست هستند و می‌تواند مستقیماً در ایجاد خطر آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع نقش داشته باشد، Meta آن اطلاعات نادرست را ذیل خط‌مشی «اطلاعات نادرست درخصوص موارد اضطراری بهداشت عمومی» برمی‌دارد. Meta در تعیین اینکه آیا چنین استانداردی رعایت شده است یا نه، اختصاصاً روی مراجع بهداشت عمومی تکیه کرد. نمونه‌ای از آن ۸۰ ادعایی که در این مقطع از پلتفورم برمی‌دارد شامل انکار وجود کووید-۱۹ می‌شود و نیز اظهاراتی مبنی بر اینکه واکسن‌های کووید-۱۹ اثر مغناطیسی ایجاد می‌کنند. در بازه بین مارس ۲۰۲۰ تا ژوئیه ۲۰۲۲، Meta تعداد ۲۷ میلیون قطعه اطلاعات نادرست درخصوص کووید-۱۹ را از فیس‌بوک و Instagram برداشت، که ۱/۳ میلیون از آن‌ها به‌واسطه درخواست تجدیدنظر بازگردانده شدند. برای آن دسته از اطلاعات نادرست کووید-۱۹ که معیار برداشته شدن را ندارند می‌توان راستی‌آزمایی، برچسب‌گذاری و تنزل جایگاه آن‌ها را در دستور کار قرار داد. راستی‌آزمایان اقدام به رتبه‌بندی محتوا می‌کنند (برای مثال درقالب «غلط،» یا «نبود بافتار»). Meta سپس آن را بر همین مبنا برچسب‌گذاری می‌کند و به یکی از مقالات راستی‌آزمایان در این حیطه مرتبط می‌کند. شرکت همچنین جایگاه محتواهایی را که راستی‌آزمایان برچسب‌گذاری کرده‌اند پایین می‌آورد، یعنی در فید کاربران به دفعات کمتری ظاهر می‌شود و کمتر در دید قرار می‌گیرد، که البته بستگی به چند عامل دارد. Meta از «برچسب‌های خنثی» نیز برای محتواهای مرتبط با کووید-۱۹ استفاده می‌کند. این برچسب‌ها حاوی عباراتی از این قبیل است: «بعضی از درمان‌های تأییدنشده برای کووید-۱۹ ممکن است موجب آسیب جدی شود.» ضمناً افراد را به مرکز اطلاعات کووید-۱۹ Meta هدایت می‌کنند، که در آنجا اطلاعاتی درخصوص اقدامات پیشگیری، واکسن‌ها و منابعی از مراجع بهداشت عمومی ارائه شده است.

Meta در درخواست ارسالی خود به هیئت درمورد لزوم یا عدم لزوم برداشتن بعضی از اطلاعات نادرست کووید-۱۹ سؤال کرد. شرکت گفت می‌تواند از برداشتن آن‌ها دست بکشد و به‌جای آن اقدام به تنزل جایگاه محتوا، ارسال آن به ارزیابان شخص ثالث، یا برچسب‌گذاری آن‌ها نماید. Meta مصر است که رویگردی واحد و جهانی را نسبت به اطلاعات نادرست کووید-۱۹ بکار گیرد، نه اینکه رویکردش را براساس کشور یا منطقه تغییر دهد. به‌گفته شرکت، اتخاذ رویکردی محلی نسبت به این خط‌مشی در مقیاس کلان منجر به عدم شفافیت برای کاربران و ضعف در اقدامات اجرایی خواهد شد، و شرکت از ظرفیت بکارگیری چنین رویکردی برخوردار نیست. هیئت در جریان رسیدگی به درخواست اقدام به رای‌زنی‌های عمومی گسترده‌ای کرد. این رای‌زنی‌ها شامل برگزاری یک سری میزگردهای مجازی با شرکت‌کنندگانی از سراسر جهان می‌شد، که با مشارکت جامعه مدنی گرد هم آورده شدند، و هیئت از آن طریق دیدگاه‌های طیف وسیعی از کارشناسان و ذی‌نفعان را استماع کرد.

یافته‌ها و توصیه‌های کلیدی

طبق یافته هیئت، تداوم در برداشتن آن دسته از اطلاعات نادرست کووید-۱۹ که «ممکن است نقش مستقیمی در ایجاد خطر آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع» طی یک وضعیت اضطراری بهداشت عمومی در جهان داشته باشد با ارزش‌ها و مسئولیت‌های حقوق بشری Meta همخوانی دارد. هیئت در ابتدا به بررسی این موضوع پرداخت که آیا اتخاذ رویکردی محلی نسبت به اطلاعات نادرست کووید-۱۹ در مقیاس کلان به‌صلاح Meta خواهد بود یا نه. بااین‌حال، Meta مؤکداً اشاره کرد چنین کاری بدون اینکه شفافیت و عدالت به‌طور چشمگیری برای کاربران لطمه ببیند و ارتکاب خطا در اجرای خط‌مشی خود به‌شدت افزایش یابد میسر نیست. نگرانی‌های Meta می‌تواند قابل توجیه باشد. بااین‌حال، با نادیده گرفتن این انتخاب، Meta باعث تضییع تلاش‌های هیئت درجهت برقراری صلح بین نقطه‌نظرات متقابل ذی‌نفعان و اعضای هیئت شده است درمورد اینکه چگونه با اطلاعات نادرست و آسیب‌زا درخصوص کووید-۱۹ برخورد شود و درعین حال به حقوق بشر، بالاخص حق آزادی بیان، احترام گذاشته شود. ۱۸ توصیۀ مندرج در این نظر مشورتی درباره خط‌مشی، که اکثرشان در زیر خلاصه شده است، در چارچوب این محدودیت عمل می‌کند.

هیئت توصیه می‌کند که Meta:

به برداشتن محتواهای کاذب درمورد کووید-۱۹ که «ممکن است نقش مستقیمی در ایجاد خطر آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع طی این وضعیت اضطراری بهداشت عمومی در جهان داشته باشند» ادامه دهد و ازطرفی، به انجام یک بررسی شفاف و جامع به‌همراه ارزیابی مجدد آن ۸۰ ادعایی که در مقطع کنونی برمی‌دارد مبادرت ورزد. وضعیت اضطراری بهداشت عمومی نوعی خطر جدی و مستقیم را برای سلامت ایجاد می‌کند. باتوجه به اصرار Meta بر اتخاذ یک رویکرد واحد و جهانی نسبت به اطلاعات نادرست کووید-۱۹، واکنش Meta در انجام اقدامات استثنایی جاری برای برداشتن اطلاعات غلطی که ممکن است نقش مستقیمی در ایجاد خطر آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع، طبق تشخیص مراجع بهداشت عمومی، داشته باشد توجیه‌پذیر است. Meta به مراجع ذیربط بهداشت عمومی مراجعه نکرده است تا از آن‌ها درخواست ارزیابی مجدد ادعاهایی را کند که در این مقطع از پلتفورم برمی‌دارد. همین‌طور، رای‌زنی‌های گسترده‌تری هم با ذی‌نفعان و کارشناسان انجام نداده است تا کلیت خط‌مشی یا هریک از ادعاها را جداگانه مورد ارزیابی مجدد قرار دهد. از آنجایی که Meta هنوز وارد روند ارزیابی بایسته‌ای درمورد تغییر خط‌مشی خود نشده است (که در درجۀ اول مسئولیت Meta به‌شمار می‌آید)، هیئت در جایگاهی نیست که تغییری در خط‌مشی را توصیه کند که بتواند اثر نامتناسبی بر قشر آسیب‌پذیرتر برجای گذارد.

اما حالا که دیگر مراحل اولیه این بحران را پشت سر گذاشته‌ایم، Meta باید، درجهت تحقق مسئولیت‌های حقوق بشری خود، ارزیابی‌های منظمی انجام دهد که آیا آستانۀ برداشتن محتوا، طبق آنچه در خط‌مشی‌هایش مقرر شده است، همچنان رعایت می‌شود. بنابراین، باید روندی شفاف را درجهت بررسی منظم آن ۸۰ ادعایی که مشمول برداشته شدن از پلتفورم می‌شوند، ضمن رای‌زنی با طیف گسترده‌ای از ذی‌نفعان، آغاز کند. فقط وقتی ذی‌نفعان شواهدی مبرهن از احتمال ایجاد شدن آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع به‌واسطۀ یک ادعا ارائه کنند می‌توان وارد کردن آن را در فهرست ادعاهای مشمول برداشته شدن از پلتفورم توجیه‌پذیر دانست. Meta باید نتایج این بررسی‌های دوره‌ای را دراختیار عموم قرار دهد.

بومی‌سازی رویکردش را مورد سنجش قرار دهد. Meta باید طرحی بچیند که اگر WHO کووید-۱۹ را دیگر به‌عنوان وضعیت اضطراری بهداشت جهانی قلمداد نکرد، اما مراجع بهداشت عمومی محلی آن را وضعیت اضطراری بهداشت عمومی دانستند چه کاری انجام دهد. توصیه هیئت شروع یک روند ارزیابی خطر است تا بتوان اقدامات مقتضی را در این سناریو شناسایی کرد. این اقدامات باید به اطلاعات نادرستی که ممکن است نقش مستقیمی در آسیب قریب‌الوقوع و چشمگیر در زندگی واقعی داشته باشد رسیدگی کند، بدون اینکه به آزادی بیان در سطح جهانی لطمه بزند. ارزیابی خطر باید ارزیابی امکان بومی‌سازی اقدامات اجرایی در خط‌مشی‌های این شرکت را دربر گیرد.

اثر ساختار پلتفورم‌هایش را ارزیابی کند. کارشناسان نگرانی‌های مطرح کردند از اینکه ساختار پلتفورم‌های Meta موجب تشدید اطلاعات نادرست مضر در حوزه سلامت می‌شود. باتوجه با این ادعاها، هیئت توصیه می‌کند که Meta به ارزیابی اثر انتخاب‌های این شرکت در طراحی پلتفورم‌ها بر حقوق بشر بپردازد. شرکت باید یک ارزیابی از اثرات حقوق بشری به‌جریان اندازد که چگونه فید خبری، الگوریتم‌های ارائه پیشنهاد، و سایر ویژگی‌های این شرکت موجب تشدید اطلاعات نادرست مضر در حوزه سلامت و اثرات آن می‌شود.

شفافیت نسبت به درخواست‌های دولتی را افزایش دهد. در نقطۀ اوج دنیاگیری کرونا، نگرانی‌هایی مطرح شد که Meta محتواهای مرتبط با کووید-۱۹ را به درخواست دولت‌ها مورد بررسی قرار می‌دهد. این موضوع به‌ویژه آنجایی مشکل‌ساز می‌شود که دولت‌ها درخواست‌هایی مبنی بر مواردی از این قبیل مطرح می‌کنند: سرکوب معترضان حاضر در اعتراضات مسالمت‌آمیز یا مدافعان حقوق بشر، کنترل گفتگوهایی که درمورد منشاء این دنیاگیری مطرح می‌شود، و سرپوش گذاشتن روی انتقاد از یا اعتراض به واکنش‌های دولت به این بحران بهداشت عمومی. سازمان ملل نگرانی‌هایی مطرح کرده است از اینکه بعضی از دولت‌ها از این دنیاگیری به‌عنوان بهانه‌ای برای پاک کردن اصول دموکراسی استفاده کرده‌اند. Meta باید شفافیت داشته باشد و هرگاه بازیگران دولتی درخواست‌هایی مبنی بر بررسی محتوا ذیل خط‌مشی «اطلاعات نادرست درباره سلامت طی موقعیت‌های اضطراری بهداشت عمومی» مطرح می‌کنند، آن‌ها را مرتب گزارش دهد.

از پژوهش مستقل حمایت کند و آگاهی از اطلاعات نادرست درخصوص کووید-۱۹ را ترویج دهد. هیئت از کارشناسان شنید که تلاش‌های وسیع‌تر درجهت آگاهی از اطلاعات نادرست کووید-۱۹، و اثربخشی واکنش Meta به آن، به‌دلیل عدم دسترسی به داده‌ها و پژوهش‌های شرکت تضییع شده است. نبود داده‌ها باعث ایجاد چالش‌هایی نیز برای هیئت شده است برای زمانی که هیئت به ارزیابی محاسن این درخواستِ ارائه نظر مشورتی درباره خط‌مشی می‌شود. هیئت می‌داند که Meta، در مقایسه با سایر شرکت‌های رسانه اجتماعی، اقداماتی قابل‌توجه در اشتراک‌گذاری داده‌ها با پژوهشگران برون‌سازمانی صورت داده است، که بسیاری از آن‌ها از اهمیت ابزارهای Meta، ازقبیل CrowdTangle و «Facebook Open Research and Transparency» ‏(FORT) به هیئت گفتند. از طرفی، پژوهشگران از دشواری دسترسی به ابزارهایی مثل FORT نیز گلایه کرده‌اند. Meta باید این ابزارها را دردسترس قرار دهد، و در کنارش دسترسی‌پذیری به آن‌ها را بهبود بخشد؛ ضمناً باید به پژوهشگران برون‌سازمانی اجازه دسترسی به داده‌های غیرعمومی را بدهد. هیئت همچنین توصیه می‌کند شرکت ضمن انجام پژوهش، داده‌هایی درمورد تلاش‌هایش در اجرای خط‌مشی‌های حاکم بر کووید-۱۹ منتشر کند، و نیز یافته‌های پژوهش «برچسب‌های خنثی» را که با هیئت به‌اشتراک گذاشته است نشر دهد. در نهایت، هیئت توصیه می‌کند Meta گام‌هایی درجهت گسترش دسترسی به داده‌های شرکت برای Global Majority، که به آن Global South نیز گفته می‌شود، و پژوهشگران و دانشگاه‌ها بردارد، و همچنین از برنامه‌های سواد دیجیتالی در سراسر جهان حمایت کند.

عدالت، شفافیت و یکپارچگی را در برداشتن اطلاعات نادرست کووید-۱۹ افزایش دهد. Meta برای تحقق مسئولیت‌های حقوق بشری خود باید این اطمینان را نیز حاصل کند که قوانینش برای کاربران واضح و شفاف باشد. در این راستا، شرکت باید توضیح دهد که چگونه هریک از دسته‌های ادعاهای کووید-۱۹ که از پلتفورم برمی‌دارد نقش مستقیمی در ایجاد خطر آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع ایفا می‌کند. همچنین باید توضیح دهد که از چه مبنایی برای ارزیابی خود در تشخیص غلط بودن یک ادعا استفاده می‌کند و سوابقی از کلیه تغییرات صورت‌گرفته در فهرست ادعاهایی را که از پلتفورم برمی‌دارد تهیه کند. شرکت باید برای حمایت از بکارگیری یکپارچۀ قوانین خود در زبان‌ها و مناطق مختلف، رهنمود داخلی خود را برای نظارت‌کنندگان بر محتوا به زبان‌هایی که برایش کارایی دارد ترجمه کند. Meta همچنین باید از حق کاربران نسبت به اقدام جبرانی حفاظت کند؛ برای این کار، باید توانایی کاربران را در طرح درخواست تجدیدنظر نسبت به برچسب‌های تعیین‌شده توسط راستی‌آزمایان گسترش دهد، و همچنین تضمین نماید که بازبینی آن درخواست‌های تجدیدنظر را افرادی غیر از راستی‌آزمایانی که تصمیم‌گیرندۀ اولیه بوده‌اند انجام دهند.

II. درخواست Meta

۱. این درخواست برای ارائه نظر مشورتی درباره خط‌مشی به خط‌مشی Meta درخصوص اطلاعات نادرست کووید-۱۹ مربوط می‌شود، همان‌طور که در خط‌مشی شرکت درمورد اطلاعات نادرست سلامت طی موقعیت‌های اضطراری بهداشت عمومی عنوان شده است. این خط‌مشی بخشی از استاندارد انجمن درخصوص اطلاعات نادرست است. Meta درخواستی برای دریافت این نظر مشورتی درباره خط‌مشی در ماه ژوئیه ۲۰۲۲ به هیئت ارسال کرد و پرسید که آیا باید به برداشتن برخی محتواهای مرتبط با کووید-۱۹ طبق این خط‌مشی ادامه دهد یا اینکه اتخاذ رویکردی با درجه محدودکنندگی کمتر می‌تواند همخوانی بهتری با ارزش‌ها و مسئولیت‌های حقوق بشری شرکت داشته باشد.

۲. Meta در درخواستش توضیح داد که اطلاعات نادرست سلامت طی موقعیت‌های اضطراری بهداشت عمومی هرجا «احتمال داشته باشد که نقشی مستقیم در ایجاد خطر آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع» طی موقعیت‌های اضطراری بهداشت عمومی ایفا کند، Meta آن اطلاعات نادرست را ذیل خط‌مشی اطلاعات نادرست سلامت در موقعیت‌های اضطراری بهداشت عمومی برمی‌دارد. توضیح مفصل‌تری از این خط‌مشی در بخش III زیر ارائه شده است. در تعیین اینکه آیا چنین اطلاعات نادرستی با استاندارد مذکور مطابقت دارد، این شرکت با مراجع بهداشت عمومی که از دانش و تخصص لازم برای ارزیابی نادرستی ادعاهای مشخص و احتمال نقش‌آفرینی مستقیم آن‌ها در ایجاد خطر آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع برخوردارند همکاری می‌کند. این ارزیابی در سطح جهانی صورت می‌گیرد. Meta برای هیئت شفاف‌سازی کرد که اتخاذ رویکردی محلی و کلان در اجرای خط‌مشی مذکور بدون اینکه شفافیت و عدالت به‌طور چشمگیری برای کاربران لطمه ببیند و ارتکاب خطا در اجرای خط‌مشی خود به‌شدت افزایش یابد میسر نیست. در رابطه با اطلاعات نادرستی که با این آستانۀ حداکثری مطابقت ندارد، Meta از تدابیر دیگری همچون تنزل رتبه، برچسب‌گذاری یا راستی‌آزمایی استفاده می‌کند.

۳. Meta در توسعه رویکردش نسبت به اطلاعات نادرست کووید-۱۹ از ماه ژانویه ۲۰۲۰ تا فوریه ۲۰۲۱ (به بخش III زیر رجوع کنید) با بیش از ۱۸۰ کارشناس از رشته‌های مختلف رای‌زنی کرد، ازجمله کارشناسان بهداشت عمومی و بیماری‌های عفونی، کارشناسان حیطه امنیت ملی و ایمنی همگانی، پژوهشگران اطلاعات گمراه‌کننده و نادرست، راستی‌آزمایان، و کارشناسان آزادی بیان و حقوق دیجیتال. Meta با ذی‌نفعان منطقه‌ای نیز رای‌زنی نمود. همان‌طور که در زیر تشریح شده است، Meta در مشورت‌گیری از کارشناسان رشته‌های مختلف و ذی‌نفعان مناطق مختلف جهان، متوجه توصیه‌ها و دیدگاه‌های متفاوت و گاهاً متناقضی شد. Meta بیان کرد که در اتخاذ خط‌مشی جاری، تشخیص داد که خطرات مرتبط با بعضی از اطلاعات نادرست به‌اندازه‌ای چشمگیر بودند که برداشتن آن‌ها باتوجه به وضعیت اضطراری جهانی بهداشت عمومی درپی دنیاگیری کووید-۱۹ ضرورت پیدا کند. Meta در درخواستش برای هیئت توضیح داد که چشم‌انداز پیرامون کووید-۱۹ از زمانی که Meta تصمیم به برداشتن بعضی از اطلاعات نادرست کووید-۱۹ درطول دو سال اخیر گرفت تغییر کرده است. آن تغییرات شرکت را ترغیب کرده است که بررسی کند آیا هنوز هم برداشتن چنین اطلاعات نادرستی ضرورت دارد یا نه. Meta به سه تغییر اشاره کرد تا هیئت مورد ملاحظه قرار دهد.

۴. در وهله اول، به‌گفته Meta، تغییری در اکوسیستم اطلاعات کووید-۱۹ وجود دارد. در ابتدای این دنیاگیری، نبود رهنمودهای موثق باعث ایجاد یک خلاء اطلاعاتی شد که به انتشار اطلاعات نادرست انگیزه داد. شرکت اشاره کرد که امروز تغییرات زیادی رخ داده است. افراد به اطلاعات قابل اعتماد درمورد این ویروس و مراجع بهداشت عمومی دسترسی دارند و این‌ها می‌توانند افراد درمعرض خطر را آگاه سازند و بر رفتارشان اثر گذارند.

۵. مورد دوم اینکه Meta اشاره کرد به‌دلیل واکسن‌ها و تکامل سویه‌های مختلف کووید-۱۹، این بیماری نسبت به اوایل سال ۲۰۲۰ کمتر کشنده است. با توسعه و توزیع واکسن‌های مؤثر، اکنون راهی برای پیشگیری از علائم کووید-۱۹ و کاهش شدت آن‌ها وجود دارد. ضمناً، به‌گفته کارشناسان بهداشت عمومی، شدت بیماری ناشی از سویه‌های کنونی نسبت به سویه‌های پیشین کمتر است، و روش‌های درمانی به‌سرعت درحال تکامل هستند.

۶. و نکته سوم اینکه، Meta بیان کرد مراجع بهداشت عمومی فعالانه درحال ارزیابی این موضوع هستند که آیا کووید-۱۹ به وضعیتی با شدت کمتر تکامل یافته است و اینکه «بعضی از مراجع بهداشت عمومی متوجه شده‌اند وضعیت بیماری در بعضی از مناطق جهان دارد به‌تدریج به‌سمت کاهش شدت آن حرکت می‌کند.» (درخواست نظر مشورتی درباره خط‌مشی، صفحه ۱۴) Meta اظهارات دکتر آنتونی فاوچی در ایالات متحده، کمیسیون اروپا، و وزارت بهداشت عمومی تایلند را در اثبات این مشاهده نقل کرد.

۷. بااین‌حال، Meta اذعان داشت که جریان دنیاگیری کرونا در نقاط مختلف جهان متفاوت بوده است. هیئت در درخواست ارسالی به هیئت نوشت:

گرچه واکسن‌ها، درمان پزشکی، و رهنمودهای نهادهای معتبر به‌طور فزاینده‌ای در کشورهای پردرآمد قابل دسترسی است، کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند دسترسی برای افراد ساکن کشورهای کم‌درآمد که نظام‌های بهداشت و درمانشان کمتر توسعه یافته است دچار اختلال خواهد شد. بزرگترین تفاوت در وهله کنونی بین کشورهای توسعه‌یافته، (...) و کشورهای کمترتوسعه‌یافته است. (...) هشتاد درصد افراد ساکن کشورهای پردرآمد حداقل یک دوز از واکسن را دریافت کرده‌اند، درحالی که این آمار برای افراد ساکن کشورهای کم‌درآمد فقط ۱۳ درصد است. کشورهای کم‌درآمد نیز بیشتر احتمال دارد نظام‌های بهداشت و درمانشان از ظرفیتی کمتر، اقتصادی با قدرت کمتر، و اعتماد پایین‌تر به رهنمود دولت برخوردار باشند، که همگی به چالش‌های موجود در واکسیناسیون افراد و درمان مبتلایان به کووید-۱۹ اضافه می‌کند.

(درخواست نظر مشورتی درباره خط‌مشی، صفحه ۳)

سؤالات ارسالی Meta به هیئت

۸. نظر به مطالب فوق، Meta گزینه‌های زیر را درمورد خط‌مشی برای هیئت ارائه کرد تا مدنظر قرار دهد. بخش III در زیر اطلاعات مفصل‌تری درمورد این اقدامات فراهم می‌کند:

• ادامه دادن به برداشتن بعضی از اطلاعات نادرست درخصوص کووید-۱۹: انتخاب این گزینه بدین معناست که باید با رویکرد فعلی Meta در برداشتن محتواهای غلطی «که احتمال دارد مستقیماً در ایجاد خطر آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع طی یک موقعیت اضطراری بهداشت عمومی نقش داشته باشد» ادامه داد. Meta بیان می‌کند که طبق این گزینه، شرکت نهایتاً از برداشتن اطلاعات نادرستی که خطر آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع ایجاد نمی‌کند دست خواهد کشید و از هیئت تقاضا دارد رهنمودی درمورد چگونگی اتخاذ این تصمیم توسط شرکت مطرح نماید.
• اقدامات اضطراری موقت با هدف کاهش: طبق این گزینه، Meta دیگر اطلاعات نادرست درمورد کووید-۱۹ را برنمی‌دارد بلکه توزیع آن را کاهش می‌دهد. این یک اقدام موقت خواهد بود و شرکت تقاضا دارد هیئت رهنمودی ارائه دهد که اگر چنین اقدامی اتخاذ شد، چه زمانی باید از بکارگیری آن دست بکشد.
• راستی‌آزمایی شخص‌ثالث: طبق این گزینه، محتواهایی که اکنون مشمول برداشته شدن هستند به راستی‌آزمایان شخص‌ثالث مستقل ارسال خواهد شد تا ارزیابی صورت گیرد. Meta در درخواستش به هیئت عنوان می‌کند «همیشه محدودیتی در تعداد راستی‌آزمایان قابل دسترس برای رتبه‌بندی محتوا وجود خواهد داشت. اگر قرار باشد Meta چنین گزینه‌ای را اعمال کند، راستی‌آزمایان قادر به بررسی تمامی محتواهای مربوط به کووید-۱۹ در پلتفورم ما نخواهند بود، و بررسی صحت مطلب، تنزل جایگاه آن و برچسب‌گذاری برای بعضی از آن محتواها نمی‌تواند انجام گیرد.» (درخواست نظر مشورتی درباره خط‌مشی، صفحه ۱۶)
• برچسب‌ها: طبق این گزینه، Meta برچسب‌هایی به محتوا اضافه خواهد کرد که گرچه مانع از دیدن محتوا برای کاربران نمی‌شود، اما پیوندهای مستقیمی برای مشاهدۀ اطلاعات موثق فراهم خواهد کرد. Meta این را اقدامی موقت می‌داند و خواستار رهنمود هیئت است مبنی بر اینکه شرکت باید چه عواملی را در تصمیم‌گیری نسبت به قطع استفاده از این برچسب‌ها مد نظر قرار دهد.

۹. Meta بیان کرد هریک از این گزینه‌ها مزایا و معایب خاص خودش را دارد، بالاخص ازلحاظ مقیاس‌پذیری، دقت و نیز میزان محتواهایی که پوشش داده می‌شود. شرکت اکیداً تأکید کرد که این خط‌مشی، علاوه بر یکپارچگی و قابلیت اجرا در سراسر جهان، باید برای کلیه مناطق متناسب باشد. دررابطه با خط‌مشی‌های خاص هر کشور، Meta بیان کرد: «به‌دلایل فنی، اکیداً توصیه می‌کنیم خط‌مشی‌های جهانی مربوط به کووید-۱۹ را، که مقابل آن خط‌مشی‌های خاص هر کشور یا منطقه وجود دارد، حفظ کنیم.» هیئت در درخواست ارسالی خود به هیئت گفت: «اجرای خط‌مشی‌ها در سطح کشوری می‌تواند هم باعث افراط و هم تفریط در اقدامات اجرایی شود، افراط برای زمانی که یک گروه از بازبینان یک بازار اقدام به پوشش دادن کشورهای متعدد می‌کنند، و تفریط به این دلیل که محتوا می‌تواند در کشورها و مناطق مختلف انتشار یابد.» (درخواست نظر مشورتی درباره خط‌مشی، صفحه ۱۷، پاورقی ۳۷.) (برای اطلاعات بیشتر درمورد اقدامات اجرایی درسطح کلان و محلی، پاراگراف ۶۱ زیر را ملاحظه فرمایید.)

III. خط‌مشی Meta درمورد اطلاعات نادرست درباره سلامت درطول شرایط اضطراری بهداشت عمومی

۱۰. Meta درپی دنیاگیری کووید-۱۹ و حجمه‌ای از اطلاعات نادرست که در پلتفورم‌هایش مشاهده کرد، از ماه ژانویه ۲۰۲۰ شروع به برداشتن اطلاعات نادرست کووید-۱۹ نمود. خط‌مشی آن، و انواع ادعاهایی که مشمول برداشته شدن بود، به‌مرور زمان درطول دوسال مابعد آن تکامل یافت و در بخش جاری با موضوع اطلاعات نادرست سلامت طی موقعیت‌های اضطراری بهداشت عمومی از استاندارد انجمن درخصوص اطلاعات نادرست، و صفحه مرکز راهنمایی همراه آن، به اوج خود رسید.

۱۱. در ابتدای «استاندارد انجمن درخصوص اطلاعات نادرست،» توجیه خط‌مشی آمده است که رویکرد Meta را نسبت به اطلاعات نادرست، ازجمله استفاده از اقدامات اجرایی مثل برداشتن محتوا، راستی‌آزمایی، تنزل رتبه و برچسب‌گذاری، توضیح می‌دهد. شرکت به‌گفته خود اطلاعات نادرست را فقط زمانی که احتمال داشته باشد مستقیماً به خطر آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع کمک کند» برمی‌دارد. این خط‌مشی سپس چهار نوع اطلاعات نادرست را مشخص می‌کند که مشمول برداشته شدن هستند: (۱) آسیب فیزیکی یا خشونت؛ (۲) اطلاعات نادرست مضر در حوزه سلامت؛ (۳) دخالت در رأی‌دهی یا سرشماری؛ و (۴) دستکاری محتوای رسانه‌ای (تأکید عمداً اضافه شد).

۱۲. بخش اطلاعات نادرست مضر در حوزه سلامت در «استاندارد انجمن درخصوص اطلاعات نادرست» دارای سه زیرگروه است: (i) اطلاعات نادرست درباره واکسن‌ها؛ (ii) اطلاعات نادرست سلامت طی موقعیت‌های اضطراری بهداشت عمومی؛ و (iii) ترویج یا حمایت از علاج‌های معجزه‌وار آسیب‌زا برای مشکلات سلامت (تأکید عمداً اضافه شد). گرچه سایر استانداردهای انجمن نیز احتمال دارد که درمورد ادعاهای مربوط به کووید-۱۹ اعمال شود، این نظر مشورتی درباره خط‌مشی منحصراً روی بخش اطلاعات نادرست سلامت طی موقعیت‌های اضطراری بهداشت عمومی از خط‌مشی «اطلاعات نادرست» تمرکز دارد، زیرا درمورد دنیاگیری کووید-۱۹ اعمال‌پذیر است. خواندن این نظر مشورتی نباید هدفی مبنی بر پرداختن به خط‌مشی‌های دیگر را دنبال کند.

برداشتن ادعاهای حاوی اطلاعات نادرست درمورد کووید-۱۹

۱۳. خط‌مشی حاکم بر اطلاعات نادرست سلامت طی موقعیت‌های اضطراری بهداشت عمومیبیان می‌کند:

ما درطول شرایط اضطراری بهداشت عمومی، هنگامی که مقامات بهداشت جهانی به این نتیجه برسند که اطلاعاتی غلط است و احتمال دارد مستقیماً در خطر آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع، ازجمله ازطریق کمک به ریسک ابتلای افراد به بیماری‌های آسیب‌زا یا انتشار آن یا امتناع از زدن واکسن‌های مربوطه، نقش داشته باشد، این اطلاعات نادرست را برمی‌داریم. ما شرایط اضطراری بهداشت عمومی را با مشارکت مقامات بهداشت جهانی و محلی شناسایی می‌کنیم. این درحال‌حاضر شامل ادعاهای نادرست مربوط به کووید-۱۹ است که توسط مقامات کارشناس بهداشت تأیید شده است، و به وجود یا شدت ویروس، نحوه درمان یا پیشگیری از آن، نحوه انتقال ویروس یا افرادی که مصون هستند، و ادعاهای نادرستی که افراد را از رعایت اقدامات احتیاطی مناسب مربوط به کووید-۱۹ بازمی‌دارند می‌پردازد (مانند انجام آزمایش، فاصله‌گذاری اجتماعی، پوشیدن ماسک صورت، و دریافت واکسن برای کووید-۱۹). برای مشاهده مجموعه کاملی از قوانین مربوط به اطلاعات نادرست درمورد کووید-۱۹ و واکسن‌ها، روی اینجا کلیک کنید.

۱۴. طبق این خط‌مشی، Meta اطلاعات نادرست را زمانی که سه عنصر محقق شود برمی‌دارد: ۱) اگر وضعیت اضطراری برای بهداشت عمومی وجود داشته باشد؛ ۲) اگر ادعا غلط باشد؛ و ۳) اگر ادعا احتمال داشته باشد مستقیماً در ایجاد خطر آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع نقش داشته باشد. Meta با اعمال این استاندارد درمورد دنیاگیری کووید-۱۹، بر نتیجه‌گیری‌های مراجع بهداشت عمومی کرد و حدود ۸۰ ادعایی را که مشمول برداشته شدن می‌شود شناسایی نمود. این ادعاها، که به‌صورت دوره‌ای به‌روزرسانی می‌شوند، به‌همراه سؤالات متداول درمورد نحوه اجرای خط‌مشی، ازطریق این صفحه مرکز راهنمایی دردسترس هستند.

۱۵. همان‌طور که در این خط‌مشی بیان شده است، این ۸۰ ادعا در پنج دسته زیر طبقه‌بندی می‌شوند: (۱) ادعاهای مربوط به وجود یا شدت کووید-۱۹، که شامل ادعاهایی مبنی بر رد وجود کووید-۱۹ یا جدی نگرفتن شدت آن می‌شود، مثلاً ادعاهایی مبنی بر اینکه هیچ‌کس براثر کووید-۱۹ فوت نکرده است؛ (۲) انتقال و ایمنی دربرابر کووید-۱۹، که شامل ادعاهایی مبنی بر انتقال کووید-۱۹ به‌کمک فناوری‌های 5G می‌شود؛ (۳) مداواهای تضمینی یا روش‌های پیشگیری برای کووید-۱۹، ازجمله آن‌هایی که اظهار می‌دارد کرم‌های موضعی می‌تواند باعث درمان یا پیشگیری از عفونت ناشی از ویروس کرونا شود؛ (۴) دلسرد کردن افراد از رویه‌های بهداشت صحیح، برای مثال ادعاهایی مبنی بر اینکه ماسک صورت حاوی نانوکرم‌های مضر است یا اینکه واکسن‌های کووید-۱۹ باعث تغییر در DNA افراد می‌شود یا اثر مغناطیسی ایجاد می‌کند؛ (۵) دسترسی به خدمات سلامت اساسی، که ادعاهایی را شامل می‌شود مبنی بر اینکه بیمارستان‌ها بیماران را برای کسب پول بیشتر، یا فروختن اعضای بدن افراد می‌کُشند.

۱۶. Meta در درخواستش توضیح داد که برای ارزیابی وجود یا عدم وجود یک وضعیت اضطراری بهداشت عمومی، بر موارد زیر تکیه می‌کند: (۱) اینکه سازمان بهداشت جهانی (WHO) اعلام وضعیت اضطراری بهداشت عمومی کرده است یا نه؛ (۲) اینکه سازمان بهداشت جهانی بیماری خاصی را مُسری، کشنده یا پرخطر دانسته باشد؛ یا (۳) در مواردی که ارزیابی خطر WHO دردسترس نیست، Meta به تصمیم مراجع بهداشت محلی مبنی بر تعیین وضعیت اضطراری بهداشت عمومی برای یک کشور معین روی می‌آورد. همان‌طور که Meta توضیح داد، WHO به شرکت اطلاع داد که، طی یک وضعیت اضطراری اعلام‌شده، «وقتی خطر قرارگیری در معرض بیماری، نرخ انتقال، ارتباط بین قرارگیری در معرض آن و خطر ابتلا، و نرخ‌های مرگ‌ومیر به‌طور غیرطبیعی بالا هستند، خطر بالایی از وقوع آسیب فیزیکی جبران‌ناپذیر برای افراد وجود دارد.» (درخواست نظر مشورتی درباره خط‌مشی، صفحه ۶) سازمان بهداشت جهانی در تاریخ ۳۰ ژانویه ۲۰۲۰، شیوع کووید-۱۹ را یک «وضعیت اضطراری بهداشت عمومی با نگرانی بین‌المللی» اعلام کرد.

۱۷. براساس خط‌مشی Meta، در بافتار وضعیت‌های اضطراری بهداشت جهانی، Meta بر مراجع تخصصی بهداشت عمومی تکیه می‌کند تا نادرستی یک ادعا را بفهمد و تشخیص دهد که آیا یک ادعای غلط «احتمال دارد مستقیماً در ایجاد خطر آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع نقش داشته باشد». Meta به هیئت اطلاع داد که بر کارشناسان بهداشت عمومی، ازجمله سازمان بهداشت جهانی (WHO) و مرکز کنترل و پیشگیری بیماری‌ها (CDC)، تکیه می‌کند تا ادعاهای کنونی مشمول برداشته شدن را ارزیابی نماید. در گذشته، Meta با مراجعی مثل سران کشورهای UNICEF و وزارت بهداشت ملی پاکستان نیز رأی‌زنی داشته است (درخواست Meta برای نظر مشورتی درباره خط‌مشی، صفحه ۶). برپایه نمونه‌هایی از مکاتبات بین Meta و یکی از مراجع بهداشت عمومی که هیئت بررسی کرده است، Meta بخشی از شناسایی ادعاها را ازطریق پایش پلتفورم‌هایش انجام می‌دهد و آن‌ها را جهت ارزیابی به نهادهای بهداشت عمومی می‌فرستد، و این‌طور نیست که خود مراجع بهداشت عمومی اقدام به شناسایی یا تعیین ادعاهایی کنند که باید برداشته شود. در یکی از نمونه‌های تبادل Meta با یکی از مراجع بهداشت عمومی که ارائه‌دهنده این ارزیابی بوده است، Meta یک ادعا را (که گفته بود واکسن‌های کووید-۱۹ باعث حملات قلبی می‌شوند) شناسایی کرد و از آن مرجع بهداشت عمومی نادرستی آن و احتمال منجر شدن آن به امتناع از زدن واکسن را جویا شد. آن مرجع بهداشت عمومی با ذکر منابع و تحلیل‌هایی در اثبات نتیجه‌گیری خود پاسخ داد، و نتیجه‌گیری این بود: «هیچ شواهدی وجود ندارد که واکسن‌های کووید-۱۹ باعث حملات قلبی می‌شوند.» این مرجع به موارد گزارش‌شده‌ای از میوکاردیت (التهاب عضله قلب) پس از واکسن، بالاخص در مردان نوجوان و جوان سنین پایین، اشاره کرد. این مرجع بهداشت عمومی همچنین نتیجه‌گیری کرد که «ترس بی‌پایه و اساس از منجر شدن واکسن‌ها به حمله قلبی (انفارکتوس میوکارد) یا سایر مشکلات قلبی می‌تواند امتناع از زدن واکسن را درپی داشته باشد.»

۱۸. خط‌مشی اطلاعات نادرست Meta شامل استثنائاتی می‌شود که شرکت طبق آن بعضی از انواع گفتارها را از برداشته شدن مستثنی می‌داند. برای مثال، عباراتی متمرکز بر مسائل سیاسی یا تصمیمات سیاسی، ازجمله «دستورات مربوط به کرونا کاری نیست» یا «شرکت‌های واکسن‌سازی فقط می‌خواهند جیبشان را پر کنند» مجاز دانسته می‌شود. محتوای بیان‌شده با طنز و هجو صریح، همچون «فقط خون برد پیت می‌تواند علاج کرونا باشد [دو اموجی خنده با اشک]،» ناقض این خط‌مشی نیست. ادعاهایی که بیان‌کننده روایت یا تجربه‌ای شخصی باشد مجاز هستند به‌شرطی که: محتوا یک تجربه شخصی از شخص خاصی را بیان کند؛ هویت آن شخص صریحاً در پست عنوان شود؛ و محتوا نوعی ادعای مقوله‌ای مطرح نکند یا شامل فراخوان به اقدام نباشد. محتوایی که اقدام به حدس‌وگمان، پرس‌وجو، یا بیان عدم قطعیت می‌کند نیز مجاز است، مثل این جمله: «آیا واکسن‌ها باعث اوتیسم می‌شوند؟»

۱۹. Meta بر سیستم اقدامات اجرایی معمول و کلان‌سطح خود تکیه می‌کند که شامل ابزارهای ماشینی (یا طبقه‌بندی‌کننده‌ها)، نظارت‌کنندگان بر محتوا، و تیم‌های داخلی ارجاع به مراتب بالا برای برداشتن ادعاهای نامبرده در خط‌مشی اطلاعات نادرست می‌شود. شرکت به هیئت اطلاع داد که طبقه‌بندی‌کننده‌ها را به ۱۹ زبان مختلف آموزش داده است تا بتوانند موارد احتمالی نقض این خط‌مشی را شناسایی کنند. به آن دسته از نظارت‌کنندگان بر محتوا که مسئول اجرای خط‌مشی اطلاعات نادرست هستند دستورالعمل‌های داخلی ارائه می‌شود، ازجمله رهنمودهایی درمورد نحوه شناسایی محتواهایی درقالب طنز، هجو یا روایت شخصی که باید در پلتفورم باقی بماند، همان‌طور که در صفحه مرکز راهنمایی تشریح شده است. وقتی قطعه‌ای از محتوا برداشته می‌شود، کاربر قابلیت «اعتراض به تصمیم» اتخاذشده را دارد. تضمینی بر بررسی آن‌ها نیست اما بعضی از تصمیمات، هرموقع ظرفیت لازم باشد، بنا به درخواست تجدیدنظر مورد بازبینی قرار می‌گیرند. Meta به هیئت اطلاع داد در بازه بین مارس ۲۰۲۰ تا ژوئیه ۲۰۲۲، شرکت ۲۷ میلیون قطعه محتوا را به‌خاطر دربر داشتن اطلاعات نادرست کووید-۱۹ از پلتفورم‌های فیس‌بوک و Instagram برداشت. از این ۲۷ میلیون محتوای برداشته‌شده، ۱/۳ میلیون به‌واسطه درخواست‌های تجدیدنظری که شرکت قادر به ارزیابی آن‌ها بود بازگردانده شد.

راستی‌آزمایی شخص ثالث و تنزل رتبه اطلاعات نادرست

۲۰. محتوایی که جزء فهرست ادعاهای مشمول برداشته شدن قرار نگیرد اما ممکن است حاوی اطلاعات نادرست کووید-۱۹ باشد مشمول راستی‌آزمایی شخص ثالث می‌باشد. فناوری یادگیری ماشینی اقدام به شناسایی پست‌هایی می‌کند که احتمال دارد حاوی اطلاعات نادرست باشند و آن‌ها را به راستی‌آزمایان شخص ثالث ارسال می‌کند. Meta برای بررسی و برچسب‌گذاری محتواها، با سازمان‌های راستی‌آزمایی مستقل همکاری دارد. شرکت عملکرد راستی‌آزمایان را مورد ارزیابی قرار نمی‌دهد؛ بلکه بر «شبکه راستی‌آزمایان بین‌المللی» (IFCN) جهت ارزیابی سازمان و اطمینان از کیفیت کار آن‌ها تکیه می‌کند. سازمان‌های راستی‌آزمایی را IFCN ازلحاظ تبعیت از «مجموعه اصول» ارزیابی می‌کند؛ این اصول شامل تعهد به عدم سوگیری و برخورداری از عدالت، شفافیت منابع، شفافیت در بودجه‌بندی، و یک خط‌مشی صریح و صادقانه در ارائه اصلاحات می‌شود.

۲۱. محتوایی که به صف راستی‌آزمایی ارسال می‌شود ممکن است موقتاً در فیدهای کاربران در جایگاه پایین‌تری ظاهر شود، بالاخص اگر درجریان همه‌بین شدن قرار داشته باشد، تا اینکه مورد بازبینی قرار گیرد. Meta از یک الگوریتم رتبه‌بندی در اولویت‌بندی محتواها برای راستی‌آزمایان استفاده می‌کند، و به محتواهای همه‌بین در صف راستی‌آزمایان اولویت داده می‌شود. Meta در پاسخ به سؤال هیئت به هیئت اطلاع داد که اکثریت قریب‌به‌اتفاق محتواهای داخل صف راستی‌آزمایی هرگز مورد بازبینی راستی‌آزمایان قرار نمی‌گیرد. به‌گفته Meta، عمدۀ محتواهای داخل صف غلط نیستند، ادعایی که Meta برای آن شواهد مثبته‌ای فراهم نکرد. به‌گفته Meta، شرکای راستی‌آزمایی ادعاهایی را اولویت می‌دهند که غلط بودنشان قابل اثبات است یا مطالب فریبنده واضحی که پایه و اساسی ندارند و تناسب زمانی دارند، پرطرفدار هستند و پیامدهایی درپی دارند. راستی‌آزمایان می‌توانند طبق برنامه اختصاصی خودشان، یعنی خارج از صف ارائه‌شده ازسوی Meta، نیز محتواهایی برای بازبینی بیابند.

۲۲. پست‌ها و آگهی‌های سياستمداران مشمول راستی‌آزمایی قرار نمی‌گیرند. تعریف Meta از «سياستمدار» عبارت است از «نامزدهای کاندیداتوری، صاحبان سِمت‌های فعلی — و به‌طور گسترده‌تر، بسیاری از منتصبان کابیه آن‌ها — همراه با طرفین سیاسی و رهبران آن‌ها.» به‌گفته Meta، این خط‌مشی بدین دلیل روی کار آورده شده است که «گفتار سیاسی گفتاری است که بیشترین ریزه‌کاری را دارد [و] محدود کردن گفتار سیاسی [...] باعث می‌شود افراد از آنچه مقامات رسمی منتخب آنان می‌گویند کمتر خبردار شوند و سياستمداران هم کمتر لازم می‌شود نسبت به سخنانشان جوابگو باشند.

۲۳. راستی‌آزمایان می‌توانند محتوا را درقالب «غلط،» «تحریف‌شده،» «نسبتاً غلط» یا «بدون بافتار» رتبه‌بندی کنند. Meta محتوا را بر همین اساس برچسب‌گذاری خواهد کرد و پیوندی برای ورود به مقاله راستی‌آزما درخصوص آن موضوع ارائه خواهد نمود. برای خواندن آن مقاله، کاربر باید از فیس‌بوک خارج شود و به صفحه دیگری برود؛ این کار مستلزم مصرف دادۀ بیشتر است. بنابراین، در کشورهایی که پلتفورم‌های Meta بها ندارد (یعنی کاربران لازم نیست هزینه‌ای بابت مصرف داده یا موارد دیگر برای دسترسی به برنامه‌های Meta ازروی تلفن همراه بپردازند)، هزینه‌هایی اضافی برای بعضی از کاربران دربر خواهد داشت. محتواهایی با برچسب «غلط» یا «تحریف‌شده» با یک صفحه هشدار پوشانده می‌شوند که محتوا را تار می‌کند، و کاربر برای دیدن محتوا باید روی آن کلیک کند. محتواهایی با برچسب «نسبتاً غلط» یا «بدون بافتار» تار نمی‌شوند. Meta به هیئت گفت که در دوره ۹۰ روزه منتهی به ۹ دسامبر ۲۰۲۲، برای پست‌هایی که «غلط» یا «تحریف‌شده» برچسب‌گذاری شدند و صفحه‌ای برای تار کردن محتوا روی آن قرار گرفت، ۱۰٪ از کاربران فیسبوک و ۴۳٪ از کاربران Instagram از صفحه پوششی آن پست رد شدند تا محتوا را ببینند.» Meta گزارش کرد که طی همین دوره، برای پست‌هایی که برچسب «غلط،» «تحریف‌شده،» «نسبتاً غلط» یا «بدون بافتار» دریافت کردند، به‌طور متوسط ۳٪ از کاربران فیس‌بوک و ۱۹٪ از کاربران Instagram روی درخواست «مشاهده دلیل» کلیک کردند. کاربر با کلیک کردن روی آن به صفحه جداگانه‌ای برده می‌شود که آنجا اطلاعاتی درمورد دلیل رتبه‌بندی محتوا به‌همراه پیوندی برای ورود به مقاله راستی‌آزمای مربوطه فراهم شده است.

۲۴. وقتی یک قطعه محتوا را راستی‌آزمایان برچسب‌گذاری می‌کنند، Meta جایگاه آن را در فیدهای کاربران پایین می‌آورد. شدت تنزل رتبه‌ای که برای اطلاعات نادرست کووید-۱۹ با برچسب «غلط،» «تحریف‌شده» و «نسبتاً غلط» اعمال می‌شود از تنزل رتبه‌ای که برای محتواهایی با برچسب «بدون بافتار» اعمال می‌شود بیشتر است. به‌گفته Meta، اثر تنزل رتبه روی جایگاه قطعه‌ای از محتوا در فید هریک از کاربران متفاوت خواهد بود. محتوایی که هر کاربر می‌بیند شخصی‌سازی می‌شود؛ هدف این شخصی‌سازی، به‌گفته Meta، نمایش محتواهایی به کاربر است که احتمال پسندیدنش ازسوی آن کاربر بیشترین میزان ممکن باشد. تنزل رتبۀ قطعه‌ای از محتوا منجر به کاهش نمره رتبه‌بندی آن خواهد شد. معنایش آن نیست که تعداد بازدیدهای آن محتوا به تعداد یا درصد مشخصی کاهش می‌یابد. احتمال اینکه یک کاربر قطعه‌ای از محتوایی را ببیند که تنزل رتبه برای آن اعمال شده است بستگی به بالا بودن نمره رتبه‌بندی آن قطعه از محتوا نسبت به سایر محتواهای داخل فید کاربر دارد. درنتیجه، موارد تنزل رتبه اثرات متفاوتی بسته به خود کاربر و فهرست محتواهای او دارد. وقتی محتوا در یک گروه یا توسط کاربری با تعداد دنبال‌کنندۀ بالا اشتراک‌گذاری می‌شود، نمره رتبه‌بندی آن برای افرادی که دنبال‌کننده آن گروه یا صفحه هستند یا مرتب با آن گروه یا صفحه تعامل دارند به‌احتمال زیاد بالاتر یا مساوی با نمره رتبه‌بندی سایر محتواهای داخل فید خواهد بود. به‌عبارتی، تنزل رتبه ممکن است اثر مطلوب را نداشته باشد.

۲۵. وقتی یکی از راستی‌آزمایان تشخیص می‌دهد محتوای ایجادشده توسط یک صفحه یا گروه ناقض خط‌مشی شرکت درخصوص اطلاعات نادرست است، مدیران صفحه یا سرپرستان گروه می‌توانند درخواست تجدیدنظر دهند. در نمایه‌های فیس‌بوک امکان ثبت درخواست تجدیدنظر نسبت به برچسب تعیین‌شده در فرآیند راستی‌آزمایی وجود ندارد. درخواست تجدیدنظر نسبت به موارد نقض گروه را می‌توان ازطریق برنامه فیس‌بوک در سیستم‌عامل IOS و Android یا ازروی مرورگر وب مطرح کرد. ثبت درخواست تجدیدنظر نسبت به موارد نقض صفحات ازطریق مرورگر وب امکان‌پذیر نیست. طبق مطالب مرکز راهنمایی فیس‌بوک، «این ویژگی درون‌محصولی برای درخواست تجدیدنظر درحال حاضر فقط برای سرپرستان گروه‌ها و مدیران صفحات در بعضی از کشورها قابل استفاده است. سایر افراد همچنان می‌توانند درخواست تجدیدنظرشان را ازطریق ایمیل برای راستی‌آزمایان ارسال کنند.»

۲۶. Meta در درخواستش به هیئت توضیح می‌دهد «همیشه محدودیتی در تعداد راستی‌آزمایان قابل دسترس برای رتبه‌بندی محتوا وجود خواهد داشت. Meta طی درخواستش از هیئت برای ارزیابی رویکردهای مختلف موجود در رسیدگی به اطلاعات نادرست کووید-۱۹ توضیح داد اگر شرکت منحصراً یا عمدتاً بر راستی‌آزمایی تکیه می‌کرد، راستی‌آزمایان نمی‌توانستند کلیه محتواهای موجود در پلتفورم‌ها با موضوع کووید-۱۹ را مورد ملاحظه قرار دهند. بنابراین، اقدام به بررسی صحت، تنزل رتبه یا برچسب‌گذاری برای بعضی از اطلاعات نادرست انجام نمی‌شد.

اعمال برچسب‌ها

۲۷. Meta همچنین دو نوع از چیزی تحت عنوان «آگاه‌سازی بی‌طرف در‌خصوص محتوا» (به‌اختصار NIT) اعمال می‌کند: برچسب‌های آگاه‌سازی خنثی؛ و آگاه‌سازی در‌خصوص محتوا با ارائه حقایقی درمورد X، یا به‌اختصار FAXIT. این‌ها مستقیماً ازسوی Meta و بدون دخالت راستی‌آزمایان اعمال می‌شود. FAXITها عبارتی متناسب و مخصوص درمورد محتوای اشتراک‌گذاری در پست ارائه می‌کنند قبل از اینکه کاربر را به مرکز اطلاعات هدایت نمایند. Meta دو نوع برچسب FAXIT دارد: (۱) «واکسن‌های کووید-۱۹ از آزمایشات بسیاری برای بررسی ایمنی و اثربخشی آن‌ها می‌گذرند و سپس مورد پایش دقیق قرار می‌گیرند»؛ و (۲) «بعضی از درمان‌های تأییدنشده برای کووید-۱۹ ممکن است موجب آسیب جدی شود.» برچسبی روی هرگونه محتوایی که یکی از طبقه‌بندی‌کننده‌ها آن را با موضوع کووید-۱۹ شناسایی کرده است قرار می‌گیرد. محتوا هم می‌تواند صحیح و هم غلط باشد و آن برچسب اظهاری درمورد خود محتوا مطرح نمی‌کند. تمامی NITها کاربران را به مرکز اطلاعات کووید-۱۹ Meta هدایت می‌کنند.

۲۸. طی مباحثی پیرامون این درخواست ارائه نظر مشورتی درباره خط‌مشی، Meta به هیئت اطلاع داد که دامنۀ اعمال NITها را از تاریخ ۱۹ دسامبر ۲۰۲۲ کاهش می‌دهد. این تصمیم برپایه یک تجربه جهانی بود که تیم‌های «محصولات و تمامیت» Meta روی اثربخشی NITها در محدود کردن رواج اطلاعات نادرست کووید-۱۹ در این پلتفورم انجام دادند. این آزمایش متشکل از یک گروه کنترل می‌شد که به مشاهده NITهای کووید-۱۹ بدون هیچ‌گونه محدودیتی ادامه دادند. سه گروه آزمایش دیگر نیز تشکیل شد: اولی، گروهی که می‌توانست یکی از NITهای کووید-۱۹ را هر سه‌روز یک‌بار مشاهده کند؛ دومی، گروهی که می‌توانست یکی از NITهای کووید-۱۹ را هر ۳۰ روز یک‌بار مشاهده کند؛ و گروه سوم، گروهی که درکل هیچ برچسبی مشاهده نمی‌کرد. به‌گفته شرکت، گروه دوم (گروهی که می‌توانست هریک از NITها را هر ۳۰ روز یک‌بار مشاهده کند) بالاترین میانگین را ازلحاظ نسبت کلیک روی اطلاعات موثق در میان سایر گروه‌ها، ازجمله گروه کنترل، داشت. متوسط زمان سپری‌شده برای مشاهده NITها نیز در این گروه از همه بالاتر بود. به‌علاوه، «افت آماری قابل‌توجهی» در رواج اطلاعات نادرست کووید-۱۹ میان گروه کنترل و گروه‌های آزمایش وجود نداشت. براساس نتایج این آزمایش، Meta به هیئت اطلاع داد تعداد NITهایی را که کاربران می‌توانستند در پلتفورم‌هایشان ببینند کاهش داد به‌طوری که، از تاریخ ۱۹ دسامبر ۲۰۲۲، هر ۳۰ روز یک‌بار یکی از هرنوع برچسب کووید-۱۹ را می‌توانستند مشاهده کنند. مدتی پس از آن، Meta به هیئت اطلاع داد که شرکت استفاده از کلیه NITهای کووید-۱۹ را متوقف کرده است تا کاربران در معرض حجم کمتری از برچسب‌ها قرار گیرند. هدف از این کار اطمینان از این است که NITها در سایر بحران‌های بهداشت عمومی نیز اثربخش واقع شوند.

جریمه‌ها

۲۹. Meta اقدام به اعمال جریمه‌هایی در سطح حساب و گروه می‌کند که بر انتشار اطلاعات نادرست اثرگذار است. یک نمایه، صفحه یا گروه اگر محتوایی پست کند که برداشته شود یا طبق این خط‌مشی «غلط» یا «تحریف‌شده» برچسب‌گذاری شود مشمول اخطار خواهد شد و از توصیه‌ها حذف خواهد شد؛ ضمناً، قادر به درآمدزایی نخواهد بود، و وقتی به آستانۀ اخطار برسد، پنجره‌های بالاپری برای بازدیدکننده‌ها نمایش داده می‌شود تا اطلاع یابند که این صفحه اقدام به اشتراک‌گذاری اطلاعات نادرست کرده است. براساس اطلاعات موجود در صفحه «مرکز راهنمایی،» صفحات و گروه‌ها و حساب‌های Instagram نیز ممکن است برداشته شوند «اگر محتوایی به‌اشتراک گذاشته باشند که ناقض خطمشی‌های ما درخصوص کووید-۱۹ و واکسن باشد و همچنین مصمم به اشتراک‌گذاری اطلاعات دلسردکنندۀ دیگر درخصوص واکسن در این پلتفورم باشند.»

IV. تعامل خارجی

۳۰. هیئت نظارت در جریان تدوین این نظر مشورتی درباره خط‌مشی هم با ذی‌نفعان و هم Meta به شکل‌های مختلف در تعامل بود.

نظرات عمومی

۳۱. هیئت نظارت ماه اوت ۲۰۲۲ تعداد ۱۸۱ نظر عمومی در رابطه با این نظر مشورتی درباره خط‌مشی دریافت کرد. چهار مورد از این نظرات از آمریکای لاتین و جزایر کارائیب، پنج نظر از آسیای مرکزی و جنوبی، هشت نظر از شرق آسیا و اقیانوسیه، و ۸۱ مورد از اروپا و ۸۳ نظر از ایالات متحده و کانادا ارسال شده بود. هیئت هیچ نظر عمومی از خاورمیانه و آفریقای شمالی یا آفریقای جنوب صحرا دریافت نکرد.

۳۲. نظرات ارسالی موضوعات زیر را دربر می‌گرفت:

• نظر ارسالی «پژوهشکده خزانه» (PC-10703)، که یک پژوهشکده خط‌مشی در مالزی است، بر تفاوت در سطوح دسترسی به اطلاعات سلامت قابل اطمینان در کشورهای مختلف تأکید کرد و میزان خطر گوناگون ناشی از عدم نظارت بر اطلاعات نادرست را برجسته نمود. اگر وجود یک رویکرد جهانی ضروری باشد، این نظر ارسالی توصیه می‌کند که Meta جانب احتیاط را بگیرد و به برداشتن اطلاعات نادرست آسیب‌زا درمورد کووید-۱۹ ادامه دهد. این نظر همچنین به نبود تعریفی شفاف از «آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع» و اهمیت درک بافتار، پایش مستمر، و شفافیت در اقدامات اجرایی جهت اطمینان از امکان ارزیابی مؤثر روی استفاده از این استاندارد پرداخت.
• نظر ارسالی از «اتحادیه آزادی‌های مدنی آمریکا» (PC-10759) این نگرانی را مطرح کرد که دشواری در ایجاد تمایز بین مطالب واقع و غیرواقع، و نیز بین عقیده، تجربه و ادعای واقعیت، در سطح کلان، باعث می‌شود Meta بر گفتارهایی سرپوش بگذارد که باید مجاز دانسته شود.
• نظرات ارسالی از یک سازمان غیرانتفاعی ایالات متحده با نام «پیشبرد عدالت برای آمریکایی‌های آسیایی‌تبار» (Asian Americans Advancing Justice) (PC-10751) به این موضوع اشاره کرد که آمریکایی‌های آسیایی‌تبار را برای آوردنِ ویروس کرونا به ایالات متحده مقصر دانستند و آن‌ها را «بُز طلیعه» کردند.
• نظر ارسالی از پروفسور «سیمون وود» از دانشگاه ادینبورگ (PC-10713) بر نگرانی‌هایی تأکید کرد از این جهت که راستی‌آزمایان از دانش فنی کافی برای انجام راستی‌آزمایی مؤثر روی مقالات و شواهد علمی پیچیده برخوردار نیستند.
• نظر ارسالی «Media Matters for America» (‏PC-10758) توجه را به اثر سیستم بررسی متقابل Meta در مخدوش کردن تلاش‌های صورت‌گرفته برای رسیدگی به اطلاعات نادرست جلب کرد. ازآنجایی‌که افراد مشهور، سیاستمداران، روزنامه‌نگاران و سایر کاربران سرشناس در بحث موارد نقض محتوا از «اقدامات اجرایی آهسته‌تر و ملایم‌تر بهره‌مند شدند،» اجازه داده شد اطلاعات نادرست در پلتفورم بماند.
• باتوجه به گستردگی دسترسی به سیستم‌های Meta و نقش آن در تشدید اطلاعات نادرست، نظرات متعددی به مسئولیت Meta در رسیدگی به خطرات متوجه امنیت عمومی اشاره کردند. نگرانی‌هایی از کارآمدی برچسب‌ها و رویه‌های تنزل رتبه در رسیدگی به خطر وقوع آسیب مطرح گردید. برای مثال، نظر ارسالی معاون ارشد «مرکز مطالعات اینترنت و مطالعات بین‌المللی» (PC-10673) بر نگرانی‌هایی ازبابت عدم کفایت برچسب‌ها در رسیدگی به اطلاعات نادرستی که سياستمداران و تأثیرگذاران سرشناس نشر می‌دهند تأکید کرد. به‌این خاطر که، «برچسب زدن صرف پست‌ها برای خطر بالقوه کفایت نمی‌کند. دادنِ اجازۀ انتشار اطلاعات غلطی که احتمال مرگ یا بیماری جدی را افزایش می‌دهد چشم بستن روی مسئولیت است.»
• نظرات متعددی نیز تکیه بر برچسب‌ها و رویه‌های تنزل رتبه را به‌جای برداشتن اطلاعات نادرست توصیه کردند. یک نظر ارسالی از استادیار «سایف ساواژ» از دانشگاه نورث ایسترن و Universidad Nacional Autónoma de México ‏(UNAM) (PC-10519) توجه را به اثر خط‌مشی برداشتن محتوا و جریمه‌های مرتبط با آن بر جوامع و صداهای بومی جلب کرد؛ ایشان خاطرنشان نمود که جوامع بومی «به‌دلیل عقاید دینی‌شان نظرات متفاوتی درمورد بهترین شیوه‌های ممکن در درمان کووید-۱۹ از خود ابراز کرده‌اند.»

۳۳. برای خواندن نظرات عمومی ارسال‌شده در ارتباط با این نظر مشورتی درباره خط‌مشی، لطفاً روی اینجا کلیک کنید.

میزگردهای ذی‌نفعان منطقه‌ای

۳۴. هیئت ازطریق برگزاری یک سری میزگردهای ذی‌نفعان منطقه‌ای، در رای‌زنی‌های بیشتری با ذی‌نفعان شرکت جست. هیئت، در همکاری با سازمان‌های جامعه مدنی، شش میزگرد بحث‌وگفتگو با ذی‌نفعان آمریکای شمالی، آمریکای لاتین، آفریقا، آسیا و اروپا برگزار کرد. به‌واسطه این میزگردها، هیئت با حدود ۱۰۰ نفر از نمایندگان سازمان‌های راستی‌آزمایی، نهادها و کارشناسان بهداشت عمومی، پژوهشگران اطلاعات نادرست، کارشناسان سواد دیجیتالی و ارتباطات دیجیتال، و مدافعان حقوق بشر به گفتگو نشست. این تعاملات مطابق با قانون Chatham House برقرار می‌شد تا گفتگوهای صادقانه تضمین و از شرکت‌کنندگان محافظت گردد.

۳۵. مضامین و مشکلات زیر در جریان این رای‌زنی‌ها نمود پیدا کرد:

• مسائل مشترک در سراسر مناطق شامل این موارد می‌شود: نبود داده‌ها و چالش در سنجش مقیاس اطلاعات نادرست در کشورها، و اثرات خط‌مشی‌های موجود Meta، باتوجه به عدم دسترسی به داده‌های Meta و پژوهش داخلی؛ میزان قابل‌توجهی از اطلاعات نادرست درمورد شدت ویروس، مداواهای خانگی یا درمان‌های جایگزین (ازجمله ترویج استفاده از ضدعفونی‌کننده)، ارتباط اقدامات دنیاگیری کرونا با فناوری 5G و اطلاعات نادرست درمورد واکسن‌ها؛ نگرانی‌هایی از اینکه خط‌مشی برداشتن محتوا ممکن است منجر به افراط در اقدامات اجرایی شود و همین باعث سرپوش گذاشتن بر گفتارها شود؛ لزوم توجه به لایه زیرین ساختار فیس‌بوک که خود مروج اطلاعات نادرست است؛ انگیزه مالی و/یا سیاسی منتشران اصلی اطلاعات نادرست در ترویج این محتواها؛ اینکه نه تنها اطلاعات نادرست کووید-۱۹ موجب وخیم‌تر شدن بحران بهداشت عمومی می‌شود، بلکه به اعتماد افراد نسبت به مؤسسات، ارتباطات علمی و درمان‌های علمی و پزشکی، ازجمله واکسن‌ها، لطمه می‌زند.
• مسائلی که ذی‌نفعان آمریکای لاتین شناسایی کردن شامل این موارد است: راستی‌آزمایی می‌تواند اثربخش باشد اما اطلاعات نادرست غالباً بعد از اینکه محتوا به مخاطب هدف رسیده است برچسب‌گذاری می‌شود؛ نگرانی‌هایی از اینکه راستی‌آزمایی قابل تعمیم نیست و پوشش‌دهی آن در زبان‌های غیرانگلیسی به‌شدت کمتر است؛ آزارواذیت سازمان‌یافته علیه دانشمندانی که اعتبار اطلاعات نادرست را تکذیب می‌کنند؛ اینکه هرکدام راستی‌آزمایان هرکدام مورد تهدید یا آزارواذیت قرار گرفته‌اند، تعدادی از کشور یا منطقه‌شان به‌دلیل ترس از امنیت فیزیکی خود فرار کرده‌اند؛ اینکه سازمان‌های راستی‌آزمایی به‌خاطر فعالیت راستی‌آزمایی‌شان مورد پیگرد قرار گرفته‌اند و مجبور بوده‌اند درمقابل دعوی‌های اقامه‌شده از خودشان دفاع کنند، که باعث می‌شود همان منابع محدود را هم ازدست بدهند؛ اینکه سیاستمداران و چهره‌های سرشناس مشمول راستی‌آزمایی قرار نمی‌گیرند؛ اینکه کارشناسان بهداشت عمومی و پرسنل مراقبت‌های بهداشتی از دانش یا ظرفیت لازم برای مقابلۀ مؤثر با کمپین‌های اطلاعات نادرست برخوردار نیستند، بالاخص آن کمپین‌هایی که ازسوی تأثیرگذاران یا بازیگران بدنام دارای گرایش‌های سیاسی یا اقتصادی ترویج می‌یابد، ازجمله ترویج داروهای جایگزین بی‌اثر برای کووید-۱۹.
• مسائلی که ذی‌نفعان آمریکای شمالی شناسایی نمودند شامل این موارد است: گزارش متخصصان پزشکی از فشار سنگین قرارگرفته روی ارائه‌دهندگان مراقبت‌های بهداشتی در رسیدگی به اطلاعات نادرست، که مستلزم وقت و منابع قابل‌توجهی است و منجر درهم شکستن آن‌ها می‌شود؛ لزوم برقراری سازوکارهای بهتر و عادلانه‌تر در ارائه درخواست تجدیدنظر برای کاربرانی که محتوایشان برداشته شده است؛ نگرانی از اینکه عمدۀ پژوهش روی رواج اطلاعات نادرست و اثربخشی مداخلات گوناگون بر ایالات متحده و اروپای غربی تمرکز دارد؛ نگرانی‌هایی عدم قابلیت تعمیم راستی‌آزمایی و همچنین پوشش‌دهی بسیار کمتر آن در زبان‌های غیرانگلیسی؛ نیاز به جریمه‌های مؤثرتر روی حساب‌ها؛ نگرانی‌هایی از اینکه عدم یکپارچگی در برداشتن اطلاعات نادرست می‌تواند بر تئوری‌های توطئه موجود مجدداً صحه بگذارد؛ دشواری‌های موجود در نظارت بر محتواهایی با قالب ویدیویی.
• مسائل شناسایی‌شده ازسوی ذی‌نفعان آسیا شامل این موارد می‌شود: اینکه اطلاعات نادرست در بدو شیوع دنیاگیری کرونا به‌طور گسترده پخش شد و ازطریق رسانه‌های اجتماعی و نیز رسانه‌های سنتی گسترش یافته است؛ اینکه روایات حاوی اطلاعات نادرست در کشورهای متعدد اقلیت‌ها یا گروه‌های جمعیتی آسیب‌پذیر، ازجمله کارگران مهاجر یا اقلیت‌های مذهبی، را به‌عنوان عاملان شیوع این ویروس هدف قرار می‌دهد؛ اینکه روند راستی‌آزمایی نمی‌تواند با سرعت نشر اطلاعات نادرست حرکت کند و غالباً دیر ظاهر می‌شود؛ اینکه دولت‌ها از تهدیدات ناشی از اطلاعات نادرست برای هدف قرار دادن آژانس‌های رسانه‌ای و خفه کردن صداهای اعتراضی استفاده کرده‌اند؛ اینکه مقالات راستی‌آزمایی‌شده به‌اندازۀ محتواهای حاوی اطلاعات نادرست قابل دسترسی یا متقاعدکننده و گیرا نیستند؛ اینکه هماهنگی بیشتر میان سازمان‌های راستی‌آزمایی در منطقه می‌توانست همچنان‌که روایات مشابه از کشوری به کشور دیگر پخش می‌شود سودمند باشد؛ اینکه سازمان‌های راستی‌آزمایی از منابع لازم برای ارائه مقالات راستی‌آزمایی به زبان‌های گوناگونی که در اکثر کشورها صحبت می‌شود برخوردار نیستند.
• مسائلی که ذی‌نفعان آفریقا شناسایی کردند شامل این موارد می‌شود: رهبران دینی در آفریقا عاملان برجستۀ نشر اطلاعات نادرست بودند؛ دولت‌ها و احزاب اپوزیسیون عاملان برجستۀ نشر اطلاعات نادرست درمورد کووید-۱۹ بوده‌اند؛ بی‌اعتمادی به دولت و مؤسسات عمومی زمینه‌ساز نفوذ و اثرگذاری اطلاعات نادرست شده است؛ مراجع بهداشت عمومی با چالش‌های عظیمی در ارتباطات عمومی مواجه شده‌اند و تفاوت‌های بزرگی دربین کشورها ازلحاظ کارآمدی مراجع بهداشت عمومی و دسترسی‌پذیری به منابع وجود دارد؛ راستی‌آزمایی در همه زبان‌ها امکان‌پذیر نیست و همین باعث محدود شدن اثربخشی آن می‌شود.
• مسائلی که ذی‌نفعان اروپا شناسایی کردند شامل این موارد می‌شود: اثر اطلاعات نادرست در هر کشور، باتوجه به سطح سواد دیجیتالی، اعتماد به دولت و مؤسسات بهداشت عمومی، و باز بودن فضای رسانه‌ای، متغیر خواهد بود؛ افرادی ابراز نگرانی کردند که برداشتن اطلاعات نادرست باعث سرپوش گذاشتن روی بحث باز در موضوعاتی با نگرانی عمومی می‌شود؛ تعدادی استدلال می‌کنند آن‌هایی که بیش از همه از اطلاعات نادرست تأثیر می‌گیرند آسیب‌پذیرترین گروه‌های جمعیتی هستند، ازجمله افرادی با سیستم ایمنی سرکوب‌شده، کودکان، افراد دارای سواد دیجیتالی کم و با دسترسی پایین به رسانه‌های گوناگون، و افرادی که از دسترسی به یک نظام بهداشت و درمان شایسته محروم هستند؛ اثرات بازدارندۀ اطلاعات نادرست روی روند تصمیم‌گیری افراد؛ افرادی دیگر لزوم اتخاذ تدابیری را مطرح کردند که به افراد امکان بحث باز درمورد اقدامات بهداشت عمومی، همچون استفاده از ماسک صورت یا رعایت فاصله‌گذاری اجتماعی، بدهد؛ تعدادی اشاره کردند اطلاعات نادرستی که از یک پلتفروم برداشته می‌شود به‌راحتی به پلتفورمی دیگر منتقل می‌شود، و باید رویکردی هماهنگ درکار باشد؛ لزوم طراحی یک رویکرد پیشگیرانه، و نه واکنشی (منفعل)، نسبت به اطلاعات کذب؛ لزوم ترویج اطلاعات خوب و صحیح در پلتفورم‌های Meta.

تعامل Meta

۳۶. پس از اینکه Meta درخواستش را برای دریافت نظر مشورتی درباره خط‌مشی ارسال کرد، در بازۀ بین ماه ژوئیه تا دسامبر ۲۰۲۲، هیئت تعداد ۵۰ سؤال کتبی برای شرکت ارسال نمود. این سؤالات را Meta به‌صورت کتبی یا شفاهی طی سه جلسۀ پرسش و پاسخ مورد توجه قرار داد. به چهل سؤال پاسخ کامل و به ۱۰ سؤال پاسخ ناقص و جزئی داده شد. پاسخ‌های ناقص مربوط به درخواست‌هایی برای انجام اقدامات ذیل می‌شد: تفکیک داده‌ها براساس منطقه و زبان، پژوهش داخلی درمورد اثربخشی اقدامات اجرایی متعدد، و اینکه شرکت چگونه ملاحظات رقابتی و توصیه‌های کارشناسان را در شکل‌دهی خط‌مشی خود سبک‌سنگین کرد. هیئت سؤالاتی با موضوعات زیر ارسال کرد: داده‌های داخلی Meta درمورد رواج اطلاعات نادرست کووید-۱۹ در پلتفورم‌های Meta در سراسر جهان و به‌تفکیک کشور و زبان؛ روند و تدابیر مورداستفاده در اجرای خط‌مشی برداشتن محتوا و داده‌هایی درمورد تعداد محتواهای برداشته‌شده؛ گزارش‌دهی عمومی درمورد داده‌های اقدامات اجرایی برای استاندارد انجمن درخصوص اطلاعات نادرست؛ نقش مراجع و کارشناسان بهداشت عمومی در تدوین و اجرای خط‌مشی برداشتن محتوا؛ هرگونه پژوهش روی اثربخشی و اثرات برداشتن اطلاعات نادرست کووید-۱۹؛ هرگونه پژوهش روی اثربخشی و اثرات سایر اقدامات، ازجمله راستی‌آزمایی، برچسب‌های خنثی و رویه‌های تنزل رتبه؛ نقش سازمان‌های راستی‌آزمایی شخص‌ثالث؛ جریمه‌های اعمال‌شده برای اطلاعات نادرست کووید-۱۹؛ دستورالعمل‌های داخلی در اجرای خط‌مشی اطلاعات نادرست کووید-۱۹؛ اینکه شرکت اثر برنامه راستی‌آزمایی را روی اثربخشی خط‌مشی اطلاعات نادرست کووید-۱۹ ارزیابی کرده یا نکرده است؛ روند مشارکت ذی‌نفعان و رای‌زنی با کارشناسان طی تدوین این خط‌مشی و چگونگی ارزیابی Meta روی داده‌های دریافتی؛ امکان‌پذیری اتخاذ رویکردی دوشاخه در اقدامات اجرایی این خط‌مشی به‌طوری که برداشتن محتوا در بعضی از کشورها اعمال شود و در برخی دیگر اعمال نشود؛ و دیگر تدابیر جایگزین، ازجمله سرمایه‌گذاری روی سواد دیجیتالی.

V. چارچوب تحلیل و ارزیابی هیئت از خط‌مشی حاکم بر اطلاعات نادرست سلامت طی موقعیت‌های اضطراری بهداشت عمومی

۳۷. Meta در درخواستش از هیئت پرسید که آیا باید به برداشتن برخی محتواهای مرتبط با کووید-۱۹ طبق خط‌مشی اطلاعات نادرست سلامت در موقعیت‌های اضطراری بهداشت عمومی ادامه دهد یا اینکه اتخاذ رویکردی با درجه محدودکنندگی کمتر می‌تواند همخوانی بهتری با ارزش‌ها و مسئولیت‌های حقوق بشری شرکت داشته باشد. برای پاسخ به این سؤال، هیئت این تحلیل را درنظر می‌گیرد که آیا خط‌مشی مذکور با ارزش‌های Meta و تعهدات حقوق بشری این شرکت همخوانی دارد، ازجمله اینکه در مقطع کنونی از ضرورت و تناسب برخوردار است یا نه، یا اینکه شرکت باید رویکردی با درجه محدودیت کمتر در پرداختن به اطلاعات نادرست کووید-۱۹ اتخاذ کند یا نه. توصیه‌های نشئت‌گرفته از این تحلیل در بخش پایانی این نظر مشورتی درباره خط‌مشی عنوان شده است.

۳۸. در بیان راهبردی که Meta برای تدوین خط‌مشی خود درخصوص اطلاعات نادرست کووید-۱۹ به‌کار برد، Meta توجه را به واگرایی شدید در ارزیابی خطر و اقدامات کاهشی دربین کارشناسان رشته‌های مختلف و ذی‌نفعان مناطق مختلف جلب کرد. هیئت، در پژوهش خود و تعامل با ذی‌نفعان، نیز شنوندۀ مواضع مخالف و مغایری درمورد خطرات دخیل در نگه داشتن اطلاعات نادرست کووید-۱۹ روی پلتفورم‌ها و همچنین اثربخشی تدابیر مختلف در توجه به خطرات بود.

۳۹. هیچ راهکار واحد و موردتوافقی درمورد موضوع اطلاعات نادرست کووید-۱۹ و خطرات آن برای حقوق بشر، زندگی و سلامت، بالاخص برای افرادی که از همه آسیب‌پذیرتر هستند، وجود ندارد. رویکردی که بیشتر منطقه‌محور باشد بهتر می‌تواند پیوند ضروری بین اطلاعات نادرست و آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع را برقرار کند. بااین‌حال، هیئت مجبور بود اظهارات Meta درمورد محدودیت‌های جاری سیستم‌های کنونی خود و چگونگی جابجایی روایات حاوی اطلاعات نادرست کووید-۱۹ در سراسر جهان را مدنظر قرار دهد. اعضای هیئت واکنش‌های متفاوتی نسبت به این نگرانی‌ها نشان می‌دهند و این نظر مشورتی درباره خط‌مشی، تا حد امکان، بین دیدگاه‌های مختلف نسبت به هیئت آشتی برقرار می‌کند. این نظر مشورتی حاصل یک مصالحۀ محتاطانه درمورد نیازی است دشوار در لحاظ کردن رویکردهای مختلف نسبت به اطلاعات نادرست کووید-۱۹ درسراسر جهان موقع وجود یک موقعیت اضطراری بهداشت عمومی، و درکنار آن درنظر داشتن محدودیت‌های فنی که بنا به ادعای Meta درکار است. بنابراین، ممکن است نتواند نگرش‌های شخصی هریک از اعضای هیئت را نشان دهد.

ارزش‌های Meta

۴۰. ارزش‌های Meta در بخش مقدمۀ استانداردهای انجمن فیس‌بوک ذکر شده‌اند، و در آنجا ارزش «حق اظهارنظر» به‌عنوان «سرآمد» توصیف شده است. Meta برای حراست از چهار ارزش دیگر، «اظهارنظر» را محدود می‌کند، که دو مورد از آنها در اینجا مرتبط هستند: «امنیت» و «شأن.» برای حراست از ارزش «امنیت،» Meta «محتوایی را که بتواند در ایجاد خطر آسیب به امنیت فیزیکی افراد نقش داشته باشد از پلتفورم برمی‌دارد.» ارزش «شأن» چنین بیان می‌کند: «همه افراد از لحاظ شأن و حقوق برابر هستند» و از کاربران انتظار می‌رود «به شأن دیگران احترام بگذارند و آن‌ها را آزار ندهند و تحقیر نکنند.»

۴۱. بنا به یافتۀ هیئت، خط‌مشی Meta درمورد اطلاعات نادرست سلامت در موقعیت‌های اضطراری بهداشت عمومی با ارزش‌های «حق اظهارنظر،» «امنیت» و «شأن» Meta همسو است. طی موقعیت‌های اضطراری بهداشت عمومی، خطر آسیب چشمگیر است، و ارزش «حق اظهارنظر» ممکن است درخدمت ارزش «امنیت» برای اطلاعات نادرست مربوط به سلامت که «احتمال دارد مستقیماً در ایجاد خطر آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع نقش داشته باشد» محدود شود. آسیب‌های قریب‌الوقوع ناشی از اطلاعات نادرست کووید-۱۹ برای قشر آسیب‌پذیرتر اثری نامتناسب و سنگین‌تر دارد؛ افراد این قشر عبارت‌اند از افرادی با ضعف سیستم ایمنی و آن‌هایی که مبتلا به سایر بیماری‌های زمینه‌ای هستند، افراد دچار معلولیت، جوامع فقیر و سالمندان و کارگران مراقبت‌های بهداشتی.

مسئولیت‌های Meta نسبت به حقوق بشر

۴۲. روز ۱۶ مارس ۲۰۲۱، Meta خط‌مشی حقوق بشری سازمانی خود را اعلام کرد، که در آن تعهد خود نسبت به احترام به حقوق افراد مطابق با «اصول راهنمای سازمان ملل متحد درخصوص کسب‌وکار و حقوق بشر» (UNGP) را عنوان می‌کند. UNGPS که توسط شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در سال ۲۰۱۱ تأیید شد، چارچوب داوطلبانه‌ای را برای مسئولیت‌های حقوق بشری کسب‌وکارهای خصوصی مشخص می‌کند.

۴۳. طبق اصل ۱۲ از UNGP، مسئولیت شرکت‌های تجاری در احترام به حقوق بشر به حقوق بشری که درسطح بین‌المللی و حداقلی شناخته‌شده و برداشت شده است اشاره دارد، ازجمله آن‌هایی که در «منشور بین‌المللی حقوق بشر» عنوان شده است. این منشور متشکل از اعلامیه جهانی حقوق بشر، میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی (ICCPR) و میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی (ICESCR) است. این مسئولیت بدین معنی است که شرکت‌ها «باید از زیرپا گذاشتن حقوق انسانی دیگران اجتناب کنند و باید به اثرات نامطلوب حقوق بشری که با آن درگیر هستند رسیدگی کنند» (اصل 11). از شرکت‌ها انتظار می‌رود: «(الف) از ایجاد یا نقش‌آفرینی در اثرات نامطلوب حقوق بشری به‌واسطه فعالیت‌هایشان خودداری کنند، و این اثرات را هرزمان که پدید می‌آیند مورد توجه قرار دهند؛ (ب) برای جلوگیری از اثرات نامطلوب حقوق بشری که به‌واسطه روابط تجاری خود مستقیماً با عملیات، محصولات یا خدماتشان ربط دارد تلاش کنند، حتی اگر نقشی در ایجاد آن اثرات نداشته باشند» (اصل ۱۳).

۴۴. اصل ۱۷ همچنین بیان می‌کند شرکت‌ها به‌منظور «شناسایی، جلوگیری، تقلیل، و لحاظ کردنِ نحوۀ توجه به اثرات نامطلوب حقوق بشری» باید «راستی‌آزمایی حقوق بشر انجام دهند.»‌ این روند باید موارد ذیل را دربر گیرد: ارزیابی اثرات حقیقی و بالقوه بر حقوق بشر، یکپارچه‌سازی و عمل کردن براساس یافته‌ها، رهگیری واکنش‌ها، و نیز اطلاع‌رسانی نحوۀ رسیدگی به اثرات. با علم به این موضوع که خطرات متوجه حقوق بشر ممکن است با مرور زمان و تکامل عملیات و بافتار عملیاتی شرکت‌های تجاری دستخوش تغییر شود، مسئولیت نسبت به انجام راستی‌آزمایی حقوق بشر امری مستمر است. نهایتاً اینکه اصل ۲۰ مقرر می‌کند شرکت‌های تجاری باید اثربخشی واکنش خود را، برپایه شاخص‌های مناسب کمی و کیفی، پیگیری نمایند و از بازخورد منابع، چه داخلی و چه خارجی، ازجمله ذی‌نفعان دخیل، بهره بجویند.

۴۵. در تحلیل هیئت روی این نظر مشورتی درباره خط‌مشی، به استانداردهای حقوق بشری زیر توجه شد:

• حق آزادی بیان، همان‌طور که طبق بند ۲ از ماده ۱۹ در ICCPR تحت حفاظت قرار گرفته است. ماده مذکور از آزادی بیان ازطریق هر رسانه و بدون توجه به مرزها حمایت گسترده‌ای می‌کند. حق آزادی تا جایی بسط می‌یابد که حق مطالبه، دریافت و انتقال همه‌نوع اطلاعات را دربر می‌گیرد.
• حق حیات (ماده ۶، ICCPR): تک‌تک انسان‌ها از حق ذاتی حیات برخوردار هستند.
• حق سلامت (ماده ۲ و ۱۲ از ICESCR): حق تک‌تک افراد نسبت به بهره‌مندی از بالاترین استاندارد دست‌یافتنی در سلامت جسمانی و روانی. ماده ۱۲(۲) بیان می‌کند تحقق این هدف شامل «ایجاد شرایطی می‌شود که دسترسی به خدمات پزشکی و مراقبت‌های پزشکی را درمواقع ابتلا به بیماری تضمین کند.» این موضوع دربرگیرندۀ «عوامل تعیین‌کنندۀ زمینه‌ای سلامت» است، ازجمله دسترسی به آموزش و اطلاعات مرتبط با سلامت و نیز «مشارکت مردم در کلیه فرآیندهای تصمیم‌گیری مرتبط با سلامت در سطح جامعه، ملی و بین‌المللی.» (نظر عمومی شماره ۱۴، ICESCR، پاراگراف ۱۱.) دسترسی‌پذیری به اطلاعات شامل حق مطالبه، دریافت و انتقال اطلاعات و ایده‌های مرتبط با مسائل سلامت می‌شود. احترام به حق سلامت عبارت است از صیانت از بحث‌وگفتگوی مشروع درمورد مسائل بهداشت عمومی.
• حق بهره‌مندی از مزایای پیشرفت علمی و کاربردهای آن (ماده ۱۵(۱)(b)، ICESCR).
• حق عدم تبعیض (ماده ۲۶ از ICCPR): ماده ۲۶ هرگونه تبعیض را منع می‌کند و حفاظت عادلانه و مؤثر درمقابل تبعیض برپایه هریک از ویژگی‌های محافظت‌شده را برای کلیه افراد تضمین می‌کند.
• حق جبران مؤثر (ماده ۲ از ICCPR).

۴۶. «گزارشگر ویژه سازمان ملل در موضوع حق آزادی بیان بر اهمیت حق آزادی بیان در بافتار دنیاگیری کووید-۱۹ تأکید کرده و عنوان می‌کند: «ارتقای دسترسی به اطلاعات موجب تقویت سلامت، زندگی، خودمختاری و حکومت‌داری خوب می‌شود» و «نسبت به تبعیض علیه نقطه‌نظرات هشدار داده است.» ( A/HRC/44/49، پاراگراف ۲، ۵۲.) اطلاعات نادرست طی موقعیت‌های اضطراری بهداشت عمومی می‌تواند اثر چشمگیری بر حقوق افراد در دسترسی به اطلاعات قابل اعتماد و رهنمودها و منابع بهداشت بگذارد، که برای حفاظت از حق سلامت و حق حیات ضروری است. همان‌طور که گزارشگر ویژه سازمان ملل خاطرنشان کرد، «دروغ و تبلیغات سیاسی باعث می‌شود خودمختاری، توانایی تفکر انتقادی، یا اعتماد به خود و به منابع اطلاعاتی، و حق شرکت در بحث‌هایی که شرایط اجتماعی را بهبود می‌بخشد، از افراد سلب شود.» (A/HRC/44/49، پاراگراف ۶۰.) گزارشگر ویژه همچنین اشاره کرد که چگونه «اطلاعات غلط به‌واسطه الگوریتم‌ها و مدل‌های تجاری که با هدف ترویج محتواهای هیجان‌انگیز و حفظ تعامل کاربران در پلتفورم‌ها طراحی شده است تشدید می‌شود» و شرکت‌ها را دعوت کرد «با برداشتن گامی فرای ایجاد بهبود در نظارت محتوا و درعوض بازبینی مدل‌های تجاری خود، نسبت به این نگرانی‌ها واکنش نشان دهند.» (A/HRC/47/25، پاراگراف ۱۶، ۹۵.)

۴۷. ماده ۱۹ اجازه می‌دهد که حق آزادی بیان تحت شرایط محدود و خاصی محدود شود، که به‌عنوان آزمون سه‌بخشی قانونی بودن (شفافیت)، مشروعیت و ضرورت شناخته می‌شود و ارزیابی تناسب را هم شامل می‌شود. گزارشگر ویژه سازمان ملل درمورد آزادی عقیده و بیان پیشنهاد کرده است که بند ۳ از ماده ۱۹ ICCPR یک چارچوب مفید برای هدایت اقدامات نظارت بر محتوای پلتفورم‌ها ارائه می‌دهد و اینکه شرکت‌ها باید خط‌مشی‌های محتوایی‌شان را به اصول حقوق بشر گره بزنند (A/HRC/38/35، پاراگراف ۱۰-۱۱، A/74/486، پاراگراف ۵۸). هیئت اذعان داشته است که گرچه ICCPR برای Meta تعهداتی همچون تعهدات دولت‌ها ایجاد نمی‌کند، Meta متعهد شده است که به حقوق بشر همان‌طور که در UNGP قید شده است، احترام بگذارد. (A/74/486، پاراگراف ۴۷-۴۸). بنابراین، وقتی خط‌مشی‌های شرکت با استانداردهای بالا که دولت‌ها موظف هستند در توجیه اعمال محدودیت روی گفتار برآورده سازند فاصله دارد، Meta باید توضیحی مدلل از تفاوت خط‌مشی ارائه کند که با استانداردهای حقوق بشری که متعهد به تکریم آن‌ها شده است همسو و هماهنگ باشد (پاراگراف ۴۷-۴۸).

مطابقت با قانون (شفافیت و قابل دسترس بودن قوانین)

۴۸. هرگونه محدودیت در آزادی بیان باید ازلحاظ حیطه، معنا و اثر به‌اندازه‌ای قابل دسترس و واضح باشد که کاربران و بازبینان محتوا را درخصوص محتواهای مجاز و غیرمجاز در پلتفورم راهنمایی کند. عدم شفافیت یا دقت می‌تواند منجر به ناهماهنگی در اجرای قوانین یا اجرای خودسرانه آنها شود. (A/HRC/47/25، پاراگراف ۴۰).

۴۹. هیئت در تصمیم درباره پرونده «ادعای درمان کرونا» ‎[2020-006-FB-FBR] به Meta توصیه می‌کند «یک استاندارد شفاف و دردسترس درباره اطلاعات نادرست حوزه سلامت تدوین کند و در آن تمام قوانین موجود را در یک مکان تجمیع و شفاف‌سازی کند (از جمله تعریف کلیدواژه‌هایی مانند اطلاعات نادرست). این قانون‌سازی باید همراه با «فرضیات دقیقی باشد که درباره جزئیات تفسیر و بکارگیری [این] قوانین توضیح می‌دهند تا کاربران از شفافیت بیشتری برخوردار باشند.»» هیئت در واکنش به توصیه هیئت «استاندارد انجمن درخصوص اطلاعات نادرست» را شکل داد. شرکت همچنین مقاله‌ای در مرکز راهنمایی منتشر کرد که فهرستی از ادعاهای مشمول برداشته شدن را همراه با سؤالاتی متداول درمورد نحوه اجرای این خط‌مشی، ازجمله رویکرد شرکت نسبت به طنز، هجو و روایات شخصی طبق این خط‌مشی، ارائه می‌کند. هیئت از شرکت بابت انجام این اقدامات قدردانی می‌کند.

۵۰. ادعاهایی که طبق این خط‌مشی برداشته می‌شوند ازلحاظ گسترگی یا خاص بودنشان در یک طیف قرار دارند. برای مثال، چندین ادعا که درحال حاضر مشمول برداشته شدن هستند را Meta دقیق تعریف کرده است (برای مثال، «ادعاهایی مبنی بر اینکه دستورات فاصله‌گذاری اجتماعی درواقع صرفاً روشی برای نصب زیرساخت فناوری ارتباطات بی‌سیم 5G است»)، درحالی که سایر ادعاها گسترده‌تر صحبت می‌کنند (برای مثال، «ادعاهایی از اینکه فاصله‌گذاری اجتماعی/فیزیکی کمکی به پیشگیری از شیوع کووید-۱۹ نمی‌کند»). هیئت تحلیلی انجام نداده است که محدودیت در هریک از این ادعاها به‌قدر کافی شفاف هستند یا نه، چون مسئولیت اطمینان از دقت و شفافیت در ابتدای امر بردوش Meta است. هیئت عنوان می‌کند Meta باید اطلاعاتی درمورد ادعاهایی که به‌طور نظام‌مند منجر به مشکلات افراط و تفریط در اقدامات اجرایی شده‌اند دردست داشته باشد، که همین می‌تواند مشکلات مرتبط درخصوص ابهام و عدم شفافیت را مشخص کند. به‌علاوه، هیئت خاطرنشان می‌کند ادعاهای خاصی که ذیل خط‌مشی «اطلاعات نادرست کووید-۱۹» مشمول برداشته شدن هستند در یکی از صفحات مرکز راهنمایی ارائه شده‌اند. صفحه مذکور فاقد گزارشی از تغییرات است، که اگر می‌داشت، می‌توانست به کاربران امکان مشاهده ادعاهای اضافه‌شده، برداشته‌شده یا ویرایش‌شده را بدهد.

۵۱. برای همسوسازی بهتر خط‌مشی اطلاعات نادرست سلامت در موقعیت‌های اضطراری بهداشت عمومی با استانداردهای مطابقت با قانون، هیئت توصیه‌های شماره ۱، ۲، ۳، ۴ و ۱۱ را صادر کرده که شرح مفصل آن در بخش VI زیر آمده است.

هدف مشروع

۵۲. محدودیت‌های آزادی بیان باید هدفی مشروع را دنبال کند، که شامل حفاظت از حقوق دیگران و بهداشت عمومی و سایر اهداف است. «کمیته حقوق بشر» اصطلاح «حقوق» را به گونه‌ای تفسیر کرده است که تعاریف به‌رسمیت شناخته‌شده از حقوق بشر را در ICCPR و به‌طور کلی‌تر در قانون حقوق بشر بین‌الملل دربرگیرد (نظر عمومی شماره ۳۴، بند ۲۸).

۵۳. خط‌مشی Meta درمورد اطلاعات نادرست سلامت در موقعیت‌های اضطراری بهداشت عمومی درجهت اهداف مشروعی همچون حفاظت از بهداشت عمومی طی بحران‌های بهداشتی، و نیز حفاظت از حق افراد در دسترسی به اطلاعات، حق حیات، حق سلامت، حق بهره‌مندی از مزایای پیشرفت علمی و کاربردهای آن، و حق مصونیت از تبعیض، سو می‌گیرد.

ضرورت و تناسب

مرور کلی

۵۴. اعمال هرگونه محدودیت درمورد آزادی بیان «باید برای دستیابی به عملکرد محافظتی موردنظر متناسب باشد؛ این کار باید ازطریق ابزاری انجام شود که بتواند با حداقل دخالت ممکن، عملکردهای محافظتی مورد نظر را داشته باشد؛ این محدودیت‌ها باید با منافعی که از آنها حفاظت می‌شود، تناسب داشته باشند» (نظر عمومی شماره ۳۴، پاراگراف ۳۴).

۵۵. به دلایل مشروح در زیر، هیئت دریافته است این خط‌مشی که اجازۀ برداشتن اطلاعات نادرست کووید-۱۹ را به Meta می‌دهد وقتی «احتمال دارد مستقیماً نقشی در ایجاد خطر آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع» طی یک موقعیت اضطراری بهداشت عمومی داشته باشد، ضروری و متناسب است. بنابراین، علی‌الاصول با ارزش‌های این شرکت و مسئولیت‌های حقوق بشری آن سازگاری دارد. مرجع بهداشت عمومی سازمان ملل با اعلام وضعیت اضطراری بهداشت عمومی مقرر می‌سازد رویدادی فوق‌العاده وجود دارد، که شامل خطری برای بهداشت عمومی یا حیات بشریت به‌واسطه شیوع نوعی بیماری می‌شود و این بیماری «یک خطر جدی و مستقیم» ایجاد می‌کند (مقررۀ بهداشت بین‌المللی مصوب سال ۲۰۰۵ از سازمان بهداشت جهانی (WHO)) باتوجه به اعلام وضعیت اضطراری بهداشت عمومی ازسوی WHO برای کووید-۱۹، بیماری که پیامدهایش بسیار نامشخص، تغییرپذیر و کشنده بود، هیئت دریافت که واکنش Meta متناسب بوده است. هیئت نظارت درک می‌کند که تحت این‌چنین شرایط اضطراری، برخی اطلاعات نادرست مضر در حوزه سلامت، بالاخص زمانی که در مقیاس وسیع و ازسوی تأثیرگذاران سرشناس توزیع می‌شود، می‌تواند به آسیب‌های جدی برای بهداشت عمومی منجر گردد و اثرات نامطلوبی بر حقوق افراد، چه در پلتفورم‌های Meta و چه خارج از آن‌ها، برجای گذارد. هیئت آگاه است که طی حساس‌ترین فاز یک وضعیت اضطراری بهداشت عمومی، ممکن است از پیش امکان انجام رای‌زنی‌های محکم و متقنی با کارشناسان متعدد درخصوص هریک از ادعاهای حاوی اطلاعات نادرست نباشد. هیئت در ارزیابی رویکرد Meta ازلحاظ برخورداری از تناسب، موضع شرکت را نیز مبنی بر اینکه رویکردی محلی برای برخورد با اطلاعات نادرست کووید-۱۹ میسر نبوده است مدنظر قرار داد.

۵۶. بااین‌حال، همچنان‌که شرایط کووید-۱۹ تغییر می‌کند، حساب‌وکتاب ضرورت و تناسب نیز به‌نوبه خود تغییر می‌یابد. هیئت بر این امر واقف است که اثر کووید-۱۹ در سراسر جهان متفاوت است. این موضوع به چیزهایی همچون میزان شیوع ویروس، نظام‌های سلامت هر کشور، و کیفیت فضای مدنی که به افراد امکان دریافت و اشتراک‌گذاری اطلاعات مربوط به کووید-۱۹ را می‌دهد، بستگی دارد. بااینکه اعلام وضعیت اضطراری کووید-۱۹ ازسوی WHO همچنان پابرجاست (و در ماه ژانویه ۲۰۲۳ مجدداً تکرار شد)، در بسیاری از مناطق جهان موارد ابتلا به کووید-۱۹ فروکش کرده و عقب‌نشینی چشمگیری در اقدامات اضطراری رخ داده است. همین بر دشواری در اجرای یک رویکرد جهانی که آزمون تناسب را پشت‌سر بگذارد می‌افزاید. همان‌طور که در توصیه شماره ۱ زیر عنوان شد، Meta باید روندی شفاف و جامع را آغاز کند تا مشخص نماید که از بین آن ۸۰ ادعای مشمول برداشته شدن موردی هست که دیگر غلط نباشد یا این قاعده که «احتمال دارد مستقیماً در ایجاد خطر آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع نقش داشته باشد» دیگر درموردش صدق نکند. این روند باید دربرگیرندۀ سازوکاری برای شنیدن و لحاظ کردن دیدگاه‌های اعتراضی باشد. این دیدگاه‌ها باید دیدگاه‌های مختلف ازسوی جامعه علمی، کارشناسان آزادی بیان، و دیدگاه‌های آن‌هایی که درخصوص چگونگی گردش اطلاعات نادرست در فضای آنلاین و اثرات آن تخصص دارند را شامل شود. هیئت همچنین در توصیه شماره ۴ زیر Meta را به آغاز کردن روندی فرا می‌خواند تا به‌کمک آن خطرات متوجه حقوق بشر که ممکن است در بعضی از کشورها ماندگار باشد شناسایی شود، و همچنین آمادگی لازم برای رویکردی محلی در کاهش آن خطرات پس از پایان یافتن این وضعیت اضطراری بهداشت در جهان حاصل گردد.

بازخورد ذی‌نفعان

۵۷. ذی‌نفعان مناطق مختلف در سراسر جهان درمورد سياستمداران، رهبران دینی، تأثیرگذاران و مراجع پزشکی که مروج اطلاعات نادرست با میزان بالایی از آمار بازدید هستند، با هیئت صحبت کردند؛ گروه‌های نامبرده کسانی هستند که راستی‌آزمایان، کارشناسان علمی، و مراجع بهداشت عمومی نتوانستند سر یک سفره بنشینند. ذی‌نفعان هریک از مناطق همچنین از اثر اطلاعات نادرست بر افرادی که به درمان‌های جایگزین روی می‌آورند یا اثر آن‌ها بر تمایلشان نسبت به دریافت واکسن، سخن گفتند. آن‌ها خاطرنشان کردند اطلاعات نادرست بر تمایل افراد در رعایت رهنمودهای بهداشت عمومی یا اتخاذ تدابیر پیشگیرانه اثرگذار بوده است. این نوع اطلاعات نادرست را ذی‌نفعان به‌عنوان عامل مأیوس‌کننده در تدابیر پیشگیرانه و مدیریت ریسک مشخص کردند، که به‌نوبه خود بر عموم مردم، و بالاخص بر گروه‌های آسیب‌پذیر اثراتی برجای می‌گذارد، ازجمله افرادی با ضعف سیستم ایمنی، افراد دچار معلولیت، افرادی با بیماری‌های قبلی، سالمندان و مستمندان و جوامع حاشیه‌ای. (برای مطالب بیشتر درمورد داده‌های کووید-۱۹، داشبورد WHO را ملاحظه فرمایید.) مطالعات استوار درمورد اثر اطلاعات نادرست آنلاین نشان از افزایش بی‌توجهی به رهنمودهای بهداشت عمومی و کاهش احتمال پذیرش آزمایشات تشخیصی در آینده یا واکسیناسیون دارد. هیئت به سایر آسیب‌های گزارش‌شده که از اطلاعات نادرست کووید-۱۹ نشئت گرفته است توجه می‌کند، ازجمله وارد شدن لطمه به اعتماد مردم نسبت به مراجع علمی و بهداشت عمومی. این موضوع سُستی در اجرای مؤثر اقدامات بهداشت عمومی برای کووید-۱۹ و سایر بحران‌های بهداشت عمومی را درپی دارد. سایر آسیب‌های گزارش‌شده از اطلاعات نادرست کووید-۱۹ عبارت‌اند از حملات مستقیم، دعاوی دادگاهی آزارواذیت و راهبردی علیه سازمان‌های راستی‌آزمایی و راستی‌آزمایان حقیقی.

۵۸. کارشناسان همچنین خاطرنشان کردند پس از برداشتن اطلاعات نادرست کووید-۱۹، تعداد کل اطلاعات نادرست در پلتفورم به‌شدت کاهش یافت و استدلال کردند که بدون آن اقدامات، اطلاعات نادرست دوباره اوج خواهد گرفت و محتواهای ضد واکسن در پلتفورم‌های اجتماعی مثل فیس‌بوک به گفتمان غالب تبدیل خواهد شد. آن کارشناسان عنوان کردند عدم شفافیت و دسترسی به داده‌های Meta یا پژوهش‌های داخلی موجب سُستی در تلاش‌هایی برای یافتن شواهد واضح از اثربخشی اقدامات مقابله با اطلاعات نادرست، ازجمله برداشتن آن‌ها، می‌شود. بااین‌حال، ذی‌نفعان سراسر جهان این موضوع را نزد هیئت مطرح کردند که تاوقتی زیان گسترده به حیات انسان و خطر سلامت برای افرادی بی‌شمار درجریان است، شرکت موظف است به اقدامات فوری ادامه دهد و بپذیرد که هرگونه اشتباه باید درخدمت نجات زندگی افرادِ درخطر باشد، بالاخص آن‌هایی که جزء آسیب‌پذیرترین افراد هستند. گرچه موجود بودن اطلاعات علمی قابل اطمینان درمورد کووید-۱۹ نسبت به زمانی که این دنیاگیری شروع شد به‌شدت بهبود یافته است، دسترسی به آن اطلاعات در کشورها و جوامع مختلف متفاوت است و مقیاس عظیم اطلاعات غلط و گمراه‌کننده باعث شده است دسترسی به اطلاعات علمی موجود و ارزیابی آن‌ها برای افراد سراسر جهان دشوار شود، و درنتیجه مزایای دسترسی به آن‌ها را کمرنگ می‌کند. در همین رابطه، برای مثال نظر ارسالی «پژوهشکده خزانه» (PC-10703)، که یک پژوهشکده خط‌مشی در مالزی است، بر تفاوت در سطوح دسترسی به اطلاعات سلامت قابل اطمینان در کشورهای مختلف تأکید کرد و میزان خطر گوناگون ناشی از عدم نظارت بر اطلاعات نادرست را برجسته نمود. همین موضوع را سایر کارشناسان و ذی‌نفعان اقصی‌نقاط جهان، بخصوص آن‌هایی که از کشورهایی با سطح درآمد کمتر هستند، تأیید کردند. اگر وجود یک رویکرد جهانی ضروری باشد، نظر ارسالی «پژوهشکده خزانه» توصیه می‌کند که Meta باید جانب احتیاط را بگیرد و به برداشتن اطلاعات نادرست مضر درمورد کووید-۱۹ ادامه دهد.

۵۹. همان‌طور که Meta در درخواست ارسالی خود به هیئت اذعان داشت، جریان پیشروی این دنیاگیری در نقاط مختلف جهان متغیر بوده و خواهد بود. تفاوت‌های مهمی در نرخ واکسیناسیون، ظرفیت و منابع نظام بهداشت و درمان، و اعتماد به رهنمودهای مراجع معتبر وجود دارد. این عوامل به اثر نامتناسب و سنگین‌تر ویروس کرونا روی افراد آسیب‌پذیرتر کشورهای مختلف می‌افزاید. درعین‌حال که واکسن‌ها تولید شده و دسترسی به آن‌ها در ایالات متحده و سایر کشورهای جهان راحت است، چنین چیزی بازتابی از گرایش‌های جهانی را نشان نمی‌دهد. بنا به گفته‌های Meta: «هشتاد درصد افراد ساکن کشورهای پردرآمد حداقل یک دوز از واکسن را دریافت کرده‌اند، درحالی که این آمار برای افراد ساکن کشورهای کم‌درآمد فقط ۱۳ درصد است. کشورهای کم‌درآمد نیز بیشتر احتمال دارد نظام بهداشت و درمانشان از ظرفیتی کمتر، اقتصادی با قدرت کمتر، و اعتماد پایین‌تر به رهنمود دولت برخوردار باشند، که همگی به چالش‌های موجود در واکسیناسیون افراد و درمان مبتلایان به کووید-۱۹ اضافه می‌کند.» (درخواست نظر مشورتی درباره خط‌مشی، صفحه ۱۵، ژوئیه ۲۰۲۲) برای اینکه تنها تعدادی از مواردی را که نشان‌دهنده تفاوت عمده در نرخ واکسیناسیون است نقل کنیم، گفتنی است از ماه ژانویه ۲۰۲۳، کمتر از ۲۰٪ از جمعیت عراق سری اولیه واکسن را، و کمتر از ۱٪ آنان دوز تقویتی (یادآور) را زده‌اند. در کشور بلغارستان، حدود ۳۰٪ از جمعیت سری اولیه واکسن را زده‌اند. این رقم در کشور سوریه ۱۳٪، و در پاپوآ گینه نو و هائیتی زیر ۵٪ است. کارشناسان متعددی که هیئت با آن‌ها رای‌زنی کرد نسبت به خطر اتکا به اطلاعات و داده‌هایی که برای ایجاد یک خط‌مشی و رویکرد جهانی اساساً بر کشورهای غربی تمرکز می‌کند هشدار داد. این کارشناسان همچنین به دامنۀ محدود جغرافیایی اکثر مطالعات تجربی درمورد اطلاعات نادرست و اطلاعات کذب اشاره کردند.

۶۰. در ماه ژانویه ۲۰۲۳، سازمان WHO خاطرنشان کرد گرچه «دنیا در وضعیت بهتری نسبت به دورۀ پیک انتقال اومیکرون در سال گذشته قرار دارد، بیش از ۱۷۰,۰۰۰ مرگ ناشی از کووید-۱۹ ظرف هشت هفتۀ گذشته در جهان گزارش شده است» و نظام‌های سلامت «درحال حاضر با کووید-۱۹ دست‌وپنجه نرم می‌کنند و به بیماران مبتلا به آنفولانزا و ویروس سنسیشیال تنفسی (RSV)، کمبود نیروی کار در حوزه سلامت، و خستگی کارکنان بهداشتی رسیدگی می‌کنند.» سازمان WHO بر این موضوع نیز تأکید کرد که «بسیاری از کشورهایی که قادر به ارائه [واکسن‌ها، روش‌های درمانی و اقدامات تشخیصی] به اقشار نیازمندتر، سالمندان و کارکنان بهداشت نیستند دست‌وبالشان همچنان برای واکنش به کووید-۱۹ بسته است.» کمیته سازمان بهداشت جهانی عنوان کرد «تعلل در واکسن زدن و ادامۀ گسترش اطلاعات نادرست همچنان بار مضاعف برای اجرای مداخلات اساسی بهداشت عمومی ایجاد می‌کند.»

اصرار Meta بر اتخاذ یک رویکرد جهانی

۶۱. Meta اذعان می‌دارد که جریان پیشروی این دنیاگیری در سراسر جهان متفاوت بوده است، به‌طوری که بیشترین تفاوت بین کشورهای «توسعه‌یافته» با «کمتر توسعه‌یافته» مشاهده می‌شود. شرکت در روند تقاضای رهنمایی از هیئت، ضمن حذف کردن گزینۀ رویکرد محلیف بیان کرد اعمال چنین اقدامات اجرایی «نگرانی‌های بزرگی ازبابت شفافیت و عدالت ایجاد می‌کند، منجر به تجربه کاربری ضعیف می‌شود، و ازلحاظ عملیاتی قابل انجام نخواهد بود.» به‌گفته Meta، باتوجه به عبور کاربران و اطلاعات از مرزها، اتخاذ اقدامات اجرایی مختص هر منطقه یا کشور در سطح کلان منجر به عدم شفافیت برای کاربران خواهد شد از این نظر که چه خطمشی‌ها و جریمه‌هایی روی یک قطعه از محتوا قابل اعمال خواهد بود. این رویکرد حتی مستلزم نوعی خط‌مشی پیچیده‌تر و طویل‌تر است که «مقرر کند کجا و تحت چه شرایطی ادعاهای مختلف باید برداشته شوند یا تنزل رتبه پیدا کنند یا مشمول سایر اقدامات اجرایی گردند.» شرکت، به‌گفتۀ خود، درحال حاضر از ظرفیت لازم برای اتخاذ رویکرد محلی برخوردار نیست و ایجاد چنین رویکردی مستلزم صرف منابع و زمان بسیار خواهد بود، و بنابراین چنین رویکردی برای آینده نزدیک عملی نیست. شرکت استدلال کرد: «اجرای خط‌مشی‌ها در سطح کشوری می‌تواند هم باعث افراط و هم تفریط در اقدامات اجرایی شود، افراط برای زمانی که یک گروه از بازبینان یک بازار اقدام به پوشش دادن کشورهای متعدد می‌کنند، و تفریط به این دلیل که محتوا می‌تواند در کشورها و مناطق مختلف انتشار یابد.» براین‌اساس، Meta بیان کرد کرد که این خط‌مشی، «علاوه بر یکپارچگی و قابلیت اجرا در سراسر جهان،» باید برای کلیه مناطق متناسب باشد.

تحلیل

۶۲. هیئت در رسیدن به تصمیم خود پیرامون مسئلۀ اصل تناسب، عوامل گوناگونی را درنظر گرفت، ازجمله: (۱) آسیب‌های احتمالی به حقوق بشر در یک موقعیت اضطراری بهداشت عمومی که درجریان است؛ (۲) فشارهای وارده به آزادی بیان؛ (۳) الزام ذیربط استاندارد انجمن مبنی بر اینکه محتواهای مشمول برداشته شدن باید از دو لحاظ بررسی شوند، یکی غلط بودنشان و دیگری احتمال اینکه مستقیماً در ایجاد آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع و چشمگیر نقش داشته باشند؛ (۴) ساختار پلتفورم که، از دید بعضی از کارشناسان، می‌تواند به تشدید محتوای مضر کمک کند (توصیه شماره ۱۰ با موضوع لزوم انجام «ارزیابی اثرات روی حقوق بشر در انتخاب طرح پلتفورم‌ها» را ملاحظه کنید)؛ (۵) نگرانی‌های عمدۀ مطرح‌شده درمورد قابلیت تغییر مقیاس و کارآمدی اقدامات نظارت بر محتوا به‌جز برداشتن محتوا (طبق توضیحات مندرج در پاراگراف‌های زیر درمورد راستی‌آزمایی، تنزل رتبه، و برچسب‌گذاری)؛ و (۶) اظهار Meta مبنی بر اینکه اتخاذ رویکردی مقیاس‌بندی‌شده و محلی در اجرای خط‌مشی شرکت شدنی نیست.

۶۳. باتوجه به اصرار Meta بر اتخاذ رویکری جهانی، و اینکه کووید-۱۹ همچنان ازسوی WHO به‌عنوان «وضعیت اضطراری بهداشت عمومی با نگرانی بین‌المللی» مشخص شده است، هیئت قادر نیست بدون انجام راستی‌آزمایی‌های بیشتر، و بدون اینکه شرکت یک ارزیابی روی اثر خط‌مشی‌ها و ابزارهای مختلف اقدامات اجرایی خود صورت دهد، تغییری را برای روش Meta در اجرای خط‌مشی جهانی خود توصیه کند. هرگونه توصیه مبنی بر اعمال تغییر در شرایط کنونی می‌تواند اثر نامتناسبی بر افراد آسیب‌پذیرتر در سراسر جهان برجای گذارد. سالمندان، افراد دارای ضعف سیستم ایمنی و مبتلا به بیماری‌های قبلی، و نیز جوامع فقیر و حاشیه‌ای که با منابع کمتر، فضای مدنی شکننده‌تر، و نبود سایر منابع قابل اطمینان اطلاعاتی، و نظام سلامت ضعیف یا عدم دسترسی به خدمات سلامت مواجه هستند از این قبیل افراد می‌باشند. همان‌طور که در بالا عنوان شد، هیئت آگاه است که طی حساس‌تری فاز یک بحران بهداشت عمومی، Meta از تدابیری استثنایی استفاده کرد. هیئت متوجه است که شرکت مجبور بود تدابیری استثنایی طی اعلام وضعیت اضطراری بهداشت عمومی اتخاذ کند، ازجمله در این پرونده، که کل دسته‌های اطلاعات نادرست را برپایه ارزیابی ارائه‌شده ازسوی یک مرجع بهداشت عمومی با هدف اجتناب از احتمال آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع از پلتفورم برداشت. هیئت تدابیر صورت‌گرفته را باتوجه به شرایط منحصربه‌فرد این دنیاگیری متناسب می‌داند.

۶۴. بااین‌حال، این‌گونه تدابیر استثنایی باید موقت باشد، عمیقاً به تناسب ضروریات شرایط حاکم ایجاد شده باشد، و برای عموم مشخص باشد. با تغییر در شرایط، تحلیلی که روی ضرورت و تناسب صورت می‌گیرد نیز تغییر می‌کند. باتوجه به ماهیت تکاملی بیماری‌های دنیاگیر، Meta اکنون باید یک روند رای‌زنی استوارتر را در اولین فرصت ممکن به‌جریان اندازد تا تلاش کند اطمینان یابد که برداشته شدن ماشینی ادعاها موجب سرپوش گذاشتن روی بحث‌وگفتگو درمورد مسائلی که موردعلاقۀ عموم است نمی‌شود یا نفوذ نابجای دولت را بر رویه Meta در نظارت بر محتوا درپی نداشته باشد. در روند رای‌زنی باید از تخصص طیف گسترده‌تری از ذی‌نفعان، ازجمله صداهای اعتراضی، بهره گرفته شود (همان‌طور که در توصیه شماره ۱ زیر مطرح شده است). هیئت عنوان می‌کند اصل ۱۷ از UNGP بیان می‌کند که برای «شناسایی، پیشگیری، کاهش و لحاظ کردن روش آن‌ها [شرکت‌های تجاری] در رسیدگی به اثرات نامطلوب بر حقوق بشر،» شرکت‌های تجاری باید اقدام به انجام مستمر راستی‌آزمایی حقوق بشر کنند، که شامل موارد ذیل می‌شود: «ارزیابی اثرات حقیقی و بالقوه بر حقوق بشر، یکپارچه‌سازی و عمل کردن براساس یافته‌ها، رهگیری واکنش‌ها، و نیز اطلاع‌رسانی نحوۀ رسیدگی به اثرات.» ضمناً، بنابر مفاد اصل ۲۰ از UNGP، شرکت باید اثربخشی واکنش خود را، «برپایه شاخص‌های مناسب کمی و کیفی، پیگیری نماید و از بازخورد منابع، چه داخلی و چه خارجی، ازجمله ذی‌نفعان دخیل، بهره بجوید.»

۶۵. همان‌طور که در بالا گفته شد، هیئت در رسیدن به نتیجه‌گیری این موضوع را مدنظر قرار داد که آیا اقداماتی با مداخله‌جویی کمتر به‌غیر از برداشتن محتوا می‌تواند مقیاس اطلاعات نادرست را مورد توجه قرار دهد و از بهداشت عمومی طی موقعیت‌های اضطراری بهداشت عمومی، و همچنین حقوق افراد چه در پلتفورم و چه خارج از آن حفاظت کند. اولاً، گرچه افزودن برچسب‌های راستی‌آزمایی به محتوا روشی را برای تصحیح اطلاعات بدون برداشتن آن‌ها فراهم می‌کند، ذی‌نفعان متعدد، و نیز اطلاعات ارائه‌شده ازسوی Meta، به ظرفیت محدود این ابزار در مقابله با سرعت و مقیاس اطلاعات نادرست احتمالی مضر در حوزه سلامت طی موقعیت‌های اضطراری بهداشت عمومی اشاره می‌کنند. Meta به هیئت اطلاعات داد که راستی‌آزمایان قادر به بازبینی اکثریت قریب‌به‌اتفاق محتواهای داخل صف خود نیستند. Meta همچنین بیان کرد که قادر نخواهد بود برنامه راستی‌آزمایی را به مقیاس بالاتری تعمیم دهد، زیرا این‌ها سازمان‌های شخص‌ثالثی هستند که تحت کنترل یا مالکیت Meta نمی‌باشند. علاوه‌براین، محدودیت جای‌گرفته در برنامه باعث می‌شود این اقدام اثربخشی کمتری داشته باشد. Meta به راستی‌آزمایانش اجازۀ بازبینی محتواهایی را که سياستمداران به‌اشتراک گذاشته‌اند نمی‌دهد؛ این افراد شامل نامزدهای سِمت‌های ادارات دولتی، دارندگان کنونی سِمت‌های دولتی و منتصبان آن‌ها، و احزاب سیاسی و رهبران آن‌ها می‌شود. این نوع از کاربران منتشران برجستۀ اطلاعات نادرست بوده‌اند، حقیقتی که ذی‌نفعان هریک از مناطق به‌طور گسترده گزارش و تأیید کرده‌اند. صحت‌سنجی ازسوی راستی‌آزمایان بیش از برداشتن ماشینی محتوا در سطح کلان زمان می‌برد، که می‌تواند عاملی تعیین‌کننده موقع پرداختن به اطلاعات نادرست مضر در بافتار بحران بهداشت عمومی باشد. طی این اقدام، کاربر به مقاله‌ای که معمولاً خارج از پلتفورم است (و بنابراین برای افرادی که از منابع کافی برای مصرف دادۀ بیشتر برخوردار نیستند کمتر قابل دسترسی است) ارجاع می‌دهد. زبان این مقالات غالباً بسیار فنی و گاهی پیچیده است، برخلاف پیام‌های پیام‌های کوتاه و پرانگیزه‌ای که اطلاعات نادرست ازطریق آن‌ها نشر می‌یابد. نظر ارسالی از پروفسور «سیمون وود» از دانشگاه ادینبورگ (PC-10713) بر این نگرانی تأکید کرد که راستی‌آزمایان غالباً از دانش فنی کافی برای انجام راستی‌آزمایی مؤثر روی مقالات و شواهد علمی پیچیده برخوردار نیستند.

۶۶. ثانیاً، بااینکه تنزل رتبه روی جایگاه نمایش قطعه‌ای از محتوا در فید کاربر اثر می‌گذارد، ماهیت اختصاصی فید هریک از کاربران باعث می‌شود تشخیص اثر این اقدام روی فراگیری یا میزان بازدید یک قطعه از محتوا دشوار باشد. کاربرد نمره رتبه‌بندی یک قطعه از محتوا این است که به کاربران محتواهایی نمایش داده شود که «بیشترین علاقه‌مندی را به آن دارند،» و محتواهای اشتراک‌گذاری‌شده در یک گروه یا توسط صفحه‌ای که کاربر دنبال می‌کند احتمالاً نمره‌ای بالا می‌گیرد. درنتیجه، مشخص نیست آیا تنزل رتبه می‌تواند در کاهش بازدید محتواهای اشتراک‌گذاری‌شده ازسوی کاربرانی با تعداد دنبال‌شدۀ بالا یا محتواهای اشتراک‌گذاری‌شده در گروه‌ها اثربخش باشد یا نه. تنزل رتبه احتمالاً پایین‌ترین اثر را برای کاربرانی دارد که دنبال‌کنندۀ چندین حساب، صفحه یا گروه هستند که مرتب اقدام به اشتراک‌گذاری اطلاعات نادرست کووید-۱۹ می‌کند، چون باعث می‌شود فهرست کلی محتوا در فید خبری آن‌ها وسیع باشد. همچنین به‌نظر می‌رسد شرکت داده‌هایی درمورد تعداد کاربرانی که به‌احتمال کمتری به محتواهای مشمول تنزل رتبه دسترسی دارند دردست ندارد، حتی اگر تنزل رتبه درسطح شدید برای محتوا صورت گرفته باشد. تنزل رتبه به‌خودی خود با اخطار یا جریمه همراه نمی‌شود. درنهایت اینکه، چون کاربران قادر به طرح درخواست تجدیدنظر نسبت به اعمال تنزل رتبه بر محتوایشان نیستند، این گزینه نگرانی‌هایی چشمگیر درخصوص برخورد عادلانه با کاربران ایجاد خواهد کرد.

۶۷. ثالثاً، مطابق با پژوهش‌های داخلی شرکت، هیچ شواهدی وجود ندارد که نشان دهد برچسب‌های خنثی در رسیدن به‌دست کاربران در سطح کلان و تأثیرگذاری بر دانش یا نگرش آن‌ها اثربخش است. Meta ازطریق یک سیستم ماشینی که موضوعات مرتبط با کووید-۱۹ را در پست‌ها شناسایی می‌کند NITها (یا همان برچسب‌های خنثی) را اعمال می‌نماید. این برچسب‌ها پیوندی به «مرکز اطلاعات کووید-۱۹» فراهم می‌کنند، و این مرکز اطلاعاتی از مراجع معتبر درمورد کووید-۱۹ ارائه می‌دهد. به گفته Meta، پژوهش ابتدایی این شرکت روی این برچسب‌ها نشان داد «نرخ کلیک» (یعنی تعداد دفعاتی که کاربران روی برچسب کلیک می‌کنند تا اطلاعات معتبر را ببینند) با بالا رفتن NITهایی که کاربر می‌بیند کاهش می‌یابد. ضمناً، Meta به هیئت اطلاع داد که شرکت از بکارگیری NITهای کووید-۱۹ دست کشیده است. به‌گفته Meta، این برچسب‌ها اثر قابل‌تشخیصی بر احتمال خوانده شدن، ایجاد شدن یا اشتراک‌گذاری دوبارۀ اطلاعات نادرستِ راستی‌آزمایی‌شده یا محتواهای منصرف‌کنندۀ افراد از زدن واکسن ندارند. درنهایت اینکه، شرکت گزارش داد پژوهش اولیه نشان داده است این برچسب‌ها نمی‌تواند اثری بر دانش کاربران یا نگرش آن‌ها نسبت به واکسن داشته باشد.

۶۸. در مجموع، هیئت به این نتیجه می‌رسد که با توجه به اصرار Meta بر اتخاذ رویکرد جهانی نسبت به اطلاعات نادرست کووید-۱۹ و ادامه اعلام اضطراری سازمان جهانی بهداشت، Meta باید به اعمال خط‌مشی خود درمورد اطلاعات نادرست کووید-۱۹ که احتمال دارد مستقیماً در ایجاد خطر آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع نقش داشته باشد ادامه دهد. همچنین، همزمان باید یک فرآیند قدرتمند و جامع را در انجام بازبینی مقتضی روی ادعاهایی که در این مقطع برداشته می‌شوند شروع نماید. برای همسوسازی بهتر خط‌مشی اطلاعات نادرست سلامت در موقعیت‌های اضطراری بهداشت عمومی با استانداردهای ضرورت و تناسب، هیئت توصیه‌های شماره ۱، ۴، ۵، ۹، ۱۰، ۱۲، ۱۳، ۱۴، ۱۵ و ۱۸را صادر کرده که شرح مفصل آن در بخش VI زیر آمده است.

VI. توصیه‌ها

توصیه درمورد خط‌مشی محتوا

۶۹. توصیه ۱: باتوجه به اعلام سازمان بهداشت جهانی مبنی بر اینکه کووید-۱۹ یک وضعیت اضطراری بهداشت جهانی ایجاد کرده است و همچنین اصرار Meta بر داشتن یک رویکرد جهانی، Meta باید به رویکرد کنونی خود در برداشتن محتواهای غلط کووید-۱۹ در سراسر جهان که «احتمال دارد مستقیماً در ایجاد خطر آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع نقش داشته باشند» ادامه دهد. همچنین، همزمان باید روندی شفاف و جامع را برای ارزیابی مجدد دوره‌ای قدرتمند روی هریک از ۸۰ ادعایی که مشمول برداشته شدن هستند شروع کند تا تضمین نماید که: (۱) هریک از این ادعاهای مربوط به کووید-۱۹ که مشمول برداشته شدن هستند غلط باشد و اینکه «احتمال دارد مستقیماً در ایجاد خطر آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع نقش داشته باشند» درموردشان صدق کند؛ و (۲) به تعهدات حقوق بشری Meta به‌درستی عمل شود (برای مثال، اصل مطابقت با قانون و ضرورت). براساس این روند ارزیابی مجدد، Meta باید تشخیص دهد که از بین آن ادعاها، موردی هست که دیگر غلط نباشد یا این قاعده که «احتمال دارد مستقیماً در ایجاد خطر آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع نقش داشته باشد» دیگر درموردش صدق نکند. اگر Meta ادعایی را بیابد که دیگر غلط نیست یا این قاعده که «احتمال دارد مستقیماً در ایجاد خطر آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع نقش داشته باشد» دیگر درموردش صدق نمی‌کند، چنین ادعاهایی دیگر نباید ذیل این خط‌مشی مشمول برداشته شدن شوند. هیئت زمانی این توصیه را اجراشده تلقی خواهد کرد که Meta یک روند ارزیابی مجدد را اعلام کند و هرگونه تغییر در آن ۸۰ ادعا را در صفحه «مرکز راهنمایی» اعلام نماید.

۷۰. زیربخش‌های زیر توصیه‌های هیئت را عنوان می‌کند که به ارائه رویه‌های برتر در انجام ارزیابی مجدد روی ادعاهای مشمول برداشته شدن ذیل خط‌مشی اطلاعات نادرست سلامت در موقعیت‌های اضطراری بهداشت عمومی می‌پردازد. هریک از توصیه‌های فرعی به‌عنوان توصیه‌ای مجزا از توصیه شماره ۱ تلقی خواهد شد، بدین معنی که هیئت اقدامات Meta در اجرای توصیه‌ها را جداگانه بررسی خواهد کرد.

توصیه ۱(الف): گسترش رای‌زنی با کارشناسان و ذی‌نفعان

۷۱. شرکت باید فرآیندی را در اولین فرصت ممکن به‌جریان اندازد تا مجموعه وسیع‌تری از دیدگاه‌ها را در ارزیابی لزوم برداشتن هریک از ادعاها باتوجه به ضروریات شرایط مدنظر قرار دهد. کارشناسان و سازمان‌های طرف مشورت باید شامل کارشناسان بهداشت عمومی، ایمونولوژیست‌ها، ویروس‌شناسان، محققان بیماری‌های عفونی، پژوهشگران اطلاعات نادرست و اطلاعات کذب، کارشناسان خط‌مشی‌های فناوری، سازمان‌های حقوق بشر، راستی‌آزمایان، و کارشناسان آزادی بیان باشد. هیئت زمانی این توصیه را اجراشده تلقی خواهد کرد که Meta اطلاعاتی درمورد فرآیندهای خود در رای‌زنی با طیف گسترده‌ای از کارشناسان درمورد خط‌مشی اطلاعات نادرست سلامت در موقعیت‌های اضطراری بهداشت عمومی، و نیز اطلاعاتی درمورد اثر آن گفتگوهای انجام‌گرفته روی خط‌مشی خود، را منتشر نماید.

۷۲. طبق شرح فوق، هیئت می‌پذیرد که شرکت مجبور بود تدابیری استثنایی طی اعلام وضعیت اضطراری بهداشت عمومی اتخاذ کند، مثل این پرونده، که کل دسته‌های اطلاعات نادرست را برپایه ارزیابی ارائه‌شده ازسوی تنها یک مرجع بهداشت عمومی از پلتفورم برداشت. هیئت آگاه است که طی یک وضعیت اضطراری بهداشت عمومی، امکان انجام فوری رای‌زنی‌های محکم و متقن با کارشناسان متعدد درخصوص هریک از ادعاها وجود ندارد. بااین‌حال، باتوجه به تکامل مستمر اطلاعات مربوط به این دنیاگیری جدید و دیدگاه‌های مختلف نسبت به بهترین رویکرد در برخورد با اطلاعات نادرست مرتبط با این دنیاگیری، در اولین فرصت ممکن باید از گروه وسیع‌تری از کارشناسان و ذی‌نفعان مشورت گرفته شود. شرکت، همان‌طور که خود بیان کرد، مجبور بود موضعش را نسبت به حداقل دو ادعایی که پیشتر مشمول برداشته شدن بود تغییر دهد، یکی درمورد منشاء ویروس و دیگری درمورد نرخ مرگ‌ومیر ناشی از کووید-۱۹. رای‌زنی گسترده‌تر و شفافیت بیشتر درمورد آن داده‌ها برای تصمیم‌گیری بهتر و حفاظت از سانسور بی‌دلیل امری ضروری است.

۷۳. هیئت از Meta پرسید آیا ادعاهای موجود در فهرست «آنچه نباید پست شود» (چون غلط دانسته می‌شوند و «احتمال دارد مستقیماً در ایجاد خطر آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع نقش داشته باشند») مورد ارزیابی مجدد قرار گرفت تا اثر آن سه تغییر عنوان‌شده در درخواست شرکت لحاظ شود. Meta به هیئت اطلاع داد اطلاعاتی دردست ندارد که باکمک آن نتیجه بگیریم ادعاهای فعلی که قرار است برداشته شوند دیگر غلط نیستند یا دیگر احتمال ندارد مستقیماً در ایجاد خطر آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع نقش داشته باشند. بااین‌حال، شرکت به مراجع ذیربط بهداشت عمومی مراجعه نکرده است تا از آن‌ها درخواست ارزیابی مجدد آن ادعاها را کند. همین‌طور، شرکت رای‌زنی‌های گسترده‌تری هم با ذی‌نفعان یا کارشناسان انجام نداده است تا کلیت خط‌مشی یا هریک از ادعاها را جداگانه مورد ارزیابی مجدد قرار دهد. به‌گفته Meta، شرکت ترجیح داد به‌جای اینکه از تعامل با ذی‌نفعان خارجی درخصوص تغییر خط‌مشی خود استفاده کند، با ارائه درخواست نظر مشورتی درباره خط‌مشی به هیئت روی آورد تا تأخیری در درخواست رخ ندهد. هیئت از Meta به‌خاطر مطالبۀ داده‌های خارجی درخصوص این خط‌مشی که طی یک وضعیت اضطراری جهانی توسعه یافت، و نیز بابت پذیرفتن نیاز به ارزیابی مجدد، قدردانی می‌کند. بااین‌حال، مسئولیت شرکت در احترام به حقوق بشر اینجا متوقف نمی‌شود. وارد کردن روندی در کار برای ارزیابی لزوم برداشتن هریک از ادعاها متضمن آن خواهد بود که شرکت درحال انجام راستی‌آزمایی مقتضی، مطابق با اصول UNGP، است.

توصیه ۱(ب) زمان‌بندی بازبینی

۷۴. Meta باید روندی برای زمان‌بندی این بازبینی برقرار سازد (مثلاً هر سه‌ماه یا شش‌ماه یک‌بار) و آن را برای عموم اطلاع‌رسانی کند تا از توجه و کسب بازخورد عموم اطمینان حاصل شود. هیئت زمانی این توصیه را اجراشده تلقی خواهد کرد که Meta دستور جلسۀ بازبینی خود را علناً اعلام کند، به‌همان شویه‌ای که دستور جلسۀ تالار گفتمان خط‌مشی عمومی را در «مرکز شفافیت» منتشر می‌کند.

توصیه ۱(پ): رویه‌های جمع‌آوری بازخورد عموم

۷۵. Meta باید روندی شفاف را برای بازبینی مستمر تبیین کند، ازجمله روشی برای افراد و سازمان‌های علاقه‌مند به اعتراض به ارزیابی یک ادعای خاص (مثلاً با ارائه پیوندی در صفحه «مرکز راهنمایی» برای دریافت نظرات عمومی و رای‌زنی‌های مجازی). هیئت زمانی این توصیه را اجراشده تلقی خواهد کرد که Meta سازوکاری برای دریافت بازخورد عمومی ایجاد کند و اطلاعاتی درمورد اثرات آن بازخورد روی فرآیندهای داخلی خود با هیئت درمیان بگذارد.

توصیه ۱(ت): راهنمایی درمورد نوع اطلاعاتی که باید لحاظ و ارزیابی شود

۷۶. بازبینی ادعاها توسط Meta باید دربرگیرندۀ پژوهش‌های اخیر درمورد گسترش و اثر این‌ اطلاعات نادرست سلامت در فضای آنلاین شود. این بازبینی باید شامل پژوهش‌های داخلی روی اثربخشی نسبی اقدامات مختلفی که دردسترس Meta است باشد، که ازجمله آن عبارت‌اند از برداشتن محتوا، راستی‌آزمایی، تنزل رتبه، و برچسب‌های خنثی. شرکت باید وضعیت این دنیاگیری را در کلیه مناطقی که فعالیت دارد مدنظر قرار دهد، بالاخص مناطقی که در آن پلتفورم‌هایش یک منبع اصلی اطلاعاتی هستند و تعداد جوامع دارای سواد دیجیتالی کمتر است، فضای مدنی ضعیف‌تر است، منابع قابل اعتمادی از اطلاعات وجود ندارد، و نظام‌های بهداشت و درمان شکننده هستند. Meta همچنین باید اثربخشی اقدامات اجرایی خود نسبت به این ادعاها را نیز مورد ارزیابی قرار دهد. Meta باید اطلاعاتی درمورد ادعاهایی که به‌طور نظام‌مند منجر به مشکلات افراط و تفریط در اقدامات اجرایی شده‌اند، اگر هم‌اکنون دردست ندارد، جمع‌آوری کند. به‌کمک این اطلاعات باید مشخص شود آیا یک ادعا باید همچنان برداشته شود یا ازطریق اقدامات دیگر به آن رسیدگی شود. هیئت زمانی این توصیه را اجراشده تلقی خواهد کرد که Meta داده‌هایی درمورد بازبینی اقدامات اجرایی خط‌مشی خود درمیان بگذارد و این اطلاعات را برای عموم منتشر کند.

توصیه ۱(ث): راهنمایی درمورد ایجاد شفافیت در تصمیم‌گیری

۷۷. به‌منظور ایجاد شفافیت درمورد انواع مختلف کارشناسان طرف مشورت، نظرات آنان، پژوهش‌های داخلی و خارجی لحاظ‌شده و چگونگی اثرگذاری اطلاعات بر خروجی تحلیل، Meta باید خلاصه‌ای از مبنای تصمیمش درمورد هریک از ادعاها را به هیئت ارائه کند. این خلاصه باید به‌طور خاص شامل مبنای تصمیم‌گیری شرکت درخصوص ادامه دادن به روند برداشتن یک ادعا باشد. Meta همچنین باید افشا کند که آیا پرسنل یا نهادهای دولتی نقشی در تصمیم‌گیری شرکت دارند، و اگر دارند، نقششان چیست. اگر شرکت تصمیم بگیرد از برداشتن یک ادعای خاص دست بکشد، باید مبنای آن تصمیم را تبیین کند (ازجمله: (الف) چه داده‌هایی منجر شد شرکت تشخیص دهد که ادعا دیگر غلط نیست؛ (ب) چه داده‌های، از چه منابعی، منجر شد شرکت تشخیص دهد که ادعا دیگر مستقیماً در ایجاد خطر آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع نقشی ندارد، و آیا آن ارزیابی در کشورهایی با پایین‌ترین نرخ واکسیناسیون و با زیرساخت بهداشت عمومی محروم از منابع هم صدق می‌کند؛ (پ) اینکه آیا شرکت تشخیص داد سیستم اقدامات اجرایی خود منجر به افراط در اقدامات اجرایی روی یک ادعای خاص می‌شود؛ (ت) اینکه آیا شرکت تشخیص داد ادعای موردنظر دیگر در پلتفورم دیگر رواج ندارد.) هیئت زمانی این توصیه را اجراشده تلقی خواهد کرد که Meta ارزیابی حاصل از روند ارزیابی خط‌مشی خود را به‌اشتراک بگذارد. این اطلاعات باید برای هرگونه تغییر صورت‌گرفته در خط‌مشی، با دلایل منتشرشدۀ عمومی در پست «مرکز راهنمایی» همسو باشد، همان‌طور که در پاراگراف اول این توصیه قید شد.

۷۸. توصیه ۲:Meta باید فوراً توضیحی شفاف برای هریک از دسته‌های ادعاهای مشمول حذف ارائه دهد که به چه دلایلی آن‌ها «احتمال دارد مستقیماً در ایجاد خطر آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع نقش داشته باشند.» هیئت زمانی این توصیه را اجراشده تلقی خواهد کرد که Meta صفحه «مرکز راهنمایی» را با ارائه این توضیح اصلاح کند.

۷۹. درحال حاضر، صفحه مرکز راهنمایی مثالی از پیوند بین یک ادعای خاص با دلیل و چگونگی نقش‌آفرینی آن در ایجاد آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع ارائه می‌دهد که بدین شرح است: «افزایش احتمال قرارگیری در معرض ویروس یا انتقال آن، یا برجای گذاشتن اثرات نامطلوب روی توانایی نظام بهداشت عمومی در مقابله با این دنیاگیری.» در همین صفحه، سپس پنج دسته از اطلاعات غلط معرفی می‌شود که، به‌گفته Meta، معیار «احتمال نقش‌آفرینی در آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع» را دارا است. بااین‌حال، صفحه «مرکز راهنمایی» توضیحی نظام‌مند از اینکه چگونه هریک از دسته‌های ادعاهای مشمول حذف با استاندارد تعریف‌شده مطابقت دارند. Meta باید صریحاً توضیح دهد که چگونه هریک از دسته‌های ادعاها احتمال دارد مستقیماً در ایجاد خطر آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع نقش داشته باشند، و اینکه شرکت در رسیدن به نتیجه‌گیری مذکور بر چه منابع اطلاعاتی تکیه کرده است.

۸۰. توصیه ۳: Meta باید خط‌مشی اطلاعات نادرست سلامت طی موقعیت‌های اضطراری بهداشت عمومی را شفاف‌سازی کند و در این راستا توضیح دهد که شرط «غلط» بودن اطلاعات به «اطلاعات غلط» مطابق با بهترین شواهد موجود در مقطعی که خط‌مشی آخرین بار مجدداً ارزیابی شد اشاره می‌کند. هیئت زمانی این توصیه را اجراشده تلقی خواهد کرد که Meta خط‌مشی مذکور را در صفحه ذیربط «مرکز راهنمایی» شفاف‌سازی کند.

۸۱. Meta حداقل دوبار مجبور بوده است ادعاهای مشمول حذف را اصلاح کند، و آن زمانی بوده است که اطلاعات معلوم تغییر کرده، یا تکامل بیماری باعث شده که ادعا به مطلبی نادرست یا ناقص تبدیل شود. اشتباهاتی ممکن است رخ دهد، داده‌ها یا پژوهش‌های جدید ممکن است اجماع موجود را به‌چالش بکشد، یا تعریفی از یک ادعا ممکن است نیازمند پالایش باشد. با علم به این حقیقت، و برای شفاف‌سازی این موضوع که Meta درک می‌کند مسئولیتی درقبال استمرار در ارزیابی مجدد تحلیل هریک از ادعاها دارد مبنی بر اینکه آیا ادعاهای موردنظر با معیار مقررشده در خط‌مشی خود از نگاه وسیع‌تر مطابقت دارد یا نه، Meta باید با شفاف‌سازی این خط‌مشی، مشخص کند که این تحلیل برپایه بهترین شواهد موجود در مقطع ذیربط است و ممکن است تحول یابد.

توصیه‌هایی درمورد اقدامات اجرایی

۸۲. توصیه ۴: Meta باید فوراً یک روند ارزیابی ریسک را برای شناسایی اقداماتی در تعیین ضرورت و تناسب به‌جریان اندازد به‌طوری که آن اقدامات همسو با این تصمیم خط‌مشی و سایر توصیه‌های مطرح‌شده در این نظر مشورتی درباره خط‌مشی باشد، و این برای زمانی است که WHO وضعیت اضطراری بهداشت جهانی در رابطه با کووید-۱۹ را ملغی می‌کند، اما سایر مراجع محلی بهداشت عمومی کووید-۱۹ را یک وضعیت اضطراری بهداشت عمومی معرفی می‌کنند. این فرآیند باید درصدد اتخاذ اقداماتی در رسیدگی به اطلاعات نادرست مضر باشد که احتمال دارد مستقیماً نقشی در آسیب قریب‌الوقوع و چشمگیر در زندگی واقعی ایفا کند، بدون اینکه به حق عمومی آزادی بیان در سطح جهانی لطمه بزند. ارزیابی ریسک باید شامل موارد زیر شود: (۱) ارزیابی استوار از انتخاب طرح پلتفورم و انتخاب‌های جایگزین مختلف برای خط‌مشی و رویه اجرای آن؛ (۲) اثرات ذیربط آن بر آزادی بیان، حق سلامت و حیات و سایر حقوق انسانی؛ و (۳) یک ارزیابی از امکان اتخاذ رویکردی محلی برای اقدامات اجرایی. هیئت زمانی این توصیه را اجراشده تلقی خواهد کرد که Meta طرح‌هایش را درخصوص چگونگی انجام ارزیابی ریسک برای عموم اطلاع‌رسانی کند و روند ارزیابی را جهت تشخیص و تقلیل خطرات توصیف نماید و ضمناً صفحه «مرکز راهنمایی» را با درج این اطلاعات به‌روزرسانی کند.

۸۳. توصیه ۵: Meta باید دستورالعمل‌های داخلی اجرای قوانین را به زبان‌های عملیاتی پلتفورم‌های شرکت ترجمه کند. هیئت زمانی این توصیه را اجراشده تلقی خواهد کرد که Meta دستورالعمل‌های داخلی اجرای قوانین را ترجمه کند و هیئت را درجریان این موضوع قرار دهد.

۸۴. نظارت‌کنندگان بر محتوا به نسخه مفصلی از دستورالعمل‌های داخلی اجرای قوانین دسترسی دارند؛ این دستورالعمل‌ها اطلاعات تکمیلی را درمورد چگونگی شناسایی محتواهای ناقض و محتواهایی که مطابق با یکی از استثنائات تعریف‌شده (ازقبیل طنز، هجو، روایت شخصی، نظر) باید در پلتفورم بمانند ارائه می‌دهد. به‌منظور تضمین یکپارچگی در اقدامات اجرایی در اقصی‌نقاط جهان، Meta باید اطمینان یابد این دستورالعمل‌ها به زبانی که مورد کاربرد نظارت‌کنندگان است ارائه شود و قابل دسترسی باشد.

۸۵. هیئت قبلاً توصیه کرده است که Meta دستورالعمل داخلی اجرای قوانینش را که دراختیار نظارت‌کنندگان قرار می‌دهد به زبانی که آن‌ها محتوا را بررسی می‌کنند ترجمه شود (به تصمیم درباره پرونده‌های «اصلاح واژه‌های عربی» [ ‎2022-003-IG-UA] و «ربات میانمار» [ ‎2021-007-FB-UA] مراجعه شود). Meta در پاسخ به هیئت بیان کرد «[دراختیار داشتن] یک مجموعه از دستورالعمل‌های خط‌مشی داخلی به زبانی که کلیه بازبینان محتوا به آن مسلط هستند... بهترین روش برای تضمین اجرای خط‌مشی‌های ما به‌شکلی استاندارد و جهانی است، خط‌مشی‌هایی که به‌سرعت در تحول است... با توجه به تحولات سریع این رهنمود (که با شفاف‌سازی‌ها، تعاریف و زبان دربرگیرندۀ تهمت‌های مورد کاربرد در هر بازار مدام به‌روزرسانی‌ می‌شود)، اتکا به ترجمه می‌تواند منجر به تأخیرهای غیرمعمول و تفاسیر نامعتبر شود.»

۸۶. از زمانی که Meta توضیح فوق را ارائه کرد، طی یک ارزیابی مستقل از اقدامات اجرایی Meta طبق خط‌مشی‌هایش در اسرائیل و فلسطین مشخص شد که نظارت‌کنندگان بر محتوا فاقد قابلیت‌های زبانی هستند، و این یکی از دلایل افراط در اقدامات اجرایی خط‌مشی‌های Meta به‌زبان عربی بود (رجوع شود به «راستی‌آزمایی حقوق بشر روی اثرات فعالیت Meta در اسرائیل و فلسطین در ماه مه ۲۰۲۱» که توسط Business for Social Responsibility انجام شد). باتوجه به این یافته، و نظر به پیچیدگی دستورالعمل‌های داخلی و تفسیر ظریفی که این دستورالعمل برای نظارت‌کنندگان بر محتوا فراهم می‌کند، هیئت معتقد است خطر افراط یا تفریط در اقدامات اجرایی درمورد خط‌مشی اطلاعات نادرست سلامت در موقعیت‌های اضطراری بهداشت عمومی موضوعی واقعی است. Meta باید با تقلیل این خطرات، اطمینان یابد که بکارگیری خط‌مشی خود در کلیه زبان‌ها و مناطق یکپارچه و هماهنگ باشد.

۸۷. توصیه ۶: درخواست‌های تجدیدنظر کاربران روی برچسب‌های راستی‌آزمایی را باید یک راستی‌آزمای دیگر به‌غیر از کسی که انجام‌دهندۀ ارزیابی اول بوده است مورد بازبینی قرار دهد. برای اطمینان از عدالت و ارتقای دسترسی به یک راه‌چاره برای کاربرانی که محتوایشان راستی‌آزمایی شده است، Meta باید فرآیندش را اصلاح کند تا اطمینان یابد یک راستی‌آزمای دیگر که تاکنون اقدام به ارزیابی روی ادعای موردنظر نکرده است بتواند تصمیم به اعمال برچسب را ارزیابی کند.هیئت زمانی این توصیه را اجراشده تلقی خواهد کرد که Meta سازوکاری برای کاربران جهت طرح درخواست تجدیدنظر نزد یک راستی‌آزمای دیگر فراهم کند، و خطمشی‌های راستی‌آزمایی خود را با درج این سازوکار جدید در درخواست تجدیدنظر به‌روزرسانی کند.

۸۸. توصیه ۷: Meta باید به نمایه‌هایی (و نه فقط صفحات و گروه‌ها) که محتوایشان را راستی‌آزمایان شخص ثالث در اجرای خط‌مشی اطلاعات نادرست Meta برچسب‌گذاری کرده است اجازه دهند ازطریق ویژگی درخواست تجدیدنظر در داخل محصول، نزد یک راستی‌آزمای دیگر علیه آن برچسب درخواست تجدیدنظر کنند. هیئت زمانی این توصیه را اجراشده تلقی خواهد کرد که Meta ویژگی درخواست تجدیدنظر را در نمایه‌های همه بازارها فعال کند و ثابت نماید که کاربران قادر به ثبت درخواست تجدیدنظر علیه برچسب‌های راستی‌آزمایی ازطریق داده‌های اقدامات اجرایی هستند.

۸۹. درخواست‌های تجدیدنظر کاربران یک ویژگی کلیدی برای اصلاح خطا و اطمینان از حق کاربران در دسترسی به اقدام جبرانی است. محتواهایی که راستی‌آزمایان بررسی می‌کنند ازلحاظ پیچیدگی، مفاهیم فنی و بافتار بسیار متفاوت هستند. برخی خطاها اجتناب‌ناپذیر است. یکی از نظرات عمومی این نگرانی را مطرح کرد که راستی‌آزمایان از دانش علمی و فنی لازم برای راستی‌آزمایی مقالات علمی پیچیده که در پلتفورم اشتراک‌گذاری می‌شود برخوردار نیستند. برچسب‌های راستی‌آزمایی پیامدهایی را برای کاربران به‌دنبال دارد. وقتی یک راستی‌آزما برچسبی را روی محتوا اعمال می‌کند، برچسب می‌تواند منجر به اخطار شود اگر محتوا «غلط» یا «تحریف‌شده» برچسب‌گذاری شده باشد. تجمیع اخطارها منجر به محدود کردن ویژگی‌های آن نمایه و تنزل رتبه برای محتواهایی خواهد شد که آن نمایه به‌اشتراک می‌گذارد. با اجرای این توصیه، کاربران قادر می‌شوند هرگاه به‌اعتقادشان اشتباهی رخ داده است، راستی‌آزمایان را مطلع سازند و اطلاعات بیشتری برای تسهیل روند بررسی به‌اشتراک گذارند.

۹۰. توصیه ۸: Meta باید سرمایه‌گذاری روی برنامه سواد دیجیتالی را در سراسر جهان افزایش دهد، و کشورهایی را که شاخص‌های آزادی رسانه‌ای آن‌ها پایین (مثلاً نمره «آزادی مطبوعاتی» تعیین‌شده ازسوی Freedom House) و نفوذ رسانه اجتماعی در آن‌ها بالا است در اولویت قرار دهد. این سرمایه‌گذاری‌ها باید شامل سوادآموزی به‌گونه‌ای اختصاصی و متناسب باشد. هیئت زمانی این توصیه را اجراشده تلقی خواهد کرد که Meta مقاله‌ای درمورد افزایش سرمایه‌گذاری خود منتشر کند، و طی آن مبلغ سرمایه، ماهیت برنامه‌ها و کشورهای دخیل، و اطلاعاتی که از اثرات آن برنامه‌ها دردست دارد را مشخص نماید.

۹۱. Meta در پاسخ به سؤالی به هیئت اطلاع داد که طی سه سال اخیر، شرکت بالغ بر هفت میلیون دلار آمریکا «برای کمک به افراد در بهبود مهارت‌های سواد رسانه‌ای خود و کاهش پیش‌فعالانۀ میزان اطلاعات نادرستی که به‌اشتراک گذاشته می‌شود» سرمایه‌گذاری کرده است. مطابق با منابعارائه‌شده ازسوی Meta، این سرمایه‌گذاری‌ها عمدتاً روی ایالات متحده متمرکز بود. Meta با سازمان‌های سایر کشورها همکاری‌هایی رقم زده است تا کمپین‌های رسانه‌های اجتماعی یا تبلیغات متمرکز بر سواد رسانه‌ای را ارائه دهد.

۹۲. طبق یافته‌های مطالعاتیدر ارزیابی اثر سرمایه‌گذاری‌های Meta روی برنامه‌های سواد رسانه‌ای در ایالات متحده (یک برنامه با همکاری PEN America و برنامه‌ای دیگر با همکاری مؤسسه Poynter)، بهبودهای چشمگیری ازلحاظ توانایی شرکت‌کنندگان در ارزیابی اطلاعات آنلاین حاصل شده است. برای مثال، توانایی شرکت‌کنندگان در تشخیص اطلاعات نادرست کووید-۱۹ از میانگین ۵۳٪ در قبل از مداخله به میانگین ۸۲٪ پس از مداخله بهبود یافت. یک برنامه سواد رسانه‌ای برای سالمندان منجر به ۲۲٪ بهبود در توانایی شرکت‌کنندگان در تشخیص درست صحیح یا غلط بودن سرخط‌های خبری پس از پشت‌سر گذاشتن دوره آموزشی شد.

۹۳. توصیه ۹: برای هریک از حساب‌ها و شبکه‌های نهادهای Meta که مکرراً موجب نقض خط‌مشی اطلاعات نادرست می‌شوند، Meta باید پژوهش‌هایی درمورد اثرات سیستم جریمه جدیدش که به‌تازگی برای عموم معرفی کرده است انجام دهد یا داده‌های پژوهش‌های موجود را به‌اشتراک بگذارد، ازجمله داده‌هایی درمورد چگونگی طراحی این سیستم برای پیشگیری از موارد نقض مذکور. این پژوهش باید حاوی تحلیلی از حساب‌هایی باشد که موجب تشدید یا هماهنگی در تشکیل کمپین‌های اطلاعات نادرست سلامت می‌شوند. در این ارزیابی، باید کارآمدی جریمه‌های پول‌زدایی که درحال حاضر مورداستفادۀ Meta است در توجه به انگیزه‌های/مزایای مالی حاصل از اشتراک‌گذاری اطلاعات مضر و غلط یا گمراه‌کننده سنجیده شود. هیئت زمانی این توصیه را اجراشده تلقی خواهد کرد که Meta نتایج این پژوهش‌ها را با هیئت درمیان بگذارد و خلاصۀ نتایج را در مرکز شفافیت گزارش کند.

توصیه‌هایی درمورد شفافیت

۹۴. توصیه ۱۰: Meta بایدیک ارزیابی از اثرات حقوق بشری به‌جریان اندازد که چگونه فید خبری، الگوریتم‌های ارائه پیشنهاد، و سایر ویژگی‌های طراحی محصولات Meta موجب تشدید اطلاعات نادرست مضر در حوزه سلامت و اثرات آن می‌شود. این ارزیابی باید اطلاعاتی از موارد ذیل فراهم سازد: عوامل کلیدی در الگوریتم رتبه‌بندی فید که به تشدید اطلاعات نادرست مضر در حوزه سلامت کمک می‌کند، نوع اطلاعات نادرستی که می‌تواند به‌واسطۀ الگوریتم‌های Meta تشدید شود، و گروه‌هایی که درمقابل این نوع اطلاعات نادرست از همه تأثیرپذیرتر هستند (و اینکه آیا انتخاب‌های Meta در طراحی محصولاتش روی چنین گروه‌هایی به‌طور خاص هدف‌گذاری می‌کند یا نه). این ارزیابی همچنین باید هرگونه پژوهش قبلی که Meta انجام داده است تا اثرات الگوریتم‌هایش و انتخاب‌های خود در طراحی محصولات را روی تشدید اطلاعات نادرست سلامت ارزیابی کند برای عموم دردسترس قرار دهد. هیئت زمانی این توصیه را اجراشده تلقی خواهد کرد که Meta ارزیابی روی اثرات حقوق بشری را، که شامل تحلیل مذکور می‌شود، منتشر کند.

۹۵. گزارشگر ویژه سازمان ملل در موضوع آزادی بیان در توصیف واکنش پلتفورم‌های رسانه اجتماعی به اطلاعات نادرست مرتبط با کووید-۱۹، ازجمله برداشته شدن اطلاعات نادرست ازسوی Meta و همچنین برنامه راستی‌آزمایی شخص ثالث، گفت آن واکنش‌ها «عموماً مثبت» هستند اما برای رسیدگی به چالش‌هایی که اطلاعات نادرست بوجود می‌آورد «ناکافی» هستند. گزارشگر ویژه بر لزوم انجام یک «بررسی جدی روی مدل تجاری که راه را برای بسیاری از محرک‌های اطلاعات نادرست و اطلاعات کذب هموار می‌کند» تأکید کرد. (A/HRC/47/25، پاراگراف‌های ۶۵-۶۷).

۹۶. هیئت ابراز نگرانی می‌کند که Meta هیچ تحلیلی از اثرات حقوق بشری انجام نداده است مبنی براینکه ویژگی‌های طراحی پلتفورم‌هایش و اقدامات کنونی چگونه بر بهداشت عمومی و حقوق بشر اثر می‌گذارد، ازجمله حق زندگی، حیات، دسترسی به اطلاعات، و بیان ایده‌ها و دیدگاه‌ها درمورد دنیاگیری کرونا و تدابیر ذیربط بهداشت عمومی. Meta باید اطمینان یابد که به کلیه اطلاعات لازم برای ارزیابی مقتضی از اثرات احتمالی روی حقوق بشر دسترسی داشته باشد. باتوجه به تفاوت‌ها در دسترسی به اطلاعات کافی و قابل دسترس، واکسن‌های ضروری، داروها و درمان‌ها، و منابع نظارت بر محتوا در سراسر جهان، ارزیابی از اثرات واردشده به حقوق بشر برای ارزیابی خطرات ناشی از انتشار اطلاعات نادرست درمورد کووید-۱۹ ازنوعی که بتواند موجب آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع در محصولات Meta در سراسر جهان شود امری حیاتی است.

۹۷. توصیه ۱۱: Meta باید یک بخش گزارش تغییرات به صفحه «مرکز راهنمایی» اضافه کند تا فهرستی کامل از ادعاهایی را که طبق خط‌مشی اطلاعات نادرست سلامت در موقعیت‌های اضطراری بهداشت عمومی مشمول حذف می‌شوند ارائه نماید.هیئت زمانی این توصیه را اجراشده تلقی خواهد کرد که یک گزارش تغییر به صفحه «مرکز راهنمایی» افزوده شود.

۹۸. در «استانداردهای انجمن،» گزارشی از تغییرات ارائه می‌شود تا تغییرات اجراشده در خط‌مشی‌ها به اطلاع کاربران برسد. بااین‌حال، صفحه «مرکز راهنمایی» که حاوی ادعاهای مشمول حذف طبق خط‌مشی اطلاعات نادرست سلامت در موقعیت‌های اضطراری بهداشت عمومیمی‌شود گزارشی از تغییرات یا هیچ‌گونه روشی برای کاربران در تشخیص مواقعی که فهرست ادعاها به‌روزرسانی یا اصلاح شده است فراهم نمی‌کند. بنابراین، پیگیری هرگونه الحاقیه یا تغییر در ادعاهای مشمول حذف دشوار است.

۹۹. Meta به هیئت اطلاع داد در بازه بین مارس ۲۰۲۰ تا اکتبر ۲۰۲۲، ادعاهای مختلفی به فهرست ادعاهای برداشته‌شده طبق خط‌مشی اطلاعات نادرست سلامت در موقعیت‌های اضطراری بهداشت عمومیاضافه شده و بعضی از ادعاها حذف یا اصلاح شده است.

۱۰۰. گزارشگر ویژه سازمان ملل در موضوع آزادی بیان اظهار داشته است کلیه افراد باید «دسترسی واقعی به ابزارهای ارتباطی ضروری جهت اطلاع از بحران بهداشت عمومی» داشته باشند (A/HRC/44/49، پاراگراف ۶۳(ب)). افزودن گزارش تغییرات به «مرکز راهنمایی» اقدامی هماهنگ با اصل مطابقت با قانون است، چراکه کاربران را هرموقع ادعاهای خاصی برداشته شوند مطلع می‌سازد. شفافیت بیشتر درمورد چگونگی تکامل فهرست ادعاها همچنان‌که اجماع علمی و درک اثرات دنیاگیری کووید-۱۹ بر بهداشت عمومی تکامل می‌یابد به کاربران منفعت خواهد رساند.

۱۰۱. اضافه شدن فهرست تغییرات به «مرکز راهنمایی» نیز به کاربران دارای دیدگاه‌های مختلف کمک خواهد کرد به ارزیابی انجام‌گرفته ازسوی مرجع بهداشت عمومی درخصوص غلط بودن ادعا یا نقش مستقیم آن در ایجاد خطر آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع اعتراض کنند؛ چیزی که در ارتباط با توصیه‌های شماره یک و دو است. این رویکرد به مسئولیت حقوق بشری Meta در ارتباط با بهداشت عمومی خواهد پرداخت، ضمن اینکه صداهای اعتراضی را قادر خواهد ساخت به ادعاهایی که مخالفشان هستند اعتراض کنند.

۱۰۲. توصیه ۱۲: Meta باید داده‌های اقدامات اجرایی روی اطلاعات نادرست را هرسه‌ماه یک‌بار در «گزارش اقدامات اجرایی سه‌ماهه،» به‌تفکیک نوع اطلاعات نادرست (یعنی آسیب فیزیکی یا خشونت، اطلاعات نادرست مضر در حوزه سلامت، دخالت در رأی‌دهی یا سرشماری، یا دستکاری محتوای رسانه‌ای) و کشور و زبان ارائه کند. این داده‌ها باید شامل اطلاعاتی درمورد تعداد درخواست‌های تجدیدنظر و تعداد محتواهای بازگردانده‌شده باشد. هیئت زمانی این توصیه را اجراشده تلقی خواهد کرد که Meta شروع به گنجاندن داده‌های اقدامات اجرایی درمورد خط‌مشی اطلاعات نادرست در گزارشات اقدامات اجرایی خود نماید.

۱۰۳. «گزارش اجرای استانداردهای انجمن»‌ (CSER) که Meta هرسه‌ماه منتشر می‌کند نشان‌دهندۀ تعداد محتواهایی است که مطابق با انواع مختلف «استانداردهای انجمن» درموردشان اقدام شده است. بااین‌حال، این گزارش حاوی هیچ داده‌ای از اقدامات اجرایی براساس خط‌مشی «اطلاعات نادرست» شرکت نمی‌شود. هیئت درک می‌کند که بخشی از دلیل آن این است که «استاندارد انجمن درخصوص اطلاعات نادرست» در ماه مارس ۲۰۲۲ رسماً مقرر شد. Meta به هیئت اطلاع داد که شرکت داده‌هایی از رواج اطلاعات نادرست کووید-۱۹ در پلتفورم‌هایش دردست ندارد. به‌گفته Meta، دلیلش تکامل تعاریف از آنچه اطلاعات نادرست کووید-۱۹ به‌حساب می‌آید و نیز دشواری در ایجاد مقایسه‌ای معنادار ازلحاظ رواج آن اطلاعات بین قبل و بعد از اعمال خط‌مشی مذکور است.

۱۰۴. بااین‌حال، Meta قادر بوده است رواج آن اطلاعات را طی دوره‌های زمانی مختصر برای زیردسته‌های کوچک‌تر بسنجد. طبق گفتۀ شرکت، در بازه بین ۱ مارس ۲۰۲۲ تا ۲۱ مارس ۲۰۲۲، محتوای مرتبط با کووید-۱۹ حدود ۱-۲٪ از بازدید پست‌های فیس‌بوک را در ایالات متحده به‌خود اختصاص داد. بنا به تخمین Meta، درمیان این بازدیدها، حدود ۰.۱٪ مربوط به محتواهایی می‌شد که ناقض خط‌مشی‌های «اطلاعات نادرست» و «آسیب» هستند.

۱۰۵. هیئت نظرات بسیاری ازسوی ذی‌نفعان سراسر جهان دریافت کرد که تأکید داشتند نبود اطلاعات دردسترس عموم درخصوص تعداد محتواهایی که ذیل خط‌مشی «اطلاعات نادرست» روی آن‌ها اقدام می‌شود، و البته سایر نقاط داده ذیربط، به توانایی پژوهشگران و ذی‌نفعان در ارزیابی اثربخشی واکنش‌های کنونی Meta درمقابل اطلاعات نادرست کووید-۱۹ لطمه می‌زند. Meta باید داده‌هایی ارائه دهد تا ارزیابی شود که آیا اقدامات اجرایی ناشی از این خط‌مشی منجر به تعداد بالایی از موارد مثبت کاذب می‌شود و جهت تقلیل خطر افراط در اقدامات اجرایی مستلزم اصلاح است. در این رابطه، گزارشگر ویژه سازمان ملل در موضوع آزادی بیان بر «عدم شفافیت و دسترسی به داده‌هایی که موجب اختلال در ارزیابی عینی روی اثربخشی اقدامات» اتخاذشده برای مقابله با اطلاعات نادرست در فضای آنلاین می‌شود تأکید کرده است. این موضوع همچنین نمی‌گذارد ذی‌نفعان مطلع شوند که آیا اعمال خطمشی‌ها در سراسر جهان به‌گونه‌ای هماهنگ صورت گرفته است یا نه. (A/HRC/47/25، پاراگراف ۶۵).

۱۰۶. هیئت قبلاً به Meta «داده‌های گزارش اقدامات اجرایی استاندارد انجمن» خود را براساس کشور و زبان تفکیک کند (تصمیم درباره پرونده «نگرانی نسبت به RSS در هند به زبان پنجابی» [ ‎2021-003-FB-UA، توصیه شماره یک). Meta در واکنش به این توصیه متعهد شده است که معیارهایش را تغییر دهد و اجرای آن را برای پایان سال ۲۰۲۳ هدف قرار داده است. تفکیک داده‌های اقدامات اجرایی براساس کشور یا زبان امری حیاتی برای درک دامنۀ این مشکل در نقاط مختلف جهان و نیز آگاهی از اثربخشی نسبی اقدامات اجرایی شرکت است. در نبود داده‌های ذیربطی که می‌توانست به پژوهشگران و جامعه مدنی امکان ارزیابی فعالیت‌های شرکت را بدهد، هیئت و چه بسا ذی‌نفعان Meta هم از درک کامل و معنادار اثربخشی خط‌مشی جهانی فعلی شرکت و رویکرد آن نسبت به اقدامات اجرایی در برخورد با اطلاعات نادرست کووید-۱۹ محروم شده‌اند.

۱۰۷. توصیه ۱۳:Meta باید بخشی را در «گزارش اجرای استانداردهای انجمن» ایجاد کند تا درخواست‌های بازیگران دولتی مبنی بر بازبینی محتوا برایموارد نقض خط‌مشی حاکم براطلاعات نادرست سلامت در موقعیت‌های اضطراری بهداشت عمومی را گزارش دهد. این گزارش باید حاوی جزئیاتی درمورد تعداد درخواست‌های بازبینی و حذف محتوا به تفکیک کشور و نهاد دولتی شود و تعداد موارد ردشده و تأییدشده ازسوی Meta را نیز دربر داشته باشد. هیئت زمانی این توصیه را اجراشده تلقی خواهد کرد که Meta، با ایجاد بخش جداگانه‌ای در «گزارش اجرای استانداردهای انجمن،» اطلاعاتی درمورد درخواست‌های مطرح‌شده ازسوی بازیگران دولتی را که منجر به برداشتن محتوا به‌خاطر این نوع از نقض خط‌مشی‌ شده است منتشر کند.

۱۰۸. در پرونده «موسیقی دریل انگلستان» [ 2022-007-IG-MR]، هیئت به Meta توصیه کرد «داده‌هایی از درخواست‌های بازیگران دولتی برای بررسی و برداشتن محتوا در رابطه با نقض استانداردهای انجمن منتشر کند.» در نقطۀ اوج دنیاگیری کووید-۱۹، نگرانی‌هایی مطرح شد مبنی بر اینکه Meta محتواهای مرتبط با کووید-۱۹ را به درخواست دولت‌ها مورد بررسی قرار می‌دهد. این گرایش می‌تواند شرایط را در برخی کشورها وخیم‌تر کند، و آن کشورهایی است که دولت‌ها برای سرکوب معترضان حاضر در اعتراضات مسالمت‌آمیز یا مدافعان حقوق بشر که به انتقاد از خط‌مشی‌های دولت می‌پردازند، یا برای سرپوش گذاشتن روی بحث‌وگفتگوی عمومی، چنین درخواست‌هایی را مطرح می‌کنند. طی دوره دنیاگیری کرونا، گزارشگر ویژه سازمان ملل در موضوع حق آزادی تجمعات مسالمت‌آمیز و حق آزادی در تشکیل انجمن نگرانی‌هایی مطرح کرده است از اینکه دولت‌های سراسر جهان از این دنیاگیری به‌عنوان بهانه‌ای برای اعمال وضعیت اضطراری یا به‌شکلی دور زدن الزامات رویه‌های عادلانه و کنترل و توازن نهادی ذاتی در یک جامعه دموکراتیک استفاده می‌کنند. این مسئله روی حقوق بشر بنیادی، ازجمله حق اعتراض مسالمت‌آمیز، اثرگذار بود (A/HRC/50/42، پاراگراف ۱۸؛ A/77/171، پاراگراف ۴۰، ۶۷). گزارشی مفصل از درخواست‌های بازیگران دولتی برای بررسی محتوا ذیل خط‌مشی اطلاعات نادرست سلامت در موقعیت‌های اضطراری بهداشت عمومی باعث فراهم شدن رویه عادلانه برای کاربران خواهد شد، که همسو با اصل مطابقت با قانون است، بالاخص برای افرادی که در کشورهای پرخطر و فضای مدنی ضعیف زندگی می‌کنند.

۱۰۹. گزارشگر ویژه سازمان ملل در موضوع حق آزادی تجمعات مسالمت‌آمیز و حق آزادی تشکیل انجمن توصیه کرد شرکت‌های فناوری حتماً باید اطمینان یابند که محصولاتشان را دولت‌ها درجهت زیرنظر گرفتن یا کنترل «فعالان جنبش‌های اجتماعی حامی حقوق» به‌کار نبرند (A/77/171، پاراگراف ۷۱). هیئت از تعهد Meta نسبت به توانمند کردن مدافعان حقوق بشر درمقابل تقاضای آزارواذیت، پایش، و سانسور در فضای آنلاین که ازسوی دولت‌ها مطرح می‌شود قدردانی می‌نماید، همان‌طور که در خط‌مشی «حقوق بشر سازمانی» این شرکت عنوان شده است. شفافیت درمورد درخواست‌های دولتی برای بررسی و/یا برداشتن محتواها ذیل «استاندارد انجمن Meta درخصوص اطلاعات نادرست» اثباتی بر این تعهد خواهد بود.

۱۱۰. توصیه ۱۴:Meta باید اطمینان یابد که در ارائه دسترسی به ابزارهای پژوهشی موجود، ازجمله «CrowdTangle» و «Facebook Open Research and Transparency» (به‌اختصار FORT)، برای پژوهشگران وقفه‌ای ایجاد نشود. هیئت زمانی این توصیه را اجراشده تلقی خواهد کرد که Meta تعهدش نسبت به اشتراک‌گذاری داده‌ها با پژوهشگران ازطریق این ابزارها را علناً بیان کند.

۱۱۱. توصیه ۱۵: Meta باید مسیری برای پژوهشگران برون‌سازمانی در دستیابی به داده‌های غیرعمومی برقرار کند تا بتوانند مطالعاتی مستقل روی اثرات مداخلات خط‌مشی در ارتباط با برداشتن اطلاعات نادرست کووید-۱۹ و کاهش توزیع آن‌ها انجام دهند، و ازطرفی اطمینان یابد که این مسیرها به حفاظت از حق حریم‌خصوصی کاربران Meta و حقوق انسانی افراد، چه در این پلتفورم و چه خارج از آن، منتهی می‌شود. این داده‌ها باید شامل معیارهایی شود که قبلاً دردسترس نبوده‌اند، ازجمله نرخ تکرار جرم درمورد مداخلات اطلاعات نادرست کووید-۱۹. هیئت زمانی این توصیه را اجراشده تلقی خواهد کرد که Meta این مجموعه داده‌ها را برای پژوهشگران برون‌سازمانی دردسترس گذارد و به هیئت از این موضوع اطمینان دهد.

۱۱۲. گزارشگر ویژه سازمان ملل درخصوص آزادی بیان به دشواری در پرداختن به اطلاعات کذب اشاره کرد و گفت بخشی از آن به‌خاطر عدم وجود اطلاعاتی است که به‌اندازه کافی دردسترس عموم باشد و کاربران، پژوهشگران و فعالان را قادر سازد ماهیت مشکل را درک و بیان کنند (A/HRC/47/25، پاراگراف ۳، ۶۷، ۸۱). در این راستا، گزارشگر ویژه سازمان ملل در موضوع آزادی بیان توصیه می‌کند داده‌هایی برای «پژوهش، تدوین خط‌مشی، پایش و ارزیابی» دردسترس قرار گیرد» (A/HRC/47/25، پاراگراف ۱۰۴).

۱۱۳. CrowdTangle ابزاری است که پژوهشگران برون‌سازمانی با آن می‌توانند «حساب‌ها و گروه‌های عمومی تأثیرگذار در فیس‌بوک و Instagram» را پیگیری کنند و گرایش‌های مرتبط، ازجمله درمورد اطلاعات نادرست، را تحلیل نمایند. پایگاه داده این ابزار شامل کلیه کاربران، نمایه‌ها، و حساب‌های تأییدشده/عمومی می‌شود، ازجمله آن‌هایی که متعلق به سياستمداران، روزنامه‌نگاران، رسانه‌ها و ناشران، افراد مشهور، تیم‌های ورزشی و سایر چهره‌های معروف است. این پایگاه داده همچنین شامل گروه‌ها و صفحات عمومی می‌شود که بسته به کشورشان، از اندازه‌ای مشخص بالاتر هستند. این پایگاه داده اطلاعاتی را درباره تاریخ و نوع محتواهای منتشرشده، صفحه یا حساب یا گروه اشتراک‌گذارندۀ محتوا، تعداد و نوع تعاملات با محتوا، و سایر صفحات یا حساب‌های عمومی که اقدام به اشتراک‌گذاری آن محتوا کرده‌اند دراختیارمان می‌گذارد. پایگاه دادۀ مذکور میزان بازدیدکنندۀ محتوا، هرگونه داده یا محتوای پست‌شده ازسوی حساب‌های خصوصی، محتواهای پولی یا ارتقایافته، یا آمار جمعیت‌شناسی از کاربران تعامل‌کننده با محتوا را پیگیری نمی‌کند. CrowdTangle داده‌هایی روی بیش از هفت میلیون صفحه و گروه فیس‌بوک و نمایۀ تأییدشده و همچنین داده‌هایی روی بیش از دو میلیون حساب عمومی Instagram دربر دارد.

۱۱۴. در سال ۲۰۲۲، گزارشات خبری مدعی شدند Meta قصد دارد به استفاده از CrowdTangle خاتمه دهد. گرچه Meta چنین موضعی را علناً تأیید نکرده است، هیئت تأکید می‌کند ابزارهای پژوهشی نه تنها نباید ازسوی شرکت کنار گذاشته شوند، بلکه باید تقویت یابند. این کار پژوهشگران برون‌سازمانی را قادر خواهد ساخت اثر محصولات Meta را روی مسائلی مثل اطلاعات نادرست کووید-۱۹ بفهمند.

۱۱۵. هیئت به فعالیت‌های Meta در روی‌کار آوردن ابزار «Facebook Open Research and Transparency» (به‌اختصار FORT)، اشاره می‌کند، ابزاری که مجموعه داده‌های مختلفی را با حفظ حریم‌خصوصی برای دانشگاهیان و پژوهشگران فراهم می‌آورد. به‌گفته شرکت، پلتفورم پژوهشگران در FORT امکان دسترسی به اطلاعات حساس را در محیطی کنترل‌شده برای دانشمندان اجتماعی مهیا می‌سازد، و این اطلاعات مربوط به «داده‌های رفتاری کلان‌سطح جهت مطالعه و تبیین پدیده‌های اجتماعی» می‌شود. بااین‌حال، گزارشاتی از کاستی‌های این ابزار برای پژوهش‌های آکادمیک سخن به‌میان آورده است، ازجمله «تعیین محدودیت در شرایط استفاده» که Meta تعیین کرده است، یا ارائه شدن اطلاعات ناکافی به پژوهشگران برای انجام تحلیل‌های معنادار. البته، هیئت واقف است که در بافتار سایر شرکت‌های رسانه اجتماعی، Meta گام‌هایی چشمگیر در اشتراک‌گذاری داده‌ها با پژوهشگران برون‌سازمانی برداشته است و هیئت Meta را ترغیب می‌کند که گام‌هایی بازهم بیشتر بردارد.

۱۱۶. پژوهشگران، ازطریق فعالیت‌های تعاملی با ذی‌نفعان که برای این نظر مشورتی خط‌مشی صورت گرفته است، مکرراً بر نیاز به این ابزارها جهت پیگیری گرایش‌های مرتبط با اطلاعات نادرست کووید-۱۹ تأکید داشته است. عدم دسترسی به داده‌های ذیربط همچنین باعث ایجاد چالش‌هایی برای هیئت هنگام ارزیابی محاسن این درخواستِ «ارائه نظر مشورتی درباره خط‌مشی» اقدام شده است. بنا به درک هیئت، بعضی از این داده‌ها برای خود شرکت دردسترس نیست، درحالی که بعضی دیگر اگرچه دردسترس است اما قابلیت اشتراک‌گذاری با ذی‌نفعان خارجی (ازجمله هیئت) را ندارد. Meta باید دسترسی به داده‌های ذیربط را جهت پیگیری میزان رواج اطلاعات نادرست کووید-۱۹ در پلتفورم و نیز اثربخشی اقدامات خاصی که برای رسیدگی به آن اتخاذ می‌شود برای پژوهشگران مهیا سازد. چنین اطلاعاتی برای انجام ارزیابی از اثرات واردشده به حقوق بشر، که شرح آن در بالا رفت، نیز ضروری است.

۱۱۷. توصیه ۱۶: Meta باید یافته‌های حاصل از پژوهش‌هایش در حیطه برچسب‌های خنثی و راستی‌آزمایی را که طی روند نظر مشورتی درباره خط‌مشی کووید-۱۹ با هیئت به‌اشتراک گذاشت منتشر نماید. هیئت زمانی این توصیه را اجرایی تلقی خواهد کرد که Meta این پژوهش‌ها را در «مرکز شفافیت» خود برای عموم منتشر کند.

۱۱۸. هیئت از اطلاعاتی که Meta با هیئت درمورد اثربخشی NITها و رویه تنزل رتبه درمیان گذاشت قدردانی می‌کند، ازجمله نتایج آزمایشاتی که شرکت در ارزیابی اثربخشی مستمر NITها اجرا کرد. دیدگاه هیئت این است که یافته‌های این آزمایشات باید در سطحی گسترده‌تر با پژوهشگران برون‌سازمانی که درصدد آگاهی از اثر واکنش‌های شرکت به اطلاعات نادرست کووید-۱۹ هستند به‌اشتراک گذاشته شود.

۱۱۹. توصیه ۱۷: Meta باید از دسترسی پژوهشگران سراسر جهان به داده‌های منصفانه اطمینان حاصل کند. بااینکه پژوهشگران اروپایی به‌واسطه «قانون خدمات دیجیتال» (DSA) مسیری برای ثبت درخواست جهت دسترسی به داده‌ها خواهند داشت، Meta باید دقت کند که در تکیه بر پژوهشگران دانشگاه‌های پژوهشی Global North افراط به‌خرج ندهد. پژوهش درمورد میزان رواج اطلاعات نادرست کووید-۱۹ و اثر خط‌مشی‌های Meta باعث شکل‌گیری درک عمومی از اطلاعات نادرست مضر در حوزه سلامت در وضعیت اضطراری کنونی و آتی، و همچنین شکل‌دهی پاسخ‌های آتی به این اطلاعات، خواهد شد. اگر آن پژوهش به‌گونه‌ای نامتناسب روی Global North تمرکز کند، پاسخ حاصل هم همین‌طور خواهد بود. هیئت زمانی این توصیه را اجراشده تلقی خواهد کرد که Meta طرح خود مبنی بر ارائه دسترسی به داده‌ها برای پژوهشگران سراسر جهان، مشابه با دسترسی فراهم‌شده برای کشورهای اتحادیه اروپا براساس DSA، را برای عموم به‌اشتراک گذارد.

۱۲۰. اکثریت پژوهش‌های مربوط به جریان اطلاعات کذب به‌گونه‌ای نامتناسب بازتاب‌کنندۀ گرایش‌ها و الگوهایی است که در ایالات متحده و اروپای غربی رخ می‌دهد. این امر می‌تواند منجر به ساختاربندی مداخلات خط‌مشی محتوا برپایه مشکلات خاص این مناطق جغرافیایی شود. گزارشگر ویژه سازمان ملل در موضوع آزادی بیان، ضمن نقل کمپین‌های اطلاعات کذب برپایه هویت که باعث شعله‌ور شدن درگیری‌های قومی در اتیوپی و میانمار شد (A/HRC/47/25، پاراگراف ۲۶)، به فراخوان‌های جامعه مدنی برای افزایش پژوهش درخصوص اثر اطلاعات کذب بر «جوامع آسیب‌پذیر و اقلیتی» اشاره کرد. همچنان‌که Meta دسترسی به پژوهشگران برون‌سازمانی را در پیروی از «قانون خدمات دیجیتال» و نیز حفظ ابزار FORT خود گسترش می‌دهد، باید از حضور دانشگاهیان و پژوهشگران سراسر جهان در این فرآیند اطمینان حاصل کند.

۱۲۱. توصیه ۱۸: Meta باید اثر سیستم بررسی متقابل تحت عنوان «بررسی ثانویه در مرحله پاسخ‌گویی سریع» (ERSR) را روی اثربخشی اقدامات اجرایی خود در ارتباط با خط‌مشی «اطلاعات نادرست» مورد ارزیابی قرار دهد و اطمینان یابد که توصیه‌های ۱۶ و ۱۷ در نظر مشورتی درباره خط‌مشی که برای برنامه بررسی متقابل Meta ارائه شد برای نهادهایی که منتشرکنندۀ محتواهای ناقض خط‌مشی اطلاعات نادرست سلامت در موقعیت‌های اضطراری بهداشت عمومی هستند اعمال شود. هیئت زمانی این توصیه را اجرا شده درنظر خواهد گرفت که Meta یافته‌هایش را با هیئت به‌اشتراک بگذارد و برای عموم دردسترس قرار دهد.

۱۲۲. به‌گفته Meta، برنامه بررسی متقابل برای به‌حداقل رساندن خطاهای مثبت کاذب با بالاترین خطر که در فرآیند نظارت بر محتوا رخ می‌دهند روی کار آورده شد. بخش ابتدایی برنامه بررسی متقابل همان سیستم «بررسی ثانویه در مرحله پاسخ‌گویی سریع» (ERSR) است؛ به‌کمک این سیستم، بررسی غیرماشینی مجدد روی محتواهای ناقض احتمالی که برخی نهادهای مشمول منتشر می‌کنند تضمین می‌شود. Meta فهرست‌هایی از نهادهای مشمول را برپایۀ نهادهایی که شرکت تعیین کرده است مشمول دریافت مزایای ERSR هستند دراختیار دارد. نهادهای می‌توانند درقالب صفحه فیس‌بوک، نمایه فیس‌بوک، و حساب Instagram ظاهر شوند و نمایندۀ اشخاص حقیقی و گروه‌ها یا سازمان‌ها باشند. بسیاری از کاربران حاضر در این فهرست‌ها عبارت‌اند از افراد مشهور، شرکت‌های بزرگ، رهبران دولتی، و سياستمداران.

۱۲۳. هیئت در نظر مشورتی خود درباره خط‌مشی که برای برنامه بررسی متقابل Meta ارائه کرد به Meta توصیه نمود «معیارهایی شفاف و عمومی برای تعیین صلاحیت پیشگیری از اشتباه برپایۀ نهادها» مقرر سازد به‌طوری که بین «کاربرانی که اظهاراتشان از حفاظت بیشتری از دید حقوق بشری بهره‌مند می‌شود» با آن‌هایی که «به‌دلایل تجاری نامشان آورده شده است» تمایز قائل شود.

۱۲۴. سياستمداران از برنامه راستی‌آزمایی شخص ثالث این شرکت معاف هستند. به‌عبارتی، اطلاعات غلط اشتراک‌گذاری‌شده توسط سياستمداران، که طبق خط‌مشی «اطلاعات نادرست مضر در حوزه سلامت» برداشته نمی‌شود، برای راستی‌آزمایان شخص‌ثالث قابل مشاهده و برچسب‌گذاری نیست. Meta همچنین توضیح داد اثر سیستم ERSR بر اثربخشی خط‌مشی «اطلاعات نادرست کووید-۱۹» را ارزیابی نکرده است چراکه ERSR به‌هدف پیشگیری از وقوع اشتباه در اقدامات اجرایی شکل گرفت، نه ارزیابی اثربخشی هریک از «استانداردهای انجمن». بر این اساس، تیم‌های داخلی شرکت اقدام به پیگیری یا تحلیل داده‌ها درمورد اثرشان بر خط‌مشی «اطلاعات نادرست کووید-۱۹» نمی‌کنند.

۱۲۵. براساس پژوهش‌های داخلی و نیز تعامل با ذی‌نفعان درخصوص این نظر مشورتی درباره خط‌مشی کووید-۱۹، هیئت دریافت بسیاری از عاملان نشر اطلاعات نادرست شامل سخنرانان برجسته می‌شود، ازجمله افراد مشهور، سياستمداران، بازیگران دولتی، و چهره‌های مذهبی که ممکن است جزء نهادهای مستحق مزایای برنامه ERSR باشند. برای مثالُ نظر ارسالی «Media Matters for America» (‏PC-10758) توجه را به اثر سیستم بررسی متقابل Meta در مخدوش کردن تلاش‌های صورت‌گرفته برای رسیدگی به اطلاعات نادرست جلب کرد. چون افراد مشهور، سیاستمداران، روزنامه‌نگاران و سایر کاربران سرشناس در بحث موارد نقض محتوا از «اقدامات اجرایی آهسته‌تر و ملایم‌تر بهره‌مند شدند،» اجازه داده شد اطلاعات نادرست در پلتفورم بماند. گزارشگر ویژه سازمان ملل در موضوع آزادی بیان نیز نگرانی‌های مشابهی را درمورد «اطلاعات غیرقابل اعتماد» که «افراد دارای پلتفورم‌های برجسته» نشر می‌دهند مطرح کرد و گفت این موضوع «می‌تواند آسیبی سنگین را به‌بار آورد، چه با قصد و نیت شوم انجام شده یا نشده باشد.» بازیگران دولتی نیز «ادعاهایی غالباً بی‌پروا» را درمورد مسائلی همچون منشاء ویروس کرونا، موجود بودن داروها برای مقابله با علائم، و وضعیت کووید-۱۹ در کشورشان منتشر کرده‌اند. گزارشگر ویژه سازمان ملل توصیه کرد مقامات رسمی عمومی بابت اظهارات و اعمالشان باید مسئول دانسته شوند. (A/HRC/44/49، پاراگراف ۴۱، ۴۵، ۶۳(ت)؛ همچنین رجوع شود به A/HRC/47/25، پاراگراف ۱۸ شناسایی افراد مشهور به‌عنوان معامله‌گران اطلاعات نادرست به‌طور کلی‌تر.)

۱۲۶. اطلاعات نادرست منتشرشده ازسوی نهادهای مشمول برنامه ERSR که احتمال داشته باشد مستقیماً در ایجاد خطر آسیب فیزیکی قریب‌الوقوع برای بهداشت و امنیت عمومی نقشی ایفا کند مطابق با خط‌مشی «اطلاعات نادرست مضر در حوزه سلامت» برداشته خواهد شد. بااین‌حال، اطلاعات نادرستی که درحالت معمول مورد راستی‌آزمایی یا برچسب‌گذاری قرار می‌گیرد، اگر ازسوی نهادهای مشمول، ازجمله سياستمداران منتشر شود، نه تنها از راستی‌آزمایی شخص ثالث معاف خواهد بود، بلکه از تأخیر در اقدامات اجرایی به‌دلیل انجام یک بررسی غیر‌ماشینی مجدد درخصوص محتواهای ناقض احتمالی که سیستم ERSR انجام می‌دهد برخوردار خواهد شد. بدین‌ترتیب، اطلاعات نادرست کووید-۱۹ که جزء هیچ‌یک از ۸۰ ادعای تعریف‌شده که ازسوی نهادهای مشمول منتشر شده است نباشد می‌تواند بدون برچسب راستی‌آزمایی روی پلتفورم باقی بماند و شاید اصلاً بازبینی نشود.

*نکته‌ای درباره روند تصمیم‌گیری:

نظرات مشورتی درباره خط‌مشی که هیئت نظارت ارائه می‌دهد توسط هیئت داوران متشکل از پنج عضو تهیه می‌شود و به تأیید اکثریت اعضای هیئت می‌رسد. تصمیمات هیئت لزوماً منعکس‌کننده نظرات شخصی تمام اعضا نیست.

برای این نظر مشورتی درباره خط‌مشی، تحقیق مستقلی از طرف هیئت به جریان افتاد. هیئت از یک مؤسسه تحقیقاتی مستقل کمک گرفت که مرکز آن در دانشگاه گوتنبرگ واقع شده است و با تیمی متشکل از بیش از پنجاه متخصص مسائل اجتماعی از شش قاره و همچنین بیش از ۳۲۰۰ متخصص کشوری از سراسر جهان شکل گرفته است. هیئت از Duco Advisers نیز کمک گرفت که یک شرکت خدمات مشاوره‌ای با تمرکز بر تلاقی ژئوپلتیک، اعتماد و امنیت، و فناوری است. سازمانی به‌نام Memetica که در پژوهش‌های منبع باز درخصوص گرایش‌های رسانه‌های اجتماعی فعالیت دارد نیز با ارائه تحلیل به هیئت کمک کرد.

Retour aux décisions de cas et aux avis consultatifs politiques